T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/254 Esas
KARAR NO:2021/615
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:15/03/2017
KARAR TARİHİ:22/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili firmanın ... ... bölgesinde ... ... markasını üreten firma olduğunu, davalı firmanın ... bardaklarının üzerinin kaplanması için alüminyum folyo üretimi yaptığını, bu amaçla müvekkili firmanın davalı firmadan alüminyum folyo almış olduğunu, Foylo 15-12-2016 tarihli ... NOLU 1.345,92-TL bedelli, 20-12-2016 tarihli ... nolu 46,640,70 TL bedelli, 16-12-2016 tarihli ... nolu 4.720,00 TL bedelli faturalarla birlikte davalı firmadan gelmiş olduğunu, davalı firmaya bu iş karşılığı olarak 21-04-2017 vadeli, ... nolu, 52.706,00 TL tutarlı ... Bankasına ait çek verilmiş olduğunu, gelen folyolardan 200 ml bardaklar için gerekli olan folyolar bir sorun olmadığı için kullanılmaya devam edildiğini, ancak 250 ml bardak için gelen folyoların bardağın üzerine uygulandıktan sonra açıldığında bardakta yoğun kimyasal kokular yarattığını, kullanılması imkansız olan bu ayıplı malların kesilen iade faturası ile birlikte iade edildiğini, ayıplı olan 250 ml bardaklar için üretilen folyoların değerinin faturada da yazdığı gibi 19.078,19 + KDV= 22.512,30 TL olduğunu, ayrıca bu ürün için klişe bedeli faturada belirtildiği gibi 2.000+ KDV = 2.360,00 TL olduğunu, yine 32 kg için 1.345,92 TL olarak kesilen fatura için de iade faturası düzenlendiğini, dolayısıyla 27.266,28 TL borçlu olunmadığını, iade faturalarının ... nolu ve ... nolu faturalar olduğunu, ayıplı mal bedeli düşüldüğünde müvekkili firmanın davalı firmaya olan borcunun 25.439,70 TL olduğunu, bu meblağın vadesinde ödeneceğini, ancak müvekkili firmanın verdiği çek tutarının ayıplı malların bedellerinin de içinde olduğu 52.706,00 TL olduğunu, dolayısıyla 27.266,28 TL borçlu olunmadığının tespitinin gerektiğini, bu durumun şifahi olarak konuşulmuş ve davalı firmanın kusurlu mal üretimini kabul etmiş olduğunu, 250 ml bardaklar açıldığı anda yoğun bir kimyasal kokuya maruz kalındığının kolaylıkla anlaşılmakta olduğunu, ürünlerin kullanılmasının mümkün olmadığı gibi, ürünleri paketleyen makinelerin bu ayıplı ürün yüzünden çalışmaz durumda olduğunu, davanın konusu haksız durum sebebiyle, müvekkilinin telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı oldukça açık olduğunu, her türlü tazminat ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı aleyhine açılan menfi tespit davasının kabulüne, davalı şirketin ayıplı mal vermesi ve müvekkili firmaya belirlenen yükümlülüklerinin davalı şirket tarafından kasten ve hiçbir surette yerine getirilmemiş olması sebebiyle, davacı müvekkilinin davalı şirket lehine keşide ettiği 52.706,00 TL tutarlı çekin 27.266,28 TL tutar kadar borçlu olunmadığının tespitine, dava konusu 21-04-2017 vadeli, ... nolu, 52.706,00 TL tutarlı ... Bankasına ait çekin iptaline, dava konusu çekin tahsili halinde, müvekkili şirketin ileride telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı muhtemel olduğundan dava konusu senedin teminatsız veya mahkemenizce uygun görülecek bir teminat karşılığında mahkeme kararının kesinleşmesine kadar, davaya konusu çekin ödenmesini engeller mahiyette, üçüncü şahısları kapsayacak nitelikte ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyat-i tedbir kararı verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı şirketin dava dilekçesinde beyan ettiği tüm beyan ve iddiaların gerçeği yansıtmaması sebebiyle dava dilekçesindeki beyanları tümüyle reddettiklerini, davacı şirketin siparişi üzerine müvekkili davalı şirketin 21.10.2016 sipariş tarihli, 11.151,00 € bedelli, sipariş kabul formu ile 500KG 250 cc PP LM FOLYO ile 500KG 200 cc PP LM FOLYO siparişi vermiş olduğunu, müvekkili davalı şirketin üretimini yaptığı dava konusu folyolardan, davacı şirketin talebi üzerine; 16.12.2016 tarihli, ... irsaliye numaralı, 1.345,92 TL bedelli ve ... fatura numaralı, 16.12.2016 irsaliye tarihli satış faturası ile 32,7 KG 250 ml, 20.12.2016 tarihli, ... İrsaliye Numaralı, 46.640,70 TL bedelli ve ... fatura numaralı, 20.12.2016 irsaliye tarihli, satış faturası ile 551,6 KG 250 ml ve 591,2 KG 200 ml 24.02.2017 tarihli, ... irsaliye numaralı, 1.252,95 TL bedelli ve ... Fatura Numaralı, 24.02.2017 irsaliye tarihli satış faturası ile 30,7 KG 250 ml folyoyu davacı şirkete göndermiş olduğunu, davacı şirketin 13.02.2017 tarihinde 200 ml’lik üst folyolarda herhangi bir sorun bulunmadığını ancak 250 ml’lik üst folyolarda konu problemi ile karşılaştıklarını belirttiğini, davacı şirketin iddia ettiği problemin müvekkili davalı şirket tarafından incelenebilmesi için davacı şirketten, problemli olduğunu (acı tat bulunduğunu) iddia ettikleri folyolar ile kapatılmış ... örnekleri talep edilmiş ancak sözü geçen numunelerin müvekkili davalı şirkete gönderilmediğini, bu gelişmeler üzerine bahsedilen malzemelerin müvekkili davalı şirket fabrikasına istenmiş ve 23.02.2017 tarihinde müvekkil davalı şirket bünyesine ulaşmış olduğunu, müvekkili davalı şirketten davacı şirket yetkilisine gönderilen 24.02.2017 tarihli mailde de belirtildiği üzere söz konusu ürünler üzerine solvent kalıntısı testi yapıldığını ve folyolarda herhangi bir sorun olmadığı görüldüğünü, davacı şirketin dava konusu yaptığı folyolar da üretimleri esnasında aynı aşamalardan geçmiş olup hiçbir problem tespit edilmediğini, ancak davacı şirketin şüphesini ortadan kaldırmak adına ikincil bir ısı fayda sağlayacağından bir bobin tekrar kurutmadan geçirilerek müvekkili davalı şirket tarafından davacı şirkete 23.02.2017 tarihinde kargo ile gönderilmiş olduğunu, devamla davacı şirketin olası şüphelerini de gidermek adına ikincil bir işlem olarak bir adet bobin denenmek üzere davacı şirkete gönderilmiş olduğunu, davacı şirkete müvekkili davalı şirket tarafından gönderilen örnekler ile maillerine karşı müvekkili davalı şirketin defalarca yanıt talep etmesine karşın uzunca bir süre davacı şirket tarafından herhangi bir geri dönüş yapılmadığını, folyolardaki iddia edilen problemin tespiti amacıyla davacı şirketten bir kez daha kapatılmış ... örnekleri talep edilerek taraflarına kargo hasarından dolayı yalnızca iki adet bardağın sağlam halde ellerine ulaşmış olduğunu, söz konusu bardaklarda da herhangi bir koku veya acı tat tespit edilemediğini, bu konuda müvekkili davalı şirketin hiçbir yazılı veya sözlü beyanı bulunmadığını beyanla davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine, ihtiyati tedbir konusunda aksi kanaatte olması durumunda müvekkili davalı şirketin hak ve menfaatlerinin zayi olmaması amacıyla dava değeri üzerinden teminat yatırılmasına karar verilmesine, iş bu davanın haksız ve hukuka aykırı olması sebebiyle reddine, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Çek, faturalar, bilirkişi raporları,
GEREKÇE:
Dava, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan ayıplı mal iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Tarafların yasal ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak; defterlerde gözüken alacak ve borç kayıtları ile hesap bakiyeleri tespit edilip, iddia , savunma ve itirazlar ile dosyaya sunulan belgeler değerlendirilerek ayıplı malların davalıya teslimine ilişkin teslim tesellüm belgesi olup olmadığı, ihtilafa konu iade faturalarının tarafların ticare defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, dava tarihi itibariyle alacak borç miktarının tespitine ilişkin mali müşavir bilirkişiden rapor aldırılmasına karar verilmiş olup alınan 25/04/2018 tarihli raporda özetle: Dosya mevcudu davalı şirketin 2016 ve 2017 yılı ticari defterleri, dava dosyası ile yine bu kayıtların dayanağı belgelerin muhasebesel yönden tetkiki sonucunda ve raporun içinde açıklanan nedenlerle: İncelenen Davalı şirkete ait 2016 ve 2017 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterlerin yasal süresinde onaylandığı, ve davalı şirketin 2016 ve 2017 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olduğundan davalı şirketin ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığını, Davacı şirketin malların ayıplı olmasından dolayı davalı yana düzenlediği 28.453,45 TL tutarlı üç (3) adet iade faturalarının davalı şirketin 2017 yılı ticari defterlerinde kayıt altına alındığını, davacı şirketin dava dilekçesinde 20.02.2017 tarihli 24.906,28 TL tutarlı ve 10.03.2017 tarihli 2.360,00 TL tutarlı toplam 27.266,28 TL iade faturası bedelini davalı şirketten talep ettiği, Davalı şirketin TTK. Hükümleri uyarınca tuttuğu ve kayıt altına almış olduğu ticari defterlerinde davacı ... Taahh. Tic. Ltd. Şti.'ye dava tarihi olan 15.03.2017 tarihinde (İade Faturası — Satış Faturası ) 27.266,28 TL — 1.252,95 = 26.013,33 TL borcunun bulunduğunu, davalı yan tarafından 52.706,62 TL bedelli çekin 04.05.2017 tarihinde davacı ... Taahh. Tic. Ltd. Şti.'ye iade edildiği ve davalı yanın iade ettiği çeki 2017 yılı ticari defterlerinde kayıt altına aldığı görüş ve kanaatini bildirir rapor sunmuştur.
Davaya konu çekin, davalı defterlerinde davacıya iade edilmiş olarak kayıt edilmiş olması nedeniyle taraf vekillerine dava konusu çekin hangi taraf uhdesinde bulunduğu hususunda beyanda bulunmaları için süre verilmiş olup; davalı vekilince 27/10/2020 havale tarihli dilekçesi ile çekin müvekkili uhdesinde bulunduğu beyan edilmiştir.
Çorlu ATM'ne talimat yazılarak davalının ... ... yolu No.23 ... ... adresindeki fabrikasında keşif yapılmak suretiyle ayıplı olduğu iddia olunan alüminyum folyaların, 3 adet iade faturasına konu mallar olup olmadığı, iddia edildiği gibi ürünlerde ayıp bulunup bulunmadığı, var ise toplam ne kadar ürün ayıplı olduğu hususunda 2 petro kimya mühendisi, 1 mali müşavir bilirkişisinden rapor aldırılmasına karar verilmiş olup mühendis bilirkişilerce düzenlenen teknik raporda özetle: ... labarotuarlarında yapılan Rapor no:...-125.05 olan ve ... standardına uygun hazırlanan test örneklerinin 10 panelist tarafından yapılan koku test sonuçlarına istinaden 250 mml. ambalajlarda kullanılan baskılı Alüminyum folya kapakta burnu yakan ve yoran bir koku hissi algılanmış olup, tanımlanamayan farklı bir koku olarak ifade edildiğini, ... labarotuarlarında yapılan Rapor no:... olan GAZ KROMOTOGRAFİSİ-KÜTLE SPEKTROMETRESİ(HEADSPACE GC/MS ANALİZİ) test sonuçlarında numune olarak alınan 200 ml.ambalaj kapaklarındaki pik alanı , 250 ml.kapaklarındaki tespit edilen pik alanlarına göre daha fazla olduğu görülmüş olup, test edilirken ilk olarak 200 ml. Folyo kapak numuneleri (2 gr.alınarak) test edilmiş, sonrasında 250 ml.kapak numuneleri test edilmiş olduğu, bu işlemler sırasında test aleti her seferinde kalibre edilerek, temizlenmiş böylelikle her iki numunenin de birbirleri ile etkileşimleri ortadan kaldırılmış olduğunu, bu durumda iddia edilen 250 ml. kapaktaki kokunun diğer kokusuz olduğu kabul edilen 200 ml. kapağa kıyasla ağır kokulu olmasının teknik olarak mümkün olmadığını, sonuç olarak; bilimsel nümerik değerler ile ifade edilen 68110102-125.05 nolu raporun önem derecesi (1) olarak dikkate alınarak değerlendirme yapılmasının daha uygun ve gerçekçi olduğundan, iddia edildiği gibi 250 ml. kapaklarda koku olduğu iddiasının doğruluğunun mümkün olmadığını, diğer taraftan denekler tarafından duyumsal olarak yaptırılan Rapor no:...-125.05 olan ve ... standardına uygun hazırlanan test örneklerinin koku test sonuçlarına istinaden tanımlanamayan bir koku algılanıyor olması duyusal test olması itibari ile nihai tüketiciler tarafından tercih edilmeyen bir duruma sebeb olacağının kaçınılmaz olduğunu, davacı tarafından iadesi yapılan ve iade faturası kesilen ürünlerin, davalı tarafından kabul edilerek muhasebeleştirildiği dikkate alındığında davacı tarafın, davalı taraftan 25.506,12 TL alacaklı olduğu yönünden rapor sunmuşlardır.
Malimüşavir bilirkişinin raporunda özetle: Davacının davalı firmaya teslim ettiği ürünler ayıplı mal olmadığını ancak, nihai tüketicinin tercih etmeyecekleri durumda oldukları anlaşıldığını, davalı firmanın yasal defter ve kayıtları incelendiğinde davacı firmaya 25.506,12TL borçlu olduğu yönünde rapor sunmuştur.
Dosyaya sunulan ticari defter ve belgeler ile tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi raporlarına karşı sunmuş oldukları beyanları , davalı vekilinin ... seri nolu 52.706,62 TL bedelli çekin müvekkili uhdesinde bulunduğu bildirir beyan dilekçesi değerlendirilmek suretiyle dosyada bulunan mali müşavir bilirkişi raporları arasındaki çelişki de giderilerek dava tarihindeki tarafların borç ve alacaklarının tespiti için daha önce rapor hazırlayan mali müşavirler dışındaki bir mali müşavir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş olup bilirkişi raporunda özetle: Davacı Yönünden; davacının ... bankası ... şubesine ait ... nolu 21.04.2017 keşide tarihili ve 52.706,62-TL tutarında çek tutarından dolayı 52.706,62-TL tutarında davalıya borcu olduğunu, davalının davacıya satmış olduğu mallar karşılığında; davacının davalıya iade faturaları tanzim etmiş olduğunu, davalının da bu iade faturaları kabul ettiğini, söz konusu iade faturalardan dolayı davacının davalıdan 27.266,28-TL alacağı olduğunu, davacının davalıya net borcunun 52.706,62-27.266,28 = 25.440,34-TL olduğunu, davacının 27.266,28-TL tutarında menfi tespit talebinin yerinde olacağını, Davalı Yönünden Sonuç” Davalının ... bankası ... şubesine ait ... nolu 21.04.2017 keşide tarihili ve 52.706,62.-TL tutarında çek tutarından dolayı 52.706,62.-TL tutarında davacıdan alacağı olduğu, ” Davalının davacıya satmış olduğu mallar karşılığında; davacının davalıya iade faturaları tanzim etmiş olduğu davalının da bu ,iade faturaları kabul ettiği söz konusu iade faturalardan dolayı davalının davacıya 27 266,28-TLborcu olduğu, Davalının davalıdan net alacağının 52.706,62- 27,266,28 — 25.440,34.-TL olduğu,“ ” Davacının 27.266,28-TL tutarında menfi tespit talebinin yerinde olacağı görüşü oluşmakla birlikte, konunun diğer delil, bilgi ve belgeler ile birlikte değerlendirilmesi ve takdirinin sayın mahkeme ait olduğu hususları rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamından; taraflar arasında satıma dayalı ticari ilişki bulunduğu, davalı tarafça satışa istinaden düzenlenen toplam 52.706,62-TL bedelli 3 adet faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının satışa istinaden ödeme aracı olarak davaya konu ... Bankası ... şubesine ait ... nolu 21.04.2017 keşide tarihili ve 52.706,62-TL tutarlı çeki davalıya vermiş olduğu, sonrasında satıma konu ürünlerin bir kısmının ayıplı olduğu bildirilerek davacıya iade edildiği ve davacı tarafından düzenlenen toplam 27.266,28-TL bedelli 3 adet iade faturasının davalı defterlerine de kayıt edilmiş olduğu, alınan teknik rapor ile satışa konu kapaklardaki kokunun nihai tüketiciler tarafından tercih edilmeyen bir duruma sebep olacağının kaçınılmaz olduğunun tespit edilmiş olduğu, davalı tarafça iade faturaları ticari defterlerine kayıt edilerek ayıp hususunun davalı tarafça da kabul edilmiş olduğu göz önünde tutularak davacının ayıplı ürün bedelinden sorumlu olmadığı tespit edilerek davanın kısmen kabulü ile davacının ... Bankası ... şubesine ait ... seri nolu keşidecisi .... San ve Tic. Ltd. Şti. Olan 21/04/2017 keşide tarihli ve 52.706,62TL bedelli çekin 25.440,34TL lik kısmından dolayı davalıya karşı borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davacı vekilince dava konusu çekin iptali talep edilmiş ise de davacının çek bedelinin bir kısmından sorumluluğu devam ettiğinden çekin iptali talebinin reddine karar verilmiştir.
KARAR ( Gerekçesi Ekli Kararda Açıklanacağı Üzere)
1-Davanın KABULÜ İle,
Davacının ... Bankası ... şubesine ait ... seri nolu keşidecisi .... San ve Tic. Ltd. Şti. Olan 21/04/2017 keşide tarihli ve 52.706,62TL bedelli çekin 25.440,34TL lik kısmından dolayı davalıya karşı borçlu olmadığının tespitine,
Davacının çekin iptali talebinin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.737,83-TL harçtan peşin alınan 465,64-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.272,19-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yargılamanın başında yatırılan 465,64-TL peşin harç bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 31,04-TL ilk gider, 285,13-TL tebligat ve müzekkere gideri ile 1.300,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.616,17-TL yargılama giderinin red ve kabul durumu (% 0,93 kabul) nazara alınarak takdiren 1.503,03-TL sinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/09/2021
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)