T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/35 Esas
KARAR NO: 2022/581
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/01/2016
KARAR TARİHİ: 06/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:... Bankası ... şubesine ait 150.000 TL bedelli, 31.07.2015 keşide tarihli ... numaralı 1 adet çek müvekkili banka şubesince kuryeye verilmiş olup; kurye taşımacılığı esnasında çalınmış olduğunu, söz konusu çekin müvekkilin rızası dışında elinden çıkması sebebiyle ödeme yasağı talepli olarak ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası ile çek iptali davası açmış olduğunu, mahkemece ödeme yasağı kararı verildiğini, davalı tarafından dosyaya sunulan dilekçe ile özetle: davalının son hamil olduğu, çekte herhangi bir tahrifat bulunmadığı, çekin ciro silsilesinin düzgün olduğu ve çek aslının ... 1. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasına istinaden müdürlük kasasında olduğu bildirildiğini, bu nedenle ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. davasının 14/12/2015 tarihli duruşmasında 3 no.lu ara karar gereği çekin iadesine ilişkin dava açılması için müvekkiline süre verilmiş olup; süresi içinde iş bu çekin istirdadı davasını açtıklarını, çekin vekil hamili olan müvekkili bankanın elinden rıza dışında çıkan bu çek için davalı tarafından ... 1. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosya üzerinden kambiyo senetlerine mahsus ödeme emri tebliğ alınmış olup: bu takibe karşı da ... 1. İcra Hukuk Mahkemesi ... E. sayılı dosya üzerinden itirazlarımızı sunmuş olduklarını, akabinde üzerinde tahrifat olduğu çıplak gözle bile fark edilen bu çek için .... Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma numaralı dosya üzerinden suç duyurusunda bulunulduğunu, çekin son ciranlası olduğunu belirten davalının çeki kötü niyetli olarak eline geçiren kişilerden ciro aldığını, hukuki olarak bu ciro silsilesinin bir geçerliliği bulunmadığını, ... Bankası ...şubesine ait 150.000-TL bedelli, 31.07.2015 keşide tarihli ... numaralı 1 adet çekin istirdadını; iş bu istirdat davasının çekin borçlusu olan ...A.Ş.'ye ihbar edilmesini, masraf ve giderlerin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafın huzurdaki davada çekin rızaları hilafına kaybolduğunu beyan etmiş ise de gerek huzurdaki davada, gerek zayi talepli olarak ... 1. Atm nin ... E. Sayılı davada çekin kuryeye verildiğine ilişkin bir teslim makbuzu veya benzeri bir belge sunamadığını, çekin kuryede iken çalındığı hususu soyut beyandan öte herhangi bir vasıta ile ispat edilemediği ve edilmeye de çalışılmadığını, müvekkilinin söz konusu çeki ticari ilişkisi nedeni ile ve usulüne uygun ciro ile aldığını ve usulüne uygun bir şekilde ibraz ile icra takibine geçildiğini, davacının iş bu davada çekin istirdadına karar verilebilmesi için öncelikle çekin rızaları hilafına kaybolduğunu daha sonra taraflarının kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiğini, davacı tarafın iddiaları bu bağlamda yersiz ve mesnetsiz olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar Olunan ... Cevap Dilekçesinde Özetle: davaya konu çek üzerinde tahrifat yapıldığını, keşide edilen çekte 31.07.2015 tarihi takvimde böyle bir tarih bulunmadığı halde 31.09.2015 olarak değiştirilmiş olduğunu, ... 1. İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyasından takibe konulmuş olup müvekkili şirketin de bu takipte çekin keşidecisi sıfatıyla borçlu olarak yer aldığını, bu davanın davalısı tarafından başlatılan takibe karşı taraflarınca çekte tahrifat yapıldığına ilişkin iddialarını ileri sürerek ... 1.İcra Hukuk Mahkemesi ...E. sayılı dosyasıyla şikayet davası açılmış olduğunu, söz konusu davanın yargılaması halen devam ettiğini, ayrıca, söz konusu çekin üzerinde yapılan tahrifat nedeniyle TCK md. 157 Dolandırıcılık, TCK md. 204-205 Resmi Belgede Sahtecilik, TCK md. 141-142 hırsızlık suçlarına ilişkin ... Cumhuriyet Başsavcılığına ... soruşturma numarası ile taraflarınca suç duyurusunda bulunulmuş olup soruşturmanın halen devam etmekte olduğunu, söz konusu çekin müvekkili şirket ile taşeronu ... Ltd. Şti arasındaki ticari ilişkisi nedeniyle bu firmaya verilmiş daha sonrasında ise bu firma tarafından davacı ...'a verilen çek dava dilekçesinde de belirtildiği üzere kurye taşıması sırasında çalınmış ve söz konusu çek üzerinde tahrifat yapılmış olduğunu, ...bank ... Şubesinin 31.09.2015 tarih ... seri numaralı 150.000,00 TL tutarlı çekin üzerinde tahrifat yapıldığını, zira, keşideci müvekkilin ticari ilişkisi bulunan... Şti.ne vermiş olduğu ...bank ...Şubesi ... seri numaralı ve 150.000,00 TL bedelli çekin tarihi 31.07.2015 olduğunu, iş bu davaya konu ve davalı tarafından ... 1.İcra Dairesinin ...E. Sayılı dosyasında takibe konulan...bank ... Şubesi (...) ... seri numaralı 150.000,00 TL tutarlı çekin tarihi ise 31.09.2015 olduğunu, Söz konusu tarih çek üzerinde tahrifat yapıldığını açıkça ortaya koyduğunu, Zira, Miladi Takvimin kullanıldığı ülkemizde Eylül ayı 30 gün sürdüğünü, tahrifat yapılan çekteki tarih ise 31 Eylül olacak şekilde değiştirilmiş olduğunu, çek aslında yer alan 31/07/2015 tarihindeki 07 rakamı 09 olarak değiştirilerek icra takibinin başlatıldığını, nitekim, haksız takibi başlatan alacaklı/davalı takip talebi ve ödeme emrinde ise senet tarihi olarak 30.09.2015 tarihini belirtmiş olduğunu, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takibe konu edilen çek düzenleme tarihi değiştirildiğinden kambiyo senedi vasfını kaybettiğini, iş bu davanın davalısı meşru hamil olmadığı gibi kötü niyetli olduğunu, söz konusu çekin davacı tarafından da talep edildiği üzere ... Bank A.Ş. ye istirdatı gerektiğini beyanla bu davanın izah edilen nedenlerle ve mahkemenin resen tespit edeceği sebeplerle kabulüne, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
... 1. İcra hukuk Mah. ... e. Sayılı dosyası, ... 1. İcra dosyası ... E. Sayılı dosyası, ... 1. Atm ... E. Sayılı dosyası, ... 3. Ağır ceza Mah. ... E. Nolu dosyas, çek aslı, bilirkişi raporu.
GEREKÇE
Dava; Davaya konu 150.000-TL bedelli çekin TTk 792 md uyarınca istirdatı istemine ilişkindir.
Davaya konu ... Bankası ... şubesine ait ... seri numaralı, 150.000 TL bedelli, 31.09.2015 keşide tarihli çekin incelenmesinde keşidecesinin ... A.ş, lehdarının ...Tic. Ltd. Şti, lehdardan sonraki cirantaların sırasıyla ..., ..., ..., ... olduğu çekin 30/09/2015 tarihinde ödeme için ibraz edildiği ancak ... 1. Atm nin ... nolu dosyasında verilen karar gereği işlem yapılmadığı anlaşılmıştır.
... 1. İcra Dairesinin ... e. Sayılı dosyasının incelenmesinde ... tarafından ...A.ş., ...Ltd. Şti, ... Bank Aş, ...,...ve ... aleyhine davaya konu çeke istinaden kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatılmış olduğu görülmüştür.
... 1. Atm nin... E. Nolu dosyasının incelenmesinde davacı İng Bank A.ş. tarafından ... Bankası ...şubesine ait borçlusu ...Tic. A.ş olan 31/07/2015 keşide tarihli ... seri numaralı, 150.000 TL bedelli, ve yine ... Bankası... şubesine ait borçlusu ...Tic. A.ş. 31/07/2015 keşide tarihli, ... seri numaralı, 150.000 TL bedelli 2 adet çekin hamili olan şubece kuryeye teslim edildiğini, taşıma sırasında çalındığını ileri sürerek çeklerin iptaline karar verilmesinin talep edildiği, ...'ın davaya müdahale dilekçesi ile çeke istinaden icra takibi başlatıldığını beyan etmiş olduğu, davacı tarafından davaya konu çeke istinaden ... 18. Atm ... E. Sayılı dosyasında iade davası açıldığı beyan edildiğinden davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.
... 3. Ağır Ceza Mah. ... e.... k. Sayılı kararın incelenmesinde; sanıklardan ... hakkında ''Böylece şüpheli ...'nin arasında herhangi bir ticari ilişki olmamasına ve buna dair herhangi bir yazılı belge sunmamasına rağmen kuryeden kaybolan üzerinde tahrifat yapılan çeki ne şekilde ele geçirdiği tespit edilemeyen, hakkında benzer soruşturma ve kovuşturma olan şüpheli ...'dan meblağının altında bir değerden üzerinde tahrifat yapıldığını, sahte olduğunu bilerek satın alıp daha sonra bu özelliğini bilen şüpheli ...'a para karşılığı meblağının altında bir değerden sattığı, şüpheli ...'ın da bu özelliğini bilerek tahsil etmek amacıyla bankaya ibraz ederek üzerlerine atılı suçu işledikleri, Bu suretle soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğundan '' bahisle resmi belgede sahtecilik, bilişim sistemleri banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçlarından cezalandırılması için dava açılmış ise de '' ikinci cirodaki ... adına atılı ve üçüncü cirodaki ... adına atılı ciro imzalarının ve yazıların şüpheli ...'ye ait olduğu, dördüncü cironun ...'ye ait olduğu, beşinci ve ibraz eden imzasının sanık ...'a ait olduğu, anlaşılmış olup ,sanık ... suçlamaları kabul etmemiş suça konu çeki babasının alacağına karşılık ...'den aldığını beyan etmiş ,Sanık ...de çeki ... 'a borcuna karşılık verdiğini ve bu çeki sattığı tekstil malzemelerine karşılık ...'dan aldığını beyan etmiş ,sanık ...'da finans işi yaptığını çeki ...'ye aldığı malzemelere karşılık verdiğini beyan etmiş ise de buna ilişkin her hangi bir belge ibraz edemediklerinden sanık ...'nin aralarında herhangi bir ticari ilişki olmamasına ve buna dair herhangi bir yazılı belge sunmamasına rağmen kuryeden kaybolan üzerinde tahrifat yapılan çeki ne şekilde ele geçirdiği tespit edilemeyen, hakkında benzer soruşturma ve kovuşturma olan sanık ...'dan meblağının altında bir değerden üzerinde tahrifat yapıldığını, sahte olduğunu bilerek satın alıp sanık ...'a borcuna karşılık verdiği sanık ...'ın da tahsil etmek amacıyla bankaya ibraz etmesi üzerine suça konu çekin ele geçirildiği anlaşılmakla ,her ne kadar sanık ... hakkında da atılı suç nedeniyle kamu davası açılmış ise de; yapılan yargılama sonucunda sanığın üzerine atılı müsnet suçları işlediğine dair cezalandırılmasına yeterli kesin, inandırıcı, yeterli delil elde edilemediğinden bu sanığın beraatine,'' karar verildiği, verilen kararın İstanbul Bam 34. Ceza dairesinin 2020/1708 e. 2021/1886 K. Sayılı esastan red kararı ile kesinleştiği anlaşılmıştır.
İhbar olunan ....Şirketinin yasal ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak; defterlerde gözüken alacak ve borç kayıtları ile hesap bakiyeleri tespit edilip, iddia, savunma ve itirazlar ile dosyaya sunulan belgeler değerlendirilerek taraflar arasındaki ticari ilişkinin tespiti ve davaya konu çekin tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığının tespitine ilişkin mali müşavir bilirkişisinden rapor alınmasına karar verilmiş olup bilirkişi raporunda özetle: Ödeme emrine konu çekte ... Bank ciro silsilesi içinde yer almadığı, ödeme emrine konu çekte keşide tarihi 31.09.2015 olarak yer alsa da iptali talep edilen çekte keşide tarihi 31.07.2015 olarak gözüktüğü, kaldı ki Eylül ayının 31 gün değil 30 gün çekmekte olduğu, söz konusu çekin bankada kaybedilmesi nedeniyle banka tarafından hamil sıfatıyla ... 1. Asliye ticaret mahkemesi nezdinden E.... sayılı dosya ile çek iptal davası açılmış; ve Mahkemece öngörülen teminat karşılığında ödeme yasağı kararı temin edildiği, ...AŞ'ın ... Ltd. Şti'ne 83.656,80.-TL bakiye borcu bulunduğu, Her iki şirketin de İnşaat işi ile iştigal ettiği, bahse konu çeklerin ...Tic. AŞ yasal defterlerinde 21.04.2015 tarih ve ... nolu mahsup fişi ile kaydedilmiş olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.
3102 sayılı TTK 792 md. ''Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir.
Tüm dosya kapsamında davacı tarafça TTK nın 792 maddesine istinaden kuryede iken çalınan çekin davalıdan istirdatı talep edilmiş ise de belirtilen madde uyarınca davacının çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası dışında elinden çıktığını ve ayrıca davalının çeki kötü niyetle veya ağır kusurlu olarak iktisap etmiş olduğunu ispat yükü altında olup davacı tarafça davalının rızaları dışında elinden çıkan çeki niteliğini bilerek kötü niyetle veya ağır kusurlu olarak iktisap etmiş olduğu ispatlanamadığından davanın reddine karar verilerek aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70-TL karar ilam harcından, 2.561,63-TL harcın mahsubu ile fazla alınan 2.480,93-TL nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 18.200-TL nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde resen davacıya iadesine,
Dair davacı, davalı ... ihbar olunan vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/07/2022
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)