T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/417 Esas
KARAR NO: 2019/228
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/05/2017
KARAR TARİHİ: 18/03/2019
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkilinin lojistik hizmeti ile iştigal ettiğini, davalı şirket arasında gerçekleştirilen emtianın taşınması alışverişleri nedeniyle düzenlenmiş bulunan faturalara konu bakiye borcunu ödemediğinden, takip borçlusu şirketin aleyhine .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yaptığını, davalının süresi içerisinde yetkiye, borca ve tüm ferilere itiraz ederek, takibin durduğunu, ifade ederek, İtirazın iptali ile takibin devamına, Davalının %20’tan aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, Yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetkili mahkemenin Malatya Asliye Ticaret mahkemeleri olduğundan, dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesini, Esas yönünden itirazda; müvekkilinin, davacıya ait araç ile Rusya’ya kayısı gönderdiğini ve taşıma bedeli için 5.150,00 USD bedel konusunda anlaştıkları gibi ödendiğini, Türkiye ve Rusya arasında yaşanan sıkıntılar nedeniyle davacı tarafın aracı 23 gün gecikmeli olarak yükü alıcıya teslim ettiğini, Davacının 23 gün gecikmeli ürün teslim etmesi sebebiyle müvekkili şirkete bekleme ücreti altında fatura tanzim ederek tebliğ ettiği ve müvekkili tarafından süresi içerisinde bu faturanın davacıya iade edildiğini, Dava konusu bekleme ücretinin müvekkili kusuru olmadığı gibi davacının taşıma ücreti dışında farklı ücret istemesinin hukuka aykırı olduğu ifadesi ile davanın reddi ile yargılama giderlerinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Taraflar arası cari hesap ilişki nedeniyle davacının bakiye alacağının tahsili için .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine davalının itirazı sonucu İİK 67. Madde gereği açılan itirazın iptali davasıdır.
Deliller; dosya münderecatı, .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası, bilirkişi incelemesi.
Mahkememiz dosyasından 24/04/2018 havale tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Dosyada mübrez belgeler içerisinde taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesine rastlanmamış, taraflar arasında yazılı olmayan cari hesap benzeri ticari bir münasebet olduğu görülmüş, davacı şirkete ait yevmiye deflerinin bilgisayar kayıtları üzerinde yapılan incelemeler sonucunda, davacı şirket tarafından dava dilekçesinde alacağına dayanak olarak gösterdiği cari hesap ve faturalara ait bilgiler incelenmiştir.
Taraflar arasındaki ticari ilişkinin 09.01.2014 tarihinde başladığı ve itilaf tarihine kadar devam ettiği görülmüştür. İtilaf öncesi ticari ilişkide tarafların birbirlerinden borç/alacaklan bulunmadığı ticari defler kayıtlarından anlaşılmıştır.
İtilaf davacının, davalıya ait 22.10.2015 tarihli ... CMR numarası ile 21.199,48 kg Malın Rusya-Moskova’ ya kara yolu ile taşınması ve Nakil taşıtının yurt dışında 23 gün Bekletilmesi ile oluşan 150 Euro günlük gecikme toplam 3.450,00 Euro bedelinin talep edilebilir olup olmamasından kaynaklanmaktadır.
Davacı taraf bu konuda davalıya 08.132.2015 tarih, ... seri numaralı ve 3.450,00 Euro bedelli fatura tanzim etmiş ve tebliğ etmiştir. Davalı ise bu faturayı kayıtlarına işlememiş davacıya iade etmiştir.
Anılan fatura nedeniyle davacı kayıtlarında, davalı şirketten 3.450,00 Euro alacağının işli olduğu tespit edilmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan Yevmiye deflerinde yaılan inceleme sonucunda davalının, davacıya herhangi bir borç/alacak kaydına rastlanmadığı tespit edilmiştir.
CMR Konvansiyonunun 1. maddesinde, ücret karşılığında yüklerin karadan taşınmasına ilişkin bütün sözleşmelere CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. 19. madde, hangi hallerde teslimde gecikmenin varlığından söz edilebileceğini "Yük kararlaştırılan zaman limiti içinde teslim edilmemiş ise veya kararlaştırılmış zaman limiti olmadığı hallerde, taşımanın normal süresi ve özellikle parçalı yüklerde tüm yükü bir araya getirmek için gerekli zaman, gayretli bir taşımacıya gerekli zamanı geçiyorsa teslimde gecikme var demektir." şeklinde açıklamıştır.
23/5. maddede, ”Gecikme halinde hak sahibi zarar ve ziyanın bundan ileri geldiğini kanıtlarsa, taşımacı bu zarar ve ziyan için taşıma ücretini geçmemek üzere tazminat öder." hükmüne yer verilmiştir.
Somut olayda taşıma karadan yapılmakla, yükleme ve teslim yerleri Türkiye ve Rusya olup, uyuşmazlık CMR Konvansiyonu hükümleri kapsamındadır.
Dosyada mübrez belgeler içerisinde, taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin görülmediği davacının, davalı şirketin mallarım 22.10.2015 tarihli ... CMR numarası ile Rusya-Moskova’ya kara yolu ile taşınması olduğundan günlük gecikme tazminatı ile ilgili uyuşmazlığa CMR hükümlerinin uygulanması gerektiğini,
Davacının 2015 yılı ticari defterlerinin TTK ilgili hükümlerine göre açılış beratlannm zamanında yapılmış olduğundan delil niteliğine haiz, ticari defterinde kayıtlı davalı şirketten 3.450,00 Euro alacağının işli olduğu, sayın mahkeme tarafından davacı alacağı yönünde karar ittihazı halinde davacımn 3095 sayılı Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 4/a maddesi gereğince 3.450,00 Euro alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının Euro para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanması gerekeceğini,
Davalı şirketin ibraz ettiği 2015 yılı yevmiye defterinde, davacı şirkete herhangi bir borç/alacak kaydına rastlanmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememiz tarafından 30/05/2018 tarihli duruşmada taraf vekillerinin bilirkişi raporuna beyan ve itirazları göz önüne alınarak CMR konusunda uzman bir bilirkişinin heyete eklenmesine ve ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi heyetinden 25/09/2018 havale tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
CMR (Convention Marchandise Routier); Uluslararası karayolu taşımacılığında kamyonla yapılan taşımalarda uluslararası Cmr Anlaşması gereğince düzenlenen, koşulları standardize ederek taşıyıcının sorumluluklarını belirleyen mal taşıma belgesidir.
CMR (Convention Marchandise Routier) Bu sözleşme 1978 yılında Cenevre'de yazılmış ve t1979 yılında Birleşmiş Milletler tarafından imzalanması için Dünya devletlerine gönderilmiştir. Ülkemiz 1995 yılında bu sözleşmeyi imzalayarak Uluslararası Karayolu nakliyesini bu sözleşmenin yükümlülükleri altında gerçekleştirmeye başlamıştır. Gönderen ve alıcı firmanın yapmış oldukları anlaşmalara göre düzenlenir.
CMR Uluslararası kara taşımacılığında taşıyıcının sorumluluklarını düzenleyen bir sözleşmedir. CMR sözleşmesinde bekleme ücreti olarak bir düzenleme yer almamıştır. Taraflar arasında yapılan ek protokol varsa ve şartlan gerçekleşmişse taşımacı bekleme ücreti talep edebilir.
Taşıma işlemleri 6102 sayılı TTK yeniden düzenlenmiştir. 850. Madde ve devamında düzenlenmiş olup, 863. Maddede yükleme ve boşaltma işlemi tanımlanmıştır.
MADDE 863- (1) Sözleşmeden, durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça; gönderen, eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorundadır. Taşıyıcı, ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür.
(2)Yükleme ve boşaltma ile ilgili olarak, durumun gereklerine göre belirlenecek makul bir süre için, aksi kararlaştırılmadıkça, aynca ücret istenemez.
(3)Taşıyıcı, sözleşme hükümlerine dayanarak veya kendi risk alanından kaynaklanmayan nedenlerle makul yükleme veya boşaltma süresinden daha fazla beklerse, bekleme ücreti olarak uygun bir ücrete hak kazanır. Denilmiştir.
MADDE 864- Gönderen, kusuru olmasa da; Yetersiz ambalajlamadan ve işaretlemeden, Taşıma senedine yazılan bilgilerdeki gerçeğe aykırılıklar ile yanlışlık ve eksikliklerden, Tehlikeli malın bu niteliği hakkında bildirimde bulunmamaktan,
860 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen belge ve bilgilerdeki eksikliklerden, gerçeğe aykırılıklardan, belge ve bilgilerin yokluğundan kaynaklanan taşıyıcının zararları ile giderlerini tazminle yükümlüdür.
Ancak, gönderenin bu durumlarda sorumlu olduğu tazminat miktarı, gönderinin net olmayan ağırlığının her kilosu için 8,33 Özel Çekme Hakkı ile sınırlıdır. Bu hâlde de 882 nci maddenin dördüncü fıkrası ile 885 ilâ 887 nci maddeler kıyas yoluyla uygulanır.
Zararın veya giderlerin doğmasında taşıyıcının davranışlarının da etkisi olmuşsa, tazmin yükümlülüğü ile ödenecek tazminatın kapsamının belirlenmesinde, bu davranışların ne ölçüde etkili oldukları da dikkate alınır.
Gönderen tüketici ise, taşıyıcıya karşı ancak kusuru hâlinde ve birinci ile ikinci fıkra hükümlerine göre, zarar ve giderleri tazminle yükümlü tutulur.
Tüketici, sözleşmeyi ticari veya meslekî faaliyeti ile ilgili olmayan bir amaçla yapan bir gerçekya da tüzel kişidir. Hükümlerini amir olup madde metninde sayılan taşıtan davalının kusursuz sorumlu tutulabileceği işler sayılmıştır. Davacının davalıya iddia ettiği bir kusur dosya mevcudunda yoktur. Davacı bu faturayı neye istinaden düzenlediğini ispat edici belgeleride dosyaya sunmamıştır. Arada imzalanan bir sözleşme ve kararlaştırılan bir tazminat olup olmadığı belirlenmemiştir.
Dava konusu olayda davacı, Türkiye ile Rusya Federasyonu arasında yaşanan savaş uçağının düşürme olayı sonucu bozulan ikili ilişkiler nedeniyle 23 günlük gecikme olduğunu iddia etmiştir. Davacının taşımaya ilişkin düzenlediği faturanın 26.10.2015 tarih ve ... nolu fatura olduğu, Türk savaş uçaklarının Rusya savaş uçağını 24.11.2015 tarihinde düşürmüş ve ikili ilişkiler o tarihten sonra sıkıntıya uğramıştır. Bilirkişi raporunda taşıma işi 22.10.2015 tarihli ... CMR sözleşmesiyle başladığı belirtilmiştir. Yani savaş uçağı 33 gün sonra düşürülmüştür.
Tespit değerlendirmelere göre davacının 23 günlük gecikme olduğu ve bu gecikmenin nedeni Türkiye ile Rusya arasında yaşanan Uçak düşürme krizi olduğunu beyan etse de taşıma işi Uçak düşürme olayından önce yapıldığı tespit edilmiştir.
Davacının dava konusu fatura içeriğini neye göre talep ettiğini ispat etmesi gerekmektedir. Fatura düzenlemiş olması fatura düzenleyeni alacaklı kılmaz fatura konusu mal ve hizmetin teslim edildiğinin ispati gerekmektedir. Davacı tarafından düzenlenen fatura davalı tarafça iade edilmiştir. Defter kayıtlarına işlenmediği bilirkişi raporunda tespit edilmiştir.
Davacının TTK taşıma işlemleri hükümlerine göre yükleme boşaltma işlemleri için bir ihbarı olmadığı buna göre bu faturayı düzenlediği iddiasıda yoktur.
Davacının CMR sözleşmesine göre bekleme ücreti adı altında bir ücret talebi mümkün olmadığı, davalıya ait taşıma işini davacının Türkiye'nin Rusya savaş uçağını düşürdüğü 24.11.2015 tarihinden önce tamamladığı, taşıma işleminde 23 günlük gecikmenin davalının kusuru nedeniyle geciktiği konusunda bir gerekçe ve delilde sunmadığı görülmüştür. Bu nedenle davacının davasını ispat edemediği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında ihtilaf konusu davacının davalıya ait malları 22.10.2015 tarihinde TIR ile Rusya Federasyonu Moskova şehrine taşımak için anlaştıkları, davacının yolda yaşanan sorunlar nedeniyle bekleme ücreti olarak 23 günlük 150 Euro dan 3.450 Euro luk fatura düzenleyerek ödenmediği gerekçesiyle ilamsız icra takibi yaptığı, davalı takibe itiraz etmiş takip durmuş davacı bu davayı ikame etmiştir.
Davacı vekilinin beyan ve itirazları doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, 05/12/2018 havale tarihli ek bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava konusu alacağın CMR ((Convention Marchandise Routier); Uluslararası karayolu taşımacılığında kamyonla yapılan taşımalarda uluslararası CMR Anlaşması gereğince düzenlenen, koşulları standardize ederek taşıyıcının sorumluluklarını belirleyen mal taşıma belgesidir.) sözleşmesine göre değerlendirildiğinde bekleme ücreti talep etme hakkı olmadığı, TTK864. Md. göre bekleme ücreti şartları gerçekleşmediğinden ve Davacının taşımada gecikme nedeni olarak gösterdiği Türkiye' nin Rusya savaş uçağını düşürme olayının 24.11.2015 tarihinde, taşıma olayının 22.10.2015 tarihinde olaydan 33 gün önce başladığı anlaşıldığından Yapılan bilirkişi incelemeleri ve alınan raporlar doğrultusunda davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM :
1-Davanın reddine,
2-Alınması gerekli 44,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 192,59 TL'den mahsubu ile artan 151,60 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı taraf vekille temsil olunmakla red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 18/03/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır