T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/220 Esas
KARAR NO:2020/329
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07.03.2017
KARAR TARİHİ:17/07/2020
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından, davacı şirkete harici hattan elektrik kullandığı iddiası ile 22.07.2016 tarihinde tutulan tutanağa istinaden 32.682,90 -TL kaçak elektrik cezası tahakkuk ettirildiğini, kesilen cezaya müvekkili şirketin itiraz ettiğini ancak, itirazının davalı şirket tarafından kabul edilmediğini, davalı kurum tarafından elektriğinin kesileceği bildirildiğinden müvekkilinin kesilen cezayı ödemek zorunda kaldığını, iddia doğru bile kabul edilse, kesilen cezanın yasa ve yönetmeliklere aykırı olarak fahiş miktarda belirlendiğini, haksız ve hukuka aykırı olarak tamamen keyfî bir tespit ile müvekkili şirket aleyhine ceza uygulandığını, buna bağlı olarak da hatalı ve yanlış fatura kesildiğini, müvekkili şirkete ait işletme kapalı bir iş merkezi içerisinde bulunduğunu ve çalışma saatlerinin sınırlı olduğunu, müvekkiline ait işletmenin Cumartesi ve Pazar günleri kapalı olduğunu, hafta içi çalışma sürelerinin ise 10.00 ile 16.00 arasında faaliyet gösterdiğini, bu nedenle yapılan hesaplamaların gerçekçi olmayıp, iş yerinde kullanılan elektrik sarfiyatı yerine iş yerinin toplam amperaj gücü dikkate alınarak değerlendirme yapıldığının anlaşıldığını, dolayısı ile yapılan tespit ve cezanın haksız ve hukuksuz olduğunu, ceza nedeni ile kesilen faturanın 7.500,00-TL yi aşan kısmının haksız, hatalı hesaplama olup, fahiş olduğunu, bu nedenle de kesilen ceza faturası ile zorla tahsil edilen 25.182,90- TL sinin müvekkil firmaya iadesinin gerektiğini belirterek, sonuç olarak; davalı kurumun fazla tahsil ettiği 25.182,90-TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi tahsili ile müvekkiline ödenmesine (istirdatına), tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de haksız davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kaçak kullanımına ilişkin olarak müvekkili şirketin ... Direktörlüğü kayıtlarında yaptıkları incelemelerde; davacı şirketin iş yerinde kurulu olan ... nolu tesisata ait mahalde müvekkili şirket çalışanlarının 22.07.2016 tarihinde yaptıkları kontrolde “giriş kablosuna ek olarak kontaktör vasıtasıyla harici hattan elektrik kullanıldığı” tespit edilerek davacı şirket adına ... seri numaralı zabıt varakası tanzim edildiğini, tesisattaki tek abonelik davacı şirket adına olup, tesisatın endeks dökümüne bakıldığında uzun zamandır kaçak elektrik kullanıldığı ve tüketimlerin düzenli bir şekilde düştüğünün görüldüğünü, davacı tarafça kontrollü bir şekilde ve profesyonelce kaçak kullanım yapıldığını, müvekkili şirketin tahakkukunun yönetmelik hükümlerine uygun olduğunu, haksız ve yersiz istirdat talebinin reddinin gerektiğini davacının fazla ödediği iddiasına ilişkin olarak, bir an için haklı olduğunun kabulü halinde dahi davacının öncelikle ihtirazi kayıt’la ödeme yaptığını da ispatlaması gerektiğini, Zira Borçlar Yasasının 62. maddesine göre, ihtiyariyle yapılan bir ödeme olduğundan, onu geri isteyemeyeceğini, davacı ödemelerini yaparken ihtirazi kayıt öne sürmeden ödediğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 1.7.1998 tarihli E:1998/19-549, K:1998/567 sayılı kararında benzer şekilde, davacının elektriğinin kesilmesi tehdidi ile ihtirazi kayıt koymadan ödeme yaptığını iddia ederek açtığı davada, yaptığı ödemeleri geri isteyemeyeceğine karar verildiğini, davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLER :
Elektrik faturaları, davalı şirketin ... Direktörlüğü'ne ait 25/07/2016 tarihli, 26/09/2016, 13/08/2016 tarihli yazıları, taksitlendirme protokolü, taksit ödeme plânı, 11/08/2016 tarihli borç listesi, Kaçak Elektrik Tüketim Tahakkuku, kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanağı, kaçak elektrik tüketim tahakkuku, Kaçak İşlem Dosyası, abone dosyası evrakı, ödeme belgeleri, teminat senedinin borç kapandığı için iadesine ilişkin belgeler, bilirkişi incelemeleri.
GEREKÇE :
Dava, davacının ödediği davalı şirket tarafından, davacı şirket hakkında harici hattan elektrik kullandığı iddiasıyla tutalan tutanağa istinaden tahakkuk ettirilen kaçak elektrik cezasını bedelinin iadesi istemine ilişkin olup, uyuşmazlık tahakkuk ettirilen kaçak elektrik cezasını bedelinin yasal yönetmeliklere aykırılık olup olmadığı ve davacının ödediği ceza bedelinin iadesini talep edip edemeyeceğine ilişkindir.
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda düzenlenen kaçak elektrik tutanağının yasa ve yönetmeliklere uygun olup olmadığı, ceza miktarının yerinde olup olmadığının tespiti bakımından mahalinde elektrik mevzuatından anlayan elektrik mühendisi refakatı ile keşif icra edilmiş olup, Elektrik Mühendisi bilirkişi ...'nun sunduğu 09/02/2018 tarihli raporda özetle; davacının, davalıdan ... abone no ile elektrik satın aldığını, davalı tarafından davacının işyerinde yapılan kontrolde, davacının giriş kablosu olarak kontaktör vasıtasıyla harici hattan elektrik kullanıldığı tespitinin yapıldığını, bu hususların 22.07.2016 tarih ve ... seri no'lu tutanağa bağlanıp imza altına alınmış olduğunu, ayrıca tutanakta devreden çekilen akım değerlerinin de yazılmış olduğunu, bunlara istinaden 23.501,40-TL ve 9.181,50- TL olmak üzere toplam 32.682,90- TL kaçak faturaların tanzim edildiğini, davacının 23.501,40- TL tutarındaki faturayı davalı ile anlaşarak 6 taksite bölündüğünü, davacının bu kaçak faturalara 22.09.2016 tarih ve 88031 sayılı dilekçeyle itiraz ettiğini, ancak davalının 26.09.2016 tarih ve 64232 sayılı yazıları ile davacının itirazının reddedildiğini, dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının kaçak elektrik kullandığı, Kaçak elektrik kulanım bedelinin 9.181,50 TL+ 23.501,40 TL = 32.682,90 TL ( KDV dahil) olarak hesaplandığını, davalı tarafından düzenlenen uygulamaların kaçak elektrik tutanağının ilgili yasa ve yönetmeliklerine uygun olduğu hususları rapor edilmiştir.
Bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve elverişli bulunmadığından belirlenen uyuşmazlık konusunda önceki rapora yönelik itirazlar da değerlendirilerek elektrik mühendisi bilirkişi ...'tan rapor aldırılmasına, gerektiğinde HMK 218 maddesi uyarınca taraf vekillerine de haber verilmek suretiyle bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmesine karar verilmiş, bilirkişi ... tarafından sunulan 08/08/2018 tarihli raporda özetle; ... seri numaralı 27.01.2016 tarihli Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağına göre "Yapılan Kontrolde giriş kablosuna ek olarak kontaktör vasıtasıyla Harici Hattan elektrik kullanıldığı tespit edildi" tespitinin ilgili Yönetmelik hükümlerinde Kaçak Elektrik Tüketimi için tarif edilen, "dağıtım sistemine veya sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek hiç ölçülmeden elektrik enerjisi tüketilmesi" tanımına uyduğundan, davalı ... tarafından ilgili tesisattan enerji kullanan Davacı için Kaçak Elektrik Tüketimi tahakkuku yapılmasının uygun olduğunu, ölçülen anlık akım değeri yerine tutanak ile tespit edilmiş kurulu güç değeri üzerinden kaçak elektrik tahakkuku yapılması, geriye dönük ek tahakkuk (normal tahakkuk) hesabında aboneye faturalandırılmış enerji tüketiminin tenzil edilmesinin uygun olduğunu, kaçak ve ek elektrik tüketim miktarının hesaplanmasında, son endeks okuma tarihi 23.05.2016 ile tutanak tarihi 22.07.2016 arası 60 gün kaçak kullanım süresinin olmasının ve kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin ek tüketim (normal tüketim) hesabında esas alınacak sürelerin toplamının 12 ay alınmasının, Ticarethane tipi abone olan davacı için, ortalama günlük çalışma saatinin 8 saat kabul edilmesinin uygun olduğunu, toplam vergiler dahil 4.174,51- TL kaçak tüketim tahakkuku ve toplam vergiler dahil 7.083,45- TL ek tüketim tahakkuku olmak üzere toplam 11.257,96- TL nin uygun olduğu hususlar rapor edilmiştir.
Davalı vekilinin günlük çalışma saati dışındaki hesaplamaya yönelik itirazlarının değerlendirilmesi noktasında bilirkişi ...'dan alınan ek raporda özetle; ticarethane tipi abone olan davacı için, ortalama günlük çalışma saatinin 8 saat kabul edilmesinin uygun olduğunu, toplam vergiler dahil 4.174,51- TL kaçak tüketim tahakkuku ve toplam vergiler dahil 7.083,45- TL ek tüketim tahakkuku olmak üzere toplam 11.257,96- TL nin uygun olduğu hususları rapor edilmiştir.
Dosyada mevcut iki bilirkişi raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi için elektrik mühendisi bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş olup, Prof.Dr. ... tarafından sunulan 17/04/2020 tarihli raporda kaçak kullanım nedeniyle, ilgili yönetmelik hükümleri gereğince hesaplanıp tahakkuk ettirilmesi gereken Kaçak Elektrik Tüketim Faturası'nın vergiler dahil 4.174,51-TL ve Kaçak Ek Elektrik Tüketim Faturası'nın vergiler dahil 7.083.45 TL olarak hesaplanması gerektiği tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamından; elektrik abonesi olan davacının ... No'lu tesisatın kurulu olduğu işyerinde kaçak/usulsüz olarak elektrik kullandığı 22/07/2016 tarihinde davalı personelleri tarafından tespit edilerek, 22/08/2016 son ödeme tarihli 9.181,50-TL bedelli ve 23.501,40-TL bedelli tahakkuk makbuzlarının düzenlendiği, davacı tarafından, kesilen cezanın 7.500,00-TL'yi aşan kısmının yasa ve yönetmeliklere aykırı olarak fahiş miktarda belirlendiği ileri sürülerek fazla tahsil edilen 25.182,90-TL'nin ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsili için dava açıldığı anlaşılmıştır. Taraflar arasında elektrik abonelik sözleşmesi mevcut ise de; davaya konu fatura ve ödemelerin davacının sözleşme harici kaçak kullanımından kaynaklandığı anlaşılmakla, 6098 sayılı TBK'nın 78. maddesi hükmü uyarınca borçlu sanılan bir paranın ödenmesi halinde ancak ihtirazi kayıt konulması durumunda iadesi talep edilebileceğinden ve davacı şirketin davaya konu faturalar kapsamında itirazı kayıt koymaksızın ödeme yaptığı ve yapılan bu ödemelerin geri istenmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmekle davanın reddine karar verilmiş, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 54,40-TL red harcının peşin alınan 430,07-Tl den düşümü ile arta kalan 375,67 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacının yaptığı masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 50,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 3.777,44-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda , kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 17/07/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır