T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/353 Esas
KARAR NO : 2026/511
DAVA : Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 20/04/2018
KARAR TARİHİ : 01/07/2026
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dava dışı ... A.Ş.'den 26/05/2017 tarihli finansal kiralama sözleşmesi ile ... G(SN:3252)lastik tekerlekli yükleyici (iş makinası) kiraladığını, müvekkilinin kiralanan makinelere ilişkin olarak davalı taraf ile 06.06.2017 tarihli Makine kırılması sigorta poliçesi sözleşmesi imzaladığını, bu sigorta poliçesinin primlerinin de yine müvekkili tarafından ödendiğini, finansal kiralama sözleşmesine konu iş makinası çalıştığı sırada pompasında kırılma meydana geldiğin, hasar gören makinenin bunun üzerine yetkili servise gönderildiğini, yetkili servis...Teknik Yöneticilerinin düzenlemiş olduğu rapordan açıkça görüleceği üzere dava konusu makinada, pompada çatlak oluşumu neticesinde hasar oluştuğunu, bu kapsamda yetkili servisin raporu doğrultusunda hasarın ani ve beklenmedik sebep kapsamında olması sebebiyle davalı tarafa hasar ihbarında bulunulduğunu ve ... numaralı hasar dosyası açıldığını, söz konusu hasarın Makine kırılması sigortası genel şartların 1. maddesinde yer alan "normal çalışır halde iken ani ve beklenmedik her türlü sebep" kapsamında olmasına rağmen davalı tarafça müvekkilinin talebinin; arızanın mutad kullanıma bağlı aşınmalardan kaynaklanmış olması nedeniyle Makina Kırılması Sigortası Genel şartların teminat dışında kalan halleri sıralayan 3/h maddesine göre teminat kapsamına girmediği belirtilerek reddedildiğini ve zararın karşılanmadığını, davalının müvekkilinin talebini reddetmesi sebebiyle, ortaya çıkan hasardan dolayı dava dışı yetkili servis tarafından müvekkiline 88.559,89 TL tutarında fatura kesildiğini ve müvekkilinin bu bedeli ödemekle yükümlü olduğunu, ancak davalı yanın müvekkilinin talebini reddetme gerekçesinin hiçbir dayanağının bulunmadığını, davaya konu makinenin ekonomik ömrü göz önüne alındığından mutad kullanıma bağlı aşınmanın söz konusu olamayacağını, makinenin ekonomik ömrünü tamamlamamış olduğunun açıkça ortada olduğunu beyanla davalı taraf ile imza altına alınan Makine Kırılması Sigorta sözleşmesi kapsamında uğradıkları şimdilik 20.000,00 TL tutarındaki zararının temerrüt tarihi olan 09/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafça dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Mahkememizin 19/10/2018 tarihli celsesinde tarafların iddia ve savunmaları noktasında belirlenen uyuşmazlık konularında 1 makine mühendisi, bir sigorta eksperi bilirkişisinden mahallinde keşif yapılmak suretiyle rapor aldırılmak üzere Bursa Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş olup; talimat mahkemesince aldırılan 12/01/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Mevcut pompalar basitçe içten yanmalı motordan almış olduğu tahrikle bir yağ haznesinden emiş yaparak iş makinesinin hidrolik sistemine yağ basan pompalar olarak tanımlayabiliriz. Dosya içerisinde mevcut bilgilerden anlaşıldığı kadarı ile sistem üzerinde 3 adet pompa kullanılmıştır. Bu pompalar pistonlu tip ana hidrolik yağ pompası (P1), pistonlu tip yardımcı hidrolik yağ pompası (P2) ve fan ve fren sistemini besleyen dişli tip hidrolik yağ pompadır(P3). Ana hidrolik yağ pompası ve yardımcı hidrolik yağ pompası sistemin ihtiyaç duyduğu yağ gereksinimine göre birlikte çalışan pompalardır. Maksimum ihtiyaca göre seçilen toplam pompa debisi pompalar üzerinde mevcut basınç duyarlı regulatörler sayesinde düzenlenmektedir. Teknik servis tutmuş olduğu raporda hidrolik yağ basıncını sabit tutulamamasın sebebini basınç duyarlı regülatör çatlağı olarak görmüştür. Eksper ise atölye içerisinde Pl ve P2 pompalarını söktürmüş pompayı oluşturan parçaları tek tek incelemiş hareketli parçalar üzerindeki aşınmaya bağlamıştır. 10.000 saat ve üzerindeki çalışma saatlerinde bu aşınmaların beklenen bir durum olduğunu belirtmiştir. Söz konusu pompalar motordan aldığı tahrikle bir silindir bloğu içerisinde dönmektedir. Bu dönme esnasında geriye doğru yol kat eden pistonlar artan bir hacim odacığı oluştururken, vakum etkisi ile depodan yağ emerler. İleri doğru hareket ederken ise bu hacim odacığındaki yağı siteme basarlar. Eksper raporunda incelenilen parçalar bu işlevi gerçekleştiren parçalar olup çalışma esnasında bire bir ve/ veya birbirlerinden bağımsız olarak hareketleri söz konusudur. Buda bu parçaların çalışma saatine bağlı olarak bir takım aşınmalar oluşturacaktır. Bunun için imalatçılar bazı parçaların değişimleri için revizyonlar öngörüp buna göre parça değişimi yaptırabilirler. Ancak mevcut pompalarda eksper raporunda bahsedilen parçaların değişimi yapılarak hasarın tamiri yapılmamıştır. Pompalar tamamen değiştirilmiştir. Bu yöntem ise maliyetli bir yöntem olup tamiratın ekonomik olmadığı durumlarda tercih edilmesi gereken bir yöntemdir. Eksper raporunda servis teknik raporunda bahsedilen pompa basınçlarını ayarlayan regülatörün içerisinde çatlak oluşumu hususuna hiç değinmemiştir. Bu durum açıkta kalmıştır. Oysaki bu hasarın tam olarak tespiti için bu parçaların da incelenmesi gerekirdi. Bu durumun tespiti mevcut keşif imkânları ile mümkün olmadığı için arızanın sebebi ile ilgili kesin hüküm oluşturamamış olup kullanıma bağlı mutat aşınmaların olması durumu dikkate alınarak pompa değişimi makul değildir. Pompa değişimi durumu onarılması mümkün olmayan hasarlarda kabul edilebilir bir yöntemdir.
Sonuç itibari ile, oluşan hasarla ilgili, ret kararının verilmesinde eksper raporunda kanaat edildiği üzere ( Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları / Teminat Dışı Kalan Haller / h ) Makineterin normal İşlemesinden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmalardan meydana gelen hasarlar ) maddesine temel teşkil edebilecek, hasarın mutat aşınma sonucu olarak değerlendirilebilmesi için kesin ve yeterli teknik delil ve emareler yoktur.
Aynı şekilde, hasarın dışarıdan gelen bir etki ile ani bir olay sonucu oluştuğu yönünde de kesin ve yeterli delil ve emare bulunmamaktadır.
Hasar gören parçaların yetkili servis tarafından, yine kesin bilgi ve emarelere dayalı olarak değil, kanaat sonucu yenileriyle değiştirildiği, tamirat seçeneğinin denenmediği görülmektedir.
Oluşan hasarın kesin sebebinin tespiti için servis tarafından iddia edilen basınç duyarlı regülatör içerisinde çatlak olup olmadığının tespitinin yapılması gerekmektedir. Bu durum alanında uzman kişilerce özel ve ileri teknik tetkiklerle tespit edilebilir. Bu özel tetkiklerin yaptırılması ve gerçek hasar sebebinin ortaya çıkarılmasında sayın mahkemenizin resen veya taraflardan birinin talebi üzerine yapılacak bu teknik inceleme sonucu ortaya çıkarılması hususu sayın mahkemenizin takdirine sunulmuştur." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememizin 20/11/2019 tarihli celsesinde Uyuşmazlık noktası tespiti bilirkişi raporunda belirtildiği üzere hasarın sebebinin tespit edilebilmesi için dava konusu makinalardan anlayan bir akademisyen makina mühendisi, bir sigorta uzmanı bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden mahallinde keşif yapılmak suretiyle ve gerektiğinde bilirkişilerin gerekli gördüğü testlerin yapılması suretiyle rapor alınması için Kütahya Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş olup; talimatla yapılan keşif sonucu alınan 13/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Sonuç olarak, bahse konu bidrolik pompaların regülatörlerinde olduğu iddia edilen kılcal çatlakların pompaların performansının düşmesine neden olabileceği, fakat bu hasarın gözle kontrollerle tespit edilmesinin mümkün olmadığı ancak laboratuvar ortamında yapılacak deneylerle tespit edilebileceği, rapor tarihi itibariyle hidrolik pompaların regülatörlerinde kılcal çatlak olduğunu gösterir bir teknik verinin dosyada olmaması nedeniyle kılcal çatlak varlığı ve oluşum nedeni tespit edilene kadar mevcut veri ve tespitlere göre hidrolik pompalarda oluşan arızanın ani ve beklenmedik bir faktör kaynaklı değil normal, alışılmış çalışmaya bağlı oluşan yıpranma kaynaklı oluştuğu ve bakımlarda gerekli hassasiyetin gösterilmemesi ve aksatılması sonucu oluştuğu, dolayısıyla hasara neden olan bu faktörlerin makine kırılması sigorta genel şartları kapsamında olmadığı," şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememizin 23/10/2024 tarihli celsesinde dosyanın dosya kapsamında son rapor hazırlayan (... ve ...) bilirkişi heyetine tevdi edilerek ; 1 no.lu ara karar gereği dosyaya kazandırılacak bilgi belgeler değerlendirilerek ayrıca hasarın kılcal çatlaktan kaynaklı olması (bu ihtimalde hasarın ani bir olay ile mi meydana geleceği yahut üretimden kaynaklı ya da kullanıma bağlı olarak çatlak oluşup oluşmayacağı değerlendirilerek) ve aşınmadan kaynaklı olması durumunda ayrı ayrı değerlendirme yapılarak; her iki durum için de hasarın sigorta kapsamında kayıp kalmayacağı hususunda değerlendirme yapılmasının istenilmesine, ayrıca dosya kapsamında alınan önceki raporda hasar tamiri değil pompa değişimi yapıldığı bu yöntemin ekonomik olmayan durumlarda tercih edilmesi gereken bir husus olduğu yönünde değerlendirmeler bulunulmakla, meydana gelen hasarın onarımı için hasar tarihi itibari ile yapılabilecek ve sigortaya rücu edilebilecek makul masrafın ne kadar olduğu hususlarında değerlendirme yapılmasının istenilmesine karar verilmiş olup 12.07.2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle: " Bahse konu hidrolik pompaların hasar nedeninin, regülatörlerindeki kılcal çatlak kaynaklı mı? veya parçalarındaki aşınma kaynaklı mı? olup olmadığı varsayımları göz önüne alındığında;
Hasar oluştuğunda iş makinasının çalışma saatinin ... olması, hidrolik pompaların basıncın üretildiği kısımlarındaki parçalarda (valve plate, swash plate ve silindir bloğu) çizikler ve üniform aşınmalar görülmesi, aşınan silindir bloğu ve valve plate gibi parçaların arayüzeyinden yağın sızarak pompa basıncının düşmesine neden olabileceği, literatürde benzer hidrolik pompaların çalışma ömürlerinin 10.000-20.000 saat olduğu, pompa parçalarının sürekli yağ basıncına maruz kalmasının parçaların yorulmasına neden olabileceği nedenleriyle arızanın aşınma veya yorulma kaynaklı olma ihtimalinin yüksek olduğu, aynı nedenlerden dolayı hasarın kullanıma bağlı zamanla olma ihtimalinin yüksek olduğu,
Hasarın iş makinasının ilk çalışmasından hemen sonra değil belli bir çalışma saati üzerinde meydana gelmiş olması, pompa yağ basıncının malzeme yorulmasına neden olarak parçalarda olası kılcak çatlakların oluşturabileceği ve üretim kaynaklı kusurların neden olduğu arızaların genellikle aracın ilk çalışma sürelerinde ortaya çıkabileceği, örneğin hidrolik pompaların performansının aracın ilk çalışma saatlerinden itibaren gittikçe düşebileceği nedenleriyle olası kılcal çatlakların üretim kaynaklı olma ihtimalinin düşük olduğu,
Hasarın iş makinasının ilk çalışmasından hemen sonra değil belli bir çalışma saati üzerinde meydana gelmiş olması ve pompa parçaları üzerinde zamanla çalışmaya bağlı çizikler ve üniform aşınmalar olması dolayısıyla hasarın iş makinasının ilk çalışmasından sonra normal çalışır halde iken veya aynı iş yerinde temizleme, revizyon veya değiştirme esnasında veya dururken ani ve beklenmedik nedenlerden oluşmadığı,
Hasara neden olduğu öngörülen aşınmaların ve olası kılcal çatlakların bakımların düzenli yapılmaması, ortam sıcaklığı ve hidrolik yağ sıcaklığının yüksek olması, tozlu ortamlarda çalışma, sürtünmelere bağlı yıpranmalar ve yağ basıncına maruz kalan parçaların yorulması kaynaklı olabileceği, bu nedenlerin pompaların normal işlemesinden ve mutad kullanılması sonrası ortaya çıkması nedeniyle her iki durumunda makine kırılması sigorta genel şartları kapsamında olmadığı,
Poliçe Sözleşmesi teminatları içerisinde kabul edilmesi durumunda; Toplam Hasar Onarım maliyetinin kdv hariç 75.050,74 TL olduğu, Poliçe şartları gereği 31.042,50 TL Tenzili Muafiyet uygulanması gerektiği, Net Ödenebilir Tutarın 75.050,75 – 31.042,50 TL =44.008,25 TL ( 26.07.2017 Tarihi itibari ile) kanaati oluşmuştur. " şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE:
Dava; taraflar arasındaki sigorta sözleşmesi kapsamında sigortalanan malın hasar görmesi nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Davacı dava dilekçesinde; davacının dava dışı ... Kiralama A.Ş.'den 26/05/2017 tarihli finansal kiralama sözleşmesi ile ... G(SN:3252)lastik tekerlekli yükleyici (iş makinası) kiraladığını, kiralanan makinelere ilişkin olarak davalı taraf ile 06.06.2017 tarihli Makine kırılması sigorta poliçesi sözleşmesi imzalandığını, bu sigorta poliçesinin primlerinin de davacı tarafından ödendiğini, finansal kiralama sözleşmesine konu iş makinası çalıştığı sırada pompasında kırılma meydana geldiğini, hasar gören makinenin bunun üzerine yetkili servise gönderildiğini, yetkili servis... Teknik Yöneticilerinin düzenlemiş olduğu rapordan görüleceği üzere dava konusu makinada, pompada çatlak oluşumu neticesinde hasar oluştuğunu davalının hasarın teminat kapsamına girmediğini belirtilerek zararı karşılanmadığını beyan etmiş ve zararın tazmini isteminde bulunmuştur.
Davalı taraf davaya cevap dilekçesinde; hasarın teminat kapsam dışı olduğunu beyan etmiş ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, ilgili müzekkere cevapları celbedilmiş, tarafların iddia ve savunmaları noktasında belirlenen uyuşmazlık konularında 1 makine mühendisi, bir sigorta eksperi bilirkişisinden mahallinde keşif yapılmak suretiyle rapor aldırılmak üzere talimat yazılmasına karar verilmiştir.
Talimat mahkemesi aracılığı ile hazırlanan 12/01/2019 tarihli raporda " Sonuç itibarı ile, oluşan hasarla ilgili, ret kararının verilmesinde eksper raporunda kanaat edildiği üzere ( Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları / Teminat Dışı Kalan Haller / h ) Makineterin normal İşlemesinden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmalardan meydana gelen hasarlar ) maddesine temel teşkil edebilecek, hasarın mutat aşınma sonucu olarak değerlendirilebilmesi için kesin ve yeterli teknik delil ve emareler yoktur.
Aynı şekilde, hasarın dışarıdan gelen bir etki ile ani bir olay sonucu oluştuğu yönünde de kesin ve yeterli delil ve emare bulunmamaktadır.
Hasar gören parçaların yetkili servis tarafından, yine kesin bilgi ve emarelere dayalı olarak değil, kanaat sonucu yenileriyle değiştirildiği, tamirat seçeneğinin denenmediği görülmektedir.
Oluşan hasarın kesin sebebinin tespiti için servis tarafından iddia edilen basınç duyarlı regülatör içerisinde çatlak olup olmadığının tespitinin yapılması gerekmektedir. Bu durum alanında uzman kişilerce özel ve ileri teknik tetkiklerle tespit edilebilir. Bu özel tetkiklerin yaptırılması ve gerçek hasar sebebinin ortaya çıkarılmasında sayın mahkemenizin resen veya taraflardan birinin talebi üzerine yapılacak bu teknik inceleme sonucu ortaya çıkarılması hususu sayın mahkemenizin takdirine sunulmuştur." şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.
Raporun dosyaya sunulması sonrasında tarafların talebinin bulunduğu görülmekle; hasarın sebebinin tespit edilebilmesi için dava konusu makinalardan anlayan bir akademisyen makina mühendisi, bir sigorta uzmanı bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden mahallinde keşif yapılmak suretiyle ve gerektiğinde bilirkişilerin gerekli gördüğü testlerin yapılması suretiyle rapor alınması için Kütahya Asliye Ticaret Mahkemesine yeniden talimat yazılmasına karar verilmiş ve 13/04/2021 tarihli bilirkişi heyet raporu ile " Sonuç olarak, bahse konu bidrolik pompaların regülatörlerinde olduğu iddia edilen kılcal çatlakların pompaların performansının düşmesine neden olabileceği, fakat bu hasarın gözle kontrollerle tespit edilmesinin mümkün olmadığı ancak laboratuvar ortamında yapılacak deneylerle tespit edilebileceği, rapor tarihi itibariyle hidrolik pompaların regülatörlerinde kılcal çatlak olduğunu gösterir bir teknik verinin dosyada olmaması nedeniyle kılcal çatlak varlığı ve oluşum nedeni tespit edilene kadar mevcut veri ve tespitlere göre hidrolik pompalarda oluşan arızanın ani ve beklenmedik bir faktör kaynaklı değil normal, alışılmış çalışmaya bağlı oluşan yıpranma kaynaklı oluştuğu ve bakımlarda gerekli hassasiyetin gösterilmemesi ve aksatılması sonucu oluştuğu, dolayısıyla hasara neden olan bu faktörlerin makine kırılması sigorta genel şartları kapsamında olmadığı, yönündeki tespit, değerlendirme ve kanaatlerimizi saygılarımızla arz ederiz." şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.
Bilirkişi raporu sonrası , raporda belirtilen çatlakların laboratuvar ortamında incelenmesi hususlarına ilişkin olarak üniversiteler ile yazışmalar yapılmış, mahkememiz 17 no.lu celsesinde meydana gelen hasarın kılcal çatlaklardan kaynaklanığı yönünde 08/09/2017 tarihli raporu hazırlayan ilgili servise müzekkere yazılarak; arıza tespitinin ne şekilde yapıldığı, kılcal çatlaklara ilişkin taraflarınca ne şekilde tespit yapıldığına dair bilgi ve belgelerin dosyamız arasına gönderilmesi istenmiş, davacı vekiline davaya konu aracın önceki bakımlarına ilişkin tüm bilgi belgeleri dosyaya sunmak üzere verilmiş, akabinde dosyanın dosya kapsamında son rapor hazırlayan (...ve ...) bilirkişi heyetine tevdi edilerek ; 1 no.lu ara karar gereği dosyaya kazandırılacak bilgi belgeler değerlendirilerek ayrıca hasarın kılcal çatlaktan kaynaklı olması (bu ihtimalde hasarın ani bir olay ile mi meydana geleceği yahut üretimden kaynaklı ya da kullanıma bağlı olarak çatlak oluşup oluşmayacağı değerlendirilerek) ve aşınmadan kaynaklı olması durumunda ayrı ayrı değerlendirme yapılarak; her iki durum için de hasarın sigorta kapsamında kayıp kalmayacağı hususunda değerlendirme yapılmasının istenilmesine, ayrıca dosya kapsamında alınan önceki raporda hasar tamiri değil pompa değişimi yapıldığı bu yöntemin ekonomik olmayan durumlarda tercih edilmesi gereken bir husus olduğu yönünde değerlendirmeler bulunulmakla, meydana gelen hasarın onarımı için hasar tarihi itibari ile yapılabilecek ve sigortaya rücu edilebilecek makul masrafın ne kadar olduğu hususlarında değerlendirme yapılmasının istenilmesine karar verilmiş ve 17/07/2025 tarihli rapor dosyaya kazandırılmıştır. İlgili raporda " Bahse konu hidrolik pompaların hasar nedeninin, regülatörlerindeki kılcal çatlak kaynaklı mı? veya parçalarındaki aşınma kaynaklı mı? olup olmadığı varsayımları göz önüne alındığında;
Hasar oluştuğunda iş makinasının çalışma saatinin 12633 olması, hidrolik pompaların basıncın üretildiği kısımlarındaki parçalarda (valve plate, swash plate ve silindir bloğu) çizikler ve üniform aşınmalar görülmesi, aşınan silindir bloğu ve valve plate gibi parçaların arayüzeyinden yağın sızarak pompa basıncının düşmesine neden olabileceği, literatürde benzer hidrolik pompaların çalışma ömürlerinin 10.000-20.000 saat olduğu, pompa parçalarının sürekli yağ basıncına maruz kalmasının parçaların yorulmasına neden olabileceği nedenleriyle arızanın aşınma veya yorulma kaynaklı olma ihtimalinin yüksek olduğu, aynı nedenlerden dolayı hasarın kullanıma bağlı zamanla olma ihtimalinin yüksek olduğu,
Hasarın iş makinasının ilk çalışmasından hemen sonra değil belli bir çalışma saati üzerinde meydana gelmiş olması, pompa yağ basıncının malzeme yorulmasına neden olarak parçalarda olası kılcak çatlakların oluşturabileceği ve üretim kaynaklı kusurların neden olduğu arızaların genellikle aracın ilk çalışma sürelerinde ortaya çıkabileceği, örneğin hidrolik pompaların performansının aracın ilk çalışma saatlerinden itibaren gittikçe düşebileceği nedenleriyle olası kılcal çatlakların üretim kaynaklı olma ihtimalinin düşük olduğu,
Hasarın iş makinasının ilk çalışmasından hemen sonra değil belli bir çalışma saati üzerinde meydana gelmiş olması ve pompa parçaları üzerinde zamanla çalışmaya bağlı çizikler ve üniform aşınmalar olması dolayısıyla hasarın iş makinasının ilk çalışmasından sonra normal çalışır halde iken veya aynı iş yerinde temizleme, revizyon veya değiştirme esnasında veya dururken ani ve beklenmedik nedenlerden oluşmadığı,
Hasara neden olduğu öngörülen aşınmaların ve olası kılcal çatlakların bakımların düzenli yapılmaması, ortam sıcaklığı ve hidrolik yağ sıcaklığının yüksek olması, tozlu ortamlarda çalışma, sürtünmelere bağlı yıpranmalar ve yağ basıncına maruz kalan parçaların yorulması kaynaklı olabileceği, bu nedenlerin pompaların normal işlemesinden ve mutad kullanılması sonrası ortaya çıkması nedeniyle her iki durumunda makine kırılması sigorta genel şartları kapsamında olmadığı,
Poliçe Sözleşmesi teminatları içerisinde kabul edilmesi durumunda; Toplam Hasar Onarım maliyetinin kdv hariç 75.050,74 TL olduğu, Poliçe şartları gereği 31.042,50 TL Tenzili Muafiyet uygulanması gerektiği, Net Ödenebilir Tutarın 75.050,75 – 31.042,50 TL =44.008,25 TL ( 26.07.2017 Tarihi itibari ile) kanaati oluşmuştur. " şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede; davaya konu makineyi teminat altına alan 06/06/2017 tarihli Makine Kırılması Sigorta Poliçesinin tanzim edildiği, söz konusu poliçe içeriğinde Makine Kırılması Sigorta Genel Şartları maddelerine de atıf yapıldığı ve sözleşmenin eki niteliğinde olduğunun değerlendirildiği, ilgili poliçenin tabi olduğu makine kırılması genel şartları 3- h) maddesinde makinelerin normal işlemesinden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmalardan veya çürüme, paslanma veya oksidasyondan, buhar kazanlarında kireçlenme ve çamurlanmadan işletmede doğrudan doğruya meydana gelen etkilerden, atmosferik vesair şartların sebebiyet verdiği tedrici bozulmalardan, kaynaklı hasarların teminat dışı haller arasında düzenlendiği, somut olay yönünden yapılan değerlendirmede mahkememizce dosya kapsamında alınan 17/07/2025 tarihli bilirkişi raporunun , hükme elverişli bulunduğu, daha önceki heyetten aldırılan bilirkişi raporunda hasarın nedeni tam olarak tespit edilemediğinden raporlar arasında çelişki de bulunmadığının değerlendirildiği, ilgili bilirkişi raporunda; hasar oluştuğunda iş makinasının çalışma saatinin ...olması, hidrolik pompaların basıncın üretildiği kısımlarındaki parçalarda (valve plate, swash plate ve silindir bloğu) çizikler ve üniform aşınmalar görülmesi, aşınan silindir bloğu ve valve plate gibi parçaların arayüzeyinden yağın sızarak pompa basıncının düşmesine neden olabileceği, literatürde benzer hidrolik pompaların çalışma ömürlerinin 10.000-20.000 saat olduğu, pompa parçalarının sürekli yağ basıncına maruz kalmasının parçaların yorulmasına neden olabileceği nedenleriyle arızanın aşınma veya yorulma kaynaklı olma ihtimalinin yüksek olduğu, aynı nedenlerden dolayı hasarın kullanıma bağlı zamanla olma ihtimalinin yüksek olduğu, hasarın iş makinasının ilk çalışmasından hemen sonra değil belli bir çalışma saati üzerinde meydana gelmiş olması, pompa yağ basıncının malzeme yorulmasına neden olarak parçalarda olası kılcak çatlakların oluşturabileceği ve üretim kaynaklı kusurların neden olduğu arızaların genellikle aracın ilk çalışma sürelerinde ortaya çıkabileceği, hasarın iş makinasının ilk çalışmasından hemen sonra değil belli bir çalışma saati üzerinde meydana gelmiş olması ve pompa parçaları üzerinde zamanla çalışmaya bağlı çizikler ve üniform aşınmalar olması dolayısıyla hasarın iş makinasının ilk çalışmasından sonra normal çalışır halde iken veya aynı iş yerinde temizleme, revizyon veya değiştirme esnasında veya dururken ani ve beklenmedik nedenlerden oluşmadığı, hasara neden olduğu öngörülen aşınmaların ve olası kılcal çatlakların bakımların düzenli yapılmaması, ortam sıcaklığı ve hidrolik yağ sıcaklığının yüksek olması, tozlu ortamlarda çalışma, sürtünmelere bağlı yıpranmalar ve yağ basıncına maruz kalan parçaların yorulması kaynaklı olabileceği, bu nedenlerin pompaların normal işlemesinden ve mutad kullanılması sonrası ortaya çıkması nedeniyle her iki durumunda makine kırılması sigorta genel şartları kapsamında olmadığı yönünde yapılan değerlendirmeler ile meydana gelen zararın ani ve beklenmedik bir zarar olmadığı, mutad kullanım sonucu oluşan hasar olduğu tespit edildiği bu hali ile meydana gelen zararın teminat kapsamında olmadığının anlaşıldığı, davacı taraf her ne kadar ilgili parçaların laboratuvar ortamında kılcal çatlaklar yönünden incelenmesi talebinde bulunmuş ise de; hükme esas alınan bu raporda "hasarın belli bir çalışma saati üzerinde meydana gelmiş olması, pompa yağ basıncının malzeme yorulmasına neden olarak parçalarda olası kılcak çatlakların oluşturabileceği ve üretim kaynaklı kusurların neden olduğu arızaların genellikle aracın ilk çalışma sürelerinde ortaya çıkabileceği, örneğin hidrolik pompaların performansının aracın ilk çalışma saatlerinden itibaren gittikçe düşebileceği nedenleriyle olası kılcal çatlakların üretim kaynaklı olma ihtimalinin düşük olduğu, " şeklindeki değerlendirme dikkate alındığında, hasara neden olan parçalarda kılcal çatlak tespit edilse dahi bu hususun özellikle aracın belli bir saatin üzerinde çalıştıktan sonra hasara sebebiyet verdiği dikkate alındığında olası kılcal çatlakların üretim kaynaklı olma ihtimalinin düşük olduğu yönünde değerlendirme yapıldığı, ihtimalin de değerlendirildiği görüldüğünden usul ekonomisi de dikkate alınarak dosya kapsamında alınan raporun yeterli ve hüküm kurmaya elverişli olduğu değerlendirilmiş açıklanan nedenlerle ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi 2021/534 E., 2024/157 K. Sayılı kararı dosyamız ile emsal mahiyettedir.)
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2 - Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alınan 341,55 TL harcın mahsubu ile bakiye 390,45 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına.
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 20.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde kendilerine iadesine,
Dair, hazır bulunan taraf vekillerinin (e duruşma ile) yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/07/2026
Katip
¸
Hakim
¸