T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/362 Esas
KARAR NO: 2019/5
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 25/04/2018
KARAR TARİHİ: 08/01/2019
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı şirket arasında 09/06/2010 tarihinde ürün tedarik sözleşmesi imzalandığını, davacı ve davalı arasındaki sözleşmeye göre davacı şirket, davalı şirketin listesinde bulunan ürünlerini tedarik edecek ve davalı da bunları yurt içi ve yurt dışı piyasalardan bulup alacağını, taraflar arasında yapılan bu sözleşmedeki yükümlülükleri davacı şirketin yerinde getirdiğini, 1 yıllığına yapılan sözleşme göre ürünler tedarik edilerek davalı şirkete teslim edildiğini, ancak davalı şirketin herhangi bir ödeme yapmadığını, borcu ödemek istemeyen davalı şirket ve onun adına hareket eden kişiler, davacı şirketin tek yetkilisi olan ...'yı 24/03/2011 tarihinde zorla kaçırarak 4 adet çeki imzalattırdıklarını, bu işlemi yapmadan önce davacı şirketin yetkilisi ...'yı şirket kaşe ve evraklarının bulunduğu yere götürerek davacı şirketin tüm kaşe ve belgelerine zorla el koyduklarını, davacı şirket yetkilisinin ...'nın bu olaydan sonra kendi şirketinin hiçbir defterine, kaşesine ulaşamadığını, vergi dairesi ile ilgili işlemlerin nasıl ve kimler tarafından yapıldığını bilmediğini, davacı şirket bu olaylar üzerine kısa sürede şirketin kapanışını yapmak zorunda kaldığını, ceza mahkemesinin uzun süren yargılamasında eksik olan delillerin toplandığını bu sayede davalı şirketin ticari defterleri incelendiğini ve bu defterlerde yağmalanan çeklerin bulunduğunu, çeklerin tüm bilgilerinin kimler tarafından tahsil edildiğinin tespit edildiğini, ... 14. Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas dosyasından 4 adet çekin yağması suçundan davalı ... yetkilisi ...'in de olduğu sanıklara ceza verildiğini, davacı şirket yetkilisi ...'nın zorla kaçırıldığının da sabit görüldüğünü, yaşanan bu olaylardan dolayı davacı şirketin 1.815.000,00TL nin şimdilik 10.000,00TL kısmının 30/03/2011 tarihinden itibaren sözleşmeye göre belirlenen faiziyle birlikte tahsili talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İTO kayıtlarına göre davalı şirketin adresinin " ..." olup Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetki çevresinde olduğunu, bu nedenle mahkemenizin yetkisine itiraz ettiklerini, davacı şirketin 18/02/2015 tarihi itibariyle kaydının kapatılarak tasfiye edildiğini, dava ehliyetinin gerçek ve tüzel kişinin kendisinin veya yetkili kılacağı bir temsilci veya vekil aracılığı ile bir davayı takip etme ve usuli işlemlerini yapabilme ehliyetidir. Dava ehliyetinin dava şartlarından olup re'sen dikkate alınacağını, limited şirketin tüzel kişiliğinin ticaret sicilinden silinmesi ile sona ereceğini, tüzel kişiliğini kaybeden limited şirketlere davada husumet tevcih edilebilmesi için şirketin yeniden ihyasına gidilerek yargılamanın limited şirket tüzel kişiliğine karşı devamının sağlanmasının gerektiğini, taraf sıfatının bulunmaması nedeniyle davanın sıfat yokluğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraf ehliyeti, davada taraf olabilme yeteneği olup, medeni (maddi) hukuktaki medeni haklardan yararlanma (hak) ehliyetinin medeni usul hukukunda büründüğü şekildir. Buna göre, hak ehliyeti bulunan her gerçek ve tüzel kişi, davada taraf olabilme ehliyetine de sahiptir. 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 38. maddesinde, davaya ehliyetin, Medeni Kanun ile tayin olunduğu belirtilmiş; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 50. maddesinde, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanın, dava ehliyetine de sahip olduğu; anılan Kanunun 114. maddesinin (d) bendinde, tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmalarının dava şartı olduğu; 115. maddesinde ise, mahkemenin, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı, tarafların da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilecekleri belirtilmiştir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 49 ve 50. maddelerinde; tüzel kişilerin, kanuna ve kuruluş belgelerine göre gerekli organlara sahip olmakla fiil ehliyetini kazanacakları ve iradelerini bu organları aracılığıyla açıklayacakları, aynı şekilde HUMK'nun 39. (HMK.52) maddesine göre ehliyeti haiz olan tüzel kişilerin yasal organları ile hareket edecekleri hüküm altına alınmıştır. Ölüm ile kişilik hakları son bulduğundan ölü kişi adına dava açılamaz, hüküm kurulamaz; nitekim ölmüş kişinin taraf ehliyeti bulunmamaktadır. Tüzel kişiliği sona ermiş bir şirkete de gerçek ölü kişilere uygulanan hükümler kıyasen uygulanabilir. Bu durumda dava konusu olay açısından davacı şirketin İstanbul Ticaret Odası kayıtları incelendiğinde dava tarihi olan 25/04/2018 tarihinden önce tüzel kişiliğinin sona erdiği anlaşılmaktadır. Bu hususa davacı tarafça verilen dava dilekçesinde de değinilmiştir. Açıklanan nedenlerden dolayı davanın hmk 114/1-d maddesi gereği davacının tüzel kişiliği 25/04/2018 tarihinde dava tarihinden önce son bulduğundan usulden reddine, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda Açıklandığı Üzere,
1-Davanın HMK 114/1-d ve 115/2 maddesi uyarınca DAVA ŞARTI NOKSANLIĞINDAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 35,90-TL red harcının peşin alınan 170,78-TL den düşümü ile arta kalan 134,88-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacının yaptığı masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 2.725,00 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı ve davalı vekiline kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/01/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır