T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/817 Esas
KARAR NO: 2020/444
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 03/08/2016
KARAR TARİHİ: 07/10/2020
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; rücuya konu mahkeme kararının davacısı ... vd. tarafından ... isimli çalışanın 11.11.2005 tarihinde ... Tic. Ltd. Şti’de çalışmakta iken elektrik çarpması sonucu hayatını kaybettiğini, bu kaza nedeni ile davacıların uğramış oldukları maddi ve manevi zararların her bir davacı için ayrı ayrı kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesinin talep ve dava edildiğini, .... İş Mahkemesinin 31.05.2013 tarih ve 2005/... E. 2013/... K. sayılı kararı ile; “Davanın taleple bağlı kalınarak KABULÜ ile, müteveffanın eşi ... için 1.000,00-TL maddi, 50.000,00 TL manevi, çocukları ... için 1.000,00-TL maddi, 15.000,00 TL manevi, ... için 1.000,00-TL maddi, 15.000,00-TL manevi, ... için 1.000,00-TL maddi, 15.000,00-TL manevi olmak üzere toplam 99.000,00-TL maddi ve manevi tazminatın 11.11.2005 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,…” karar verildiğini, işbu kararın müvekkili şirketçe temyiz edildiğini, Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 10.04.2014 tarihli 2013/... E. 2014/... K. sayılı ilamı ile onanmasına karar verildiğini, anılan kararın tahsili için takip başlatılması üzerine, müvekkili şirket tarafından ... İcra Müdürlüğü'nün 2014/... E. sayılı dosyasına 17.06.2014 tarihinde 219.162,46-TL, ödeme yapıldığını, ... İş Mahkemesi’nin kararına konu olayın müvekkili şirket ile davalı arasında akdedilen söz konusu ...’ın bağlı birimi olan ... İşletme Müdürlüğü’nün hizmet alanındaki yer altı kablo arızalarının onarımı ve bakım işlerini 13.06.2005 tarih ve ... sayılı makam oluru gereği 2005/... nolu ihale sözleşmesi ve ... İşletme Müdürlüğü bölgesinde ... dağıtım şebekeleri ve ... dağıtım hatları arıza, onarım ve bakım hizmet kaynaklanmakta olup; bu şartnamelerden ve sözleşmeden kaynaklı olaylarda sorumluluk şartnameler ve sözleşmelerin ilgili maddeleri gereği davalıya ait olduğunu, sorumluluk davalıya ait olduğundan, dava dışı ... vd. için müvekkili şirket tarafından ödenen bedellerin taraflar arasındaki ihale sözleşmesi ve eki özel şartname gereğince rücu edilmesi ve davalı tarafça ödenmesi için iş bu davanın açıldığını, müvekkili şirket ile davalı arasında “Teklif Birim Fiyatlı Hizmet Alım Sözleşmesi” ve bu sözleşmenin eki olan “Hizmet Alımı Özel Şartnamesinin imzalandığını, anılan ihale süreci akabinde davalı tarafından ihale konusu işin yapılması için personel temini ve bunların iş sözleşmesinin de bu davalılar ile çalışacak işçiler arasında akdedildiğini, müvekkili şirketin bu sözleşmelerin imzalanması süreci dışında yer aldığını, ancak isteme dayanak olan ... İş Mahkemesi tarafından hüküm altına alınan tazminatların müvekkili şirket tarafından da müşterek ve müteselsil tazmin edilmesine karar verildiğini, oysa ki; müvekkili şirket ile davalı arasında imzalanan Şartname ve Sözleşme gereği iş kazaları halinde sorumluluğun yüklenicide yani davalıda olacağının düzenlendiğini ve karşılıklı mutabakat ile imza altına alındığını, davalı ile müvekkili şirket arasında anahtar teslim şeklinde yapılması öngörülen iş ve buna dayalı imzalanmış bulunan sözleşmenin mevcut olduğunu, ... Yönetim Kurulu’nun 01.03.2005 tarih ve 2005/06-35 sayılı Kararı ile onaylanan ... ve Bakım İşleri Hizmet Alımı Özel Şartnamesinin “İşlerin Yapımı Sırasında Uygulanacak Esaslar” başlıklı I-4 maddesinin, “…Sözleşme süresince sözleşme konusu işlerin yapımı sırasında olabilecek iş kazaları ile yüklenicinin veya yüklenici elemanlarının ihmalinden kaynaklanan kazaların idare ye ve diğer kamu ve kuruluşları ile üçüncü şahıslara karşı verebileceği zararlardan doğrudan doğruya yüklenici sorumludur.” yine ... yönetim kurulu’nun 01.03.2005 tarih ve 2005/06-35 sayılı kararı ile onaylanan davalı ile imzalanan teklif birim fiyatlı hizmet alım sözleşmesi’nin “yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları” başlıklı 23 üncü maddesi 23.5 ve 25.6 bentleri hükümlerinin; “yüklenici, “işçi sağlığı ve iş güvenliği tüzüğü” ve “yapı işlerinde işçi sağlığı ve iş güvenliği tüzüğü” hükümlerini yerine getirmekle yükümlüdür. tesisin yapımı sırasında çıkabilecek iş kazalarından ve bu kazaların sebep olacağı zararlardan doğrudan doğruya yüklenici sorumludur.” “yüklenicinin ihale konusu işlerde çalıştırdığı personelin işin yürütümü esnasında maruz kalacağı iş kazaları nedeni ile ortaya çıkacak cezai ve hukuk sorumluluk yüklenici ye ait olacaktır…” şeklinde olduğunu, sözü edilen sözleşme ve şartnamede yer alan bu hükümlerin iş akdi ile davalılar emrinde çalışan personelin iş kazasına uğraması halinde yasal sorumluluğun davalıya ait olacağı düzenlemesini içerdiğini, bu yasal sorumluluğun ise yerine getirilmemesi halinde yine şartname ve sözleşme hükümleri gereği meydana gelen her türlü zarardan sorumluluğun kime ait olduğunun düzenlendiğini, netice itibariyle şartname ile sözleşme dikkate alındığında müvekkili şirket ile davalı arasında imzalanan sözleşme hükümlerine göre personelin iş kazasına uğraması halinde meydana gelen zararlardan kaynaklanan sorumluluğun tamamen sözleşmeyi imzalayan davalı tarafta olduğuna yönelik özel düzenleme bulunduğunu, yer verilen Şartname ve Sözleşme hükümleri çerçevesinde, davalının dava dışı ... vd.’ne yapılan ödemeden sorumlu olduğunun tartışmasız olduğunu, bu özel düzenlemenin ise somut uyuşmazlıkta taraflar açısından bağlayıcı olacağından, davanın kabulüne karar verilmesinin gerektiğini, davalı ile imzalanan ... ve Bakım İşleri Hizmet Alımı Özel Şartnamesinin I-4 maddesi, ... ve Bakım İşleri Teklif Birim Fiyatlı Hizmet Alım Sözleşmesi’nin 23.5, 23.6 maddeleri kapsamında, personellerin iş kazasına uğraması durumunda meydana gelen hukuki sorumluluğun davalıya ait olduğunu, sonuç olarak; fazlaya dair tüm hakları saklı kalmak kaydı ile; ... İş Mahkemesi'nin 31.05.2013 tarih ve 2005/... E. 2013/523 K. sayılı kararı uyarınca, müvekkili şirket tarafından hak sahibine ödenmek zorunda kalınan 219.162,46-TL nin 17.06.2014 tarihinden itibaren, 5.892,90-TL onama harcının 17.06.2014 tarihinden itibaren, 2.099,35-TL bakiye karar harcının 18.03.2014 tarihinden itibaren ve 994,50-TL temyiz harç ve giderinin 21.08.2013 tarihinden itibaren işleyecek Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası avans işlemlerinde uygulanan faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile beraber davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine, fazlaya dair hakları saklı tutulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafça ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin adresinin, ... Mah. ... cad. ... Sok. No ..., ... /İstanbul olup, bu adresin İstanbul Anadolu Adli Yargı çevresi içinde olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemesi olacağını, bu sebeble de evveliyetle davanın yer itibari ile yetki açısından reddine karar verilmesini, zamanaşımının mevcut olduğunu, bu yönden de davanın reddine karar verilmesini, müvekkili şirketin, diğer davalı ... A.Ş 'den o tarihte Avcılar işletme müdürlüğü'nün arıza, bakım, onarım işini ihale ile alan bir şirket olduğunu, daha sonra ... A.Ş tarafından aynı işin ... İşletme Müdürlüğü nezdindeki işleri yönünden de yürütülmesi işi verildiğini, bir başka anlatımla, şirketin ... İşletme Müdürlüğü'nün arıza bakım ve onarım işini üstlenmiş durumdayken bu kazanın meydana geldiğini, kaza geçiren işçi ...'nın ise, müvekkili şirkette çalışan deneyim sahibi ve esasen kesinleşen ....İş Mahkemesi'nin 2005/... esas sayılı dava dosyasına da sunmuş oldukları sertifikalardan da görüleceği gibi, bu konuda eğitim almış, sertifika sahibi bir kişi olduğunu, yapılan işin mahiyeti bakımından ise müvekkili şirketin hiçbir kusuru olmayan bir durum bulunduğunu, zira ... A.Ş montörleri her sabah müvekkili şirketin işçilerinin bulunduğu mahale gelip kendilerine bildirilen arızaların yerlerini bizzat gösterip çalışmaların bu noktada olacağını belirttikten sonra ve arıza yerinin enerjisini keserek enerjisiz vaziyette çalışmayı temin ettiklerini, böylece enerjisiz olarak çalışılan yerin müvekkili şirketin elemanlarına teslim edildiğini, daha sonra ise arıza bittiğinde yine elektriğin verilmesi işinin ... elemanlarına ait olduğunu, böylece arızanın yerini gösteren ve arıza mahallindeki elektriği bizzat kesen ve arızanın yapılmasından sonra enerjiyi veren ...'ın görevli elamını olup, yine bu kişinin arıza sırasında mahallinde bulunması bütün işlemlere müdahale etmesi gerektiğini, bu husus taraflar arasındaki ihale sözleşmesinde de açıkça belli olduğunu, olay günü davacıların murisi ve diğer işçilerin ...'ın yetkili elemanı tarafından arıza noktasına götürüldüğünü ve arıza noktası gösterilerek enerjinin kesilmiş olduğu da belirtilmek suretiyle çalışmanın başlaması gerektiğinin bildirildiğini ve bu şekilde çalışmaya başlandığını, çalışmanın başlangıcında çukur açılıp arızalı kabloların bulunduğunu, bu işler yapılırken ve arızalı kablo bulunduğunda enerjinin kontrol edildiğini, enerjinin kesik olduğunun bizzat ... elemanlarınca da belirtildiği gibi, kesik olduğunun da görüldüğünü ve işleme başlanması gerektiğinin belirtildiğini, bu şekilde arızalı kablonun her 3 fazının da sorunlu işlemlerinin bitirildiğini ve bunların bağlanması noktasına gelindiğini, bu bağlama sırasında 1 ve ikinci damarlar bağlanmış olup, yine bu sırada hatta cereyan bulunmadığını, üçüncü damarın bağlanması sırasında tam bağlama işlemini yaparken cereyanın gelmesi üzerine müteveffa işçilerinin enerjiye kapıldığını ve bu şekilde olayın meydana geldiğini, olayın vuku bulduğu sırada müteveffa işçinin elinde eldiven mevcut olduğu gibi, ayağında çizmesinin de mevcut olduğunu, gerek kendi önlemlerini ve gerekse arızalı kabloda alınması gereken önlemlerin tamamen alındığını, kazanın oluşumuna sebebin tamamen ... yetkilisinin henüz bağlama işlemi bitmeden hatta cereyan vermesi nedeni ile meydana geldiğini, gerek sözleşme gereği ve gerekse amir hüküm çerçevesinde, hattan enerjiyi kesecek ve tekrar verecek olan tek yetkilinin ... ve bunun yetkilisi durumunda bulunan mahallindeki yetkililer olduğunu, nitekim son olarak yürütülmekte olan ceza davasında, ... yetkililerinin kusurlu olarak görüldüğünü ve bu sebeple de hapis cezası ile cezalandırıldıklarını, dolayısıyla müvekkili şirketin hattan cereyanı kesme ve tekrar cereyanı verme yetkisi olmadığı gibi, böyle bir imkanın da bulunmadığını, bu sebeple de şirkete atfedilecek bir kusur olmadığının açık olduğunu, tüm sorumluluğun davacı ...'ta olacağı, bu nedenle davacı şirketin müvekkil şirkete bir rücu hakkı bulunmadığını belirterek, sonuç olarak; davanın gerek yetki, gerek zamanaşımı ve gerekse esas bakımından reddine yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLER:
... İş mah. 2011/... E. 2013/... Karar sayılı dosyası , ... İş mahkemesinin 2005/... E. 2013/... Karar sayılı dosyası ile ... İcra Müd. 2014/... E. Sayılı takip dosyaları, Vergi alındı belgesi, dekont, bilirkişi incelemesi.
GEREKÇE:
Dava, davalı şirket çalışan ...nın iş yerinde çalışmakta iken, iş kazası sonucu vefatı nedeniyle miraçılarına ödenen tazminatı tarafların arasındaki sözleşmeye dayalı rücuen tazmini istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, rücu şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği, mahkememizin yetkisi noktasında toplanmaktadır.
08/11/2017 tarihli celsede, davalı vekilinin zamanaşımı itirazının, 04/04/2018 tarihli celsede ise; taraflar arasında düzenlenen hizmat alım sözleşmesinde uyuşmazlık halinde yetkili mahkemelerin Beyoğlu Mahkemesi ve icra daireleri yetkili olduğu düzenlenmiş olmakla, davalının yetki ilk itirazının reddine karar verilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, rücu şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleştiği takdirde tazminata konu kalem alacaklarından ne kadarından davalının sorumlu olduğu noktalarında bilirkişi Yörük Kabalak'dan alınan 28/05/2019 tarihli raporda özetle; davacı şirkete ait iş yerinde ihale ile hizmet sunumu işlerini üstlenen davalı şirketin işçisi olan ...'nın iş kazasında vefat etmesinden dolayı, müteveffa işçinin kanuni hak sahipleri tarafından ... İş Mahkemesi'nin 2005/... E. sayılı dosyasında açılan tazminat davası sonucunda; bu dosyanın tarafı olan davacı şirketin % 50, davalı şirketin % 50 kusurlu olduğu tespit edilerek, hükmedilen tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, verilen kararın Yargıtay onamasından geçerek kesinleştiği, ... İş Mahkemesinin 2005/... E. Sayılı dosyası ile icraya konulduğu, kapak hesabında nihai borcun 219,162,46-TL olarak belirlendiği, bu miktarın davacı tarafından icra dosyasına ödendiği, davalı şirkete karşı açılan ... İş Mahkemesi'nin 2005/... E. sayılı dosyasında açılan davada, dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacı ve davalı şirketin % 50 şer oranında kusurlu oldukları tespit edildiği, bu şekilde müteveffa işçinin ölümüne sebebiyet veren kazada, gerek davacı şirketin gerekse davalı şirketin % 50 oranında kusurlu olduklarının sabit olduğu, bu nedenle davacı şirketin müteveffa işçinin ölümüne sebebiyet veren kaza nedeni ile kanuni hak sahiplerine ödemiş olduğu tazminat ve mahkeme masraflarının % 50'sini davalı şirketten talep edebileceği, davacının ... İcra Müdürlüğü'nün 2014/... E. sayılı takip dosyasına, 18/06/2014 tarihinde 219,162,46-TL; Vergi Dairesi makbuzuna göre ... İş Mahkemesinde verilen kararın Yargıtay tarafından onanması üzerine 17/06/2014 tarihinde 5.892,90-TL onama harcı,18/03/2014 tarihinde 2.099,35-TL bakiye ilam harcı, 21/08/12013 tarihinde 994,50-TL temyiz harç ve gideri ödediği, davacı şirketin yapılan ödemelerin yarısını ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte talep edebileceği rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; taraflar arasında akdedilen sözleşme doğrultusunda, davalı tarafından davacıya verilen hizmetin ifası sırasında, davalının alt işveren, davacının asıl işvereni olduğu dava dışı işçi ...'nın vefatı nedeni ile kanuni hak sahiplerinin ... İş Mahkemesi'nin 2005/... E. sayılı dosyasında açtıkları dava sonucunda verilen kararın icrası üzerine, davacının ödemelerde bulunduğu, taraflar arasında yapılan ... Ve Bakım İşleri Teklif Birim Fiyatlı Hizmet Alım Sözleşmesi'nin " yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları " başlıklı 23. Maddesinin 23.5. Bendinde, tesisin yapımı sırasında çıkabilecek iş kazalarından ve bu kazaların sebep olacağı zararlardan doğrudan doğruya yüklenicinin sorumlu olacağı düzenlenmiş ise de; ....İş Mahkemesi'nin 2005/... E. sayılı dosyasında kazanın meydana gelmesinde davacının da % 50 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, kazanın ve zararın meydana gelmesine sebep olan davacının ödediği tazminatın kendi kusuruna denk gelen kısmını davalıya rücu etme hakkının olmayacağı değerlendirilmekle, davacının iş kazasında işçinin vefatı nedeni ile yaptığı ... İcra Müdürlüğü'nün 2014/... E. sayılı takip dosyasına 18/06/2014 tarihinde 219,162,46-TL; Vergi Dairesi makbuzuna göre ... İş Mahkemesinde verilen kararın Yargıtay tarafından onanması üzerine 17/06/2014 tarihinde 5.892,90-TL onama harcı, 18/03/2014 tarihinde 2.099,35-TL bakiye ilam harcı, 21/08/12013 tarihinde 994,50-TL ödemelerin % 50'sine denk gelen kısımlarının her birinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeyi yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile; 114.074,60 TL nin; 109.581,23 TL sinin 18/06/2014 tarihinden, 2.946,45TL sinin 17/06/2014 tarihinden, 1.049,67 TL sinin 18/03/2014 tarihinden, 497,25 TL sinin 21/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 7.792,43-TL karar ilam harcından peşin alınan 3.896,22- TL nin mahsubu ile eksik kalan 3.896,21- TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3- Davacının yatırmış olduğu 3.896,22- TL peşin harç davalı tarafından yatırılması gereken karar ilam harcından düşüldüğünden, toplam bu miktarın 3.896,22- -TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bunun dışında davacı tarafından yapılan dava açılış gideri: 33,50-TL ( başvurma harcı ) davetiye, posta gideri: 125,50- TL, bilirkişi ücreti: 600,00-TL olmak üzere toplam: 759,00- TL yargılama giderinden kabul/red oranı (% 49,99) üzerinden hesaplanan 379,49- TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT' nin uyarınca hesap ve takdir olunan 14.787,09-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden AAÜT' nin uyarınca hesap ve takdir olunan 14.787,09-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 07/10/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır