T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/340 Esas
KARAR NO: 2019/525
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 07/04/2017
KARAR TARİHİ: 22/05/2019
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının uluslararası lojistik sektöründe faaliyet gösterdiğini, davacı ve davalı arasında 08.01.2016 tarihinde sözleşme imzalandığım, Türkiye Polonya arasında taşıma işi üstlenildiğini, söz konusu emtianın eksik teslim edildiğini, eksik olduğu CMR belgelerinden de anlaşılabileceğini, davalı tarafından 555,66 kg ve 7.362,66 Euro bedelli emtia alıcısına teslim edilmediğini, davacının müşterisi ... tarafından davacıya 17.01.2017 tarih 7.362,03 Euro bedelli fatura kesildiğini işbu bedel cari alacaktan mahsup edilmek suretiyle ödendiğini ve davacı firma tarafından da davalıya 19.01.2017 tarihli ... nolu 29.814,02 TL bedelli fatura kesilip tebliğ edildiğini, faturanın ödenmeyip itiraz da edilmediğini, ... îcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını ve davalının haksız ve kötü niyetli olarak itiraz da bulunduğunu böylelikle takibin durdurulduğunu, icra takibine yapılan haksız ve mesnetsiz itirazın iptaline, takibin devamına, asıl alacak üzerinden %20 oranından az olmamak üzere icra inkar tazminatına davalının mahkum edilmesine, yargılama gideri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Somut olayda alt taşıma sözleşmesiyle taşımayı üstlenmiş olan “Ardışık Taşıyıcı olan” davacıya karşı ne ilk ne de son taşıyıcı olmadığı için sorumluluk davası açılamayacağını, gönderene karşı sorumluluğu bulunmayan dolayısıyla da kendisine husumet yöneltilemeyen davacının yasal düzenlemeye bağlı olarak ziya nedeniyle bir tazminat ödemesinin de söz konusu olamayacağını, ilk taşıyıcı (... Logıstıcs) yaptığı tazminat ödemesi; EX Gratia ödemesi olup müşterisine hoş görünmek için yapılan ödeme olup böyle bir ödemede bulunan davacı alt (son) taşıyıcıdan rucuan talepte bulunamayacağını, davacının aktif dava ehliyetinin olmadığını, taşıyıcılardan birinin diğer taşıyıcıya karşı rücu talebinde bulunabilmesi için tazminat ödemiş olmasının şart olduğunu, CMR 37.Maddede yer alan rücu hakkını kullanmasının mümkün olmadığını, dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın reddine, davanın çözümünde CMR Karayolu ile Uluslararası Mal Taşıyıcılığı Sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiğini, taşıma esnasında oluşan ziyadan ötürü taşıyıcı tarafından hak sahibine ödenmesi gereken tazminatın CMR 23. maddesine göre hesap edilmek suretiyle ödenmesi gerektiğini, ziyaa halinde ödenecek tazminat eşyanın teslim alındığı yer ve zamanındaki borsa yada piyasa fiyatına böyle bir fiyat yoksa aym tür ve nitelikteki eşyanın değerine göre belirleneceğini, bu tazminatın ise CMR 23/3 maddesine göre hiç bir zaman noksan gelen gayri safi ağırlığının beher kilogramı için 8,33 hesap birimini aşamayacağım, CMR 23/7. maddesi de bu hesaplamanın SDR (Özel Çekme Hakkı hesaplama) yöntemi ile yapılmasını hükme bağladığını, buna göre 5,0490 TL (SDR)*8,33 (hesap birimi) = 42,058 TL (kg birim fiyatıdır) ihtarnamede yazılı olduğu üzere 555 kg ziya olduğu 42,058 TL 555 KG = 23.342,19 TL dir. Bu nedenle de davanın reddinin gerektiğini, zararın rücuen tazminini talep hakkı haklılığı yönünden şirketi temsilen davayı takip edebilmeleri için ... Sigorta Aş. ne ihbar edilmesini davacı dellerine karşı itiraz ve mukabil delil sunma hakkı saklı kalmak kaydıyla, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, haksız ve kötü niyetli davacımn %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Taraflar arası 08/01/2016 tarihli sözleşme gereği davalı tarafça davacının müşterisine Türkiye-Polonya arası taşınan emtianın eksik teslim edilmesi sebebi ile tanzim olunan 29.814,02 TL faturanın ödenmemesi sebebi ile ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine davalının itirazı sonucu İİK 67. Madde gereği açılan itirazın iptali davasıdır.
Deliller; Dosya münderecatı, ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, bilirkişi incelemesi.
Mahkememiz dosyasından 02/11/2018 havale tarihli bilirkişi raporu alınmıştır. Raporda; İbraz edilen ... A.Ş.’nin 2017 yılına ilişkin ticari defterlerin TTK md. 64/4 sayılan ve VUK. uyarınca tutulması zorunlu ticari defterlerde; TTK 64/3. maddesi uyarınca ibraz edilen 2017 yılı defterlerinin elektronik ortamda e- defter olarak tutulduğu, TTK 64/4. maddesi uyarınca 2017 yılı defter beratlarının kanuni süresinde verildiği, TTK 65. maddesi ve VUK kayıt nizamı hükümleri uyarınca defterler ve gerekli diğer kayıtların TÜRKÇE tutulduğu, ibraz edilen ... A.Ş.’nin 2017 yılı ticari defter incelemesinde icra dosyası ile takip konusu olan faturanın defter kayıt bilgileri incelenmiş, Navlun Bedeli 7.362,03Euro 4,0497 TL, Fatura e-fatura bedeli olarak düzenlenmiş olup “temel fatura” olarak düzenlendiği, ... Noterliği’nin 02.01.2017 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamede; "Müvekkil firmanın müşterilerine ait olan emtiaların, ... plakalı araç ile Türkiye Polonya arası yapılan taşıma işi şirketiniz tarafindan gerçekleştirildiği, varılan anlaşma neticesinde toplamda 10.019,63 KG muhtelif emtia 9.463,97 KG emtia olarak 21.01.2016 tarihinde nakliyesi yapılmak üzere teslim edildiği, taşıma belgelerinden de görüleceği üzere ... plakalı araçlar ile taşıması gerçekleştirildiği, söz konusu taşıma sırasında araç içerisinde hırsızlık meydana geldiği bu nedenle de hırsızlığa konu olan emtialardan bir kısım emtiaların teslim edilemediği tespit edilmiştir. Bu itibarla toplamda 555,66 KG ve 7.362,66 Euro bedeli emtianın teslim edilmemesi nedeni ile oluşan zarar bulunduğundan fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile doğmuş zarar bedeli olan 7.362,66 EURO nun derhal tazmini ile doğacak olan olası zararlara ilişkin bağlı sözleşmeler ve diğer sebeplerle doğmuş, doğacak, doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan bu vesile ile ödenebilecek her türlü tazminattan ve benzeri sebeplerden ötürü tarafınıza rücu edilebileceği uğranılacak tüm zarar ve ziyanların tazmini cihetine gidilmesinin yanında konunun yargıya intikal etmesi dolayısı ile doğacak ve doğabilecek olan tüm harç, masraf, vekalet ücreti vb gibi masrafların da tarafınıza yükletileceği ihtar olunur" hususları bildirilmiştir.
17.Ocak.2017 tarihli ... tarafından düzenlenen fatura ... Aş. ne “the claim for loss” (kayıp bedeli iddiası) açıklaması ile 7.362,03 Euro fatura düzenlenmiş olup davacımn ticari defterlerine kayıt edildiği, davacı vekilinin dosyaya sunduğu EK-5 nolu delilde, davacı taraf ile 1 sırada yer alan taşıyıcı ... arasındaki cari hareketler olması gerekirken, sadece ... firması tarafından düzenlenen 17.01.2017 tarihli 7.362,03 EURO tutarlı faturanın alacak olarak kaydedildiği, davacı yanın iddiasını doğrulayacak mahsuplaşma işleminin varlığına, bir diğer ifade ile faturanın ödendiğini gösterir kaydın olduğu bir ekstreye dosya içinde rastlanmadığı, dosya içeriği ve sunulan belgeler incelenmesinde, davacı ve davalı arasında bir 08.01.2016 tarihli bir taşıma anlaşmasının var olduğu, Uluslararası Taşıma Senedi (CMR)
üzerindeki 4 numaralı kutuda yer alan tarih bilgisine göre yüklemelerin 08.06.2016 tarihinde İstanbul’da yapıldığını, taşıyıcı olarak CMR üzerinde davacı firmanın bilgisinin olduğunu, CMR üzerindeki kaşelerden 20.01.2016 saat 21:45 itibarı ile CMR senedi 2 numaralı kutu içinde bulunan alıcı ... firmasına taşıyan aracın ulaştığı ancak 2 adet CMR nin üzerinde şerh düşüldüğünün görüldüğü, düşülen şerhlerin Türkçe dili dışında olduğu için anlaşılmadığı, ancak davalı tarafın cevap dilekçesinde de ikrar ettiği üzere zayi olan eşyaya ait olabileceği yönünde kanaat oluştuğu, ancak her halükarda söz konusu CMR belgelerinin, davacı tarafından EK-3 olarak numaralandırılarak dosyaya delil olarak sunulan ve mal kaybının bedelinin talep edildiği ve kaybolan malların detaylarının belirtildiği ... adlı alıcı firma ... tarafından ilk taşıyıcı ... firmasına hitaben yazılmış yazının İngilizce dilinde olduğu, yine EK-4 olarak sunulan, ... Logistics firması tarafından davacı şirket adına düzenleneni 7.01.2017 tarihli faturanın da İngilizce dilinde olduğu, yabancı dilde sunulan belgeler için HMK 223. Maddenin 1. Fıkrasında ”Yabancı dilde yazılmış belgeye dayanan taraf, tercümesini de mahkemeye sunmak zorundadır. ” Hükmü bulunmasına rağmen belgelerin Türkçeye çevirilerinin dosya içinde bulunmadığı, dava dosyası içinde kayıp olduğu ileri sürülen ve ikraren kayıp oldukları kabul edilen malların ne şeklide zayi olduklarına dair bir raporun mevcut olmadığı, Emtianın kayboluşuna dair bir rapor olmadan, emtianın kaybında taşıyıcıya kusur atfetmenin mümkün olamayacağı, davacı tarafından davalı ile yapılan sözleşmeye atıfta bulunularak, sözleşmede yer alan ”taşıyıcı firma çalışanı ve/veya taşeronun ağır kusurundan kaynaklanan her türlü hasar, hırsızlık ve kayıp durumunda mal bedelinin tamamının karşılanması ile sorumludur” ibaresi bulunmaktadır. Şu halde taşıyıcının ağır kusur halinin ispatının yükümlülüğü davacı tarafında olduğundan, dosyada böyle bir tespite rastlanılmadığı gibi, bu konuda herhangi bir kanaat oluşabileceği bir belgeye rastlanmadığı, faturaya itiraz tarihinin faturanın düzenlendiği tarihten itibaren 8 gün olmakla beraber, aynı süre içinde başlatılan takip ile faturaya da itiraz edilmiş olacağının ve bu itirazın da faturaya itiraz süresi içinde kalmakla, faturaya da itiraz anlamına gelebileceği, ancak takibe yapılan itirazda açıkça faturaya da itiraz edilmediğinden bu hususun sayın mahkemenin takdirinde olduğu, davacının talebi olan alacağında üst sınırın CMR hükümleri gereğince 4.628,65SDR tutarında olup, uygulanacak kurun karar tarihindeki kur olması gerektiği, rapor yazım tarihi itibarı ile 1SDR=7,7865TL olduğundan hareketle tazminatta üst sınırın 36.040,98TL olduğu, davacının talebi olan 29.814,02TL nın üst sınırın altında kalmakla, birinci taşımacıya bu tazminat tutarını ödediğini belgeledikten sonra almaya hak kazanabileceği, tarafların aralarında yapmış oldukları anlaşmada da belirttikleri üzere, CMR Konvansiyonu esaslarıın geçerli olduğu, eşyanın zayii durumunda, CMR 29. maddesi gereğince sorumluluğun üst sınırının belirlenmesinde zayi olan eşyanın brüt kg ağırlığı başına 8,33SDR tutarında bir sorumluluk söz konusu olabilecektir. Zayi olan emtianın brüt ağırlığının 555,66kg olduğu hususunda taraflar arasında mutabakat olduğuna göre; tazminatın üst sının: 555,66kgX8,33SDR= 4.628,65SDR olacaktır. Gerek CMR 23/7. Maddesi gerekse de yerleşik olan Yargıtay kararlan doğrultusunda SDR birimi için uygulanacak kur, sayın mahkemenin karar tarihindeki kur olacaktır. Bu durumda sadece fikir vermesi açısından, raporumuzun yazıldığı tarih olan 26 Ekim 2017 tarihli TCMB kurları esas alındığında 1 SDR=7,7865TL olup, bu durumda üst sınır 4.628,65SDRX7,7865=36.040,98TL olacaktır. Bu durumda, davacının talebi olan 29.814,02TL üst sınırın altında kalmakta olduğundan, davacı davalıdan bu miktan talep edebilecektir. Ancak CMR konvansiyonu 37. Maddesi gereğince davacının 1. Taşımacı tarafından kendisinden tazmin edildiğini ileri sürdüğü tazminat tutarını ödediğini belgelemesi alt taşıyıcıya rücu etmesi için şart oluşturmaktadır. Bu durumda davacı tarafından tazminatın ödendiği (mahsuplaşma yoluyla da olsa) belgelendiğinde, yine CMR 37. Madde” Ziyan ve hasardan sorumlu olan taşımacı ister kendisi ister başka bir taşımacı tarafından ödensin, tazminatı tek başına yüklenmek zorundadır. ” hükmü gereğince davacının 29.814,02TL tutarında tazminatı almaya hak kazanacağı bilirkişi raporunda belirtilmiştir.
... İcra Dairesinin ... E sayılı İcra dosyası incelendiğinde; Taşıyıcı konumunda bulunan ... Logistics firmasının 18.01.2017 tarihinde tazminat içeren faturayı düzenlediği, taşıyıcı konumunda bulunan davacı firmanın 19.01.2017 tarihinde ... nolu e-faturayı 3. Taşıyıcı olan davalı adına düzenlediğini, fatura alt bilgisinde vade tarihinin 23.02.2017 tarihi olarak belirttiği, 20.01.2017 tarihinde icra takibine konu olarak ekinde mezkur faturayı sunduğunu, davalı olan ve asıl taşımayı yapan firmanın vekili tarafından 24.01,2017 tarafından borca itiraz edildiği anlaşılmıştır.
... Logistics firması tarafından davacı şirket adına düzenleneni 7.01.2017 tarihli faturanın da İngilizce dilinde olduğu, yabancı dilde sunulan belgeler için HMK 223. Maddenin 1. Fıkrasında ”Yabancı dilde yazılmış belgeye dayanan taraf, tercümesini de mahkemeye sunmak zorundadır.” hükmü bulunmasına rağmen belgelerin Türkçeye çevirilerinin dosya içinde bulunmadığı, dava dosyası içinde kayıp olduğu ileri sürülen ve ikraren kayıp oldukları kabul edilen malların ne şeklide zayi olduklarına dair bir raporun mevcut olmadığı, emtianın kayboluşuna dair bir rapor olmadan, emtianın kaybında taşıyıcıya
kusur atfetmenin mümkün olamayacağı, faturanın ödeme tarihinin fatura üzerinde 23.02.2017 olarak belirtilmesine rağmen ... İcra Müdürlüğünün ... E. saydı dosyasında takip tarihinde 29.814,02 TL davalıdan alacaklı olduğundan dolayı alacak muaccel hale gelmeden takip başlatıldığı, bu nedenle muaccel olmayan alacak için takibe itirazın yerinde olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM :
1-Davanın reddine,
2-Alınması gerekli 44,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 360,08 TL'den mahsubu ile artan 315,68 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı taraf vekille temsil olunmakla red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 3.577,68 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.
5-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 22/05/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır