T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/363 Esas
KARAR NO: 2018/498
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/12/2014
KARAR TARİHİ: 30/04/2018
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili aldığı çekin tahsili için davalı bankaya takas odası kanalıyla ibraz ettiğini, bankanın çekin karşılıksız olduğunu belirleyerek müvekkiline iade ettiğini, Ancak çeklere karşılıksız şerhini vurup ödemekle sorumlu olduğu tutarı ödemediğini, Bunun üzerine 02.08.2012 tarihinde çeklerin asılları ile birlikte bankaya başvurulduğunu ve sorumlu oldukları tutarın ödenmesinin talep edildiğini, Banka aynı tarihli cevabi bir yazı ile çekleri tataflarına iade ederek çeklerin takas odasına ibraz edilmiş olması nedeniyle sorumluluk tutarının ödenmeyeceğini bildirdiğini, Müvekkili çeki takas odasına ibraz edilmiş ise de karşılıksız kaşesi vurulduktan sonra alınmış ve bu kere davalı bankaya ibraz edilerek bankadan sorumlu olduğu tutarı ödemesinin istendiğini, Artık burada çeklerin takas odasına ibraz edildiği gerekçesiyle 10. Maddeden yararlanılamayacağını, çek aslını alan davalı Bankanın sorumluluk tutarını ödemek yükümlülüğünde olduğunu, Konu ile ilgili 3167 Sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması hakkında kanun "bankanın sorumlu olduğu miktar başlıklı 10. Maddesinde şöyledir, "muhattap banka, süresinde ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde her çek yaprağı için üçyüzmilyon liraya kadar ve kısmen karşılığının bulunması halinde ise bu miktarı her çek yaprağı için üçyüzmilyon liraya tamamlayacak biçimde ödeme yapmakla yükümlüdür. Bu husus, hesap sahibiyle muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdi kredi sözleşmesi hükmündedir." bu nedenlerle davalının ... İcra MüdürIüğü'nün ... E. sayılı dosyasında yaptığı haksız ve yasal dayanaktan yoksun itirazının iptaline, davalı aleyhine %20 tazminata hükmedilmesine, masraflarla vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle; ıslah taleplerinin kabulü ile davalarının alacak davası olarak ıslah edilmesine, davalının banka sorumluluk bedeli olan 410 TL alacaklarının davalının ödeme yapmayacağına ilişkin red yazısı tarihi olan 07/08/2012 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline masraflarla vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu 29.08.2007 tarihli ... numaralı çek, müvekkil Bankanın ... Şubesi” ne ait hesap üzerinden keşide edilmiş olduğundan, davanın İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, bu sebeple, İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkisine itiraz ettiklerini, Davacının, müvekkili Bankadan 3167 sayılı Yasanın 10. maddesinde düzenlenen yasal sorumluluk miktarını isteyebilmesi için öncelikle çek aslını müvekkilinin Bankaya vermesi gerektiğini ve bunun bir zorunluluk olduğunu, Çek hamilinin ibraz süresi içinde Şubeye başvurarak müvekkili Bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutarı talep etmemesinin yasadan kaynaklanan hakkından feragat ettiği anlamına gelmekte olduğunu, Yasal sorumluluk miktarının istenebilmesi için çek asılının müvekkiline teslim edilmesinin yasal zorunluluk olduğunu, Zira müvekkili Bankanın ödemiş olduğu yasal yükümlülük tutarını ancak bu çek aşıtlarına dayanarak keşideciye rücu edebileceğini, Talep konusu çekte müvekkilin Bankaya değil takas aracılığıyla ... A.Ş. ... Şubesi'nin Takas Merkezine ibraz edildiğini, bu sebeple Yasanın açık hükmü gereği müvekkilinin Banka’nın ödeme yükümlülüğü bulunmamakta olduğunu, Bu nedenle, Davacının vekili ... Şubemize başvurduğunda, 02.08.2012 tarihli ... sayılı yazımız ile 3167 sayılı yasaya tabi çekin müvekkili Bankanın Şubelerine değil takas odasına ibraz edilerek karşılıksız olarak belgelendirilmiş olması nedeniyle 3167 sayılı basanın takas odaları ile ibraz edilen çekin yasal yükümlülük tutarının ödemesinin yapılmadığı bildirildiğini, bu sebeplerle, Mahkemece Davacının itirazın iptal edilmesi talebinin öncelikle yetki açısından reddine, aksi halde hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinden davacı tarafın sorumlu tutulmasına, haksız ve kötü niyetli olarak takip icra eden davacının takip konusu alacağın %20'si oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; davacının aldığı çekin tahsili için davalı bankaya takas odası kanalıyla ibraz ettiği, bankanın çekin karşılıksız olması nedeniyle davacıya iade ettiği, ancak çeklere karşılıksız şerhini vurup ödemekle sorumlu olduğu tutarı ödemediğinden 02.08.2012 tarihinde çeklerin asılları ile birlikte bankaya başvurulduğu ve sorumlu oldukları tutarın ödenmesinin talep edildiği, Banka aynı tarihli cevabi bir yazı ile çekleri tataflarına iade ederek çeklerin takas odasına ibraz edilmiş olması nedeniyle sorumluluk tutarının ödenmeyeceğini bildirdiği, davacının çeki takas odasına ibraz etmiş ise de karşılıksız kaşesi vurulduktan sonra alınmış ve bu kere davalı bankaya ibraz edilerek bankadan sorumlu olduğu tutarı ödemesinin istendiği, artık burada çeklerin takas odasına ibraz edildiği gerekçesiyle 10. Maddeden yararlanılamayacağı, çek aslını alan davalı Bankanın sorumluluk tutarını ödemek yükümlülüğünde olduğundan davalının ... İcra MüdürIüğü'nün ... E. sayılı dosyasında yaptığı itirazının İİK.'nun 67. Maddesi gereği açılan itirazın iptali ve davalı borçlunun %20 'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesi talepli davadır.
Mahkememiz dosyası arasına alınan bilgi, belgeler üzerinden bilirkişi incelemesi yapılmış, 10/07/2017 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı tarafından davalı bankanın ... Şubesine ait ... nolu çek ... tarafından 4.212,00 TL ve 29.08.2007 vadeli olarak hamiline keşide edilmiş ve davacı ... A.Ş. tarafından 1.Hamil olarak 29.08.2007 tarihinde ... A.Ş. ... şubesine verilerek takas yoluyla tahsili talep edilmiş ancak karşılığı olmadığından çek yazılarak iade edildiği, Davacı vekili tarafından 02.08.2012 tarihinde dava konusu çek Davalı bankanın ... A.Ş' nin ... şubesine başvurulmuş ve 02/08/2012 tarihli yazıyla şube tarafından çekin şubeleri yerine takas odasına ibraz edilerek karşılıksız olarak belgelendirdiğinden 3167 sayılı yasanın 10. mad. gore yasal yükümlülük tutarı ödemesi yapılamamıştır. Diyerek cevabı yazı yazıldığı, Dava konusu ... A.Ş. Sarıgazi şubesine ait ... nolu çekin 6102 sayılı TTK kıymetli evrak düzenlemelerine uygun olduğu, bu konuda taraflar arasında ihtilaf olmadığı ve çekin 3167 sayılı kanuna gore düzenlenmiş bir çek olduğu, 3167 sayılı Kanun uyarınca, süresinde ibraz edilen, ancak karşılığı bulunmayan veya yetersiz kalan her çek yaprağı için muhatap bankanın keşideci dışındaki hamile ödeme yapmakla yükümlü olduğu tutarlar 17 Ocak 2007 - 26406 sayılı resmi gazetede yayınlanan tebliğle 2007 için 410.-TL olarak belirlendiği,
19.03.1985 tarihli ve 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanunun (5941 sayılı kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)
26.02.2003 tarih ve 4814 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun, (5941 sayılı kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.), 14.12.2009 tarih ve 5941 sayılı Çek kanunu halen yürürlüktedir.
Dava konusu çekin keşide tarihinde yürürlükte olan 3167 sayılı kanuna göre bankanın sorumluluğunu düzenleyen 10. Maddesine göre; Bankanın sorumlu olduğu miktar: (4814 sayılı kanunla değişen şekli) Madde 10.- Muhatap banka, süresinde ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde her çek yaprağı için üçyüzmilyon liraya kadar ve kısmen karşılığının bulunması halinde ise bu miktarı her çek yaprağı için üçyüzmilyon liraya tamamlayacak biçimde ödeme yapmakla yükümlüdür. Bu husus, hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdi kredi sözleşmesi hükmündedir.
Yukarıda belirtilen sorumluluk miktarı, Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca yayımlanan toptan eşya fiyatları yıllık endeksindeki değişmeler göz önünde tutularak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından her yıl Ocak ayında belirlenir ve Resmi Gazetede yayımlanır.
Davacının 270,43 TL işlemiş faiz talep ettiği, davacı faiz başlangıcını çekin keşide tarihi 29.08.2007 'den itibaren hesaplamış olup, çeki davalı bankaya ibraz tarihi 02.08.2012 tarihinden itibaren faiz hesaplaması gerektiği Buna göre faiz hesabı; Başlama tarihi 02/08/2012, bitiş tarihi 25/12/2014, gün sayısı 875, oran %9, tutar 89,69 'dur. İşlemiş faiz olarak davacının 89,69 TL faiz hesaplanarak rapor tanzim olunmuştur.
Mahkememiz dosyasında; Davacı tarafından davalı bankanın ... Şubesine ait ... nolu çek ... tarafından 4.212,00 TL ve 29.08.2007 vadeli olarak hamiline keşide edilmiş ve davacı ... Maddeleri A.Ş. tarafından 1.Hamil olarak 29.08.2007 tarihinde ... A.Ş. ... şubesine verilerek takas yoluyla tahsilinin talep edildiği, karşılığı olmadığından çek yazılarak iade edildiği, Davacı vekili tarafından 02.08.2012 tarihinde dava konusu çek Davalı bankanın ... A.Ş' nin ... şubesine başvurulduğu, 02/08/2012 tarihli yazıyla şube tarafından çekin şubeleri yerine takas odasına ibraz edilerek karşılıksız olarak belgelendirdiğinden 3167 sayılı yasanın 10. mad. gore yasal yükümlülük tutarı ödemesinin yapılmadığı, davacının 25.12.2014 tarihinde ... İcra Md. ... E nolu dosyasıyla davalı hakkında takip başlattığı, 02.01.2015 tarihinde davalının itirazı üzerine takip durduğu ve davacının bu davayı açtığı, 3167 sayılı Kanun uyarınca, süresinde ibraz edilen, ancak karşılığı bulunmayan veya yetersiz kalan her çek yaprağı için muhatap bankanın keşideci dışındaki hamile ödeme yapmakla yükümlü olduğu tutarlar 17 Ocak 2007tarih, 26406 sayılı resmi gazetede yayınlanan tebliğle 2007 için 410.-TL olarak belirlendiği, dava konusu çekin önce takas odasına başvurulmasının muhatap bankanın süresinde ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde her çek yaprağı için ödemesi gereken sorumluluk tutarını ödemek yükümlülüğünü yukarıda belirtilen yasal mevzuat gereği ortadan kaldırmayacağından davanın kısmen kabulü ile davalının ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 410,00 TL asıl alacak, 89,69 TL işlemiş faiz üzerinden aynı şartlar ile devamına, alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden %20 icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM :
1-Davanın kısmen kabulü ile davalının ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 410,00 TL asıl alacak, 89,69 TL işlemiş faiz üzerinden aynı şartlar ile devamına,
2-%20 icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gerekli 35,90 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3,40 TL + ıslah harcın 12,80 TL olmak üzere toplam 16,20 TL 'nin düşümü ile eksik kalan 19,70 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 499,69 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 29,00 TL ilk masraf + 118,25 TL posta masrafı + 600,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 747,25 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan 3,40 TL peşin harç + 12,80 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 12,80 TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Davalı vekillerinin yüzlerine karşı, miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 30/04/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır