T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/536 Esas
KARAR NO: 2021/97
DAVA: Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 09/06/2017
KARAR TARİHİ: 08/02/2021
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkil ... A.Ş. dava dışı ... A.Ş.'nin (... Kargo) ... no.lu nakliyat yurtiçi taşıyıcı sorumluluk poliçesi tahtında sigortacısı olduğu, dava konusu zararın gerçekleştiği taşıma müvekkilin sigortalısı tarafından yapılmadığı, bir alt taşıyana tevdi edildiği, söz konusu taşımanın yapıldığı aracın, davalı ... Sigorta A.Ş. (Davalı) tarafından sorumluluk sigortası ile koruma altına alındığı, müvekkilin sigortalısı ... Kargo, birden fazla yük ilgilisinin emtiasının ... Bölgesinden ...'a taşınması işini üstlendiği, söz konusu emtia, fiili taşımanın yapıldığı dava dışı ...'ın maliki olduğu ... plakalı çekici ve ... plakalı yan römorka yüklendiği, sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki aracın 6 Ekim 2015 tarihinde ... istikametinden ... istikametine seyri esnasında 18. km'de yolun sağ banketinden yolun dışına çıkarak yaklaşık 10 m yükseklikten boş araziye yan devrilmesi sonucunda trafik kazası meydana geldiği, kaza neticesinde taşıma konusu emtianın bir bölümü kayba bir bölümü ise hasara uğradığı, dava konusu olayda, işbu araçta taşınan emtia arasında yer alan 40 koliden oluşan bir palet ... kan tahlili ürününün dört kolisinin eksik tesliminden kaynaklanan zararın tazmini talep edildiği, müvekkilin, söz konusu talep miktarının dayanağı olan yük zararının Yurtiçi Nakliyat Taşıyıcı Sorumluluk Sigortası Poliçesinin kapsamına girmesi nedeniyle sigortalısına 152.024,89 TL tutarında sigorta tazminatı ödemesinde bulunduğu, müvekkilin 152.024,89 TL alacağına ek olarak 02,03.2015 tarihinden itibaren ödeme gününe kadar işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri, avukatlık ücreti ve davanın sair tüm sonuçlarının davalı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı delillerinin tebliğ edilmediği, dava konusu Yurtiçi Taşımada kullanılan, fiili taşımanın yapıldığı .../ ... plakalı aracın müvekkil şirket nezdindc, dava dışı alt taşıyıcı ...Ltd. Şti adına 600.06255726,0000 sayılı yıllık Yurtiçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olup teminat limiti araç başına 100.000,00TL ile sınırlı olduğu, “muafiyet" başlığı altında düzenlenen poliçe özel şartları uyarınca “ her bir hasar ve olayda beher araç için 500,00TL tenzil-i muafiyet uygulanacağının belirtildiği, hasar iddiası mesnetsiz olup tazmini ile yükümlü oldukları bir zararın olmadığı, hasar ihbarı sonrasında yapılan ekspertiz incelemesi ve tetkiklerde dava konusu edilen 4 koli cihaz ve tanı amaçlı tahlil kiti emtiasının eksik olduğu iddiasının yersiz ve mesnetsiz olduğunun tespit edildiği, eksik teslim iddiası kabul edilmez olup hasar reddedildiği, dava konusu iddia olunan hasar, 06.10.2015 tarihli trafik kazasında meydana geldiği İddia edildiği, davanın, bir yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığı, dava öncesi, dava dışı emtia hasarlarından bahisle 500,00 tenzil-i muafiyet düşülerek 16.688,08TL tazminat ödendiği, temerrüt tarihi davacının ödeme tarihi olmadığı, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, sorumluluklarının varlığına karar verilmesi halinde sorumluluk tutarının TTK.Md.882 vd. hükümleri ile poliçe teminat limitine göre tespitine, fazla istemin reddine, faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olarak kabulüne, yargılama harç, masrafları ile vekalet ücretinin diğer yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; 06/10/2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ... ve ... plakalı araçlara yüklenen 40 adet koliden oluşan ... kan tahlili ürünlerinin, dört kolisinin davacıya eksik tesliminden kaynaklanan zararın tazmini talepli alacak davasıdır.
Deliller; Dosya Mevcudu, Bilirkişi İncelemesi.
Mahkememiz dosyasından 04/07/2018 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Dosya muhteviyatı ile Dosyada mevcut Ölümlü/Yaralamalı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; 06.10.2015günü saat 17.00 sıralarında, sürücü ...’m sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve arkasında takılı ...plakalı yarı römork ile ... İli. ... İlçesinde, ... istikametinden, ... istikametine seyir halindeyken ... karayolu, 18. Km+200 metrede yolun sağ banket üzerinden yoldan çıkarak 10 metre yükseklikten boş araziye yan devrilmesi ile sonuçlanan yaralanmak ve Maddi hasarlı Trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.
... plakalı çekicinin (... plakalı varı romörk takılı) sürücüsü ...’ın; ... kimlik numaralı, ... oğlu, ...-15.12.1970 doğumlu olup, ... İli, ... İlçesinden alınma ... numaralı ‘D’ sınıfı sürücü belgesi sahibi olup, Dr. raporuna göre, etanol:2 mg/dl= alkol:0,02 promil (alkolsüz) olduğu, Sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, 2014 model çekici (yarı römork için) ve kaza esnasında ... adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
... plakalı çekicinin (arkasında ... plakalı varı römork takılı) sürücüsü ...’ın: Karayolları Trafik Kanununun 47. maddesinin c) ve d) fıkralarını, 52,maddesinin b) fıkrasını, 56.maddesinin şerit izleme başlıklı a) fıkrasının l.bendini ihlal ederek; Sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve (arkasında... plakalı yarı römork takılı) ile ... İli, ... İlçesinde, ... istikametinden, ... istikametine seyir halindeyken ... karayolu, 18. Km+200 metresinde, çekici arkasında yarı römork takılı araç kullanırken, çok daha dikkatli ve tedbirli olması ve Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara ve Trafik güvenliği ve düzeni ite ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorunda olup, Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymak zorunda olmasına rağmen, gereken dikkatini yola vermediği ve mahal şartlarını da dikkate alarak hızını tedbir alabilecek düzeye düşürüp kontrollü şekilde seyrine özen göstermediği, azami derece dikkatli ve tedbirli olması gerekirken, dikkat ve özen sorumluluklarına ve ayrıca Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymayarak, aracın hızını aracın hassas yük, teknik özelliğine, görüş, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadığı, şerit izleme zorunda olmasına rağmen, yolda seyrini dikkatsiz ve tedbirsiz sürdürmesi sonucu direksiyon hakimiyetini kaybederek zorunlu haller dışında kontrolsüz şekilde şerit değiştirdiği ve yolun sağ banketinden yoldan çıkarak 10 metre yükseklikten boş araziye yan devrildiği bu şekilde kazaya sebebiyet verdiği anlaşıldığından, kazada % 100 (YÜZDE YÜZ) oranında kusurlu olduğu, kazada trafikteki diğer unsurların kusurunun olmadığı tespit edilmiştir.
CMR 23/3 maddesi gereğince taşıyıcının azami sorumluluğu “Parçaların brüt ağı lığının kg başına 8.33 SDR birimini aşamayacaktır.’’
CMR 23/3 maddesi gereğince, CMR 25 / 1-a maddesine göre belirlenecek tazminat miktarının üst sınırı geçmemesi gerekmektedir.
Üst sınır ise; Hasarlı emtia ağırlığı: Kayıp 4 koli ürün 36,73 kg olup, x 5.8331 TL (rapor tarihindeki SDR kuru x 8.33=1.784,70 TL Taşıyıcı sorumluluğunun üst sınırını oluşturmaktadır.
Dava konusu emtiaların saklanma koşullarında, özellikle tanı amaçlı kitlerin “baş aşağı” şekilde saklanması gerektiği hususu belirtilmektedir. “..." İle soğuk zincir koşullarının sağlanmış olması durumunda, 6 Ekim 2015 tarihinde gerçekleşen ve aracın 10 metre yükseklikten yan devrilmesi durumunda ilgili kitlerin “baş aşağı" şekilde kalmayacağı ve pozisyonlarının değişeceği düşünülmektedir. Bu durumda ise İlgili kitlerin kullanılmaması gerektiği, yani emtianın zarara uğradığı saklanma koşullarında belirtilmektedir.
İbraz edilen ... Aş’nin 2016 yılına ilişkin ticari defterlerin TTK md. 64/4 sayılan ve VUK, uyarınca tutulması zorunlu ticari defterlerde;
TTK 64/3. maddesi uyarınca ibraz edilen yevmiye defterlerin beratları kanuni süresinde verilmiştir.
TTK 65. maddesi ve VUK kayıt nizamı hükümleri uyarınca defterler ve gerekli diğer kayıtlar TÜRKÇE tutulmuş olup, silintiye rastlanmamıştır.
Davacının defterlerinin lehine delil niteliği taşıdğı kanaatine varılmıştır.
Davalının 20.02.2018 tarihli dilekçesinde “hasar tasfiye sürecinde yapılan 16.688,08 TL lik ödeme dava dışı emtia hasarlarına ilişkindir.” denilmektedir. Ancak makbuz açıklamasında dosya no belirtilerek tazminat ödemesidir açıklaması yapılmıştır.
Dosyaya yapılan ödemeler toplamı (17.188,08 TL (+) 16.688,08 TL (+) 152.024.89 TL ) 185.901.05 TL olup davacının defterlerine usulüne uygun olarak kayıt edilmiştir.
Dava konusu olayın başlangıcındaki, aracın eyleminin Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında trafik kazası olduğu ve meydana gelen kazanın, trafik kurallarına uyulduğunda “önlenebilir bir kaza” niteliğinde olduğu, kaçınılmazlık faktörünün etkisinin olmadığı,
... plakalı çekicinin (arkasında... plakalı yarı römork takılı) sürücüsü ...’ ın; kazada % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,
Kayıp 4 koli ürünün 36,73 kg olduğu, Ürünlerin ...’dan ...’ye sevkiyatı yerine ... aracına yüklenmesi ve akabinde kaza meydana gelmesi ve 4 koli tahlil kitinin kaybolması olayında davalının sigortalısının (taşıyanın) Hasann/kayıbın oluşumunda yüzde yüz kusurlu olduğu, hasar maliyetinden sorumlu olması gerektiği,
CMR 23 / 3, 25 / 1-a md. göre belirlenecek tazminat miktarının üst sınırı geçmemesi gerekmekte olup; Kayıp 4 koli ürün 36,73 kg x 5.8331 TL (rapor tarihindeki SDR kuru x 8.33= 1.784,70 TL Taşıyıcı sorumluluğunun üst sınırını oluşturması nedeniyle, gerçek zararın bu miktarın altında kalması halinde gerçek zarar miktarı, gerçek zararın bu miktarın üstünde kalması halinde sorumluluk sınırı olan (1.784,70 TL) bu miktarla sorumlu olacaktır.
Taşınan emtianın; laboratuvar cihaz kontrol kitleri, kalibrasyon killeri, kalite kontrol kitleri, tanı amaçlı kitler gibi kitleri içerdiği, ... firmasının, cihaz ve tanı amaçlı tahlil kitlerinin saklanması hakkındaki yönergeler incelendiğinde, tanı amaçlı olan kitlerin saklanma koşullarında ürünlerin; -2-8 °C sıcaklık arasında (soğuk zincir) ve baş aşağı şekilde (...) saklanması gerektiği, -2-8 °C sıcaklıktan çıkarıldığı zaman hemen kullanılması gerektiği, “...” ile muhafaza edilen kitlerin, bu sistemden ayrıldığı zaman kitlerin baş aşağı şekilde saklanmasının sağlanması için orjinal kaplarında ve kutularında saklanması gerektiği, Kitlerin bu koşullar altında saklanması ve kullanılması koşulu ile son kullanma tarihine kadar bozulmadan kalacağının, aksi takdirde ise kullanılmaması gerektiğinin belirtildiği, Emtianın ... firmasından antrepo/lojistik hizmeti veren ...A.Ş tarafından 40 koli olarak ...’e teslim edilmiş olduğu, yani ... firmasında gerçekleştirilen muhafaza şekli ile (koli içinde) cihaz ve tanı amaçlı tahlil kitlerinin ...’e transfer edildiği, Kitlerin ise ... firmasında, “...” ile, yukarıda belirtildiği gibi muhafaza edildiği, ...’te ise 40 kolinin paletlenerek 1 palet/600 desi olarak ... A,Ş ye teslim edildiğinin görüldüğü, 40 koli cihaz ve tanı amaçlı tahlil kiti emtiasının paletleme usulü hakkında net bilginin dosya içeriğinden anlaşılmadığı, fakat yapılan araştırmalarda paletleme işleminin belirtilen usullerde gerçekleştirilebildiğinin görüldüğü, belirtilen paletleme usullerine bakıldığında, koli içinde olduğu anlaşılan tahlil kitlerinin Şekil 3 veya 4’deki gibi taşınması ve paletlerin sabitlcnmesinin, trafik kazasında, cihaz ve tanı amaçlı tahlil kitlerinin bulunduğu muhafazalardan çıkarak çevreye yayılmasını önleyebileceği, “...” tarafından soğuk zincir koşullarının sağlanmış olması durumunda, 6 Ekim 2015 tarihinde gerçekleşen ve aracın 10 metre yükseklikten yan devrilmesi durumunda ilgili kitlerin “baş aşağı” şekilde kalmayacağı ve pozisyonlarının değişebileceği, bu durumda ise ilgili kitlerin kullanılmaması gerektiği, yani emtianın zarara uğradığı, Davacının yerinde incelenen defterlerinin e-defter olarak usulüne uygun olarak tutulduğu ve dönem beratlarının kanuni süresinde beyan edildiği, Davacının dosyaya sunduğu 3 adet makbuz defterine usulüne uygun olarak işlendiği ve “dosya numarası yazılarak” veya “tazminat bedeli” açıklamalarının olduğu toplamda 185.901,05 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.
Mahkememizin 06/05/2019 tarihli duruşmasında tarafların bilirkişi raporuna beyan ve itirazları doğrultusunda, davalının sunduğu emsal karar sunumu da değerlendirilmek suretiyle ek rapor rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan ek rapor 18/10/2019 tarihinde mahkememize sunulmuştur.
Davada ihtilaf sadece kaza yapan araç işleteni ve rücu eden firma arasında olsaydı TTK hükümlerinin uygulanması gerekirdi. Ancak rücu silsilesinde gönderici ile son alıcı arasında birkaç faluralaşma olduğu ve bunlara istinaden en son olarak davalı sigorta şirketinin sigortalısı araç işletenine (Agah Yılmaz) rücu edildiği, davalı sigortacının muhatap olduğu anlaşılmış ve ihtilafın çözümünde CMR kurallarının uygulanmasının yerinde olduğu bilirkişi ek raporunda değerlendirilmiştir.
Davalının sigortalısının TTKmd.886 uyannca sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağı hususunda değerlendirmede; sürücüsü ...’ın; Karayolları Trafik Kanununun 47. maddesinin c) ve d) fıkralarını, 52. Maddesinin b) fıkrasını, 56. Maddesinin şerit izleme başlıklı a) fıkrasının 1.bendini ihlal ederek yolda seyrini dikkatsiz ve tedbirsiz sürdürmesi sonucu direksiyon hakimiyetini kaybederek zorunlu haller dışında kontrolsüz şekilde şerit değiştirdiği ve yolun sağ banketinden yoldan çıkarak 10 metre yükseklikten boş araziye yan devrildiği bu şekilde kazaya sebebiyet verdiği anlaşıldığından, kazada % 100 (yüzde yüz ) oranında kusurlu olduğu, kök raporda değerlendirilmiştir
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kast ve “pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinci ile işlenmiş bir fiilinin veya ihmal” olmak üzere, taşıyıcının ve yardımcılannın kural olarak sınırlı olan sorumluluğunu (TNC m. 882) sınırsız hale getiren iki ağır kusur türü düzenlemiştir (TTK m. 886, 887). (TTK m. 855, 930, 1187 ve 1267) paralellik kurularak, söz konusu hükümlerin uygulama alanı bakımından da anılan kusur türleri, sorumluluğu ağırlaştıran bir neden olarak öngörülmüştür. “Kast” ve “pervasızca davranış kusuru” olarak belirtilen kusur türleri, CMR’de taşıyıcının ve/veya yardımcılarının sorumluluğunu sınırsız hale getiren kusur türleri olarak kabul edilmiş; kast ve davaya bakan mahkemenin hukukuna göre kasta eşdeğer kabul edilen kusur olarak tanımlanmıştır .
T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2003/11-756 K. 2003/743 T. 10.12.2003 sayılı kararında;“... Zorunlu Trafik Sigortacısının Sigortalısına Ağır Kusurlu Davranışı nedeniyle Kırmızı Işıkta Geçen Davalı Sürücünün Kusurlu Olmakla Birlikte Ağır Kusurlu Olduğunu Kabule Yeterli Bir Olgunun Yarlığından Söz Edilememesi Nedeniyle Reddi Gereği, Kasta Yakın Kusur (Karayolları Trafik Kanununun Koyduğu Kuralların Her Türlü İhlali Sürücünün Kasta Yakın Bir Kusuru Olduğunu Göstermediği... ”
Mahkememiz dosyası arasına alınan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda;... plakalı çekici ve ... plakalı yan römorka yüklendiği, sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki aracın 6 Ekim 2015 tarihinde ... istikametinden ... istikametine seyri esnasında trafik kazasının meydana geldiği ve araç sürücüsü %100 kusurlu olduğundan dava konusu emtianın yapılan taşıma sırasında zarara uğramasından sorumlu olacağı, davacının yerinde incelenen defterlerinin e-defter olarak usulüne uygun olarak tutulduğu ve dönem beratlarının kanuni süresinde beyan edildiği, davacının dosyaya sunduğu 3 adet makbuz defterine usulüne uygun olarak işlendiği ve “dosya numarası yazılarak” veya “tazminat bedeli” açıklamalarının olduğu toplamda 185.901,05 TL ödeme yapıldığı, ... Sigorta 'dan gelen 24/08/2017 tarihli müzekkere cevabında dava konusu sigortanın 100.000,00 TL limit ile sınırlı olduğu, dava konusu taşımanın 6102 Sayılı TTK. nun 856. Madde kapsamında yurt içinde eşya taşınması sırasında oluşan zararın TTK. nun 1472. Maddedeki halefiyet ilkesine göre ödenen sigorta tazminat bedelinin rucuan tazmini olduğu anlaşıldığından oluşan zararın yurt içinde eşya taşıma sözleşmeleri ve halefiyet kapsamında değerlendilerek sigorta sorumluluk limitle bağlı kalınarak davanın kısmen kabulü ile 100.000,00 TL 'nin ödeme tarihi olan 02/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM :
1-Davanın kısmen kabulü ile 100.000,00 TL 'nin ödeme tarihi olan 02/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 6.831,00 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.596,21 TL'nin düşümü ile eksik kalan 4.234,79 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 13.450,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 7.563,24 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan (36,00 TL ilk masrafı + 181,70 TL posta masrafı + 2.400,00 TL bilirkişi ücreti =) 2.617,70 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %65,77 kabul ) nazaran 1.721,66 TL 'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafça yatırılan 2.596,21 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 08/02/2021
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır