T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/964 Esas
KARAR NO: 2019/1044
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/11/2017
KARAR TARİHİ: 11/12/2019
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, Tekirdağ ili, Şarköy ilçesi, ... terzi Köyü adresinde kurulu olan taş ocağının sahibi olduğunu, ... (çakıl) ve kumların yıkanmasını sağlayacak bir tesisin kurulması için davalı firma ile görüştüğünü, yapılan görüşme neticesinde, "..." modelli makinanın satın alınmasında anlaşmaya varıldığını, yapılan sözleşme doğrultusunda davalıya, ... ...-... yıkama zenginleştirme ve geri kazanma tesisi'nin imal edilip kurulması karşılığında 110.000,01) £ (yüz on bin ingiliz sterlini) ödendiğini, (Türk lirası karşılığı 558.282,78- TL ) davalı tarafça, yurtdışından ithal edilen makinanın, müvekkilinin Şarköy'de bulunan şantiyesinde kurulduğunu, ancak makinanın incelenmesinden, kurulan makinanın ... model olmadığı,makina üzerindeki metal plakaların/etiketlerin incelenmesinde ... modelli başka bir makina olduğunun anlaşıldığını, yine makinanm üretim kapasitesi incelendiğinde de kurulan makinanın ... model olmadığı, bu kapasitenin daha alt bir model olan ... modele ait olduğunun anlaşıldığını, her her iki model makinanm 2017 yılına ait fiyat tekliflerini sunduklarını, ... makinası için yapılan teklif (makinanın ek özellik ilave edilmemiş hali için) 103.000,00 sterlin iken. ... için yapılan teklif 90.000,00- Sterlin olduğunu, müvekkilinden ... model makinanın parasının alınmış olmasına karşın, daha düşük kapasiteli ve daha ucuz bir makina kurulmak suretiyle müvekkilinin zarara uğratıldığını, teslim edilen makinanın ... Model makina olup olmadığının tespiti için ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/78 D. İş dosyasında alınan raporda; taraflar arasında anlaşılan modelin ... olduğunu, ancak makinenin değişik yerlerinde ... etiketinin bulunduğunu, makinenin üzerindeki etiketlerdeki bilgilerin ... modeline göre farklı değerler taşıdığını, makinenin ... makinesinden beklenen besleme oranından daha düşük besleme hızı gerçekleştiğini, makinede elde edilen nihai ürünün istenen kalitede olmadığını, bu durumun makine üzerine yapılan perdormans testiyle tespit edilmiş olduğunu, davalı tarafından kurulan makinanın ... model makine olmadığının tespit edildiğini, raporun davalıya tebiiğ edilmesine karşın, rapora itiraz edilmediğini, davalı tarafça satımı ve kurulumu gerçekleştirilen makinanın sözleşmede kararaştırılan model olmayıp, daha düşük bir model olduğunu müvekkilinden fazladan tahsil edilen paranın tespit edilerek davalıdan tahsilini talep ettiklerini, taraflar arasında imzalanan 09.03 2016 tarihlî satış sözleşmesinde İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunun belirlendiğini, sonuç olarak, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, davalıya fazla ödenmiş olan paranın tespit edilerek, şimdilik 10.000,00- TL'sinin davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davalıya yükletiImesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan 09.06.2016 tarihli satış sözleşmesi ile 1 adet "... SİSTEMİ" nin alıcıya bedeli karşılığında satışı hususunda anlaşma sağlandığını, satışa konu tesisin 29.09.2016 tarihinde alıcıya sorunsuz bir şekilde teslim edilerek garanti süresinin sonuna kadar da sorunsuzca kullanılmaya devam edildiğini, davacı tarafından yokluklarında yaptırılan tespite kadar, herhangi bir ayıp ihbarında bulunulmadıklarını, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/78 Değişik İş sayılı dosyasında yokluklarında yapılan tespit neticesinde ... Ön Bürosunun 2017/34241 Muhabere numaralı ve 20.10.2017 tarihli dilekçesi ile itiraz ettiklerini, davacının iddialarına göre, belki de bilirkişi incelemesine dahi ihtiyaç duyulmadan bile farkedilebilecek, farkedildiğinde ise garanti süresi sonuna kadar beklemeye gerek kalmayacak çoğu iddianın gerçekliği biran için kabul edilse dahi, bu iddiaların hukuken ileri sürülebilecek zamanda ve nitelikte olmadıklarının açık olduğunu, gerek dava dilekçesinde gerekse tespit dilekçesinde ileri sürülen hususların davacı tarafından yapılan kontrol ile tespit edildiği iddialarına bizzat davacı beyanlarında yer verilmiş olmasının da huzurdaki davanın, belirttikleri esasa ilişkin savunmalarına gerek dahi duyulmadan, öncelikle süreler açısından redde mahkum olduğunu, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını, davacının işbu davasını dayandırmış olduğu bilirkişi raporunun da, işbu dava açısından hükme esas alınabilecek nitelik ve yetkinlikte olmadığını, bilirkişinin, uzmanı olmadığı bir makine ve tesis hakkında rapor verme yoluna gittiğini ve hatalı tespitler neticesinde makinenin "..." modeline göre farklı değerlere sahip olduğuna kanaat getirildiğini; tespite konu makine standart bir “...” modeli olmayıp, “... ” 2 kademe yıkama makinesi olduğunu, bilirkişi tarafından buna dair yapılan tespitin kabulünün mümkün bulunmadığını, kaldı ki tamamen alıcı tarafından sağlanan şartlar neticesinde belirlenebilecek olan nihai ürün temizliği ile besleme kapasitesi hususunda da müvekkili şirket tarafından verilmiş bir garanti ve taahhüt bulunmadığını, buna dair davacı tarafından ortaya atılmış bir iddianın dahi bulunmadığını belirterek, öncelikle hakdüşürücü/zamanaşımı itirazlarının ve sonrasında esasa ilişkin itirazlarının kabulü ile yasal ve içtihadi dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de davacıya tahmiline karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLER :
Dava konusu makineye ait fotoğraflar, Tespit dosyasına sunulan bilirkişi raporu, yıkama tesis teklifleri, satış sözleşmesi, e-fatura, proforma fatura, ... yıkama projesi, Yıkama-Zenginleştirme Tesisi Teklifi. ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin UYAP'dan celbedilen 2017/78 D.İş sayılı dosyası, bilirkişi raporları.
GEREKÇE :
Dava, davalının satış sözleşmesinde belirlenen makineden farklı bir ürün teslim ettiği iddiasına dayalı olarak açılan ürünlerin değeri arasındaki fark bedelin ödenmesi istemine ilişkin tazminat davasıdır.
... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/78 D.İş sayılı dosyasında makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda, makinenin değişik yerlerinde ... etiketinin bulunduğu, ancak taraflar arasında anlaşılan modelin ... olduğu; makine üzerinde bulunan ve özelliklerini belirten etiketlerde özellikle model ve güç gereksinimi bilgilerinde ... modeline göre farklı değerler olduğu; makinenin ... modelinden beklenen beslenme hızından daha düşük beslenme hızı gerçekleştirdiği; yapılan performans testiyle tespite konu makinede elde edilen nihai ürünün istenen kalitede olmadığı; tespite konu makinenin ... olmadığı, muhtemelen ... model makine olduğu hususları tespit edilmiştir.
... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak belirlenen uyuşmazlık noktasında (sözleşmede kararlaştırılan makineden farkli bir makine teslim edilip edilmediği, farklı bir makine teslim edilmiş ise davacının uğradığı zararın belirlenmesi) makinenin bulunduğu şantiye alınında keşif yapılmak suretiyle fabrika ve iş makineleri tesisatları alanında uzman bir makine mühendisinden rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, talimatla alınan raporda özetle; satıcı firmanın ... Ltd. Şti., alıcı firmanın ... San. Ltd. Şti., taraflar arasında 09.03.2016 tarihli Satış Sözleşmesi mevcut olduğu belirterek, sözleşmenin; 2. Maddesinde SÖZLEŞMENİN KONUSU başlığı altında, işbu sözleşme Satıcı' nın Türkiye distribütörü olduğu ... / İNGİLTRE imalatı: 1 adet ... İNCE ... YIKAMA SİSTEMİ'NİN (0-5 MM) alıcıya satışı, teslimatı ve ödemesine ait hususları kapsamaktadır yazıldığını, sözleşmenin taraflarca kaşelenip imzalandığını, davalı Firmanın vekili tarafından dava dosyasına eklenen 22.06.2018 tarihli ... ..., ... ... ve ... ... makinalarının mukayeseli özelliklerini belirten bilgilerin ve sistemin tarifini içeren bilgileri ihtiva eden belgelerin olduğunu, bu bilgilerde kurulu olan makine tesiste konumlanan çamur Pompaları ile Hidrosiklonların işlevlerini açıklayan resimli doküman olduğunun tespit edildiğini, burada ayrıca gerçekte kurulu olan tesiste kullanılan ... ... 'te olan ekipmalar ile ... ve ... modelerinde olan ekipmanları içeren mukayeseli bilgiler verildiğini, bu bilgileri içeren sayfaların ekinde ... firmasının Servis Raporlarının olduğunu ve bu raporlardan birinde makinanın Cinsi hanesinde ... Kum Yıkama, diğerlerinde ise ... (62)(32) Kum Yıkama yazıldığını, davalı ... firmasının satış mühendisi ... 'in ... Nak. A.Ş. firmasına çekmiş olduğu mail ekindeki Yerleşim Planında Proje adının ... ve müşteri adının ... ... yazıldığını, ... ürünlerinden olan ... ile ... modelin özelliklerinin raporun 3. Sayfasında detaylı bir şekilde belirtildiği, keşif mahallinde üzerinde ... ... yazılı 2 üniteden oluşan 1 adet Kum yıkama makinesi ve buna bağlı olan ancak ait olmayan besleme ile karıştırıcı ve tahliye konveyörlerinin bağlı olduğu kum yıkama makinası üzerinde incelemeler yapıldığını, burada temizlenen kum malzemesinin 1200x2400 mm boyutunda elek üzerine boşaltılmakta olduğunu ve bu eleğin yalnızca tek çıkışlı susuzlandırma eleği olduğunun belirlendiğini, ana yıkma makinesinin üzerinde Modeli ... (62)(32) ve toplam gücünün 29,2 KW yazılı etiketin bulunduğu, nitekim servis raporunda makinenin cinsi hanesinde bu modelin görüldüğünü, davacı firmanın ... Tic. San.Ltd. Şti. ile Davalı firma ... SAN.VE TİC. LTD.ŞTİ. firması arasında ... / İNGİLTRE imalatı 1 adet ... İNCE ... YIKAMA SİSTEMİ'NİN (0-5 MM) satın alma işi söz konusu olduğu için; tüm işlemler ve servis ile test sonuçları bu makine ile ilgili olması gerektiğini; ayrıca proje gereği imalatçı ... firması tarafından hazırlanan makine yerleşim planı dahi ... adı altında hazırlanması gerektiğini; ... firmasının imalat programı içerisinde "Dual Sand" yani Çift Kum adı altında makine imalatı olduğunu, yani ince ve kaba kum makinenin eleğine döküldüğünü, burada böyle bir durumun söz konusu olmadığını; "Dual Pass" Çift geçişli veya çift yıkamalı Makinde her iki Pompa, hidrosiklon ve susuzlandırma eleğinin ... sersinin ölçü ve boyutlarında olması gerektiğini, halbûki kurulu olan tesiste ilk yıkamaya ait pompa ve siklonun ... ait olduğu diğerinin ise ... ait olduğu, ayrıca eleğin yine ... e ait olduğunun görüldüğünü; imalatçı firmanın ... standart modelinin, tek çeşit kum çıkışlı " ... " ve yine tek siklon 625 mm çapında ile 8/6 boyutlu pompalı olsada, burada "Dual Pass " sipariş edildiğinden tek çeşit kum çıkışlı ancak çift 625 mm çaplı hidrosiklonlu ve çift 8/6 boyutlu pompasının olması gerektiğinin düşünüldüğünü, ayrıca susuzlandırma eleğinin 1800x2400 mm ölçülerinde olması gerektiğini, ancak kurulu olan makinenin ön yıkama ünitesinde ...'e ait 8/6 boyutunda pompa ve 625 mm çapında siklon kullanıldığını, diğer ana yıkamada ise ..."e ait 6/4 boyutunda pompa ve 325 mm çapında siklon (500 mm çapında bile değil) kullanıldığını, bu nedenle çıkış kapasitesinin ... göre 60-70 ton/saat olduğu test sonuçlarında belirlendiğinin tespit edildiğini, bu nedenle de susuzlandırma eleği 1800x2400 olması yerine 1200x2400 kullanıldığının belirlendiğini, satışı gerçekleşen ... ... ... Yıkama sisteminin 2 adet 8/6 boyutunda ... marka Pompa, 2 adet 625 .apında ... ve 1800x2400 ebadında Susuzlandırma eleğine sahip olmasının gerektiğini, bu suretle böylece öngörülen 100 ton/h yıkama kapasitesini yakalamanın mümkün olacağını, satıcı ... Ltd.Şti. firması (Davalı) Alıcı ... Nakliyat Ltd. Şti. Firmasına (Davacıya) ayıplı veya hasarlı bir model değil, tamamen farklı bir model verildiği kanaati hasıl olduğunu, davalının, ... özelliklerini taşıyan pompa (motoru ile birlikte), Hidrosiklon ve susuzlandırma eleğini kapsayan parçaların yerine ... modelinin özelliklerini taşıyan parçalarla değiştirilmesi, yada bu dört parçanın (pompa,motor,siklon ve susuzlandırma eleği) alıcı (davacı) tarafından değiştirilmesi durumunda zararının hesaplanması amacıyla; piyasadan Kum Yıkama Makinesi imalatı ile iştigal eden firmadan değiştirilmesi uygun olacağını parçaların fiyatları ( montaj ve nakliyat hariç
1 adet ... marka ... Pompası : 25.000,00 Euro
1 adet 625 mm çapında ... (Kutu dahil) 4.000,00-Euro,
1 adet 1800x2400 mm Susuzlandırma eleği Montaj + Nakliyat: 1.300,00-Euro olmak üzere TOPLAM: 44.150,00 Euro maliyet gerektiği hususları rapor edilmiştir.
Mahkememizce, ... AHM ne tekrardan talimat yazılarak davacı vekilinin talebi ile bağlı kalınarak, davacıya teslim edilen aracın sözleşmenin ifa edildiği tarih itibariyle piyasa rayici araştırılarak davacı tarafça fazla ödeme yapılmış ise bu miktarın tespiti noktasında makine mühendisi bilirkişisi ... 'dan ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, alınan 14/12/2018 havale tarihli ek raporda özetle; ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/40 Talimatı uyarınca, 22.06.2018 de yapılan keşif sırasında davacı tarafa satışı yapılan Kum Yıkama sisteminin incelenmesi akabinde tarafınca tanzim edilen raporunda belirtilen, akdedilen sözleşmede kararlaştırılan makineden farklı bir makine teslim edilip edilmediği ve Farklı bir makine teslim edilmiş ise davacının uğradığı zararın belirlenmesi hususundaki görüş ve kanaati saklı kalmakla birlikte; dava konusu 1 adet ... Yıkama Sisteminin satın alınması kapsamında olan kum yıkama sisteminin " Dual Pass " hidrosiklonlu çift geçişli yıkama sistemi olduğunu ve sistemin yabancı menşeli (İngiliz-Kuzey İrlanda) ürün olmasının yanı sıra bu tür çift geçişli makinenin piyasamızda pek kullanılmadığı ve imalatının olmadığı yapılan elektronik ortamdaki incelemeleri sırasında tespit edildiğini, ayrıca Piyasada yurt içi yerli kum yıkma makinesi imalatçı ve tedarikçileri ile Çift geçişli hidrosiklonlu kuma yıkama sisteminin tutarı hakkında yapılan mail ve telefon müracaatlarının sonuçsuz kaldığını, yurt içi yerli imalatçıların büyük bir kısmının ürettiği ürünlerde yerli imalat yedek parça kullandıkları ve özellikle davacı firmanın satın almış olduğu makinenin parasal değerini oluşturan pompa, elek ve vibratörleri ile hidro-siklonlar ve elektrik aksamının bir kısmı yerli imalat ile kıyaslanmayacak değerde farklılık göstereceği, dolayısıyla belirlenecek piyasa rayicinin real olmayacağını ve bu gibi hallerde davacı tarafça fazla ödeme yapılıp yapılmadığı hususunu belirlemenin doğru olmayacağını ve değerini belirlemenin mümkün olmadığını, yurt dışı yabancı menşeli imalatçı ve tedarikçisi ile yaptığı mail yazışmaları müracaatı sonucunda aynı kapasite için çift girişli Siklonlu Kum yıkama makinesi için gemi nakliyesi bedeli hariç olmak üzere toplam 323.810,00 ( üç yüz yirmi üç bin sekiz yüz on ) Amerikan Doları döviz kurunda teklif verildiğini, bu bedel teklifin verildiği tarih itibariyle 250.472,00-GBP (iki yüz elli bin dört yüz yetmiş iki ingiliz sterlini (pound)), ve sözleşmenin imzalandığı tarih itibariyle de 276.612,00 GBP ( iki yüzyetmiş altı bin altı yüz on iki İngiliz sterlini) ettiğini, Teklifin verildiği 16.11.2018 tarih itibariyle 1 İngiliz Sterlinin:7,00400- TL sözleşmenin imzalandığı 09.03.2016 tarih itibariyle 1 İngiliz Sterlini :4,16890 TL olduğunu, Amerikan firmasından alınan teklif tutarı incelendiğinde, davacı ve davalı taraflarca imzalanan sözleşmede beyan edilen 110.000,00 GBP sözleşme fiyatının iki katından daha fazla olduğunun görüldüğünü, dolayısıyla davacı tarafça imza konulan sözleşme fiyatı kabul görülen bedel olduğunun anlaşıldığına ilişkin görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi raporun hüküm kurmaya elverişli bulunmadığından; mahkememizce belirlenen uyuşmazlık noktasında davalının sözleşmeye aykırı ifada bulunup bulunmadığı, sözleşmede kararlaştırılan makineden farklı bir makine teslim edilip edilmediği, farklı bir makine teslim edilmiş olması halinde davacının uğradığı zarar ( davacıya teslim edilen aracın sözleşmenin ifa edildiği tarih itibariyle piyasa rayici tespit edilerek yani ... ile teslim edilen ewowash 71 arasıdaki farkın) tespiti noktasında iş makineleri konunusunda uzman ... Mühendisliği alanından seçilecek uzman makine mühendisi bilirkişisinden rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, alınan 02/06/2019 tarihli raporda yapılan teknik inceleme ve değerlendirmeler neticesinde özetle; dava konusu teslim edilen ... SİSTEMİ'nin sözleşmede belirtilen teknik özelliklerde cihaz olduğu rapor edilmiş olup, davalının ediminin sözleşmede belirlenen ... SİSTEMİ'ne uygun olarak ifa edildiği anlaşılmış olup davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 44,40-TL red harcının peşin alınan 170,78-TL harçtan düşümü ile arta kalan 126,38-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 2.725,00 -TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/12/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır