T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/932 Esas
KARAR NO: 2018/1335
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/10/2017
KARAR TARİHİ: 12/12/2018
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ile ... Limited Şirketi aralarındaki ticari ilişki nedeniyle 10.000- TL tutarlı 12.10.2017 keşide tarihli çeki düzenleyerek müvekkili şirkete verdiğini, söz konusu çekin müvekkilinin elinden rızası hilafına çıktığını ve kaybolduğunu, bu sebeple .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, ödeme yasağı kararı verildiğini, bu arada son hamil ... Ltd.Şti.'nin çeki bankaya sordurulduğunu ve çeke ilişkin ödeme yasağı olduğu için bankaca işlem yapılmadığını, acak davalının buna rağmen söz konusu çeke dayanarak müvekkili aleyhine .... İcra Müdüdürlüğü ... E. sayılı dosyasından icra takibi başlattığını, cekin müvekkili Şirketin elinden rızası hilafına çıktığını ve kaybolduğunu, diğer yandan müvekkillinin davalılarla hiçbir ticari ilişkisinin olmadığını, konu ile ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulduğunu, icra takibine konu çekin ... Limited Şirketi tarafından keşide edilerek müvekkili şirkete verildiğini ancak, takibe konu çekin müvekkilin elinden rızası hilafına çıktığı için müvekkilinin davalılara borcunun olmadığını, müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığı için müvekkilinin haciz baskısı altında olduğunu belirterek, sonuç olarak, öncelikle; teminatsız olarak, mahkeme aksi kanaatte ise takdir edilecek teminatı yatırdıkları taktirde icra takibinin tedbiren durdurulması ile paranın davalı alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama sonunda haklı davanın kabulü ile; müvekkilinin davalılara borçlu olmadıklarının tespiti ile takibe konu çekin iptaline, davalıların kötüniyetli olmasından dolayı %20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine,
yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermemişler ve duruşmalara da katılmamışlardır.
... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasının tetkikinde; davalı ... Şti. Tarafından davacı ... Şti. İle bilikte diğer davalılar aleyhine dava konusu 10.000,00-TL bedelli çeke istinaden toplam 11.046,03-TL tutarında takip başlatıldığı anlaşılmıştır.
Davacının, davaya konu çekin rızası hilafında elinden çıktığını, çalınan veya kaybolan söz konusu çekin dosyamız davalıları tarafından bankaya ibraz edildiğinden dolayı davalılar hakkında şikayet dilekçesinde bulunmuş olup, yapılan soruşturma neticesinde; ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma no.lu, ... sayılı kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı ve davalı şirketin defter ve belgeleri üzerinde mali müşavir ... aracılığı ile inceleme yaptırılarak davacı şirket ile davacının çeki temlik aldığı ... Ltd. ŞTi ile aralarında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, davacı şirketten sonraki ciranta arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, varsa bu ticari ilişkiler sebebiyle davacının alacaklı ya da borçlu olup olmadığı, varsa ne miktarda alacaklı olduğu, davaya konu çekin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, davalı defterler yönünden ise davalıların kendinden önceki cirantalar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunup bulunmadığı, çekin davalıların ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı hususlarında mali müşavir bilirkişiden alınan raporda özetle; davalıların ticari defter ve kayıtlarını sunmadığı, davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede; huzurdaki davada 10.000- TL tutarındaki çekin, davacı yan ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında ticari ilişkiden kaynaklı çek düzenlediği ve davacı adına ciro edilerek verildiğini, dönem İncelemesine konu teşkil eden davacı firmanın kayıtlarında 120.04.002 hesap n.olu ... hesap muavin defter dökümü yevmiye maddeleri, fatura tarih ve bilgileri, ödeme bilgileri borç alacak durumunu gösteren tablonun detaylı şekilde eklendiğini, davacının kayıtlarında dava konusu,15.08.2017 vadeli 10.000 TL,bedelli çek 15.08.2017 tarihinde 2440 n.olu yevmiye maddesi ile ... Ltd.Şti. hesabına alacaklı olarak kaydedildiğini, davacı yanın ... ltd.Şti.'den aldığı 10.000- TL çeki, araç kiralama bedeline istinaden aldığını, davacı yan tarafından düzenlenen ... n.olu faturada görüldüğünü, davacı yanın 10.000- TL müşteri çekini ... n.olu ...'nın satıcılar hesabına borçlu olarak kaydedildiğini, davacı yanca çeki dava dışı ...'dan aldığı hizmet karşılığında çeki cari hesaba ödeme şeklinde kaydedildiğini, davacı yanın inceleme günü, rızası hilafında çıktığı iddia edilen çekin, dava dışı ...'ya kargo firması aracılığı ile gönderdiği, ancak çekin dava dışı ...ya ulaşmadığı gönderim esnasında kaybolduğu savında bulunduğunu, davacı yanın rızası hilafı dışında çıkan çekin yerine dava dışı ...ya 10.000,00- TL tutarında 03.11.2017 vadeli çek ile ödeme yaptığını, bu ödemeyi ... n.olu yevmiye maddesi ile dava dışı ...' nın ... n.olu satıcılar hesabına borçlu olarak kaydedildiğini, davacının 01.01.2017-31.12.2017 tarih aralığındaki mizan dökümündeki ... Müşteri ve ... Satıcılar hesapları incelendiğinde davalı laraflar ile herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığının görüldüğünü, davacının 2017 yılı yevmiye, kebir, envanter defterleri üzerinde yapılan incelemede davalılarla herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığı hususları rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; davacı vekili, dava dışı ... Şti. tarafından keşide edilen ... /İstanbul Şubesine ait ... numaralı çekin meşru ve yasal hamili olan müvekkilinin çeki kaybettiğini ve çekin iptali için dava açıldığını, ancak davalı ... Şti.'nin bu çeki .... Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile takibe koyduğunu, müvekkilinin davalı ile hiçbir ticari ilişkisi olmadığını belirterek, dava konusu çekten dolayı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir. Davaya konu çekin ... şubesine ait 12/10/2017 keşide tarihli ... seri no.lu 10.000,00-TL bedelli çek olduğu, çekin dava dışı keşideci ... Şti. tarafından lehtar davacı ... İnş. adına düzenlenmiş olduğu, davacı şirketin cirosundan sonra çekin önce ... Şti. ardından ... Şti., ... İnşaat ( ... ) ve son olarak takip alacaklısı davalı ... Şti.'ne ciro yolu ile temlik edildiği en son hamil ... Şti. tarafından takip başlatıldığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki borç ilişkisinin tespiti adına yapılan bilirkişi incelemesinde davacı ticari defteleri usulüne uygun olarak tutulduğu, lehine delil teşkil etme kabiliyeti bulunduğu, yapılan incelemede davaya konu çekin dava dışı ... Hizm....Şti. Arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı düzenlendiği ve davacı adına ciro edilerek verildiği, daha sonra çekin dava dışı ...'dan aldığı hizmet karşılığında verildiği ancak çekin dava dışı ...'ya ulaşmadan gönderim esnasında kaybolduğu iddiası ile çek yerine 10.000,00-TL lik başka çek ile ödeme yapıldığı kanaatine varılmıştır. Bu itibarla davacı ile kendisinden sonraki ciranta ... Şti. arasında davaya konu çekten kaynaklanan her hangi bir ticari ilişki bulunmadığı, davacının çekin meşru hamili olduğu ve çekin davalı ... Şti.'ne temlik edilmediği anlaşılmakla, davalı ... Şti. Yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davalı ... Şti.'den sonra gelen diğer ciranta davalılar yönünden ise, 6102 sayılı TTK'nun 792. maddesinde, 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' denilmiştir. Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Zayi olan çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Bu sebeple davalılardan ... Şti. dışındaki diğer davalıların kötü niyetli ve çekin iktisabında ağır kusurlu oldukları ispata elverişli yasal delillerle kanıtlanamadığından, bu davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiş, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davalılardan ..., ... Şirketi ve ... A.Ş'ye yönelik açılan davanın REDDİNE,
2-Davalılardan ... Ltd. Şti'ne açılan davanın KABULÜ İLE
Davacının ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı takip dosyasına dayanak yapılan ... Şubesine ait keşidecisi ... Ltd. ŞTi olan 12/10/2017 keşide tarihli, ... nolu 10.000,00 TL bedelli çekten dolayı davalıya borcu olmadığının tespitine,
3-Alınması gerekli olan 683,10- TL karar ilam harcından peşin alınan 188,64-TL harcının mahsubu ile noksan kalan 494,46- TL bakiye ilam harcının davalı ... Ltd. Şti tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından sarfedilen dava açılış gideri: 224,64 TL, davetiye- posta gideri: 84,00-TL ( sadece davalı ... Ltd. Şti yönünden yapılan tebligat gideri ) bilirkişi ücreti: 700,00- TL olmak üzere toplam: 1.008,64 TL yargılama giderinin davalı ... Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiği için hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T’ ne göre tayin ve takdir olunan 2.180,00- TL avukatlık ücretinin davalı ... Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır