T.C. İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/721 Esas
KARAR NO: 2018/325
DAVA:Alacak (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/03/2013
KARAR TARİHİ: 28/03/2018
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı bankanın Tuzla şubesi arasında 21/02/2012 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi imzalanarak bu sözleşmeye göre davalıya 900.000 USD ve 1.500.000,00 TL tutarında iki ayrı kredi kullandırıldığını, müvekkili şirketin 900.000 USD yi 48 ay vade ile 1.500.000,00 TL tutarındaki krediyi ise 12 ay vade ile aldığını, ancak kredi taksitlerini daha uzun vadelere yayma ihtiyacı hasıl olduğunu bu nedenle müvekkilinin yeni yaptırdığı fabrikayı teminat göstererek uzun vadeli kredi arayışına başladığını, bu çabaların ilki olarak davalı bankaya kredi taksitlerinin uzatılması teklifinde bulunduğunu ancak teklifinin kabul edilmediğini, daha sonra müvekkilinin daha uygun şartlarda başka bir bankadan kredi kullandığını, ancak davalı banka ile aynı teminat üzerinden kredi sağlandığından davalı bankadan kullanılan kredinin kapatılması ihtiyacının hasıl olduğunu, müvekkili şirketin kapatma talep ettiği tarih itibari ile ana para borcunun 2.231.619,00 TL olduğunu, bu aşamada davalı banka yetkilileri ile yapılan görüşmelerde müvekkiline %1 oranında komisyon alınarak kredinin kapatılacağının söylendiğini, daha sonra ise Genel Müdürlükten izin çıkmadığından bahisle müvekkilinden %4 oranında komisyon tahsil edildiğini, müvekkilinin içinde bulunduğu koşullar nedeni ile Ticari itibarının sarsılmaması için söz konusu bedeli ödemek zorunda kaldığını, bankanın %1 komisyon yerine % 4 oranında komisyon tahsil ettiğini, yapılan tahsilatın haksız ve geçersiz olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile kredi kapama komisyonuna ilişkin oranın %1 olarak kabulü ile fazla yapılan tahsilatın tespitine ve şimdilik 1.000,00 TL'nin reskont faizi ile birlikte geri ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş olup, yargılama aşamasında davasını ıslah ederek dava değerini 132.993,42 TL'ye yükseltmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesindeki maddelerin genel işlem koşulu niteliği taşımayıp geçerli olduğunu, sözleşmenin taraflarının tacir olup, tacirlerin basiretli ve özenli davranma yükümlülüklerinin bulunduğunu, genel işlem koşulu niteliğindeki maddelerin tacirlerin taraf olduğu sözleşmelerde uygulanamayacağını, bu nedenle kredi taksitlerinin uzatılması ve refinansman konusunda tarafların karşılıklı pazarlık ve müzareke içerisinde olduklarının davacının beyanı ile sabit olduğunu, tahsil edilen erken ödeme komisyonu ile komisyon oranının hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkememizden verilen 22/12/2014 tarih ve 2013/78 E., 2014/472 K. sayılı kararı ile, " Davanın ıslah edilmiş hali ile 90.745,67 TL üzerinden kısmen kabulü ile bu miktarın 1.000,00 TL sine dava tarihinden, 89.745,67 TL sine ıslah tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine " karar verilmiş, verilen kararın davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 29/03/2016 tarih ve 2015/7491E., 2016/3435 K. sayılı kararı ile; " ...Dava, genel kredinin erken kapatılması nedeniyle bankaca tahsil edilen erken kapama komisyon bedelinin istirdadı istemine ilişkin olup, mahkemece davalı Banka'nın hizmet ücret tablosuna göre erken kapama komisyon oranının %2 olarak belirlendiği, davacıdan %6 oranında komisyon alındığı, %2'lik oran esas alındığında davacıya 90.745,67 TL'nin iadesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Oysa, davalı Banka'nın hizmet ücret tablosunda bahsi geçen %2'lik erken kapama komisyonu oranı bireysel konut kredisine ilişkin olup, dava konusu ticari krediye esas alınamaz.
Somut olayda, dava konusu genel kredi sözleşmesinin 4.10. maddesinde kredinin erken kapanması durumunda komisyon alınacağı belirtilmekle beraber, ne miktarda komisyon tahsil edileceği belirtilmemiş, ayrıca bilirkişi raporunun tanziminden sonra, bir kısım bankaların erken kapama komisyon oranları sorulduğu halde, bilirkişilerden ek rapor alınarak tahsil edilen komisyon oranının yerinde olup olmadığı değerlendirilmemiştir.
Bu itibarla, mahkemece diğer bankalardan bu tür kredilerin erken kapatılması halinde alınan komisyon ücreti oranları ile emsal banka uygulamaları araştırılıp uyuşmazlık konusu erken kapama komisyonuna ilişkin davalı Banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda denetime elverişli ek bilirkişi raporu alınarak, davalı tarafın sadece kalan kredi ana para borcunun tahsil edildiği, bunun dışında erken kapama komisyonu adı altında herhangi bir ücret alınmadığına yönelik savunma ve itirazları üzerinde de durularak, neticesine göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi de doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir. " gerekçesi ile bozma kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir.
Bozma sonrası yeniden yapılan yargılama neticesinde; usulüne uygun olarak taraf teşkili sağlanmış, Usul ve yasaya uygun olan bozma ilamına uyulmuş, bozma yönünde işlem yapılarak, dava dışı diğer bankaların bu tür kredilerin erken kapatılması halinde alınan komisyon ücret oranları ile emsal banka uygulamaları araştırıldıktan sonra erken kapama komisyonuna ilişkin davalı banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, Borçlar Hukuku Öğretim Üyesi Yrd. Doç.Dr. İlker Öztaş, Emekli Banka Müdürü Zeynel Yanmış'dan alınan 01/12/2017 tarihli ek raporda özetle; davalı bankanın, erken kapama komisyonu adı altında her hangi bir ücret almadığına yönelik savunma ve itirazlarının değerlendirilmesinde; kök raporda " 23 ve 24/01/2013 tarihlerinde davacı şirketin toplam 2.252.030,86-TL kredi borcunun kapatıldığını, kapatılan bu miktar içinde, kredi ana para tutarı 2.112.387,77-TL olup, davacı tarafça yatırılan miktarın, davalı bankaca 2.385.917,36-TL davacı şirketin 23/01/2003 tarihli hesap alacak bakiyesi, 132.086,50-TL geciken kredi taksitlerine karşı hesaptan alınan tutar, 2.112.387,77-TL erken kapamaya konu kredilerin ana para toplamları, 1.000,00-TL 2 adet ipotek fek ücreti, 800,00-TL davacı şirket adına yapılan havale, 139.643,09-TL kalan tutar ( erken kapama karşılığı kredi dışında sağlanan tahsilat, erken kapama komisyonu) 132.993,42-TL BSMV hariç net tahsilat tutarı, davalı bankanın kredilerin vadesinden önce kapatılması nedeniyle, davacı şirketten BSMV dahil 139.643,09-TL tahsil etmiş olup, net gelir /kâr payı tahsilatı, 132.993,42-TL olarak hesaplandığını, bu miktarın 2.112.387,77-TL ye oranı % 6.30 olarak (132.993.42/2.112.387,77-TL ) hesaplanmıştır " tespitinin yapıldığını, davacı şirketin erken kapamaya konu borçları toplamının ise 2.246.274,27-TL olup, davalı tarafından davacı şirketten 139.643,09-TL fazlasıyla tahsilat yapılmış olduğundan, davalı vekilinin 9.6.2014 havale tarihli dilekçesinin 4.maddesinde, davacının toplam borcu üzerinde erken ödeme indirimi yapılarak 2.385.000.000-TL tahsil edildiğini iddia ettiğini ancak davacı şirketten fazladan tahsil edilen 139.643,09-TL, kredilerin erken kapatılması nedeniyle tahsil edilmiş olduğundan, bunun erken kapama komisyonu olarak nitelendirlimesinde bir isabetsizlik bulunmadığını, Akbank T.A.Ş. tarafından erken kapama komisyonu olarak % 10 olarak bildirilmiş olup, Akbank'ın ayrık tutulması halinde, 4 bankanın, kredi erken kapatılması halinde tahsil ettikleri ortalama komisyon oranının % 2.88 olarak hesaplandığını, davalı bankanın % 2.88 oranında tahsil etmesi gereken komisyon miktarı ile iadesi gereken miktarın, kredi kalan ana para tutarının 2.112.387,77-TL, oranın % 2,88, hesaplanan 60.836,77-TL, 3.041,84-TL % 5 BSMV, Toplam : 63.878,61-TL, 139.643,09-TL tahsil edilen, 75.764,48-TL. fazla tahsil edilen ve iadesi gereken tutarak olarak hesaplama yapıldığı rapor edilmiştir.
Dava, genel kredinin erken kapatılması nedeni ile bankaca tahsil edilen erken kapama komisyon bedelinin istirdadı istemine ilişkindir. Davalı vekili, her ne kadar davacı firmadan erken kapama komisyonu alınmadığını iddia etmiş ise de; hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, davacı şirketin erken kapamaya konu borçlarının toplamı raporda belirtildiği şekilde 2.246.274,27-TL olup, davalı tarafından davacı şirketten 139.643,09-TL fazla tahsilat yapıldığı, diğer bankaların bu tür kredilerin erken kapatılması halinde alınan komisyon ücreti oranları ile emsal banka uygulamaları araştırıldığında, kredinin erken kapatılması halinde tahsil edilen ortalama komisyon oranı % 2,88 oranında olarak hesaplandığı, davalı bankanın % 2,88 oranına göre, alması gereken erken kapama
komisyon miktarının % 5 BSMV dahil 63.878,61-Tl olarak hesaplandığı, bu hesaplama karşısında fazla tahsil edilen 75.764,48-TL nin davacıya iadesi gerektiği kanaatine varılmakla, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İle
75.764,48 TL nin 1.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 25/03/2013 tarihinden, 74.764,48 TL'nin ıslah tarihi olan 21/04/2014 tarihinden itibaren değişen oranlardaki avans faiziyle birlikte davalıdan tahsil ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gerekli olan 5.107,12- TL karar ilam harcından peşin alınan 24,30 -TL harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 2.255,00-TL nin mahsubu ile bakiye 2.827,82- TL bakiye ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 24,30- TL peşin harç, ile 2.255,00-TL ıslah harcı davalı tarafından ödenmesine karar verilen karar ilam harcından düşüldüğünden toplam bu miktarın ( 2.279,30-TL') nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bunun dışında davacı tarafça karşılanan 28,05 -TL ilk dava gideri ( başvurma ve vekalet harcı) ile 258,00-TL davetiye ve posta ve posta gideri, 1.000,00-TL bilirkişi giderinden oluşan toplam: 1.286,05- TL yargılama giderinin kabul/ red oranı ( % 56,21 ) üzerinden hesaplanan 722,94-TL nin davalıdan tahsil olunarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından sarf edilen davetiye ve posta giderinden oluşan 131,40-TL yargılama giderinin giderinin kabul/ red oranı ( % 56,21 ) üzerinden hesaplanan 57,55-TL nin davacıdan tahsil olunarak davalıya verilmesine, kalanın davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar bakımından hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T' ne göre tayin ve takdir olunan 8.574,00-TL avukatlık ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar bakımından hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre tayin ve takdir olunan 6.755,00- TL avukatlık ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır