T.C
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/815 Esas
KARAR NO:2020/310
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:02/08/2016
KARAR TARİHİ:08/07/2020
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... A.Ş. ve .... A.Ş., tarafından inşaası gerçekleştirilen angutlu II regülatörü ve ...'nın, müvekkili şirket nezdinde 01.06.2012 - 31.05.2016 tarihleri arasında ... numaralı ... Sigorta Poliçesi ile inşaat muhataralarına karşı sigortalı olduğunu, 21.06.2015 tarihinde, ... binası gerisinde bulunan iletim tüneline bağlı ulaşım tüneli çıkışında yoğun su girişi olduğu, santral binasındaki türbinlere su gelmediği ve enerji üretiminin devre dışı kaldığı anlaşılmış, bu duruma ise davalı tarafından üretimi yapılan/ tedarik edilen/ montajı yapılan basınç kırıcı vana arızasının sebep olduğunu, meydana gelen hasar için müvekkili şirkete yapılan hasar ihbarı sonucu, müvekkili şirket tarafından ... sayılı hasar dosyası açıldığını ve 5684 sayılı kanun’un 22. maddesi uyarınca bağımsız ve uzman eksper tarafından hasarın niteliğinin ve miktarının tespiti için ekspertiz incelemesi yaptırıldığını, ekspertiz raporu ile, "..tüneldeki hasarın oluşumuna basınç kırıcı vananın anlık bir arızasının sebebiyet verdiği.." ve tünelde oluşan hasarların doğal afet sonucu değil, tamamen basınç kırıcı vana'nın kusurundan kaynaklandığının tespit edildiğini, ayrıca, hazırlanan teknik rapor'da; ise, "2 defa acil duruş senaryosundaki prv'nin açması maddesi oluşmadığından iletim tüneli içerisinde yüksek basınç oluşması nedeni ile tünel zarar görmüştür." tespitlerinde bulunulduğunu, dolayısıyla, hasarın meydana gelmesine sebebiyet veren vana davalı tarafından tedarik edilip, montajı yapıldığından ve ayrıca davalı 13.04.2012 tarihli ... hidro-elektrik satrali elektromekanik ekipman tasarım, tedarik, nakliye, bakım, yedek parça, test ve devreye alma işi sözleşmesi ve zeyilnameleri gereğince, davalının davaya konu hasarın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu, hazırlanan ekspertiz raporu'nda, müvekkili şirketin sigorta poliçesi kapsamında toplam 266.751,28-tl tutarında tazminat ödemesi gerektiğinin belirlendiğini ve söz konusu hasar tazminatının, sigortalı şirkete 06.04.2016 tarihinde müvekkili şirket tarafından ödendiğini ve müvekkili şirketin, ttk.'nın 1472. maddesi gereği sigortalının haklarına halef olduğunu, ayrıca sigortalı tarafından davaya konu hasara ilişkin olarak kendisine ait tüm hakların müvekkili şirkete devir ve temlik edildiğini, davalıya yapılan müracaatlardan bir sonuç alınamadığını, müvekkili sigorta şirketinin 5684 sayılı Kanun’un 17. maddesi gereğince, ... Müsteşarlığı nezdinde teminatlar tesis etmiş olması ve sigorta şirketi borcunun kamu teminatı altında bulunması sebebiyle teminatsız olarak ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne, fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, toplam 266.751,00-TL tazminatın 06.04.2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, harç, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sigortalısına ödediği tazminata konu hasarın basınç kırıcı vanadan kaynaklı olduğunu ve davalının bundan sorumlu olduğunun iddia edildiğini, ispat külfetinin davacı tarafa ait olduğunu, arızanın vanadan kaynaklandığının ve bu vanayı tedarik edip monte edenin davalının olduğunu, ödediği zararın gerçek zarar olduğu hususlarının davacı tarafça ispatlanması gerektiği, davalının basınç kırıcı vananın üreticisi, tedarik edicisi ve montajcım olmadığını, bu tespitte yanılgıya düşüldüğünü, dosyaya sunulan davacı dilekçesi ekindeki kati ekspertiz raporunda, davalının sorumlu olduğu iddiasının çürütüldüğünü, kati raporun 3. Sayfasında sigortalı ve söz konusu ekipmanların montajından sorumlu alt yüklenici ... Teknik şirketi arasında düzenlenen sözleşmeye göre, temini ve montajı yapılan ekipmanlardan doğacak hasarlardan ... Teknik firmasının sorumlu olacağına açıklık getirildiğinin görüldüğünü, tünelde oluşan hasarların doğal afet sonucu oluşmayıp tamamen basınç kırıcı vananın kusurundan kaynaklandığı dikkate alındığında ... Teknik firmasının sorumluluğunun bulunduğu kanaatine varıldığının belirtildiğini, bu haliyle davacı şirketçe alınan raporlara göre basınç kırıcı vananın dava dışı ... orijinli ... Teknik şirketince temin edilerek montajının da aynı şirkete yapıldığının açıkça ortaya konduğunu, her iki raporda da, davalı şirketin sorumluluğuna ilişkin bir ifade olmadığını, ... Teknik şirketi ...'de olduğundan, davalının kurban seçildiğini, davacının arızanın basınç kırıcı vanadan kaynaklandığı iddiasını da kabul etmediklerini, davacının ekspertiz raporuna dayandığını, raporun kendi içinde çelişkilerle dolu olduğunu, hasarın yakın nedeninin kelebek vananın kendisini herhangi bir nedenden ötürü kapatarak suyun geri tepmesine neden olması ve tünel içindeki hasara neden olduğunun tespit edildiğinin belirtildiğini, davacının dayanağı olan ekspertiz raporunda kök nedenin tespit edilemediği, ve hasarın yakın nedeni olarak vananın kendisini kapatması ibarelerinin yer aldığını buna dayanarak davalı hakkında dava açılmasının hakkın kötüye kullanımı olduğunu, davacının ödediği tazminatın fahiş olduğunu, kötü niyetli ve haksız dava açıldığından davalı aleyhine vekalet ücreti ödenmesine karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLER :
... numaralı ... Sigorta Poliçesi ve Zeyilname, ... sayılı hasar dosyası kapsamı, banka ödeme dekontu, ibraname, rücu yazısı, ekspertiz raporu, ek rapor ve ekleri, tutanaklar, teknik rapor, HES Raporu, Hakediş Raporu, fotoğraflar, faturalar, ... Hidro-elektrik Satrali Elektromekanik Ekipman Tasarım, Tedarik, Nakliye, Bakım, Yedek Parça, Test ve Devreye Alma İşi Sözleşmesi ve Zeyilnameleri, Taşeron Sözleşmeleri ve diğer anlaşmalar, hasar bildirimleri, sorumluluk paylaşım tablosunun tercümesi, bilirkişi incelemeleri. Davalı tarafından sunulan uzman görüşü.
GEREKÇE :
Uyuşmazlık; davacının sigorta poliçesi kapsamında meydana gelen hasar nedeniyle sigortalısına ödemiş olduğu tazminatın TTK 1472 maddesi gereğince rücuen tazmini istemine ilişkin olup, hasarın meydana gelmesinde davalının kusurunun bulunup bulunmadığı ve oluşan gerçek hasarın tespitine ilişkindir.
Ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlık konuları hususunda bir inşaat mühendisi, bir elektrik mühendisi, bir makine mühendisi, bir sigorta eksperi bilirkişisinden oluşacak heyetten rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, alınan 27/03/2018 tarihli raporda özetle; kusur yönünden dosya üzerinde ve haricen yapılan inceleme ve araştırmada, hasarın meydana geldiği sistemin 15 günlük deneme üretimi yaptığı da dikkate alındığında, dava konusu hasarın oluştuğu iletim tüneli içindeki basınç kırıcı vananın ( PRV ) imalatında yapılan bir imalat hatası sonucu arızalanarak kapanması ve suyun geçişini durdurarak geriye tepmesine neden olduğunu, oluşan yüksek basınçlı su nedeniyle tünelin zarar gördüğünün anlaşıldığını, bu nedenle olayın bir işletme hatasından meydana gelmediğini, vanaların hatalı imalatından kaynaklandığını, bu hatalı imalatta, vananın teminini ve montajını yapan davalı şirketin % 100 oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığını, hasar yönünden yapılan incelemede ise; özetlenen ekspertiz raporu ile dosyada bulunan hasarlı tünel fotoğraflarının incelenmesinden ve piyasa rayiçleriyle karşılaştırılmasından, su basması sonucu oluşan tünel inşaat hasarı ile ilgili olarak yapılan tespitlerin; hasara uğrayan iletim tünelinin uzunluğunun 3477 m olduğunun anlaşıldığını, türbin sisteminin devre dışı kalması sonucu iletim tüneline gelen suyun geri tepmesiyle oluşan yüksek basınç sonucu tünel tavan kısımlarındaki zayıf bölgelerden 4 yerden patlatma yaptığını, hasarların 2,830, 3107, 3340 ve 3382. metrelerde olduğunun belirtildiğini, hasarın iki başlıkta oluştuğunu, hasar bölgesine ulaşmak için kırılan tıkaç betonu hasarı ile iletim tünelindeki hasardan oluştuğunun tespit edildiğini, hasar miktarı bakımından yapılan incelemede, inşaat işleri için KDV hariç 402.716,28- TL maliyet olduğunun tespit edildiğini, hasarlı beton suyla karışması sonucu zayi olduğundan sovtaj olmadığının tespit edildiğini, poliçeye göre, her bir hasarda muafiyetin minimum 50.000,00- USD olduğunu, olay tarihi itibariyle TL karşılığının 135.965,00-TL olduğunun anlaşıldığını, buna göre hasarın 402.716,28 - 135.965,00 = 266,751,28-TL olduğunu, anılan hasar bedelinin, dosyadaki ödeme belgesine göre davacı şirketçe sigortalısına 06.04.2016 tarihinde ödendiğini, dolayısıyla davacı şirketin davalı şirketten talep edebileceği toplam maddi zararın 266.751,28 TL olduğunu, dosyada bulunan sözleşmeye göre hasarın oluşumundan, hasara neden olan ekipmanı temin eden ve montajının yapılmasını sağlayan davalı şirketin sorumlu olduğu hususları rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyeti raporu tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda hiç bir değerlendirme yapmadan, somut delil ve verilerle ilişkilendirilmeden, teknik ve bilimsel nedenlerden uzak, gerekçesi belirtilmeden denetime elverişsiz soyut ifadelerle hazırlanmış olduğu, raporun bu haliyle hüküm kurmaya elverişli olmadığı, bilirkişi heyetinin özel ve teknik içeren uyuşmazlığı çözebilecek nitelikle olmadığı kanaatine varılmakla yeni bir heyetten tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilerek hasarın gerçek nedeni tespit edilerek davalının kusur ve sorumluluğu bulunup bulunmadığı, davacının sigortalısı firmanın da kusur durumu araştırılarak oluşan hasardan davalının kusur ve sorumluluğu var ise gerçek zarar miktarı tespit edildikten sonra zararın ne kadarından davalının sorumlu olduğu noktalarında bir makine mühendisi , bir elektrik mühendisi, bir inşat mühendisi ve bir sigorta hukukçusu bilirkişisinden rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, alınan 21/11/2018 tarihli raporda özetle; dava konusu olayın meydana gelmesinde basınç tahliye otomasyon sistemindeki kusurun sebep olduğunu, tahliye son noktasındaki final eleman kelebek vanaya, kurulan otomasyon sisteminin ihtiyaç doğrultusunda doğru kumanda edemediği ve basınç tahliyesinin bu nedenle gerçekleşememiş olduğunu, olayda meydana gelen hasara sistemdeki basıncın tahliye edilememesi sonucu oluşan basınç dalgalanmalarının ( Su Darbesi=Su Koçu) sebep olduğunu, işin otomasyon bölümünü kuran, test eden ve devreye alan firma olması itibari ile davalı ... firmasının olayda %100 oranında kusurlu olduğunu, davacı şirket tarafından dava dışı sigortalısına 06.04.2016 tarihinde ödemiş olduğu 266.751.00- TL tazminat bedelinin sigorta poliçesi kapsamında olduğunu ve eksper raporunda da ayrıntılı olarak belirtildiği üzere muafiyet dahil yansıtılmak sureti ile hesaplama da herhangi bir hatanın bulunmadığını, 06.04.2016 tarihinde yapılan ödeme sonrası davacının ödenen tutar kadar sigortalısına halef olduğunu (TTK 1402 gereği), davalı ... Firmasının % 100 kusurunun olduğunun tespiti ile davalı firmadan talep edebileceğini, tarafların tacir olması ve aralarındaki ilişkinin bir sözleşmeye dayandığı için avans faizi talebinin ödeme tarihi olan 06.04.2016 tarihinden itibaren işletilebileceği hususları rapor edilmiştir.
Davalı tarafından Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ek görevli öğretim üyesinden alınan uzman görüşünde; dava konusu edilen arızanın ve buna bağlı olarak meydana gelen hasarın ... Elektrik Cihazlarının edim yükümlülüğünde ve sorumluluğunda olan kontrol sisteminde olduğu, buna bağlı olarak da, ... Elektrik cihazlarının dava konusu edilen hasarın tazmininden sorumlu olması gerektiği yönündeki görüşün teknik dayanaktan yoksun ve gerçeğe aykırı olduğu, taraflar arasında yapılan sözleşmenin eki durumunda bulunan ... ve ... arasındaki ... projelerine dair sorumluluk paylaşım tablosunun 1,2 ve 16. maddelerindeki hükümler doğrultusunda edim yükümlülüğünün ve sorumluluğun açıkca ... firmasına yüklenmiş olması nedeni ile açılan rücu davasının muhatabı olması gereken tarafın ... firması olması gerektiği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; ...-... ve ... arasında imzalanan sözleşmenin 3.8 maddesinde ... ve ...'in müşterek faaliyet ve işbirliği ile gerek kendilerinin tedarik ettikleri, gerekse ... tarafından tedarik edilen makine ve ekipmanları kullanarak teknik şartnameye uygun bir tesis meydana getirecekleri ve tesisin devreye alınması ve sorunsuz bir şekilde çalıştırılarak ...'ye teslim edilmesinin, ... ve ... firmalarının ortak sorumluluğunda olduğunun kararlaştırıldığı; dosyada mevcut bilirkişi raporlarından zararın doğmasına neden olan kazanın sebebi olan basınç tahliye otomosyon sisteminin tasarım, montaj, test ve devreye alınan kısmının ... firmasının üretimi ve kontrolü altında gerçekleşmiş olduğu, davacı tarafından dava dışı sigortalısının 06/04/2016 tarihinde ödenmiş olan 266.751,00-TL tazminat bedelinin sigorta poliçe teminatı kapsamında olduğu ve TTK 1402. Maddesi gereği sigortacının ödemiş olduğu tazminat bedelinin kusuru ile rizikonun gerçekleşmesine neden olan davalıdan rücuen talep hakkına sahip olduğu anlaşılmış olup, 266.751,00-TL tazminatın ödeme tarihi olan 06/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş olup, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın kabulü ile; 266.751,00 TL nin 06/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli olan 18.221,76-TL karar ilam harcından, peşin alınan 4.555,45-TL ile nin mahsubu ile noksan kalan 13.666,31- TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına
3-Davacı tarafından yapılan dava açılış gideri: 4.588,95-TL, bilirkişi ücreti: 6.000,00-TL davetiye ve posta gideri: 271,10-TL olmak üzere toplam: 10.860,00-TL. yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 27.122,57-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. . 08/07/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır