T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/746 Esas
KARAR NO: 2022/23
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/08/2017
KARAR TARİHİ: 17/01/2022
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkili davalı bankanın ... Ticari Şubesi ile çalışmaktadır. Müvekkil şirketin çalışması esnasında davalı kredi tahsis bedeli olarak 23.02.2017 tarihinde 5.320.00TL hesabından çekmiştir. Çekilen bedel ile ilgili olarak davalı banka şubesi ile yapılan görüşmelerde alman masrafın sistem tarafından otomatik olarak tahsil edildiğini şubenin istisna yetkisi ve insiyatif onayı bulunmadığını, kredi limitinin artışına veya yeni bir kredi tahsis talebimiz olmasına rağmen davalının müuekkii şirket hesabından yapmış olduğu kesinti bankacılık düzenlemeleri yönetmelikleri ve yasalara aykırıdır, bu nedenlerle haksız olarak kesilen 5.320,00 TL nin 23.02.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte iadesine yargılama, gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini " talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davacı tacir olup tüzel kişiliği haiz bir şirkettir. Tüketici hukukundan kaynaklanan haklar tacirlere uygulanamaz, Periyodik hizmet komisyonu risk merkezi bildirimleri sistem kayıtlarının arşivlenmesi şube ve alternatif dağıtım kanallarından hizmet verilebilmesi ve bunun yanı sıra kredili müşterilerin nakit akış ve kredi ödeme takibi ve oluşturulan risk modelleme çalışmalarına yöre müşteri kredi portföyündeki derecesinin düzenli olarak analiz edilerek verimli bir şekilde yönetilmesi ve diğer hizmetler için ayaları kaynakların karşılığı olarak tahsil edilir. Periyodik hizmet komisyonu belirlenirken müşterilere uerilen Jinansal olmayan hizmetlerin yanı sıra ilgili dönem içerisinde yapılan istisnalar ve özel nitelikli diğer hizmetler dikkate alınır. Değişen hizmetler ve istisnalar dikkate alınarak farklılaşır. Periyodik hizmet koalisyonu, bankonuz targfmdan üçer oylık dönemlerdeki ortalama kredi bakiyesine göre belirlenmektedir. Türk Ticaret Kanununun Ücret İsteme hakkına ilişkin 20. Maddesi ile Borçlar Kanununun Sözleşme özgiırlüğünc ilişkin 26. Maddesi yasal dayanaklardır, Türk Ticaret Kanununun Ücret İsteme hakkına ilişkin 20. Maddesi uyarınca tacir olan ve olmayan bir kişiye ticari işletmesi ile ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir uygun bir ücret isteme hakkına sahip olmaktadır. Bankalarında hukuken tacir niteliğini haiz kuruluşlar olması ve ticari müşterilerine bonkacıhk hizmeti veriyor olmaları itibariyle ilgili 20. Madde hükmü kapsamında değerlendirilmektedir. Aynca ilgili ücret kalemi Türkiye bankalar birliği nezdinde yapılan Ticari Ücret ve Komisyonları Sadeleştirme Çalışması kapsamında oluşturulan ticari ücret, komisyon tablosundaki ücret kalemlerinden birisidir. Bankamızca bu ücret kalemi belirtilen ticari ücret/masraf tablosuna paralel şekilde dizayn edilmiştir. ... masraf konusyon listesi BDDK WEB sitesinde yayınlanmıştır. Dolayısıyla tahsil edilen periyodik hizmet komisyonu mevzuata uygundur. Ücret uygulamasından önce müşteriye bilgilendirilmesi yapılmıştır. Bu müşteriye ulaştığı ilgili ekipten teyit edilmiştir, Davadan tahsil edilen periyodik hizmet komisyonu mevzuat ue sözleşmelere uygun olduğundan iddia ve beyanları kabul etmiyoruz. Bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini.... " talep etmiştir.
DELİLLER VE BİLİRKİŞİ RAPORLARI
Deliller; Dosya Mevcudu, Bilirkişi İncelemesi, ... İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyası.
Mahkememiz dosyasından 05/04/2021 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Raporda; Davacı ... san ve tic ltd.şti. firması davalı bankanın ... ticari şubesinin kurumsal müşterisi olduğu, Davalı banka şubesi tarafından Ticari Kredilerinin vadesinin yenilenmesi ile ilgili olarak mevcut riskinin 1.360,00TL olduğunu bildirmiş ve 23.12.2016 tarihinde 3.000.00TL olan mevcut limitinin Revizesi ile ilgili olarak limit tahsisinde bulunduğu görülmüştür.
Davalı banka şubesinin genel müdürlüğe hitaben gönderdiği Teklif Formu bankanın genel müdürlüğü tarafından değerlendirilmiş ve davacı müşterinin 2017 yılında davacının mevcut riskinin mevcut limitini 3.000,00TL olarak tekrar aynı limitle onaylanmış olduğu görülmüştür,
Davalı banka tarafından yapılan işlemler neticesinde davacı şirket hesaplarından;
31.01.2017 tarihinde 5.250,00 TL "kredi tahsis komisyonu" adı altında masraf kesintisi yapıldığının tespit edilmiştir.
Özel düzenlemeler uyarınca kendisine çeşitli imtiyazlar tanınan para ticareti yapan her türlü işleminde dikkatli davranmak zorunda olan tacir konumundadır, 6762 sayılı Kanunun 22 ve 6102 sayılı benzer düzenlemesi 20. Maddesi hükümleri uyarınca Tacir olan veya olmayan bir kişiye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, uygun bir ücret isteyebilin Davalı banka tacir olup kredi kullandırması ticari İşletmesi İle İlgili bîr iştir. Ancak davacı bankanın dava dosyasına sunduğu Genel Kredi Sözleşmesi, Limit Artırımı"Teklif Tebliğ Formu" ve dava dosya içeriği belgeler İncelenmiş olup dava konusu alınan masraf ile ilgili olarak banka tarafından 23.12.2016 tarihinde davacının kredi limitin revize edildiği 3.000,00 TL olarak tahsis işleminin yapıldığı Kredi yenileme vadesini 24.12.2017 tarihine kadar uzattığı bunun sonucunda 31.01.2017 tarihinde Limit Tahsis Komisyonu Tahsilatı adı altında 5.250,00TL masrafın tahsil edildiği,
Yargıtay'ın kararı doğrultusunda' ... bankası, ... ve ... bankası şubelerine gönderilen müzekkere verilen cevaplarına bakıldığında;
"Müşterinin özelinde ve kredinin içeriğine göre değişkenlik gösterdiği, ve bankaların Limit tutan üzerinden asgari %0,5 ile azami %1 arası oranlarda değişen oranlarda Tahsis ücreti alındığını "Denilmektedir,
Buna göre;
Davalı bankanın 31.01.2017 tarihinde tahsil ettiği 5.250,00TL ücretin, diğer bankalarla mukayesesi yapıldığında; davalı bankanın krediden tahsil ettiği komisyon formüle edildiğinde; (masraf/limit)5.250,00 TL/ 3.000,000,00TL*100=%1,75 oranına tekabül ettiği hesaplanmaktadır. Davacıdan tahsil edilen %1,75 oranındaki Limit Tahsis Ücreti tutarının, bankalarca alınan komisyon tavanı olan %1 oranının oldukça üzerinde kaldığı,
Davalı bankanın alması gereken ücret hesaplandığında;
3150,00 TL, olarak hesaplandığı, davalı bankanın tahsil etmiş olduğu komisyon oranının %1'nin üzerinde, kalan kısmının 2.100,00TL olduğu ve davacıya iade edilmesinin yerinde olacağı tespit edilmiştir.
GEREKÇE
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Taraflar arasındaki kredi sözleşmesinden kaynaklı kesilen kredi masrafının iadesi talepli alacak davasıdır. Dosya üzerinde bilirkşilerce yapılan incelemeler neticesinde 05/04/2021 tarihli rapor mahkememizce hüküm kurmaya elverişli kabul edilerek anılan rapor ve dosya kapsamı dikkate alınarak, davacı şirket ile davalı banka arasında 12.09.2013 tarihli 3.000.000,00 TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı,23.12.2016 tarihinde 3.000.000,00TL olan mevcut limitinin24.12.2017 tarihine kadar uzatılması suretiyle revizesi talebinde bulunduğu, davalı banka şubesinin genel müdürlüğe hitaben gönderdiği Teklif Formu bankanın genel müdürlüğü tarafından değerlendirilmiş ve davacı müşterinin 2017 yılında davacının mevcut riskinin mevcut limitini 3.000.000,00TL olarak tekrar aynı limitle onaylandığı, davalı banka tarafından davacının hesabından 31.01.2017 tarihinde 5.250,00 TL "kredi tahsis komisyonu" adı altında masraf kesintisi yapıldığı, davacının bu kesintinin haksız olduğunu iddia ederek ... Noterliği'nin 27.04.2017 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle bu bedelin iadesinin davalıdan talep ettiği, ihtarnamenin 03.05.2017 tarihinde davalı bankaya tebliğ edildiği, taraflar arasında imzalanan Temel Bankacılık Sözleşmesi'nin Ücret ve Komisyonlar başlıklı 12.maddesinde bankanın limit yenileme ücreti talep edebileceğinin belirtildiği, benzer konulu Yargıtay karar örnekleri de gözetilerek, tacir olan ve para ticareti yapan bankanın kredi limiti, limit tahsisi ve yenilemesi işlemleri için risk araştırmasına ihtiyacı olduğu, bu araştırmanın en azından hizmet yönünden maliyet oluşturduğu, bu nedenle kamu bankalarınca uygulanan en yüksek tarifeyi geçmeyen tutar üzerinden alınan ücret ve komisyon bedelinden banka banka müşterisinin sorumlu olması gerektiği, dava konusu dönem ve kredi tahsis tutarı gözetilerek ... bankası, ... ve ... bankası şubelerine gönderilen müzekkere verilen cevaplarına bakıldığında;"Müşterinin özelinde ve kredinin içeriğine göre değişkenlik gösterdiği, ve bankaların Limit tutan üzerinden asgari %0,5 ile azami %1 arası oranlarda değişen oranlarda Tahsis ücreti alındığını belirtildiği, tahsise konu kredi limiti de gözetilerek, davanın kesmen kabulü ile , bilirkişi tarafından davalı bankanın fazladan tahsil ettiği tespit edilen 2.100,00 TL' kredi limiti tahsis ücretinin 03.07.2017 tarihli ihtarname tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın kısmen kabulü ile 2.100,00 TL'nin 03/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gerekli 143,45 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 90,86 TL'nin düşümü ile eksik kalan 52,59 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 2.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 3.220,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan (36,00 TL ilk masrafı+ 198,25 TL posta masrafı+ 1.350,00 TL bilirkişi ücreti =)1.584,25 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %39,47 kabul ) nazaran 625,30 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 150 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %60,53 red ) nazaran 90,79 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı tarafça yatırılan 90,86 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 17/01/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır