T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/892 Esas
KARAR NO: 2020/570
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/08/2016
KARAR TARİHİ: 17/11/2020
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 04/04/2016 tarihinde ... Projesi kapsamında, ince inşaat işleri sözleşmesi imzalandığı, davalı tarafın sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, şantiyeye ekip dahil getirmediğini, ediminin ifasına başlamadığını, müvekkilince 07/04/2016 tarihinde yer teslimi yapıldığını ve bunun tutanak altına alındığını, müvekkilince davalı şirkete avans ödemeleri yapıldığını, sözleşmenin 7.maddesi kapsamında, davalı tarafa 23/09/2016 vade tarihli 25.000,00TL bedelli, 23/09/2016 vade tarihli 30.000,00TL bedelli, 22/09/2016 vade tarihli 45.000,00TL bedelli olmak üzere toplam 100.000,00TL bedelli dava konusu çeklerin verildiğini, davalı tarafın sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmesi için müvekkilince noter vasıtasıyla ihtarnameler çekildiğini, müvekkilince ... Noterliğine ait 11/07/2016 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarname ile sözleşmenin fesih edildiğini, davalı tarafın eksik ve hatalı yaptığı imalatlar sökülerek yapılması gereken işin üçüncü kişilere yaptırıldığı, müvekkilinin vermiş olduğu mezkur çeklerden dolayı davalıya bir borcunun olmadığını beyan ederek; davaya konu çeklerden dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce, davalı tarafa, dava dilekçesi ve ekleri tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafça dosyaya cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir.
Mahkememizce, tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda davaya konu çekin avans çeki olup olmadığı, davaya konu çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olup olmadığı hususunda mali müşavir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Alınan bilirkişi raporunda özetle; davacının ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu, dava tarihi itibariyle davacının, davalıdan 45.000,0TL alacaklı olduğu davacı tarafından ödenen çek bedellerinin 55.000,00TL olduğu ifade edilmiştir.
Davacı vekili tarafından verilen 09/05/2017 havale tarihli dilekçede çek bedellerinin ödendiği ve davaya istirdat davası olarak devam edilmesi beyan ve talep edilmiştir.
Mahkememizce, İzmir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak mimar, inşaat ve mali müşavir bilirkişiden oluşan bilirkişi heyeti ile birlikte mahalline keşif yapılarak ince inşaat işlerinin sözleşme eki keşif kablosu onaylı projeler ve iş programını uygun şekilde anahtar teslimi birim fiyat usulü yapım işinin sözleşme şartları çerçevesinde yapılıp yapılmadığı, yapılan iş miktarı maliyeti, eksik iş maliyeti, var ise eksik işlerin 3. Şirketlere yaptırılıp yaptırılmadığı, yaptırılmışsa miktarı, tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, tarafların ticari kayıtları, dosyaya sunulan deliller bir arada değerlendirilmek suretiyle bilirkişi raporu ve bilirkişi ek raporu alınması istenilmiştir.
Talimat mahkemesi aracılığı ile alınan bilirkişi raporunda ve ek raporuda özetle; davalıya 6,7,18,19,20,21,22,23,24,25 ve 26 numaralı katların işleri verilse de davalının sadece Kule 6'da çalışma yaptığı, yapılan keşifte diğer katlarda yapılan işlerin kim tarafından yapıldığının tespitinin mümkün olmadığı, ...'da yapılan imalatların taraflar arasındaki sözleşmeye göre fiyatının 49.738,00TL olduğu, altıncı katta yapılmayan eksik iş bedelinin 6.693,00TL olduğu, diğer katlarda eksik iş olmadığı, yapılan işlerin toplam bedelinin ise 564.310,00TL olduğu, davaya konu çeklerde dahil olmak üzere davalıyı toplam 26.500,00TL ödeme yapıldığı, bu tutarların 8.500,0TL lik kısmının sözleşme tarihinden önce yapıldığı, kalan kısmının ise sözleşme tarihinden sonra yapıldığı, davalının düzenlediği toplam 81.500,00TL bedelli iki adet faturanın ise davalının cari hesap alacağına kaydedildiği, davacının kayıtlarında 31/10/2016 tarihi itibariyle davalıdan 45.000,00TL alacaklı olduğu görünmektedir.
Mahkememizce, davacı tarafın tutmakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişice inceleme yapılarak davaya konu ... ( ... ) dolayı davalı tarafa, ..., ... 'ya ne kadar ödeme yapıldığı, yapılan ödemelerin ne açıklama ile yapıldığı, davacı tarafa proje sahibi Kavuklar'ın davacı şirkete nekadar cezai işlem uyguladığı, davalının eylemleri kapsamında yanan camlar için Kavuklar tarafından davacıdan kesinti yapılıp yapılmadığı hususunun tespiti hususunda rapor alınmasına karar verilmiştir.
Alınan bilirkişi raporunda özetle; davacının 2016 yılına ait defterlerinin lehine delil teşkil ettiği, 31/12/2016 tarihi itibariyle davacının, davalıdan 45.000,00TL alacaklı olduğu, davaya konu iş nedeniyle davacının, davalıya 26.500,00TL ödeme yaptığı (çekler hariç), davacının dava dışı ... 'ya iş bu ticari iş gereğince 338.000,00TL ödeme yaptığı, dava dışı Kavuklar Şirketinin davacıdan KDV hariç 1.295,59TL kesinti yaptığı, 20.000,00TL cezai işlem uyguladığı, ...'daki cam yanıklarından dolayı ise KDV hariç 3.825,00TL kesinti yaptığı ifade edilmiştir.
Mahkememizce, taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmesi sonucunda, sözleşmenin 7.1.maddesinde ödeme programının düzenlendiği, 100.000,00TL'nin Eylül vadeli çekler ile ödeneceğinin kararlaştırıldığı, ancak çek bilgilerinin sözleşmede yer almadığı görülmüştür.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan, iş bedeline karşılık verilen çeklerden dolayı ödenen bedellerin istirdadı talebinden ibarettir.
6098 sayılı TBK' nin 207. Maddesinin 2. Fıkrasında; " sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veyaksine bir adet bulunmadıkça, satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdür." düzenlemesine yer verilmiştir.
Bu madde düzenlemesinden de anlaşılacağı üzere taraflara borç yükleyen sözleşmelerde aynı anda ifa karinesi getirilmiştir, yani iki tarafa borç yükleyen satım sözleşmelerindeaslolan peşin satıştır.
Çek bir ödeme vasıtası olup; kural olarak mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik olarak verildiği kabul edilir. Yani çer bir çek ödeme aracı olup; başka birdeyişle para gibidir.
Davacı şirket iş sahibi, davalı şirket ise yüklenicidir.
TMK'nun 6.maddesinde "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." hükmü getirilmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen 21/04/2016 tarihinde sözleşme, imzalandığı ve davanın açıldığı tarih itibariyle 6098 sayılı Borçlar Kanunun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir.
Çek bir ödeme vasıtası olduğundan kural olarak bir borcun tasfiyesi amacıyla düzenlendiğinin kabulü gerekir. Bu karinenin aksi yani çekin bir ödeme vasıtası olmadığı ve doğmuş bir borcun tasfiyesi için değil avans ya da teminat olarak verildiği iddiasının bu iddiayı ileri süren tarafından yasal delillerle kanıtlanması gerekir. Somut olayda; hukuki ilişkinin ileri sürülüş şekline göre ispat yükü davacı taraf üzerindedir.
Somut olayda davacı, belirtilen kuralların aksini iddia edip, verdiği çek karşılığında kendisine eserin teslim edilmediğini, başka bir söylemle, çeklerin avans çeki olarak verildiğini ileri sürmüştür. Davacı bu iddialarını senete karşı senetle ispat kuralı gereğince yazılı delille ispat etmek zorundadır. Davacı taraf iddiasını yazılı delille ispatlayamamış olup, davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE
2-Alınması gereken 54,40-TL red harcından peşin alınan 1.707,75-TL' den düşümü ile arta kalan 1.653,35-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/11/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır