T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/620 Esas
KARAR NO: 2018/1207
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/02/2013
KARAR TARİHİ: 12/11/2018
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Rekabet Kurulunun 12.03.2009 tarihinde kendi resmi internet sitesinde yayınladığı duyurusu ile bayilik sözleşmesine bağlantılı sözleşmelerin 5 yılı aşan süreler bakımından 2002/2 sayılı Tebliğ’de tanınan muafiyet koşullarının ortadan kalkacağının açıklanması üzerine taraflar arasındaki intifa ve bayilik sözleşmesinin sonlandırıldığını; bu nedenle davalı açısından sözleşmenin geçersiz kalan süresi için sebepsiz zenginleşmeye yol açtığını, Davalının gayrimenkulü üzerinde 24.06.2004 tarihinde ve dosyaya mevcut bulunan tapu resmi senedinde 1.000,00.-TL bedelle 15 yılığına intifa hakkı verildiğini, Davalıya yapılan ödemeler toplamının 35.000,00.-TL olduğunu, İntifa hakkının 5 yılı aşan kısmının sebepsiz zenginleşme kapsamındaki kısmının diğer kazandırmaların ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin Davalıya yükletilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu alacaklar için 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, Davacının sebepsiz zenginleşmenin öğrenildiği 18.09.2010 tarihinden başlamak üzere 1 yıl içerinde en geç 18.09.2011 tarihinde davanın açılması gerektiğini, Davacının bu süre içerisinde bu hakkını kullanmadığını, Davacının talep ettiği alacakların likit bir şekilde belirtilmediğini, Davacını bu hususu ayrıntılı bir şekilde açıklaması gerektiğini, Yatırım bedellerinin bayilik süresi ile ilişkilendirilmesinin yerinde olmadığını, yapılan yatırımların kalıcı nitelikte olduğu ve iadesinin istenemeyeceğini, dağıtım şirketleri bu tür yatırımları kendi ürünlerinin satılması için yapılması gereken yatırımlar olduğunu, Davalı şirketin temerrüde düşürülmediğinden dolayı faiz ve uyarlama talebinin yerinde olmadığını, Netice olarak davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin Davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; taraflar arasında aktedilen bayilik sözleşmesi ve intifa sözleşmesi uyarınca intifa sözleşmesinin Rekabet Kurumunun kararı uyarınca 5 yılı aşkın sözleşmelerin rekabet kurumu kararı ile geçersizliği nedeniyle 18.9.2010 tarihinde fiilen son bulmasından kaynaklanan sözleşmenin geçersizliğine dayalı geçersiz olduğu süreye tekabül eden kalıcı(sabit) yatırım bedelinin ve davalıya ödenen intifa ivaz bedelinin tahsili talepli davadır.
Mahkememiz tarafından verilen 2014/703 Esas 2014/507 Karar sayılı 30/12/2014 tarihli kararda davacının bayisi tarafından petrol istasyonu olarak kullanılmakta olan taşınmaz üzerine davacı tarafça yapıldığı bildirilen kalıcı (sabit) yatırımların işletme sözleşmesinin gereği olarak sözleşmenin süresine bakılmaksızın yapılması gereken yatırımlardan olduğu dağıtım şirketinin daha etkili olarak tanıtımının amaçlandığı, her zaman sökülüp götürülebilir yatırımlardan olduğu sökülmeyen aksamlarının dağıtım şirketince vergi boyutu ile amortisman olarak ayrılmak suretiyle vergi muafiyetinden yararlanmasının her zaman mümkün olduğu davacının bu yönü ile de talebinin yerinde olmadığı, öte yandan bu yatırımların sözleşme 20 yılda sürse 6 ayda sürse yapılması gereken yatırımlardan olduğu, bu nedenle davacının sözleşmenin öngörülen süreden kısa sürdüğü gerekçesi sözleşmenin geçersiz kaldığı döneme ilişkin sabit yatırım bedelini istemekte haklı olmadığı anlaşılmakla davanın sabit görülmediğinden reddine karar verilmiştir.
Mahkememiz tarafından verilen 2014/703 Esas 2014/507 Karar sayılı 30/12/2014 tarihli karar, Yargıtay ... Hukuk Dairesi 'nin 15/06/2017 tarih ve ... Esas ve ... karar sayılı ilamıyla bozulmakla mahkememiz esasına kaydı yapılmıştır.
Yargıtay ilamında; "Davacı sözleşmenin erken feshi nedeniyle intifa ivaz bedelinin iptal edilen süreye ilişkin kısmının tazminini istemiştir. Resmi senet ile taşınmaz üzerine intifa tesis edildiğine göre intifa bedelinin de ödendiği anlaşılır. Mahkemece, geçerli olmayan süreye ilişkin davacı alacağı kıstelyevm usulüne göre bilirkişiye tespit ettirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, mahkeme kararının bozulması gerekmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine " karar verilmiştir.
Mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uygun olarak geçerli olmayan süreye ilişkin davacı alacağının kıstelyevm usulüne göre tespiti için 30/05/2018 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Davacıya ait ticari defterleri inceleme için davacı vekili ile görüşülmesine rağmen dava konusu döneme ait defter ve belgeleri hazır edilerek inceleme imkanı olmamıştır. Bu nedenle dosyada mevcut bilirkişi raporunda tespit edilen verilere göre hesaplama ve değerlendirmeler yapılmıştır.
Bilirkişi kurulu tarafından verilen rapora itiraz eden ve davalı tarafından davacı adına kesilen fatura fotokopilerini dosyaya sunmuştur. Bu belgeler ve itirazlar üzerine tekrar değerlendiren Ek bilirkişi raporunda:
Davalı tarafından davacıya kesilen faturalar TOPLAM 30.000,00 TL Davalı C/H mahsup edilmiştir.
26.05.2004 tarihli bayilik ön protokolü olarak düzenlenen ve tarafların herhangi bir itirazı olmayan dosyada mevcut belgenin 5. Maddesinde bayilik sözleşmesinin yürürlüğe girmesinden sonra KDV dahil 25.000 TL bedelli akaryakıt hibe olarak verileceği düzenlenmiş, 7. Maddesinde de hibeye karşı her yıl sonunda KDV dahil 5.000 TL lık fatura şirkete kesilip gönderileceği düzenlenmiştir.
Taraflar arasında bayilik sözleşmesi başlama tarihi 11.06.2004 bitiş tarihi 10.06.2019 4054b sayılı Rekabetin korunması hakkındaki kanun ve buna göre Rekabet Kurulu tarafından alırian kararla 18.09.2005 tarihinden önce akdedilen sözleşmelerin 2202/2 sayılı tebliğle tanınan grup muafiyetinden 18.09.2010 tarihine kadar yararlanabileceği kararlaştırılmış ve davacı ile davalı arasında imzalanan 15 yıllık sözleşmenin geriye kalan intifa hakkının 8yıl 9 ay ve 3 gün intifa hakkından yararlanıldığı 6yıl 2 ay 27gün olduğu hesaplanmıştır.
Yargıtay ... HD ... E ve ... karar sayılı ilamında özetle: Resmi senet ile taşınmaz üzerine intifa tesis edildiğine göre intifa bedelinin de ödendiği anlaşılır. Denilmiştir. Dosyaya sunulan resmi senet üzerinde yazılı bedel 1.000.000.000 TL(1.000 TL)dir.
Davacı tarafından davalıya ödenen ve davalı tarafından fatura kesilen bedel ise 30.000 TL dir. Buna göre Resmi senet üzerinde yazılı bedel ve davacı tarafından ödenen bedel olmak üzere 2 hesaplama yapılmıştır.
Resmi senet üzerindeki bedele göre toplam 583,94 TL, davacı tarafından sunulan davacı faturalarına göre toplam 17.516,68 TL olarak hesaplanmıştır.
Taraflar arasındaki hukuki ihtilaf 21.06.2004 tarihli 15 yıl süreli bayilik sözleşmesi imzalanmış Rekabet Kurulu kararıyla 5 yılı aşan süreli sözleşmelere 2002/2 sayılı tebliğde tanınan grup muafiyetlerinden faydalanamayacağı kararı üzerine karar tarihi olan 18.09.2010 tarihinden sonra karşılıksız kalan intifa bedelinin talebidir. Taraflar arasında bayilik sözleşmesi başlama tarihi 11.06.2004 bitiş tarihi 10.06.2019 4054 sayılı Rekabetin korunması hakkındaki kanun ve buna göre Rekabet Kurulu tarafından alman kararla 18.09.2005 tarihinden önce akdedilen sözleşmelerin 2202/2 sayılı tebliğle tanınan grup muafiyetinden 18.09.2010 tarihine kadar yararlanabileceği kararlaştırılmış ve davacı ile davalı arasında imzalanan 15yıllık sözleşmenin geriye kalan intifa hakkının 8yıl 9 ay ve 3 gün intifa hakkından yararlanıldığı 6 yıl 2 ay 27 gün olduğu hesaplanmıştır.
Resmi senet üzerindeki yazılı bedel üzerinden 583,94 TL Protokole göre ödenen bedel üzerinden 17.516,68 TL, Davacı tarafından ödenen ve karşılıksız kalan intifa bedeli alacağı hesaplanmıştır.
Davacı ile davalı arasında 21.06.2004 21.06.2019 tarihleri arası 15yıl süreli bayilik sözleşmesi imzalandığı ve davalıya ait Gayrimenkul üzerine 15 yıllık İntifa hakkı tesis edildiği, Rekabet Kurulu 18.09.2010 tarihli kararıyla sözleşme sona erdiğinden davacının ödediği 35.000 TL den karşılıksız kalan 20.000 TL talep ettiği, 15 yıllık sözleşmenin geriye kalan intifa hakkının 8 yıl 9 ay ve 3 gün intifa hakkından yararlanıldığı 6 yıl 2 ay 27gün olduğu, Yargıtay ... HD ... E ve ... karar sayılı ilamında Resmi senet ile taşınmaz üzerine intifa tesis edildiği göz önüne alındığından Resmi senet üzerindeki yazılı bedel üzerinden hesaplanan davacı tarafından ödenen ve karşılıksız kalan intifa bedeli alacağı 583,94 TL yönünden davanın kısmen kabulü ile 583,94 TL 'nin dava tarihinden işleyecek ticari faiz ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM :
1-Davanın kısmen kabulü ile 583,94 TL 'nin dava tarihinden işleyecek ticari faiz ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 39,89 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 341,55 TL'nin mahsubu ile artan 301,66 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 583,94 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 2.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan (28,05 TL ilk masrafı+ 226,85 TL posta masrafı+ 2.550,00 TL bilirkişi ücreti =) 2.804,90 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %02,91 kabul ) nazaran 81,62 TL 'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 26,00 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %97,09 red ) nazaran 25,24 TL 'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı tarafça yatırılan 341,55 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 12/11/2018
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır