T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/86 Esas
KARAR NO: 2018/447
DAVA:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 09/12/2013
KARAR TARİHİ: 18/04/2018
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ... numaralı Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... Ltd. Şti'ye ait emtiaların Macaristan'dan İstanbul/Türkiye'ye davalının sorumluluğunda taşınmakta iken zarara uğradığını, sigortalı yetkilileri tarafından ambalajları açılıp ürünlerin teslim alınırken ... model ... seri numaralı kabinet ön kapağının hasara uğramış olduğunun tespit edildiğini, bu hususun 03/08/2011 tarihinde sigortalı yetkilisi ve taşıyıcı firma yetkilisinin imzalarının bulunduğu tutanak ile imza altına alındığını, meydana gelen hasardan taşıyıcı firmanın sorumlu olduğunu, taşıyıcı, emtiaları tam ve hasarsız teslim almasına rağmen hasarlı bir şekilde gönderilene teslim ettiğini, müvekkili şirketin sigortalısı tarafından yapılan hasar ihbarı sonrasında sigortalının zararının karşılandığını, sigortlasına 4.678,78-USD ödeyen müvekkili şirket, T.T.K.1472.madde hükmü gereğince sigortalısının haklarına halef olduğunu, müvekkili şirketin sigortalısına ödediği hasar tutarı olan 4.468,78-USD nin ödeme tarihindeki döviz kuru efektif satış üzerinden karşılğı ile tahsili istemi ile ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, ancak borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın alacağı geciktirmeye yönelik olduğnu belirterek icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; dosyada mübrez, davacı delileri arasında yer alan "teslim tesellüm tutanağı" ... Gümrük Müsteşarlığı ... Gümrük Müdürlüğü ... numaralı tutanağa göre eşyanın ... sayılı ... yazılı Alıcı ... Antreposu'na teslim tarihi 05.07.2011 olduğunu, icra takibi ise 03.08.2012 tarihinde açıldığını, CMR Konvansiyonunun 32. Maddesine göre alacak malın tesliminden itibaren 1 yılda zamanaşımına uğradığını, bu sebeple davanın da zamanaşımına uğradığını, iş bu davaya konu icra takibi ... İcra Müdürlüğü tarafından yapıldığını, itirazın iptali davasının İstanbul Ticaret Mahkemelerinde açılması gerekirken yetkisiz Bakırköy Ticaret Mahkemeleri'nde açıldığını, davacının delilleri arasında sigorta poliçesi bulunmadığını, bu nedenle davacının, ... Ltd. Şti.'nin halefi olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını, bu sebeple de davanın reddi gerektiğini, dava dosyasına sunulan faturalardan mal bedelinin alıcı ... Ltd. Şti. tarafından ödendiğinin belirli olmadığını, bu sebeple davacının sigortalısının aktif dava ehliyeti bulunmadığını ve davacı sigorta şirketinin de aktif dava ehliyeti olmayacağını davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, dosyaya sunulan yabancı dildeki delillerin tercümesinin yapılması gerektiğini, delillerin sırası, hangi delilin listedeki hangi maddeye ait olduğu ve neyi ispatladığı belirsiz olduğunu, davacı tarafından sunulan tutanaktır başlıklı belgenin okunaklı olmadığını, taşıyıcıya, CMR konvansiyonu'nun 30/1. maddesinde yer alan usulüne uygun hasar ihbarı yapılmadığını, taşıyıcı malı hasarsız olarak teslim ettiğini, dosyaya davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan CMR senedi-Uluslararası Hamule Senet'te hiçbir hasar şerhi bulunmadığını, malın taşıyıcı tarafından boşaltıldığı ... Gümrük Müdürlüğü'ndeki ... tarihli "Teslim Tesellüm Tutanağı"nda herhangi bir hasar kaydı bulunmadığını, davacının dosyaya sunduğu "Tutanaktır" başlıklı yazı müvekkili şirket yetkilisi tarafından yahut taşımayı yapan aracın şoförü tarafından imzalanmadığını, hasarın, malın teslim edilmesinden sonraki bir süreçte meydana gelmiş olmasının muhtemel olduğunu, CMR’nin taşıyıcının sorumluluğunu kaldıran hükümleri gereğince müvekkilinin hasardan ötürü bir sorumluluğu bulunmadığını, ispatlanmış bir hasar olmadığını, ispatlansa dahi iddia edilen hasarın gönderici tarafından yapılan hatalı yükleme, istifleme ve ambalajlama olduğunu, bu nedenle CMR 17/2 ve 17/4-c,b no.lu amir hükümleri kapsamında taşıyıcının sorumluluğuna gidilemeyeceğini, kesinlikle ikrar kabul edilmemek kaydı ile bir an için müvekkilinin hasar sebebi ile sorumlu olduğu düşünülse dahi hasarda taşıyıcıya rücu meblağı CMR hükümlerine göre hesaplanmadığını , dava değerine itiraz ettiklerini, davacının hasar hesaplamasını neye göre yaptığının belirsiz olduğunu, dosyada bir eksper raporu, hasarlı malların tamiri veya sovtajına ilişkin bir rapor bulunmadığını, talep edilen faizin başlangıç tarihi ve faiz oranı CMR 27. maddesine aykırı olduğunu belirterek açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/11/2014 tarih, ... E., ... K. Sayılı ilamı ile; yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğundan yetkisizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir. Mahkememizin 16/03/2015 tarihli ... E., ... K. sayılı ilamı ile, davaya bakmakla yetkili ve görevli mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan, yetkisizlik kararı verilmiş, yetki ihtilafının çözümlenmesi için Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih, ... E., ... K. Sayılı ilamı ile uyuşmazlığın İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesi ile mahkememizin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.
... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında, davacı sigorta şirketi tarafından davalı ...Şti. aleyhine davacı şirkete sigortalı emtiada taşınma sırasında meydana gelen hasar neticesi sigortalıya yapılan ödemenin TTK 1472 hükmü gereği doğan rücu alacağına istinaden 4.678,78-USD asıl alacak. 745,27-USD faiz olmak üzere toplam 5.424,05-USD üzerinden takip başlatıldığı, icra takibine davalı-borçlu tarafından süresi içinde itiraz edildiği ve davacı-alacaklı tarafça yasanın öngördüğü 1 yıllık süre içerisinde mahkememize “itirazın iptali” davası açıldığı anlaşılmaktadır.
Meydana gelen hasar ile ilgili olarak sigortalıya yapılan ödeme belgesi, hasar dosyası ve ilgili sigorta poliçesi, taşımaya ilişkin belgeler dosyaya ibraz edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda rücuen tazminat şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği, varsa davacının talep edebileceği tazminat tutarının belirlenmesi yönünden Taşıma Uzmanı öğretim görevlisi ...’den alınan 15/05/2017 tarihli bilirkişi raporunda kök raporda özetle; dava dosyası içeriği belgelerden; davanın uluslararası karayolu ile taşımanın bütünü içinde kalan alacak istemine ilişkin olduğu, dolayısı ile davada CMR konvansiyon hükümlerinin uygulanması gerektiği, sigorta teminatına konu yük 05/07/2011 tarihinde gümrük antrepoya alındığı, ancak alıcısına teslimi 03/08/2011 tarihinde gerçekleştirilmesi ile makinenin kısmi hasardan bilgilenilmiş olup, CMR 32/1-a hükmünde 1 yıllık zamanaşımı 03/08/2011 tarihinde başlamış ve icra takibine de 03/08/2012 tarihinde geçildiğine göre, anılan madde hükmünde zamanaşımı süresi aşılmadığı ve yine CMR 32/3 hükmünde davalı taşıyıcıya gönderilen 24/11/2012 tarihli ( tebellüğ tarihi 09/12/2011 olduğu not düşülen ) ihtarname ile zamanaşımının 09/12/2011 tarihine ertelenmesi ile yine icra takibi 03/08/2011 olmasına göre 1 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığı fakat 03/08/2012 tarihinde kesilen ve bu tarihten itibaren tekrar başlayan 1 yıllık zamanaşımı süresi 03/08/2013 tarihinde dolduğu ve işbu dava ikame 09/12/2013 tarihi olmasına göre, dava ikamede zamanaşımı olup olmadığı hususu mahkemenin takdirinde olduğu, yükün hasarı 3.8.2011 tarihinde tespit edildiği ancak davalı taşıyıcıya ihbarın varsayılan 09/12/2011 tarihinde tespit edildiği ancak davalı taşıyıcıya ihbarın varsayılan 09/12/2011 tarihide tebellüğ edilmiş olması ile; CMR m.30/2 hükmünde usulüne uygun ( 7 gün içinde ) tebliği yapılmamış olmasından; vaki hasarda ortaya çıkan zarardan davalı taşıyıcının sorumluluğuna gidilemeyeceğini, kurallar gereği; davacı sigortacı hasara ilişkin ekspertiz çalışması yaptırdığı ve hasarlı emtianın fotoğraflandığı ve varsa dosyaya sunulması gerekirken; denetime elverişli hasar dosyası oluşturulmamış olmasının anlaşılamadığını, işbu davada tüm değerlendirmeler ışığında; davalının, davacıya rücuen hasar tazminatı ödeme yükümüne ulaşılamadığından; CMR m.23/3. Hükmünde davalı taşıyıcınıntazminatta sorumluluk üst sınırı ( SDR ) hesaplamasına ve hasar icmaline girilmediği hususları rapor edilmiştir.
Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazları noktasında bilirkişiden alınan 14/02/2018 tarihli ek raporda özetle: CMR m.32/1. Hükmünde zamanayşımı süresinin 1 yıl olduğunu, bu süre CMR m.32/3.hükmünde davalı taşıyıcıya ihbarda bulunululmuş olmakla ve davacı sigortacının icra takip arihi olan 3.8.2012 tarihinde 1 yıllık süre tekrar işlemeye başladığını fakat, işbu davanın 09/12/2013 tarihinde ikame edildiği ve dolayısı ile 1 yıllık süre geçmiş olmasına göre, dava ikamede zamanaşımı olup olmadığının takdirinin mahkemeye ait olduğunu, dosyadaki mevcut belgeler ışığında ve hasarın meydana geliş şekli ile ilgili olarak tüm parametrelerde vaki hasarda ( kusur oranı da izafe edilmeyen ) davalı taşıyıcının sorumluluğuna gidilemeyeceğini gösteriyorsa da; mahkemenin görev tanıma gereği ( CMR m.23/7. Hükmü gereği taşıyıcının ödeyeceği tazminat üst sınırı esas alınmakve hesaplamada da CMR’nin m.23/3. Hükmünde özel hesap birimi/ÖHB ve CMR m.25/2.b uygulanmak üzere ) hasar tazminat icmali: üst sınır 3.778,38-USD, tazminata hükmedilmesi halinde mahkemenin karar tarihinde ödenmesi gereken SDR olduğunu, 13.2.2018 tarihli TCMB USD/SDR kuru olduğunu, taşıyıcının ödeyeceği tazminat ( 3.778,38 $ ) üst sınır aşıldığından, karar tarihinde mahkemece ( tazminat 2.607 SDR üzerinden ödenmek üzere ) hesaplama gerekeceğini, davalının da katılmadığı husus için konişimento’daki “ ... “ kaydını yok saymaması gerektiği hususları rapor edilmiştir.
Uyuşmazlık, davacı sigorta şirketine sigortalı emtiada taşıma sırasında meydana gelen hasar neticesinde sigortalıya ödenen hasar bedelinin TTK 1472 maddesi gereğince doğan rücuen alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; davacı şirkete nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ... Ltd.Şti. 'ne ait emtialar, Macaristan'dan İstanbul'a davalı şirket tarafından taşıma işinin üstlenildiği sırada emtiaların zarar görmesi nedeni ile davacı sigorta şirketinin sigortalısına yapmış olduğu ödemenin rücuen tazmini talep edilmiş, davalı şirket tarafından ise öncelikle zamanaşımı itirazında bulunulmuştur. Uyuşmazlık uluslararası taşımacılıktan kaynaklandığından, davada CMR konvansiyon hükümleri uygulanması gerektiği, CMR 32/1 hükmü uyarınca bu sözleşme gereği taşımalardan kaynaklanan davalar bakımından zamanaşımı süresi 1 yıl olarak kabul edildiği, zamanaşımı süresi emtiadaki hasarın niteliğine göre ve en erken teslim tarihinden olmak üzere belirleneceği ifade edilmiştir. Somut olayda, sigorta teminatına konu yük 05/07/2011 tarihinde gümrük antrepoya alındığı, 03/08/2011 tarihinde makinenin kısmi hasarından bilgilendirme yapılarak alıcısına teslim edildiği, 1 yıllık zamanaşımı süresinin 03/08/2011 tarihinde başladığı, icra takibine de 03/08/2012 tarihinde geçilmesi ile zamanaşımı süresi aşılmadığı, ancak icra takibinin başlaması ile 03/08/2012 tarihinde kesilen ve bu tarihten itibaren tekrar başlayan 1 yıllık zamanaşımı süresi 03/08/2013 tarihinde dolduğu, takibin başladığı tarihten itibaren davacı alacaklı, 1 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde zamanaşımını kesecek nitelikte takip işlemi yapmadığı, davanın 1 yıllık zaman aşımı süresi geçtikten sonra 09/12/2013 tarihinde açılması ile davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmiş, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın ZAMANAŞIMI NEDENİ İLE REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 35,90-TL red harcının peşin alınan 166,85-TL den düşümü ile arta kalan 130,95-TL nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından sarf edilen posta ve tebligat giderinden oluşan 20,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalının kendisini vekille temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir edilen 2.180,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
6-HMK.120 maddesi gereğince; davacı tarafından yatırılan gider avansı ile varsa delil avansının karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır