T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/852 Esas
KARAR NO: 2022/361
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/08/2016
KARAR TARİHİ: 10/05/2022
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava ve cevaba cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin, ... Mahallesi, ... Caddesi, No: .../İstanbul adresinde bulunan ... adlı işyerinde 28/04/2016 tarihinde kafenin kapalı olduğu sabah saat 08:30 civarında büyük bir yangının meydana geldiğini, yangının hemen itfaiye birimlerine bildirildiğini ve yangının müdahale edildiğini, yangın nedeniyle müvekkiline ait işyerinde, komşu işyerleri ve evlerde hasarın meydana geldiğini, 04/05/2016 tarihli yangın raporuna göre yangının soğutucu dolabının elektrik tesisat kablolarında meydana gelen herhangi bir elektriksel arıza sonucu yangının başladığı ve kafe dahilinde bulunan muhtelif eşyalara ve ahşap çatıya sirayet ederek yangının geliştiğini, müvekkiline ait işyerinin ... Sigorta AŞ tarafından sigortalandığını, sigorta şirketi tarafından atanan eksper tarafından yangından hemen sonra inceleme yapıldığını ve 25/05/2016 tarihli ... numaralı ekspertiz raporunun hazırlandığını, bu rapora göre hasarın sigortalı işyerinin teras katında bulunan ... soğutucu dolabının elektrik tesisat kablolarında meydana gelen herhangi bir elektriksel olay neticesinde yangın olayının başladığını ve teras kat dahilinde bulunan muhtelif eşyalara sirayet ederek geliştiğinin ifade edildiği, yangının davalının soğutucu dolabının kablolarında meydana gelen elektriksel arızadan kaynaklandığını, yangın sonucunda müvekkiline ait işyerinde ve komşu işyerlerinde büyük hasarın meydana geldiğini, yangın sonucu alınan eksper raporuna göre müvekkilinin zararının 145.422,00TL olduğunu, sigorta şirketi tarafından eksik sigorta ve bazı zararların sigorta şirketince karşılanmadığı gerekçesi ile 01/06/2016 tarihinde 16.825,82TL, 02/06/2016 tarihinde 49,00TL olmak üzere 16.874,82TL ödeme yapıldığını, müvekkilin zararının belirtilenden çok daha fazla olduğunu beyan ederek, fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere ve belirsiz alacak davası olarak yangın nedeniyle müvekkilinin uğramış olduğu 72.711,00TL'nin yangın tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap ve ikinci cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemelerin ... ... Mahkemeleri olduğunu, davanın ... Sigorta şirketine ihbarını talep ettiklerini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı, yangının sebep olduğu iddia edilen soğutucu dolap üzerinde inceleme yapılarak, yangının sebebinin belirlenmesi gerektiğini, davacı tarafın taleplerinin fahiş olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir .
Mahkememizce ... AŞ ... İşletme Şefliğine müzekkere yazılarak, 28/04/2016 tarihinde saat 08:30 civarında davacının işletme adresinde gerilim dalgalanmasının meydana gelip gelmediğinin, arıza kaydının olup olmadığının ve elektrik kesintisinin meydana gelip gelmediği hususunda mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş, mahkememize verilen bilgi yazısında, belirtilen tarihte ilgili adreste herhangi bir elektrik kesintisi, arıza kaydı ve gerilim dalgalanması olmadığı bilgisinin verildiği ve voltaj gerilim kayıtlarının gönderildiği görülmüştür.
Mahkememizce dava dışı ... Sigorta AŞ tarafından düzenlenen hasar dosyası, ... Başkanlığı, ... Avrupa Yakası İtfaiye Müdürlüğünün düzenlemiş olduğu yangın raporu incelenerek dosyaya konulmuştur. 28.04.2016 tarihinde meydana gelen yangın olayıyla ilgili tutulmuş olan ...noluİtfaiye Raporunda olayın çıkış sebebi “Mahalinde yapılan inceleme ve araştırmada; ... Caddesi ... sayılı 2 katlı binanın kafe olarak kullanılan teras kat dâhilinde bulunan soğutucu dolabın elektrik tesisat kablolarında meydana gelen herhangi bir elektriksel arıza sonucu yangının başlangıcının meydana geldiği, kafe dâhilinde bulunan muhtelif eşyalara ve ahşap çatısına sirayet ederek yangının geliştiği kanaatine varılmıştır”. ifade edilmiştir.
...noluİtfaiye Raporunun son kısmında hasarla ilgili olarak “... Caddesi ... sayılı 2 katlı binanın kafe olarak kullanılan Teras kat dahili eşyaları ve ahşap çatısı ile birlikte tamamen yanmak, 1. Kat kıraathane dahili islenmek ve ıslanmak, giriş kat kiracı ... ’a ait tekstil mağazası kısmen ıslanmak, giriş katta bulunan dürümcü bacası kısmen yanmak, 129 sayılı zemin üzeri 4 katlı binanın çatısı kısmen yanmak, ... kapağı tarafımızca kırılmak, 125 sayılı 4 katlı binanın çatısı kısmen yanmak, ... sokak ... sayılı zemin üzeri 5 katlı binanın 3.kat ... ’a ait 4 no’lu daireninbir oda dahili eşyaları ile birlikte tamamen yanmak, camları kırılmak pvcpencerelerierimek, daire dahili islenmek ve ıslanmak, 4. Kat ... ’a ait 5 no’lu dairenin bir oda dahili eşyaları ile birlikte kısmen yanmak, camları kırılmak pvc pencereleri erimek, banyo dahili islenmek, camları kırılmak suretiyle zarar görmüştür.” tespitlerinin yapıldığı görülmüştür.
Dava dışı ... Sigorta AŞ tarafından ... Sigorta yangın ekspertiz raporunda, yangına soğutucu dolaptan kaynaklandığı ifade edilmiştir.
Mahkememizce davacı tarafından bildirilen tanıklar huzurda dinlenilmiş, tanık ... beyanında özetle; yangının patlama ile birlikte ses çıktığını, patlama öncesinde cam kırılması sesi gibi bir ses duyduğunu beyan etmiştir. Davacı tanığı ... ise, beyanında özetle; bir ışıkla birlikte ses duyduklarını, patlama olduğunu ve sonrasında yangın nedeniyle kıvılcımlar çıkmaya başladığını, itfaiyenin yangın sonrasında her şeyi toplayıp gittiğini beyan etmiştir.
Mahkememizce, yangının hangi sebeple meydana geldiği, yangının davalıya ait ve davacının kullanımında olan soğutucu dolaptan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davacının yangın nedeniyle meydana gelen zararının serbest piyasa şartlarına göre ne kadar olduğu hususunda, bir elektrik mühendisi, bir makine mühendisi, bir sigortacı bilirkişi ve bir yangın konusunda uzman bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle; yangın sonrasında olay yerinde tespit yapılmadığı, tespit yapılamamış olması nedeniyle değerlendirme yapılırken ekspertiz raporu, itfaiye raporu ve dosyaya sunulmuş raporların dikkate alındığını, davacı tarafından sunulmuş olan faturaların yangın tarihinden sonraki tarihlere ait olduğu ve yangın sonucunda meydana gelen zararın telafisi amacıyla yapılan masraflar olduğunun görüldüğü, davacı ile davalının bayisi arasında 21/08/2015 tarihinde imzalanmış geçici kullanım izin belgesinin imzalandığını, itfaiye ve ekspertiz raporları dikkate alınarak yangının davalı tarafından temin edilmiş olan buzdolabının sebebiyet verdiği ifade edilmiştir.
Mahkememizce dosyanın bir itfaiye amiri bir elektrik mühendisi, bir de elektrik sebebiyle çıkan yangın konularında uzman öğretim görevlisine tevdi ile dosyadaki iddia ve savunmalar ve belgeler ile bilirkişi raporuna karşı sunulan beyanlar da dikkate alınarak davaya konu yangının iddia edilen vakalardan dolayı gerçekleşip gerçekleşmeyeceği, dava konusu yangına sebebiyet verip vermeyeceği hususunda detaylı rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyetinde yer alan itfaiye amiri bilirkişi tarafından ayrık görüş sunulmuştur.
Mahkememizce alınan makine mühendisi ve elektrik mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; yangının meydana geldiği mahalde ... marka ... model soğutma dolabının bulunduğunu, dolabın hangi gaz ile çalıştığının bilinmediği, patlama mekanındaki bir çok donanımın sebep olabileceği, 03/05/2016 tarihli itfaiye raporunda yangının çıkış sebebi olarak " soğutucu dolabın elektrik tesisat kablolarında meydana gelen herhangi bir elektriksel arıza sonucu yangının başlangıcının meydana geldiği" ifadesi ile yangının elektrik arızasından kaynaklandığı ifade edilmiştir.
İtfaiye amiri tarafından sunulan ayrık görüşte özetle; yangının kafeye davalı tarafından teslim edilen içecek dolabında soğutma amacıyla kullanılan yanıcı ve parlayıcı türdeki soğutucu gazın mevcut koşullarda tespit edilmesi mümkün olmayan sebep ve şekilde (muhtemelen soğutucunun kapalı devre soğutma sisteminde oluşan bir sızıntı veya kaçak sonucu) soğutma sisteminin dışına sızdığı ve soğutucunun yakın çevresinde biriken gazın, soğutucunun motorunun devreye girmesi veya devreden çıkması sırasında oluşan elektriksel ark, ekomat, termik arızası, aşırı elektrik yükü çeken motorun veya elektrik kablolarının yanıcı gazı tutuşturduğu, ortaya çıkan alevlerin soğutucuda ısı yalıtım malzemesi olarak kullanılan kolay yanıcı poliüretan köpüğün yanmasına neden olduğu, bu yanma sonucunda oluşan alevlerin ve yüksek ısının da söz konusu soğutucu gazın içinde bulunduğu, depolandığı, soğutucu kompresöründe hacim ve gaz patlamasına sebep olduğu, bu patlama sonucunda da kafenin camlarının kırıldığı ve içerisi giren oksijen ile yangının büyüyerek kafenin tamamına sirayet ettiğinin tahmin edildiğini, hatta kuvvetle muhtemel olduğunu ifade edilmiştir.
Mahkememize dosyamızda alınan raporlar arasındaki çelişki bulunması nedeniyle davaya konu yangının iddia edilen vakalardan dolayı gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda öğretim görevlisi Elektrik mühendisi Yrd. Doç. Dr. ..., öğretim görevlisi Elektrik Müh. Yrd. Doç. Dr. ... , öğretim görevlisi Elektrik Müh. Dr. ...'den rapor alınmasına karar verilmiştir.
Alınan bilirkişi raporunda özetle; yangın sonrasında yerinde tespit ile elektrik bilirkişisi tarafından hazırlanan bir raporun yer almadığı, yangın sonrası durumun somut bir şekilde kayda alındığını gösteren bir verinin dava dosyasında yer almadığı, yangının öngörülebilir ve engellenebilir bir yangın olduğu, topraklama direncinin ölçülemediği, kaçak akım rolesinin olmadığı, elektrik tesisatındaki koruma eksikliğinin yangının ana unsurlarından biri olduğunu, dava konusu buzdolabında üretim hatası olduğunu gösteren somut bir verinin olmadığı, patlama sonucu yangın çıktığını gösteren şüphe götürmeyen bir veriye ulaşılamadığı ifade edilmiştir.
Mahkememizce taraf vekillerinin rapora karşı sunmuş oldukları itirazların değerlendirilmesi için rapor alınan bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş, alınan bilirkişi ek raporunda kök rapordaki görüşlerin değiştirilmesine yol açacak bir verinin olmadığı ifade edilerek, kök rapordaki görüşler yinelenmiştir.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, alınan bilirkişi raporları ve bilirkişi raporlarına karşı sunulan beyan ve itirazlarda göz önünde bulundurulmak suretiyle, dava konusu yangın olayının meydana gelmesine neyin sebebiyet verdiği, davalının yangının meydana gelmesinde kusurunun bulunup bulunmadığı, davalının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri de göz önünde bulundurularak, yangın olayından dolayı sorumlu olup olmadığı hususunda bir buzdolabı - derin dondurucu imalatı alanında uzman bilirkişi, iki elektrik sebepli yangınlarda kusur tespiti hususunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetinden yeni bir rapor alınmasına karar verilmiştir.
Alınan bilirkişi raporunda özetle; yangınla birlikte tüm teras katı tamamen kullanılamaz hale geldiği, yangının bu kadar kısa bir sürede yayılması, patlama ile birlikte açığa çıkan ısının ve buna bağlı yanma sıcaklığının da profillerde şekil bozulmalarına sebep olabilecek seviyeye ulaştığı, bu sıcaklığın A tipi yangınlardaki gibi 700santigrat derece civarlarında seyrettiği, yangının çıkış saatinin dava dosyasında 08:30 civarı yansıdığı, yangın raporunda ihbar saatinin 08:37, müdahale başlama saatinin ise 08:39 olarak ifade edildiği, buna rağmen yangının oldukça tahrip edici seviyelere kısa bir sürede ulaşmasının izolasyon için kullanılan poliüretan malzeme veya patlamaya sebep olabilecek soğutucu gazın yanarak ısıl kapasiteyi arttırması ve patlama ile yangının geniş bir alana yayılması olarak değerlendirilmesi gerektiği, elektrik tesisatından kaynaklanabilecek bir yangında, yangının meydana geldiği alana yayılmasının daha uzun bir sürede 10-15 dakika gerçekleşmesi beklenildiği, bu şekilde gerçekleşen yangında duman yapıdan dışarı taşarak yoğun bir koku yayılacak ve daha az bir tahribatlı yangın niteliğinde ilerleyecek olduğu, buzdolabının metal muhafazası sayesinde iç ekipmanların alevlenmesi, soğutucu gaza ve basınçlı kompresör ünitesine sirayet etmesi gecikerek tahrip ediciliğinin de bu seviyeye ulaşmadan söndürme imkanını ortaya çıkaracağı, yangının çok hızlı ilerlediğinin anlaşıldığı ve buda yangının buzdolabı iç tesisatta meydana geldiğinin somut bir olgusu olduğu, yangının elektrik tesisatındaki eksikliklerin bulunduğu, yangının ihbar ve söndürme sistemleri ile önlenebilir veya zararı azaltılabilir nitelikte olduğu ifade edilmiştir.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, davaya konu meydana gelen yangın nedeniyle, davacı vekili tarafından dava dilekçesinin ek 5 de sunulan faturaların yangının meydana gelmesi nedeniyle, zarar görmüş olması kabulü ile takdiri mahkemeye ait olmak üzere belirlenen fiyatların makul olup olmadığı, makul değil ise zarar gören emtiaların fatura tarihleri itibariyle rayiç değerlerinin ne kadar olduğu hususunda bir inşaat mühendisi, bir elektrik elektronik mühendisi ve bir gıda mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmasına ve tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, alınan bilirkişi raporuna karşı sunulan beyan ve itirazların da irdelenmesi suretiyle, takdiri mahkemeye ait olmak üzere davacı tarafından kullanılan ve yangın ile hasara uğrayan mal ve ürünlerden kullanma ile değeri azalacak eşyaların amortisman giderlerinin de göz önünde bulundurularak, davacı tarafın yangın nedeniyle hasara uğrayan ve zayi olan ürünleri yönünden ne kadar zarara uğradığı hususunda inceleme ve hesaplama yapılması için son rapor alınan bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Alınan bilirkişi raporunda özetle, davacının toplam zararının 130.682,50TL olduğu, dava dışı sigorta firması tarafından davacıya 16.874,82TL ödeme yapıldığı, kalan hasar bedelinin ise 113.807,60TL olduğu ifade edilmiş ve alınan bilirkişi ek raporunda özetle; davaya konu meydana gelen yangın nedeniyle, davacı vekili tarafından dava dilekçesinin ek 5de sunulan faturaların yangının meydana gelmesi nedeniyle, zarar görmüş olması kabulü ile takdiri mahkemeye ait olmak üzere belirlenen fiyatların makul olduğu, zarar gören emtiaların fatura tarihleri itibariyle rayiç değerlerinin piyasa değerleri ile uyumlu olduğu, davacının toplam zararının 130.682,50 TL olduğu ve sigorta firmasından karşılanan 16.874,82 TL düşüldüğünde kalan hasarının bedeli 113.807,60TL olduğu, demirbaşlardan % 40 amortisman payı düşüldükten sonra hasar bedelinin 102.532,89 TL olduğu, toplam bedeli 9.036.39 TL olan gıda ürünlerinin ne kadar kullanıldığına dair belge bulunmadığı için takdiri mahkemeye ait olmak üzere hasar bedelinin 102.532,89 TL olarak hesap edildiği ifade edilmiştir.
Mahkememizce tüm dosya kapsamında yapılan inceleme sonucunda, davalının bayisi tarafından davacı tarafa geçici kullanım izin belgesi kapsamında soğutucu dolap verildiği, soğutucu dolabın markasının ... marka, ... model olduğu, yangının meydana geldiği mahalde davacının ... adlı işyerini işlettiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacıya ait işyerinde hasara neden olan yangının ariyet sözleşmesine konu buzdolabından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, olayda davalının kusurunun bulunup bulunmadığı ve hasar bedeli noktasında toplanmıştır.
Geniş anlamıyla sorumluluk kavramı, bir kişinin başka bir kişiye verdiği zararları giderme yükümlülüğü olarak açıklanmıştır. Hukuki anlamda sorumluluk ise, taraflar arasındaki borç ilişkisinin zedelenmesi sonucu doğan zararların giderilmesi (tazmin edilmesi) yükümlülüğünü içerir.
Mahkememizce tüm dosya kapsamında yapılan inceleme sonucunda, 03/05/2016 tarihli itfaiye raporunda yangının kafenin teras katında bulunan soğutucu dolabın elektrik tesisat kablolarında meydana gelen herhangi bir elektrik arızası sonucunda meydana geldiği ifade edildiği, davacının sigortacısı olan şirket tarafından düzenlenen eksper raporunun incelenmesi sonucunda, mezkur itfaiye raporuna atfen ekspertiz raporunun düzenlendiği ve her iki raporunda dayandığı somut bir verinin olmadığı görülmüştür. Mahkememizce alınan 14/02/2019 tarihli raporda da veri yetersizliği nedeniyle değerlendirme yapılamadığı ve hazırlanan raporun itfaiye raporu dikkate alınmak suretiyle hazırlandığı, 05/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda da yangının soğutucu dolaptan kaynaklandığına ilişkin bir verinin dosyada yer almadığı ifade edilmiş, bu bilirkişi raporunun hazırlanmasında görevlendirilen itfaiye amiri bilirkişi tarafından sunulan ayrık görüşte yangının soğutucu dolaptan kaynaklandığının tahmine dayandığı görülmüş ve mahkememizce alınan 19/06/2020 tarihli bilirkişi heyet raporu ve 08/01/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda da, yangının soğutucu dolaptan kaynaklandığına ilişkin somut bir verinin dosyada olmadığı ifade edilmiş ve 08/06/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda ise, yangının soğutucu dolaptan kaynaklandığını ihtimaller dahilinde yangının kısa sürede ve hızlı şekilde yayılmasına bağlayarak ifade edildiği görülmüştür. Bir kimsenin kusurlu bir davranışından dolayı sorumlu tutulabilmesi için zarar ile kusurlu davranış yahut sözleşmeye aykırı davranış arasında uygun illiyet bağı olması gerekmektedir. Mahkememizce tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda, yangın sonrasında düzenlenen itfaiye raporunda somut verilere dayanılmaksızın yangının davalı tarafından temin edilen soğutucu dolaptan kaynaklandığı ifade edilmiş ise de, mahkememizce alınan bilirkişi raporlarında konunun uzmanı bilirkişilerin görüşlerine ihtimaller dahilinde beyan ettikleri, yangının neden ve nasıl meydana geldiğine ilişkin dosyaya sunulmuş somut bir veri olmadığı da görülerek, meydana gelen zarar ile davalının sorumlu olmasına doğuracak bir davranış ve ihmalin var olduğu ve bunlar arasında illiyet bağı olduğu davacı tarafça ispatlanamadığına mahkememizce kanaat edinilmiş ve davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Mahkememizce yangının 28/04/2016 tarihinde meydana geldiği ve dava tarihi olan 16/08/2016 tarihine kadar hasarın giderilmiş olduğu ve soğutucunun taraflarca muhafaza altına alınmamış olması nedeniyle mahallinde keşif yapılmasında hukuki bir yarar görülmediğinden keşif yapılmamıştır.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının Davasının REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70-TL karar ve ilam harcının peşin alınan 1.241,73-TL den düşümü ile artan 1.161,03-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden AAÜT 13/3 uyarınca hesap ve takdir olunan 5.100,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
5-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/05/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır