T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/431 Esas
KARAR NO: 2019/416
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/05/2017
KARAR TARİHİ: 06/05/2019
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 22/06/2016 tarih ve ... numaralı ambar tesellüm fişi ile davalı kargo şirketine makine yedek parçasını teslim ettiğini, davalı kargo şirketin bu emtiayı zayi ettiğini, müvekkil şirket yetkilileri ile davalı kargo şirketi yetkililerinin yaptığı yazışmalar neticesinde varılan mutabakat sonunda malın bedeli olan 5.605,00 TL yi 31/08/2016 tarihinde davalı şirkete fatura edildiğini, taraflar arasında anlaşmaya varılmasına rağmen davalı şirketçe bedelin ödenmediğini, müvekkilinin ... Noterliğinin 06/12/2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya ihtarname çektiğini, davalının hala borcunu ödememesi nedeniyle davalı aleyhine 5.605,00 TL fatura alacağı, 157,22 TL ihtarname masrafı için ... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, başlatılan takibe davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyan ederek, itirazın iptaline ve dava konusu alacağın % 20 sinden az olmamak üzere davalı aleyhine icra - inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle ; göndereni Sistem Alüminyum, alıcısı ... ve içeriği taraflarına beyan edilmeyen ve göndereni tarafından müvekkiline teslimi anın da herhangi bir değer belirtilmeyen manifestosu 1 kg / desi olan 1 adet kargo, Tekirdağ' dan İstanbul' a gönderilmek üzere müvekkili şirketin ... Şube personeli tarafından 22/06/2016 tarihinde teslim alındığını, ve söz konusu kargoya istinaden ... numaralı fatura düzenlendiğini, mezkur taşımada müvekkiline herhangi bir kusur izafe edilemeyeceğini, eşyanın niteliği ve değeri taşıyana teslim anında beyan edilmediği, gönderen tarafından kargonun içeriğini ve değerini ispata elverişli irsaliye dahi sunulmadığını, TTK 864. Maddesi uyarınca doğan zararın göndericiye ait olduğu, kargo içeriği ve değeri iddiasının ispata muhtaç olduğu, olayda tam tazminata hükmedilmesini gerektiren koşulların oluşmadığını, davacının müvekkili şirketten herhangi bir alacağının bulunduğunun ispat edememesi üzerine icra takibine itiraz edildiğini, talep edilen tazmin talebinin fahiş olduğunu ve TTK hükümleri uyarınca taşıyanın sınırlı sorumluluğu prensibinin benimsendiğini, kargonun taşıyana teslim tarihindeki her bir kilogramı için 8,33 özel çekme hakkının istenebileceğini beyan ederek davanın reddine ve davacı aleyhine % 20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir..
Mahkememizce .... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, dosyanın tetkiki sonucunda davacının davalı aleyhine 5.762,22 TL üzerinden takip başlattığı ödeme emrinin davalıya 02/01/2017 tarihinde tebliğ edildiği ve davalının 03/01/2017 tarihli dilekçesi ile borca ve tüm fe' ilerine itiraz ettiği ve takibin durduğu görülmüştür.
Mahkememizce emtianın taşınması sırasında zayi olması nedeniyle davacının uğradığı zararın tespiti ve davalının kusur ve sorumluluğu noktasında kara taşımacılığı kanunda uzman sigortacı bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Alınan raporda özetle; "davaya konu emtianın, alıcı ... ve Sanayi Ticaret Şirketi' ne ulaştırıldığına dair dosya içeriğinde bir belge veya bilgiye rastlanmadığı, dolayısı ile söz konusu emtianın mevcut durum itibari ile zayi olduğunun anlaşıldığını, nitekim bu emtianın dosyaya fotokopisi ibraz edilen Kayıp Kargo Listesinde kayıtlı olduğunu, davalının gönderilecek paketi teslim alırken düzenlediği 22/06/2017 tarih ve ... numaralı faturada alınan pakete ilişkin olarak; kargo cinsinin normal paket, parça sayısının 1, hacminin 1 kg desi ve alınan ücretin 7,49 TL olarak belirtildiğinin görüldüğü, ancak fatura üzerinde gönderinin niteliğine ve içeriğine ilişkin bir bilgiye rastlanılmadığı, davacı tarafından düzenlenen ve dava dosyasına ibraz edilen 31/08/2016 tarihli fatura örneğinden ve taraflar arasında yapılan e - mail yazışmalarından kaybolan emtianın yedek parça olduğu ve bedelin tazmini konusunda taraflar arasında bir ön kabul oluştuğu, yazışmalarda davalı taraf, kendilerine gönderilen tazmin evrakları içerisinde herhangi bir sevk irsaliyesi veya ürün faturasının bulunmadığı gerekçesiyle ürün bedelinin tazmin işleminin sonuçlandırılmadığı, davacının gönderinin davalıya teslimi aşamasında gönderenin cins, miktar gibi özelliklerinin ayrıntılı bir şekilde faturada belirtilmesi isteminde bulunmadığı, dolayısı ile kaybolan gönderinin, teslimi aşamasında içerik ve kıymetinin davalı şirket tarafından bilinmediği ve bu durumda davalı taşıma şirketinin mevzuatta öngörülen doğrultuda her bir kilogram için 8,33 özel çekme hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olacağı, ancak taraflar arasında yapılan yazışmalara göre kaybolan emtianın yedek parça olduğu ve bu yedek parçanın bedelinin davalı tarafından tazmin edileceği konusunda ön kabul oluştuğu, bunun için istenilen evrakların davalıya gönderildiği, taraflar arasında yapılan yazışlamalar çerçevesinde davalının ürün bedelini tazminden imtina edemeyeceği" ifade edilmiştir.
Davalı vekilinin alınan bilirkişi raporuna itirazları üzerine mahkememizce uyuşmazlık konularında kara taşımacılığı alanında uzman bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Alınan bilirkişi raporunda özetle; " davacının delil listesi içinde yer alan irsaliye suretinden okunabildiği kadar, kendi adına " Taşıma amaçlı düzenlenmiştir. Fatura edilemeyecektir. Tamir amaçlı gönderilmiştir. " açıklamalı dava konusu malın bilgilerini içeren 22/06/2016 tarihli sevk irsaliyesi tanzim ettiğinin tespit edildiği, dava dışı ... San. Tic. Ltd.Şti. ' nin 15/07/2016 tarihli teklif yazısında dava konusu ... kanallı ekransız ürün için 4.750,00 TL + KDV toplam 5.605,00 TL tutarında teklif verdiğinin tespit edildiği, dava dışı ... San. Tic. Ltd.Şti. ' nin davacıya bu yedek parça için 07/09/2016 tarihli fatura tanzim ettiğinin tespit edildiği, davalı ... Kargo ' nun tanzim ettiği 22/006/2016 tarih ... nolu Ambar Tesellüm Fişinde davacının aynı gün teslim ettiği dört adet gönderisi olduğu, hiçbirinde kargo içeriği / müşteri irsaliye / fatura no bilgilerinin olmadığı, alıcı bilgileri bölümünde sadece firmaların ön isimlerinin yazıldığı tam unvanlarının ve adreslerin olmadığının tespit edildiği, davacının davalıya 31/08/2016 tarihinde, "taşıma sırasında bize ait makinanın kaybolması sebebiyle yeni alınan makinaya istinaden düzenlenen yansıtma faturadır." notu olan e - faturayı düzenlendiğini tespit edildiği" ifade edilmiştir.
Raporun devamında; davacı ile davalı arasında 25/07/2016 - 23/08/2016 tarihleri arasında davacı çalışanı ... ile davalı çalışanı ... bey ile yapılan Whatsapp sohbetlerinin olduğu ve bu sohbetlerin içeriklerinin tetkik edildiği görülmüştür. Raporun ilgili bu kısmında ; " davalı çalışanın dosyanın açıldığı ve 10 - 15 gün içinde sonuçlanacağını ifade ettiği, daha sonraki yazışmada davalı çalışanın işin üzerinde olduklarını, son yazışmalarda davalı çalışanının dosyanın Genel Müdürlükte olduğu ve bu gün yarın çözüleceğini ifade ettiği" ifade etmiştir.
Mahkememizce alınan raporun devamında davacı ile davalı arasındaki e - mail yazışmalarına yer verilmiş ve raporun ilgili bu kısmından dava konusu emtianın davalının yed' inde kaybolduğunun davalının da kabulünde olduğu görülmüştür.
Alınan raporun devamında; " davacının kendi adına sevk irsaliyesi tanzim ettiği, ve davalıya teslim ettiği, davalı ... Kargo ' nun 22/06/2016 tarihli Ambar Tesesllüm Fişindeki bilgilerin eksik olduğu, ambar tesellüm fişinin davalı firma tarafından teslim edilen kargonun irsaliyesine göre tam olarak yazılması gerektiği, davacının UUK 230 madde gereği ticari bir mal olan kargoyu irsaliyesiz olarak gönderilmesinin düşünülemeyeceği, ambar tesellüm fişindeki eksik bilgilerin sorumluluğunun davalı firmada olması gerektiği, davalının TTK ' nın 850. Maddesinde belirtilen kargoyu alıcıya teslim etme borcunu yerine getirmediği, davalının asli edimini yerine getirmediği, davalının sorumluluğu, kanuni düzenlemelere göre bir kusur sorumluluğu niteliğinde olduğu, davalının eşyanın ziyandan doğan zarardan sorumlu olacağı, TTK ' nin 880. Meddesine göre davalı tazminat ödemekte sorumlu tutulduğunda. Tazminatın eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı zamandaki yer ve zamandaki değerine göre hesaplanması gerektiği, davalının olayda tam tazminata hükmedilmesini gerektiren koşulların bulunmadığını, TTK 886. Maddesi uyarınca tam tazminata hükmedilebilmesi için davacının, zararın meydana gelmesinde taşıyıcının kast ve pervasız kusuru varlığınında ispat edilmesi gerektiği, TTK madde 886.' ya göre davalının olayda tam tazminata hükmedilmesini gerektiren koşulların bulunmadığı ve davalının sorumlu olduğu sınırın 34,30 TL olduğu " ifade edilmiştir.
Mahkememizce, davaya konu cihazın tamir için gönderildiği de dikkate alınarak piyasa rayici noktasında makina mühendisi bilirkişisinden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Alınan bilirkişi raporunda özetle ; dava konusu cihazın kargoya veriliş tarihinin "22/06/2016" olduğu, davacı şirketin ... nolu sevk irsaliyesinde " mamul adı " ... okunan cihazın fiyatı ile ilgili dosyada belge ve bilgi bulunmadığı, bilirkişice yapılan piyasa araştırması neticesinde cihazın 2016 yılı itibariyle yeni cihaz piyasa değerinin 3.500,00 TL , 2. El piyasa değerinin 3.150,00 TL olduğu ifade edilmiştir.
TTK ' nin 850/2. Maddesinde " taşımacı, taşıma sözleşmesiyle eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi.......... Borçlanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Bu madde düzenlemesi sonucunda taşıma sözleşmelerinde; taşıyıcının asli edimi gönderiyi varma yerine götürme ve orada gönderilene teslim etmektir. Dava konusu somut olayda davalının taşıma sözleşmesinden kaynaklanan asli edimini yerine getirmediği tarafların kabulündedir.
TTK ' nın 860/1. Maddesinde " gönderen eşyanın tesliminden önce, resmi nitelik taşıyan, özellikle gümrük işlemleri için gerekli olan bilgileri taşıyıcıya vermek ve söz konusu belgeleri taşıyıcının tasarrufuna bırakmak zorundadır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Vergi usul kanunu' un 230. Maddesi' nin S. Fıkrası uyarınca yol denetimlerinde davalının bu irsaliyeleri ibraz etme zorunluluğu olduğu, irsaliyesiz kargolar için ise irsaliye düzenlemek zorunda olduğu ifade edilmiştir.
Somut olayda davacının sevk irsaliyesi tanzim ettiği ve kargonun teslimi sırasında davalıya teslim ettiği, davalının düzenlemiş olduğu Ambar Tesellüm Fişindeki bilgilerin eksik olduğu görülmüştür.
TTK ' nin taşıyıcının sorumluluğunu düzenleyen 875. Maddesinde " taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde eşyanın ziyanından, hasarından veya teslimindeki gecikmelerden doğan zararlardan sorumludur." düzenlemesine yer verilmiştir.
TTK ' nin 880. Maddesinin birinci fıkrasında ; " Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır." düzenlemesine yer verilir.
TTK ' nın 882. Maddesinin birinci fıkrasında ; " Gönderenin tamamının zıyaı veya hasarı halinde, 880. Ve 881. İnci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderenin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 özel çekme hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır." düzenlemesine yer verilmiştir.
TTK ' nın 886. Maddesinde " Zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zarar meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlemiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879. Uncu maddede belirtilen kişiler, bu kısımda öngörülen sorumluluktan kurtulma hallerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz." düzenlemesine yer verilmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2017/3486 Esas ve 2019/552 Karar sayılı ilamında; " davalının TTK ' nın 876. Meddesi kapsamında kendisini sorumluluktan kurtarır delil ibraz edemediği, eşyanın akıbetini dahi bilmeyen davranışların pervasızca olduğu ve somut olayda gerekli dikkat ve özeni göstermediğinden TTK ' nın 882. Maddesinde düzenlenen sorumluluk sınırlamasından yararlanamayacağı, nitekim bu hususların dairemizce ilk karar sonrası bozma sebebi de yapılmadığı......" hususları ifade edilmiştir.
... mahkemesi ... Hukuk Dairesi' nin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamında; " somut olayda davalı taraf ürünün neden teslim edilemediği hususunda makul bir açıklamada bulunamamıştır. Dolayısıyla davalının ağır kusurlu olduğunun ve zararın tamamından sorumlu olduğunun kabulü yönündeki mahkeme kararı doğrudur...." ifadelerine yer verilmiştir.
Yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2015/ 14400 - 2016/3967 sayılı kararı da dava konusu açısından emsal niteliğindedir.
Davacı tarafından kargo yoluyla gönderilen emtianın taşıma sırasında kablolduğu sabit olup, kargonun davalı tarafından taşıma sırasında kaybedilmiş olduğu dikkate alındığında meydana gelen zarardan TTK 886. Maddesi gereği davalının sorumlu olduğu tespit edilmiş, kaybolma olayında davacıya yüklenebilecek bir kusur bulunmadığı, davalının pervasızca davranışı sonucunda sararın oluştuğu ve bu nedenle davalının TTK 882. Maddesinden yararlanamayacağı, davalının TTK 876. Maddesine uygun olacak şekilde sorumluluktan kurtulmasına sebep olacak bir delil sunmadığı görülecek, taşıyıcı davalının TTK 880. Maddesine göre belirlenen dava konusu emtianın 2. El rayiç değeri olan 3.150,00 TL zararın tamamından sorumlu olduğu sonucuna varılmış ve ayrıca davacının davalıya dava açmadan önce çekmiş olduğu ihtarın masrafı olan 157,22 TL den de sorumlu olacağı sonucuna varılarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
İcra inkar tazminatı yönünden dava konusu alacağın likit olmayışı göz önünde bulundurularak bu talebin reddine karar vermek gerekmiştir. Davalının kötü niyet tazminatına hükmedilmesi talebininde şartlar oluşmadığından reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile
Davalının ... İcra dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 3.307,22 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Asıl alacak miktarı olan 3.307,22TL tamamen ödeninceye kadar asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarla ticari faiz uygulanmasına,
Davacının icra inkar tazminat talebininn reddine,
Davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 225,92-TL karar ilam harcından peşin alınan 98,91-TL sinin düşümü ile eksik kalan 127,01-TL bakiye ilam harcının kabul-red(%57) oranına göre davalıdan 72,40-TL nin, davacıdan da 54,61-TL nin alınarak hazineye gelir kaydına,
3- Davacı tarafından sarf edilen dava açılış gideri: 134,41-TL ( başvurma, vekalet harcı ve peşin harç) davetiye, posta gideri: 164,50- TL, bilirkişi ücreti: 1.000,00-TL, olmak üzere toplam: 1.298,91- TL yargılama giderinden kabul-red oranı (% 57 ) üzerinden hesaplanan 740,37- TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan bilirkişi masrafı 500,00TL nin kabul-red oranına(%43) göre 215,00TL nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan miktarın kendi üzerine bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT' nin uyarınca hesap ve takdir olunan 2.725,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak
davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden AAÜT 'nin 13/2. maddesi uyarınca hesap ve takdir olunan 2.455,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/05/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır