T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1089 Esas
KARAR NO: 2020/359
DAVA: Alacak
(Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/11/2018
KARAR TARİHİ: 09/09/2020
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil bankaca, İstanbul'da bulunan hizmet binalarının temizliği, ilaçlanması, binalar içerisinde bulunan eşyanın taşınması, mutfak ve yemekhanelerde tabakların toplanarak bulaşıkların yıkanması hizmetlerinin, ihale üzerinde bırakılan yüklenici firmalarca istihdam edilen personel tarafından yerine getiridiğini, bu kapsamda, ihale yüklenicisi olan firmalardan...Ltd. Şti... Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı ile 01 Eylül 2013-31 Mayıs 2015 tarihlerine, ... Ltd. Şti. ile 01 Ağustos 2013- 31 Ağustos 2013 tarihlerine, ... Ltd. Şti ile 01 Haziran 2013-31 Temmuz 2013 tarihlerine, ... Ltd. Şti 01 Mayıs 2012-31 Mayıs 2012 tarihlerine, ...Tic. Ltd. Şti. 01 Kasım 2007-31 Aralık 2007 ve 01 Şubat 2007-31 Aralık 2007 tarihlerine ilişkin sözleşmelerin imzalandığını, adı geçen firmalarda alt işveren işçisi olarak çalışmış bulunan dava dışı işçi...'a 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. maddesi gereğince, 25 Mayıs 2018 tarihinde 22.524,42-TL tutarında kıdem tazminatı ödemesinin gerçekleştirildiğini, davalıların tamamının alt işverenler olarak kendi dönemleri için anılan işçiye yapılan kıdem tazminatı ödemesinden sorumlu olduklarını, bu kapsamda olmak üzere ...'a yapılan kıdem tazminatı ödemesi ile ilgili olarak, anılan işçinin son ücreti üzerinden yapılan hesaplama sonucu; anılan kişinin 1 yıl 8 ay 30 gün boyunca istihdam edildiği iş ortaklığını oluşturan ... Ltd. Şti ve ... Tic. Ltd. Şti.'nin 4.573,04- TL'lik kısmından müşterek ve müteselsilen, 30 gün boyunca istihdam edildiği ...Ltd. Şti.'nin 215,99 TL'lik kısmından; 1 ay 30 gün boyunca istihdam edildiği ...Ltd. Şti'nin 431,99- TL'lik kısmından; 3 ay 30 gün boyunca istihdam edildiği ...Ltd. Şti'nin 856,80 TL'lik kısmından, 3 yıl 9 ay 27 gün boyunca istihdam edildiği ... Ltd. Şti.'nin ise 9.698,06- TL'lik kısmından sorumlu bulunduklarını, müvekkili banka tarafından asıl işveren sıfatı nedeniyle davalı firmaların sorumluluğunda bulunan dönem açısından işçi ...için ödenen 15.775,88- TL'nin fazlaya ilişkin hakları ve ıslah hakkı saklı kalmak üzere şimdilik 2.250,00 TL'lik kısmının iş ortaklığını oluşturan ... Ltd. Şti ve ... Ltd. Şti.'nden müteselsilen; 100,00- TL'lik kısmının ...Ltd. Şti.'nden; 200,00- TL'lik kısmının... Ltd. Şti'nden, 400,00 TL'lik kısmının ... Ltd. Şti'nden, 4.850,00 TL'lik kısmının ... Ltd. Şti'nden ödeme tarihi olan 25 Mayıs 2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari işlerde temerrüt faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleriyle avukatlık ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... A.Ş. Vekili, cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin limited şirket iken, nev'i değiştirerek Anonim Şirkete dönüştüğünü, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının rücu alacak olarak tamamen müvekkili şirketten talep edildiğini, öncelikle talebin zamanaşıma uğradığını, müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, davacının dahi ödeme yapılan işçinin asıl işvereni olup, kıdem tazminatından kendisinin sorulmulu olduğunu, 6552 sayılı yasa ile değişik 4857 sayılıyasanın 112. Maddesinde "4857 sayılı yasanın 112. Maddesinde "4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında, alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları; a)Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunduğunu, bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmelerinin 1475 sayılı İş Kanunu' nun 14 üncü maddesine göre, kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından, aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanunun'un 14 üncü maddesine göre, kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir" hükmünün yer aldığını, yasa gereği ödeme yükümlülüğü sadece üst işverene ait bir yükümlülük olup, ilgili yönetmelikte ise rücu ilişkisinin de çözüme kavuşturulduğunu ve kamu kurumunun sadece diğer kamu kurumunda geçen çalışmaları için yine kamu kurumundan o dönemi talep edebileceğinin öngörüldüğünü ve bu şekilde alt işverenlere rücu edilmeyeceği düzenlenerek tüm sorumluluğun üst işverende olduğunun yasal mevzuat ile belirlendiğini, her ne kadar 4857 sayılı yasanın 2. Maddesi gereği alt işveren olarak sorumluluk mevcut ise de, bu genel düzenleme mevcut iken sadece 4734 sayılı yasa kapsamında kamu kurumunda çalışanlar yönünden ayrık ve özel bir düzenleme getirilmiş olmakla, özel düzenlemenin genel düzenlemeden önce uygulanmasının kaçınılmaz olduğunu, 6552 sayılı yasa öncesi yapılan ödemeler yönünden ise, rücu ilişkisinde Yargıtay uygulamalarının her işverenin kendi dönemi ile sınırlı sorumluluğu yönünde olduğunu belirterek, davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLER_:
Davacı Banka ile davalılar arasında imzalan sözleşme ve ekleri, ödemeye ilişkin ibraname, SGK'dan celbedilen belgeler, işe giriş-çıkış bildirgeleri, bordrolar, bilirkişi incelemesi.
GEREKÇE :
Uyuşmazlık, davacı bankanın temizlik işlerinde ihale yoluyla çalıştırdığı dava dışı işçi için yapmış olduğu kıdem tazminatı ödemesinin, davalıların alt işveren sıfatıyla çalıştırdıkları dönem arasında sorumlu oldukları iddiasıyla rücuen tazmini istemine ilişkin olup, davacının yapmış olduğu kıdem tazminatından davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise ne kadarından sorumlu olduğuna ilişkindir.
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda mahkememizce belirlenen uyuşmazlık noktalarında hesap bilirkişisi...'den alınan raporda özetle; taraflar arasında davacı banka tarafından dava dışı ...'a ödendiği belirtilen toplam net 22.524,42-TL kıdem tazminatından 15.816,96-TL'lik kısmının, 25.05.2018 tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar işleyecek ticari işlerde temerrüt faizi ile birlikte davalı şirketlere rücu edilip edilmeyeceği konusunda uyuşmazlık bulunduğunu, davacı banka ile davalı yüklenici şirketler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin 22. maddesinde: "sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukların, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartname nin 6. bölümünde belirlendiği ve yüklenicinin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğu" belirtilmekle birlikte, dava konusu kıdem tazminatından tarafların veya hangi tarafın ve ne oranda sorumlu olacağına dair bir düzenleme bulunmadığını, ayrıca hizmet alım sözleşmelerinin 6. ve 7. maddelerinde; teklif fiyatına dahil olan giderler arasında kıdem tazminatının sayılmadığı, yani kıdem tazminatının teklif fiyata dahil edildiğine dair bir düzenleme de olmadığının görüldüğünü, öte yandan, tarafların iddia ve savunmaları, dosya içeriği kayıt ve belgelerin incelenmesinden; davacı banka ile davalı şirketler arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin olduğunun tartışmasız olduğunu, 4857 sk 2/6. maddesinde; "Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur..." denildiğini, kanunda belirtilen "birlikte sorumluluk" deyiminden tam teselsülün kastedildiği sonucuna varmak gerektiğini, asıl ve alt işverenlerin işçiye karşı birlikte müteselsilen sorumlu olduklarını, bu düzenlemenin işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapıldığı ve işçilere karşı bir sorumluluk getirdiğinin düşünüldüğünü, böylece alacaklı işçi; kendi işvereni olan alt işverenden alamadığı işçilik haklarını dilerse alt işverenden, dilerse asıl işverenden isteyebilecek, hatta her ikisinden de talepte bulunabileceğini, bu durumda asıl işverenin ödemek zorunda kaldığı tutarlar için alt işverene rücuda bulunabilmesinin mümkün olduğunu, ancak alt işverenlerin değişmesi ve işçinin yeni alt işverenler nezdinde çalışmaya devam etmesi halinde, sorumluluğun da belirlenmesinin gerekeceğini, 4857 sk 6. maddesinde; işyerinin tamamının veya bir bölümünün hukuki bir işleme dayalı olarak devredilebileceği, işyerinin veya bir bölümünün devrinde, devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmelerinin tüm hak ve borçları ile devralan işverene geçeceği öngörülmüş olup, işyeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumlu tutulmuş bulunduğunu, ayrıca 11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552/8. maddesi ile 4857/112. maddesine eklenen fıkrada; alt işveren işçilerinin hak ettikleri kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından, işçinin banka hesabma yatırılmak suretiyle ödenmesi hüküm altına alınmakla birlikte, dava konusu sözleşmeler 2003-31.05.2015 yıllarını kapsadığından dolayı (dava konusu en son sözleşme; 01.09.2013-31.05.2015 dönemine ait olup, 26,08.2013 tarihinde düzenlenmiştir.), 6552 sayılı kanunun huzurdaki davaya uygulanamayacağını, dava konusu kıdem tazminatı hakkında 6552 sayılı Kanun öncesi mevzuatın geçerli olacağının düşünüldüğünü, asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise, uyuşmazlığın Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku çerçevesinde çözümlenmesinin gerektiğini, nihai takdir ve değerlendirme mahkeme'ye ait olmak üzere; davacı banka ile davalı yüklenici şirketler arasında yapılan hizmet alımı sözleşmeleri ve teknik şartnameler kapsamında, dava dışı İşçi ...'un davalı yüklenici şirketlerin işçisi olarak Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası İstanbul Şubesi Binaları, ...Araştırma ve Eğitim Merkezi ve...Sitesi ... No 'lu daire için malzemeli temizlik, ilaçlama, eşya taşıma ve bulaşık yıkama hizmetlerinin temini işi "nde, davalıların alt işveren olduğu toplam 2217 gün çalıştığını, davalı yüklenici şirketlerin her birinin dava dışı işçiyi çalıştırdıkları süre ile sınırlı olmak üzere ödenen kıdem tazminatından sorumlu oldukları, davacı banka tarafından dava dışı işçiye (...) kıdem tazminatı olarak 15.816,96- TL ödendiğinden dolayı, (15.816,96/2217 gün =) 7,134398 TL/Gün üzerinden yapılan hesaplama ile ...Ltd. Şti'nin çalıştırdığı 1366 gün karşılığı hesaplanan kıdem tazminatının 9.745,59-TL olduğu; ... Ltd. Ştinin çalıştırdığı 121 gün karşılığı hesaplanan kıdem tazminatının 863,261-TL olduğu; ... Ltd. Ştinin çalıştırdığı 61 gün karşılığı hesaplanan kıdem tazminatının 435,20-TL olduğu; ... Ltd, Ştd.nin çalıştırdığı 31 gün karşılığı hesaplanan kıdem tazminatının 221,17 -TL olduğu; ... Ltd. Şti.-... Ltd. Lti. İş Ortaklığınin çalıştırdığı 638 gün karşılığı hesaplanan kıdem tazminatının 4.551,75-TL olduğunun tespit edildiği; mahkeme'ce davalı yüklenici şirketlerin talep konusu alacaktan sorumlu olduklarına dair sözleşmelerde hüküm bulunmadığının kabulü halinde; davacı banka ve davalı yüklenici şirketlerin ödenen kıdem tazminatının yarısından ayrı ayrı sorumlu olacakları bu halde davalı şirketlere rücu edilebilecek tutarların: ... Ltd. Şti. 4.872,79-TL; ... Ltd. Şti 431,63-TL; ...Ltd. Şti. 217,60-TL; ...Ltd, Ştd. 110,58-TL; ... Ltd. Şti.-...Ltd. Lti. İş Ortaklığı 2.275,87-TL olabileceği rapor edilmiştir.
Davacı vekili 28/06/2019 tarihli dilekçe ile ıslah talebinde bulunarak ortaklığı oluşturan ... Ltd. Şti ve ...Ltd.Şti.'den 2.275,87-TL; ...ltd, Ştd.'den 110,58-TL; ... Ltd. Şti'den 217,60-TL; ... Ltd. Şti'den 431,63-TL; ...Ltd. Şti'den 4.872,79-TL olmak üzere toplam 7.908,48-TL'nin ödeme tarihi olan 25/05/2018 tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte sorumlulukları oranında davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; taraflar arasında yapılan hizmet sözleşmesinin ifasında, davacının asıl işveren davalıların alt işveren sıfatıyla çalıştırmış oldukları dava dışı işçi ...'a yapılan kıdem tazminatı ödemesinden davalıların sorumluluklarının değerlendirilmesinde, 4857 sk m 2/6 gereğince işçinin kıdem tazminatından işçiye karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu olan davacı ve davalıların, taraflar arasında yapılan sözleşme ile işçilerin kıdem tazminatından sorumluluğa ilişkin belirleme yapılmamış olması nedeniyle, birbirlerine karşı ödenen kıdem tazminatından 1/2 oranında sorumlu oldukları ve davalıların , işçiyi çalıştırdıkları kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları kabul edilmiş 2.275,87-TL nin ... Ltd. Şti.-...Ltd. Lti. İş Ortaklığı'nı oluşturun davalılar ...Ltd.Şti. Ve ...Ltd.Şti.'den müştereken ve müteselsilen; ¸ 4.872,79-TL nin davalı ... Ltd.Şti. 'den; 431,63-TL nin davalı... Ltd.Şti.'den; 217,60-TL nin davalı ... Ltd.Şti'den ve 110,58-TL nin ...Ltd.Şti.'den dava dışı işçiye ödeme tarihi olan 25/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizleri ile birlikte alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ İle,
4.872,79-TL nin davalı ... Ltd.Şti. 'den,
431,63-TL nin davalı ... Ltd.Şti.'den,
217,60-TL nin davalı ... Ltd.Şti'den ,
110,58-TL nin ...Ltd.Şti.'den,
2.275,87-TL nin davalılar ...Ltd.Şti. Ve ... Ltd.Şti.'den müştereken ve müteselsilen,
25/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizleri ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli olan 540,22 -TL karar ilam harcından, peşin alınan (davada 133,21-TL+ıslahta 44,40 TL =)177,61-TL nin düşümü ile 362,61-TL harcın davalılar (223,36 TL harç limiti ile davalı ...Tic. Ltd.Şti.nin , 19,58TL harç limiti ile davalı ...Ltd.Şti.'nin, 9,79-TL harç limiti ile davalı ... Ltd.Şti'den ,5,40 TL harç limiti ile ...Ltd.Şti.'nin, 104,78-TL harç limiti ile davalılar ...Ltd.Şti. Ve ...Ltd.Şti nin sorumlu olmak üzere) dan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan dava açılış gideri: 174, 31-TL, ıslah harcı: 44,40- TL, bilirkişi ücreti: 600,00-TL davetiye ve posta gideri: 396,10-TL olmak üzere toplam: 1.214,81-TL yargılama giderinin davalılar ( 748,50 TL sinden davalı ... Ltd.Şti. , 66,30 TL sinden davalı ... Ltd.Şti.'den, 33,42TL sinden davalı...Ltd.Şti'den ,16,98 TL sinden ...Ltd.Şti.'den, 349,60 TL sinden davalılar ...Ltd.Şti. Ve ...Ltd.Şti sorumlu olmak üzere)dan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden;
3.400-TL vekalet ücretinin davalı ...Ltd.Şti. 'den,
431,63-TL vekalet ücretinin davalı ... Ltd.Şti.'den,
217,60-TL vekalet ücretinin davalı ...Ltd.Şti'den ,
110,58-TL vekalet ücretinin ...Ltd.Şti.'den,
2.275,87-TL vekalet ücretinin davalılar...Şti. Ve ... Ltd.Şti.'den alınarak alınarak davacıya verilmesine
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/09/2020
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır