T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/29 Esas
KARAR NO: 2019/241
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/01/2017
KARAR TARİHİ: 20/03/2019
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 6100 sayılı HMK m.16 'ya göre; Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olduğunu, dava konusu haksız fiilin işlendiği yerin Eyüp / İstanbul olduğunu ve yetki kuralları gereği İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, TTK'nın 1483 vd maddeleri,TTK'nın 4/1-a ve 5. maddesi hükümleri karşısında, TTK'dan kaynaklanan işbu bu davada Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu belirterek, T.C. Yargıtay, 20. Hukuk Dairesi'nin E. 2015/15767, K. 2016/1417, T. 10.2.2016 tarihli kararından bahsetmiş, davalı şirkete sigortalı ... A.Ş. 'nin malik ve işleteni olduğu ... plâkalı aracın 04/08/2016 tarihinde Eyüp/İstanbul adresinde müvekkiline ait ... plâkalı araca çarparak hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, ... plakalı aracın 15.01.2016/2017 vade tarihli ... poliçe numarası ile Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi ile davalıya sigortalı olduğunu, davalı sigorta şirketine, araçta meydana gelen hasar bedelinin ve ekspertiz ücretinin tarafımıza ödenmesi için 01/11/2016 tarihinde başvuru yapıldığını, 2918 Sayılı KTK'nin 99/1 maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.2 maddesi gereğince trafik sigortacısının zarar giderim yükümlülüğünün süresi, rizikonun ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya iletildiği tarihten itibaren 8 işgünü olarak belirlendiğini, davalının 14/11/2016 tarihinde temerrüde düştüğünü, davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğunu ve müvekkiline ait ... plâkalı araçta oluşan 3.653,49- Euro luk hasar bedelini giderim yükümlülüğünün davalı sigorta şirketine ait olduğunu belirterek, TC.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2014/17-703, K. 2016/497, T. 6.4.2016 tarihli kararından bahsetmiş, davacının aracının Federal Almanya Cumhuriyeti plakası taşıdığını, Türkiye'de 10.08.2010 tarihinde meydana gelen kazada davacı sürücü ... 'nın kusursuz olduğunu, diğer araç sürücüsü ...'nın şerit değiştirme ihlali yaptığının bilirkişi incelemesiyle belirlendiğini, bu kazanın davacı aracına verdiği zararın kaza tarihinde parça ve işçilik toplam maliyetinin yurtdışı şartlarında 5.028,14 Euro olacağı, Türkiye şartlarında ise 2.123,00- TL olacağının yerel mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlendiğini, Almanya'da ikamet eden ve geçici olarak getirdiği aracı Türkiye'de trafik kazası sonucunda hasara uğrayan davacının, aracının onarımını Türkiye'de yapması konusunda zorlanamayacağının kabulünün gerektiğini, araç malikinin, aracını Türkiye'de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğunu belirterek, T.C.Yargıtay,Hukuk Genel Kurulu, E. 2014/17-28, K. 2015/1745, T. 24.6.2015 ve T.C.Yargıtay, 17. Hukuk Dairesi'nin , E. 2014/22089,K. 2014/19275,T. 23.12.2014 tarihli kararlarından bahsetmiş, ayrıca, müvekkilinin, hasar sonucu oluşan tamir bedelininin tespiti amacı ile bağımsız eksperden rapor almak zorunda kaldığını ve bu rapor için bağımsız ekspere 666,11-Euro ödemek zorunda kaldığını belirterek, sonuç olarak; taraflar arasında ki hasar bedeline ilişkin uyuşmazlık sebebi ile talep edebilecekleri miktarın bilirkişi marifeti ile tespit edilmesinden sonra 6100 Sayılı HMK 107 Md. uyarınca iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmadan alacak miktarını belirlenecek miktar kadar arttıracaklarını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 1.000,00-TL hasar bedeli ile 1.000,00-TL ekspertiz ücretinin poliçe limitleri dahilinde muhatap şirketin temerrüt tarihi olan 14/11/2016 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline, her türlü başvuru, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından kazaya ilişkin hiçbir belgenin sunulmamış olması nedeniyle, dava konusu kazanın ne şekilde meydana geldiği, sürücü bilgileri ve diğer gerekli bilgilerin hiçbirinin taraflarınca tespit edilemediğini, müvekkili şirketin sigorta sorumluluğunun kapsamı belli olduğundan, sorumlu olup olmadığının, tarafların kusurlarının tespitinin yapılabilmesi için aydınlatıcı verilere ihtiyaç bulunduğunu, davacının Türkiye'de mutad meskenin olmadığı anlaşıldığından, davacının dava açabilmesi için HMK 84/1-a uyarınca teminat ödemesi gerektiğini, davacı tarafın, müvekkili şirkete başvuru yaptığını bu nedenle şirketin temerrüde düştüğünü beyan etmiş ise de; müvekkil şirketin temerrüdünün gerçekleşmediğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları B.2 2.1 maddesi uyarınca sigortacı; hak sahibinin, kaza veya zararın tespit edilebilmesi için bu genel şartlar ekinde yer alan gerekli tüm belgeleri sigortacının merkez veya şubelerinden birine ilettiği tarihten itibaren sekiz işgünü içinde tazminatı hak sahibine ödediğini, sigortacının kendisine iletilen belgelere haklı olarak itiraz etmesi veya kendisinin hak sahibinden ya da başka bir kurumdan haklı olarak yeni bir belge talep etmesi halinde söz konusu süre yeni talep edilen belgenin sigortacının merkez veya şubelerinden birine iletilmesinden sonra başlayacağını, sigortacı hak sahibinden münhasıran hak sahibinin tazminat hakkını etkileyen bilgi ve belgeleri talep edebileceğini, davacı tarafın zararın giderimi için müvekkili şirkete başvurmuşsa da, gerekli belgeleri şirkete iletmediği gibi hasar bedelini de 12.600.00.-€ olarak talep ettiğini, sigorta şirketine anılan bilgi ve belgeler eksiksiz olarak gönderilmemiş olduğundan müvekkil şirketin temerrüdünden bahsetmenin mümkün olmadığını, davacı tarafın, yabancı plakalı aracını yurdışında tamir ettirmiş ise de, aracın Türkiye'deki tamir bedelinin hesaplanarak, müvekkili şirketin sorumlu olduğu tutarın tespitinin yapılmasının gerektiğini, sigortacının, araç kaza tarihi itibariyle anlaşmalı olduğu onarım merkezinde onarılsaydı uygulanacak parça, tedarik, işçilik ve diğer hususlara göre belirlenecek bedele göre ödeme yapabileceğini, ZMSS Genel Şartları B.2/2.2 maddesi, sigortacının sorumluluğunun araç kaza tarihi itibariyle anlaşmalı olduğu onarım merkezinde onarılsaydı, uygulanacak parça, tedarik, işçilik ve diğer hususlara göre belirlenecek bedel ile sınırlı olduğunu hüküm altına aldığını, davacının aracını yurtdışında tamir ettirmiş ise de; müvekkili şirketin teminat sorumluluğunun sınırının belirliolduğunu, bu kapsam dışındaki tazminat taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını, davacının, Türkiye'de herhangi bir ekspertiz incelemesi yaptırmaksızın aracını müvekkili şirketin bilgisi ve onayı haricinde yurtdışına çıkarttığını, meydana gelen kaza neticesinde araçta oluşan hasarın tespiti (hasarın dava konusu kaza neticesinde gerçekleşip gerçekleşmediği), hasar bedel miktarının müvekkili şirket tarafından yapılamadığını, müvekkil şirketin tespit edilemeyen hasar ve bedelini davacıya ödemesinin bu nedenle mümkün olamadığını, talep edilen ekspertiz bedeli sigorta kapsamı içinde olmadığı gibi fahiş olduğundan, kabulünün mümkün olmadığını, davacının Almanya'da yaptırmış olduğu ekspertiz ücretinden müvekkili sorumluluğunun bulunmadığını, ekspertiz bedelinin yargılama giderinden sayıldığı, üzerine ödeme tarihinden itibaren faiz işletilemeyeceğinin yerleşmiş Yargıtay içtihatlarıyla sabit olduğunu belirterek, T.C. Yargıtay 17. HUKUK Dairesi 2014/15868E., 2014/15196K. 6.11.2014T. Kararından bahsetmiş, davanın dava sürücüsü ... ile araç kiralaması yapan şirkete ihbarını talep ettiklerini belirterek, sonuç olarak davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesini savunmuştur.
T.C. Vatandaşı olan davacı Türkiye'de mutat meskeni bulunmaması nedeni ile HMK 84. maddesi uyarınca, teminat yatırması için kesin süre verilmiş, kesin süre içerisinde teminat yatırılmamış ise de; dava konusu alacağın temlik alan ... şirketine temlik edilmesi nedeni ile ... Şirketinin temlik alan sıfatı ile davaya dahil edilmiştir.
Uyuşmazlık; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta oluşan hasar bedelinin tazmini istemine ilişkindir.
Tarafların bildirmiş olduğu deliller toplanmış, sigorta ve trafik kayıtları, hasar dosyası ibraz edilmiştir.
KTK.'nun Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası, 2918 sayılı Kara Yolları Trafik Kanunu m.91 gereği, işletenlerin KTK.'nun 85.maddesinin birinci fıkrasına göre, olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere yasaca yaptırımları zorunlu kılınan ve KTK.'nun kapsamında motorlu bir aracın kara yolunda işletmesi sırasında bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğu belli limitler ve kusur oranı dahilinde ve gerçek zarar miktarı ile karşılamayı amaçlayan sorumluluk sigortasıdır.
Sigortacının sorumluluğu işletenin KTK.'nun 85/1 maddesindeki sorumluyla eşdeğerdir. KTK.'nun m.91 ve KZMSS 'na ilişkin ekte sunulan genel şartlar hükümlerine göre, " bir şeye zarar vermesi halinde işletenin sorumluluğu bu zararı gidermede hangi kapsamda ise sigortacının da sorumluluğu o kapsamdadır. " O nedenle zarar verilen şeyin eski hale gelmesi için gereken onarım için yedek parça, işçilik ve araçtaki değer kaybı hasarı sigorta kapsamında olacağı tartışmasızdır.
Kazaya karışan ... plakalı aracın davalı ... A.Ş'ye 15/01/2016-15/01/2017 tarihleri arasında sigortalandığı anlaşılmıştır.
Kaza, 04/08/2016 tarihinde sigorta teminatları süresi içinde meydana gelmiştir.
Teminat limitleri kaza tarihi itibari ile araç başına 31.000,00-TL ile sınırlıdır.
Davalı sigorta şirketleri, sigortalısının vermiş olduğu davacıya ait araçta oluşan hasardan dolayı, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumludur.
Davacıya ait yabancı plakalı aracın hasar dosyası ve ekspertiz raporu onaylı tercümesi dosyaya ibraz edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda meydana gelen kazada tarafların kusuru ve temlik eden davacıya ait araçta oluşan hasar tutarı ve davacının karşılanmamış tazminat alacağı bulunup bulunmadığı yönünden makine mühendisinden alınan raporda özetle; ... plakalı aracın sürücüsü ... 'ün, kazada %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğunu, ... plakalı aracın sürücüsü ... 'ün, kazada kusurunun olmadığını, dava konusu aracın ... Main/Almanya adresindeki ... 'da tamirinin yapılmış olduğunu, Almanya'da düzenlenmiş olan 18.10.2016 tarih ve ... sayılı ekspertiz raporunda: dava konusu hasarlı aracın onarımı için malzeme+işçilik karşılığı (Almanya'da uygulanan %19 KDV) dahil 3.653,49 Euro tutarındaki toplam bedeli tespiti ile ilgili olarak dosyada aksine işaret edecek bilgi ve belge bulunmamakta olduğu, olay sonrası yerinde ve araç üzerinde keşfen inceleme yapılıp hasar tespit raporu tarafınca hazırlanmayıp sadece dosya üzerinden inceleme yapılmış olunmasından dolayı, dosyadaki bilgi, belge ve fotoğraflar birlikte değerlendirildiğinde işbu ekspertiz raporu detaylarında yer alan bilgilerin doğru olarak kabul edildiğinde, 3.653.49- Euro. karşılığı olan (3653,49x3.3626 TL/Euro =12.325,78) şeklinde hesaplamayla 12.285.23 TL tutarındaki toplam onarım bedelinin kadri marufunda olduğunu, dosyaya sunulu belgelerden, ekspertiz ücretinin (Almanya'da uygulanan %19 KDV) dahil 666.11-Euro, bunun karşılığının ise (666,11x3.3626=2.239,86-TL ) şeklinde hesaplamayla 2.239.86 TL olduğunu, her ne kadar talep edilmemiş ise de rapor içerisinde açıklandığı üzere işbu aracın yaşı ve 143.338 kilometrede olması sebebiyle araç değer kaybının düşünülmemesi gerektiğini, böylece, toplam zararın (12.285,23+2.239,86) şeklinde hesaplamayla 14.525.09- TL olduğu rapor edilmiştir.
Davacı vekili, mahkememize sunmuş olduğu ıslah dilekçesinde; hasar bedeli olarak talep edilen 1.000,00-TL " nin bilirkişi raporu doğrultusunda hesaplanan 12.285,23-TL den davalı tarafından yapılan 10.321,00-TL tutarındaki ödeme mahsup edildikten sonra 964,23-TL arttırarak toplam 1.964,23-TL, ekspertiz ücreti olarak talep edilen 1.000,00-TL, 1.239,86-TL arttırılarak 2.239,86-TL ekspertiz ücret olmak üzere toplam 4.204,09-TL tazminatın temerrüt tarihi olan 14/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; olay günü temlik eden davacı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile trafikte seyir halinde olan ve solundan geçen otobüs dolayısı ile durması ile arkasından gelen aynı istikamette seyir halinde olan davalı sigortalı araç sürücüsü ... 'ün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ön kısımları ile ... yabancı plakalı aracın sağ arka kısımlarının çarpışması neticesinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında ... plâkalı araç sürücüsünün gereken dikkati yola vermediği, kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmadığı ve yavaşlamadığı, kontrollü şekilde seyrine özen göstermediğinden, kazada % 100 oranında tam kusurlu olduğu, temlik eden davacının kusurunun bulunmadığı, davacı yabancı plakalı aracın hasar görmesi nedeni ile zarar gören açısından hangi para birimine göre doğmuşsa o para biriminin tazminat olarak talep edilebilmesi mümkün olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, Almanya'da düzenlenmiş olan 18/10/2016 tarih, ... sayılı bilirkişi raporunda yer alan hasarın ve yapılan tamiratın kazanın oluş şekli ve kaza sonrası çekilen fotoğraflar incelendiğinde; yapılan işlemin uyumlu olduğu, onarımla ilgili olarak malzeme+işçilik toplam bedelinin Almanya'da uygulanan % 19 KDV dahil 3.653,49-Euro olarak hesaplandığı, toplam onarım bedelinin kadri maruf olduğu, olayın olduğu 04/08/2016 tarihindeki TCMB efektif döviz alış kuru üzerinden yapılan hesaplamada davacının zararı 12.285,23-TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 10.321,00-TL tutarındaki ödeme mahsup edildiğinde, davacının bakiye 1.964,23-TL hasar bedeli alacağı bulunduğu, oluşan hasarın sigorta teminat limiti içerisinde kaldığı ve davalı sigorta şirketinin sigorta poliçesi kapsamında sorumlu olduğundan hasar bedeline yönelik tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Zarar meydana gelmekle, zarar gören, bu konuda dava açtı ise, işletenin zarar giderme sorumluluğu içinde olan dava açma masrafları da teminat kapsamında yani sigortacının gidermekle yükümlü olduğu gerçek zararlar arasında olduğu, KTK m.97 gereği zarar gören, sigortacıya müracaat edebileceği gibi doğrudan davada açabileceği, davadan önce asıl davanın eki niteliğindeki, delil tespiti, ihtarname vb şeklinde yapılan giderler de yargılama giderleri arasında sayılmakla delil tespit masrafları da teminat kapsamında olduğu, davacı yanca dosyaya araçta meydana gelen hasar tespitine istinaden tanzim edilen 18/10/2016 tarih, ... sayılı fatura ibraz edilmiş olup; bilirkişi ücretinin KDV dahil 666,11- Euro olduğu görüldüğü, bu bedelin de sigortacının sorumluluğunda bulunduğundan, delil tespiti mahiyetindeki 666,11- Euro’nun kaza tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası karşılığı olan ve talep edilen 2.239,86-TL yargılama giderlerine dahil edilmiştir.
Davalı sigorta şirketinin faizden sorumluğunun 2918 sayılı KTK'nun 98/1 ve 99/1 maddeleri ile ZMMS genel şartları uyarınca " rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü sonrasında " başlayacağı düzenlenmiş olup, davalı sigorta şirketine 01/11/2016 tarihinde başvurunun yapılmış olması neticesinde 8 günlük sürenin ilavesiyle 14/11/2016 tarihi temerrüt tarihi olarak kabul edilmiş, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ İle
1.964,23 TL tazminatın temerrüt tarihi olan 14/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak temlik alan davacıya verilmesine,
Ekspertiz ücreti talebinin yargılama giderlerine dahil edilmesine,
2-Alınması gerekli olan 134,17-TL karar ilam harcından, peşin alınan 34,16-TL ile ıslah harcı: 40,00-TL nin mahsubu ile noksan kalan 60.01- TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına
3- Davacı tarafından yapılan dava açılış gideri: 70,16- TL, davetiye posta gideri: 165,00-TL, bilirkişi ücreti: 750,00-TL, ekspertiz ücreti: 2.239,86-TL olmak üzere toplam: 3.225,02- TL. yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'nin 13/2 uyarınca hesap ve takdir olunan 1.964,23-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak alınarak davacıya verilmesine
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair davacı, davalı, ihbar olunan vekili ve ihbar olunan ... 'ün yüzüne karşı davanın miktarı yönünden kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır