T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/436 Esas
KARAR NO:2020/217
DAVA: Menfi Tespi (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/04/2016
KARAR TARİHİ: 11/03/2020
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı/dağıtıcı arasındaki akaryakıt Dağıtıcı/Bayilik ilişkisinin 2009 yılında kurulduğunu, devamında 11.11.2009 yılında davalı tarafından hazırlanan ve Akayakıt Bayilik ilişkisinin sadece davacı ile davalıya has kurallarını düzenleyen protokol ve aynı tarihli bayilik sözleşmesi imzalandığını, buna dayanak yaparak, ... A.Ş. Bayisi olarak lisansının yayınlandığını, davacının talebi üzerine, ticari şartlar yeniden değerlendirilerek yeni bir bayilik sözleşmesi imzalandığını, 2015 yılı 2. Ayında; karşılıklı anlaşma ile ....Ltd.Şti.'nin bayiliğinin sona erdirildiğini ve Bayilik hak ve görevleri 11.11.2015 tarihine kadar devam etmek üzere ....Ltd.Ştine devir edildiğini, davalı ... ..Ltd.Şti. 2.5.2015 ile 11.2015 arasındaki 8 ay süre için geçerli olmak üzere bayilik sözleşmesi ile protokol imzalandığını, davacının cari hesapta ve/veya donmuş ve ifası talep edilebilir bir borcu olmadığı için bir borç devir taahhütnamesi imzalanmadığını, davacı firmanın banka teminat mektubunun davalı/... AŞ.'de kaldığı ve yeni bir mektup veya başka bir teminat talep edilmediğini, 14.2009 ile 11.2015 tarihleri arasında davacının, akaryakıt alımlarının tamamını, çek veya nakit yaptığını ve bedelini süresi içinde ödediğini, 21.10.2015 tarihinde davacının, 11.11.2015 gününe kadar süreli olan bayilik sözleşmesi sona erdiğinde, ticari ilişkiyi keseceğini bildirdiğini, davacının, 19.10.2015 günü son akaryakıtını ikmal ettiğini ve ... AŞ. tarafından belirlenen vadesi olan 02.11.2015 gününde akaryakıtın bedelini ödediğini, 05.11.2015 tarihinde; davacı, dava konusu teminat mektubunu düzenleyen banka şubesine başvuru yaparak mektubun tazmin edilmesi talebinin ret edilmesini arz ettiğini, buna rağmen, davalı/dağıtıcı/... A.Ş. 100.000.00-TL teminat mektubu bedelinin tazmin edilmesini talep ettiği, davalı bankanın da, lehtarın likit delillere dayalı uyarısını nazara almadan herhangi bir temlik ve kayyum onayı tebliğ edilmediği halde sadece ... AŞ.'nin talebi üzerine, 100.000,00TL.'yi ... A.Ş.'ye ödediğini, davalı ... AŞnin. gasp ettiği l00.000,00-TL'sini yasallaştırabilmek amacıyla "Yatırım ve Cezai Şart bedeli" tanımlı ve "168.156,00-TL bedelli" bir fatura düzenleyerek davacıya tebliğ ettiğini, davacı fatura içeriğine itirazlarını bildiren ihtar keşide ettiğini ve faturayı iade ettiğini, davalı/... AŞ., bayisinin sırf 2009 yılından 2015 yılına kadar devam etmiş olan dikey ilişkiyi, yasaya uygun olarak 2015 yılında sona erdirmiş olması nedeniyle ceza olarak müvekkilinin 100.000,00-'sini gasp ettiğini, davacının, cari hesapta bulunan veya varlığı ikrar veva ispat edilmiş bir borcunun olmadığını, dağ1tıcının, davacının, 10.2015'de keşide ettiği ihtar ile bayilik sözleşmesi 11.11.2015 tarihinde sona ereceği, bu sözleşme nedeniyle karşı yana borcu olmadığının ariyetlerini teslim alarak bunların güvencesi olan teminat mektubunun iadesinin talep edildiğini, davalı/... A.Ş.'nin bu ihtarı tebliğ aldığını ve itiraz etmediğini, dolayısıyla davalının yargılamayı gerektirir ceza şart alacağı iddiası dışında bir alacağının bulunmadığı hususunda sözleşmenin her iki tarafının da mutabık olduğunu, davalı/... AŞ., diğer davalı/Bankadan, tazmin talep ederken Yargıtay'ın kararlarına uygun olarak "...Mektup ile güvenceye alınan risklerin gerçekleştiğini iddia ve bu risklerin gerçekleştiğini likit deliller ile ispat" etmediğini, aksine davacı; davalı bankaya riskin gerçekleşmediğini ve ... A.Ş. nin , tazmine dayanak olarak ileri sürdüğü alacağın, yargılamayı gerektiren bir alacak olduğunu ve ... A.Ş. 'nin mektubu elinde tutma hakkını kötüye kullanacağını, 05/11/2015 günlü yazılı talebi ile açıkladığını, buna rağmen, davalı/... A.Ş.'nin tazmin talep ettiği diğer davalı/... bankası A.Ş. ise 100.000,00-TL'nin tamamını davalı/... A.S.'ye ödediğini, borcu bulunmayan davacıya ödettirmek için davacının 100.000,00tl. 'sının tamamını gasp ettiğini, diğer davalı bankanın da davalının bu kastını bilerek ve davacının mağdur edilmesini isteyerek mektup bedelini, ödediğini, davacının bilerek zarara uğratıldığını, aleyhine iflas erteleme kararı verilen ... A.Ş.'nin kayyım tarafından yönetildiğini, temlik kararı sunulmadığı için mektup bedelinin ... A.Ş.'ye ödenmesinin yasaya aykırı olduğunu, davalının yargılama sonunda hukuken himaye edilmeyeceğini, bedeli tahsil ettiğini belirterek, davacının, davalılar ... A.Ş. İle ... A.Ş.ye cari hesapta 100.000,00-TL borcunun bulunmadığının tespit edilmesine, adı geçen davalılar tarafından yasaya, hakkaniyete ve ticari ahlaka aykırı olarak alınan 100.000,00-TL sinin iade edilmesine ve 5.11.2015 tarihinden itibaren ödeme tarihine kadarki bedelini tazmin ederek, finans kurumları nezdindeki itibarını zedelemiş olmaları nedeniyle 5.000,00-TL manevi tazminatın davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen ödenmesine, yargılama giderlerinin davalılara yüklenmesine (bankanın sadece manevi tazminatla sorumlu tutulmasına ) karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ... Bankası A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın davalı taraf olarak gösterilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili banka davacı ile diğer davalılar arasındaki hukuki ilişkiden ve ihtilafdan bağımsız olduğunu, davacının, müvekkili bankanın ... Şubesi müşterisi olup, davacının talebi üzerine, davalılardan... San.A.Ş. firması lehine 100.000.TL Jık teminat mektubu düzenlediğini, garanti sözleşmesi hükümleri uyarınca, hukuki sorumluluğunun, garanti verdiği teminat mektubu bedeli ile sınırlı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun taraflar arasındaki hukukî ilişkiden ve ihtilatdan bağımsız olduğunu, teminat mektubu tazmin taleplerinde, yerleşik hukuk uygulamalarına göre, müvekkili banka açısından teminat mektubu ile garanti edilen riskin gerçekleştiğinin belirtilmesinin gerekli ve yeterli olduğunu, mektup bedelinin tazmini talebi karşısında bankanın sorumluluğunun, mektup bedelini nakden, derhal ve tamamen ödemekten ibaret olduğunu, mezkur Teminat mektubunun vadesinin 05.11.2015 tarihine kadar uzatılması davacının 11.11.2014 tarihli dilekçesi ile talep edildiğini ve teminat mektubunun vadesi uzatıldığını, dava konusu olayda da; davalılardan... San.AŞ. firması lehine müvekkil Banka tarafından davacı adına kendi lehlerine düzenlenen 20.03.2014 tarihli 100.000.Tl. bedelli teminat mektubunun bayilik sözleşmesi hükümlerini yerine getirmemesi nedeniyle tazmin edilerek Yılmaz Gündüz'e ait olan ... Sanayi ve Tic.A.Ş cari hesaplarına geçirilmesini yazılı olarak 05.11,2015 tarihinde talep ettiğini, bunun üzerine teminat mektubu bedeli ilgili firmaya ödendiğini, diğer davalı mektup lehdarının talebinin, müvekkili banka tarafından davacıya iletildiğini ve davacı mektup tazmin talebinden haberdar edildiğini kaldı ki; müvekkili bankanın yasal açıdan böyle bir muvafakat alma zorunluluğunun da bulunmadığını, müvekkilinin, işbu davaya konu br zarara sebebiyet vermediğini, müvekkil banka aleyhine manevi tazminata hükmedilmesin istemenin hukuki bir gerekçesinin olmadığını, müvekkilinin bir a.ş olarak tüzel kişilik olduğunu, manevi zararın ise; kişilik değerlerinde oluşan objektif eksilme olduğunu belirterek, haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yukletilmesine karar verilmesini savunmuştur.
Diğer davalılara usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermemişlerdir.
DELİLLER :
Protokol, ....Noterliğinin 27.10.2015 tarihli sözleşmenin sona erdiğinin bildirilmesi, davacı şirket tarafından dava konusu teminat mektubunun tazmini ile ilgili davalı bankaya yaptığı yazılı müracaat dilekçsi, imza sirküleri, dava konusu teminat mektubu fotokopisi. Fatura, davacıya ait 20.11.2015 tarihli bildirim, ... icra Md.18.5.2015 tarihli karar tensip tutanağı ve icra emri, EFT talimatı, sicil gazetesi, bilirkişi incelemesi, Akayakıt Bayilik Sözleşmesi,
GEREKÇE :
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlık noktalarında Finans uzmanı ..., sektör bilirkişisi ... ve akaryakıt sözleşmeleri uzmanı bilirkişi ...'den oluşan 3'lü bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; 11.11.2014 tarihli bayilik sözleşmesinin fesih edildiği tarih (11.11.2015) itibariyle davacı-bayinin sözleşme hükümlerine aykırı davranmadığını, davacı şirketin davalı-dağıtıcı şirkete yatırım ve ceza-i şart bedelinden mütevellit toplam 168.156,65 TL tutarında borçlu bulunmadığını, davacı-bayinin, dava konusu kesin teminat mektubunun nakde tahvil edildiği tarih (05,11.2015) itibariyle, (1). davalı-dağıtıcıya cari hesaptan mütevellit toplam 100.690,30 -TL tutarında borçlu bulunduğunu, teminat mektubunun davacı şirkete bedelsiz olarak iade şartlarının gerçekleşmediği, kesin teminat mektubunun (1.) davalının talimatı mucibi davalı banka tarafından (2). davalı şirkete ödenmiş olmasında yasalara aykırılık bulunmadığını, davalı bankanın, dava konusu kesin teminat mektubunu, mektubun muhatabı (1). davalının talimatı ile (2). davalı şirkete ödemiş olmasında kusuru bulunmadığı hususları rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin cari hesaba ilişkin itirazlarının değerlendirilmesi noktasında bilirkişi heyetinden alınan ek raporda özetle; dosyanın bütünü ve davacının 21.02.2019 tarihli dilekçesi ekinde dosyaya sunduğu davalı şirkete kestiği 01.12.2011/... seri nolu 17.595,00- TL bedelli hizmet faturasının dönemsellik ilkesi yönünden birlikte inceleme ve değerlendirilmesi sonucu, davacının davalı şirkete borçlu bulunmadığına yönelik 10.09.2018 havale tarihli dilekçesinde mevcut itirazlarının 11.06.2018 tarihli kök raporda belirli bilirkişi görüşünü değiştirici nitelik taşımadığı hususları rapor edilmiştir.
09/10/2019 tarihi itibari ile davacı ve davalılar... AŞ ile ... AŞ tarafından dava takipsiz bırakılmış, yalnızca davalı ... Bank vekilince dava takip edildiğinden; davacının... San AŞ ve ... San AŞ yönünden davasının 09/10/2019 tarihi itibariyle işlemden kaldırılmış, işlemden kaldırıldığı (başvuruya bırakıldığı) 09/10/2019 tarihten itibaren üç aylık yasal süre içinde yenilenmediği anlaşıldığından, HMK 150/5 maddesi uyarınca bu davalılar yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; davacının, dava konusu kesin teminat mektubunun nakde çevrildiği tarih itibariyle, davalı-dağıtıcı... AŞ'ye cari hesaptan 100.690,30-TL tutarında cari hesap borcu bulunduğu, teminat mektubunun davacı şirkete bedelsiz olarak iade şartlarının gerçekleşmediği, kesin teminat mektubunun davalının talimatı gereği davalı banka tarafından diğer davalı şirkete ödenmiş olmasında yasalara aykırılık ve davalı ...AŞ'nin kusuru bulunmadığı anlaşılmakla davalı ...AŞ'ye karşı açılan davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davalı ...AŞ yönünden açılan davanın reddine,
2-Davalılar ... San A.Ş ile ... San Tic AŞ yönünden davanın açılmamış sayılmasına,
3-Alınması gereken 54,40- TL karar ve ilam harcının peşin alınan 1.793,14-TL den düşümü ile arta kalan 1.738,74 TL harcının karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
4-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı T.... Bankası A.Ş. tarafından yapılan 105,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
6-Davalı T.... Bankası A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 13.450,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı T. ... Bankası A.Ş.'ye verilmesine,
7-Davalılar ... San. AŞ ile ... San Tic AŞ kendisini vekil ile temsil ettirdiklerinden, AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 3.400,00- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Hazır olan davalılar vekillerinin yüzüne karşı, davacının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 11/03/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır