T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/379 Esas
KARAR NO: 2019/995
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/04/2018
KARAR TARİHİ: 02/12/2019
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin yaş meyve sebze alım satım işiyle iştigal eden bir esnaf olduğunu ve yapmış olduğu işi gereği kıymetli evrak düzenlediğini, devir ve ciro edip aldığını, müvekkilinin Bayrampaşa metrobüs durağında içerisinde bir miktar parasının ve şahsi eşyalarının bulunduğu, bunun yanı sıra davaya konu ... ... Şubesine ait (eski ... Şubesi) 30/04/2018 tarih ve ... çek numaralı 25.000,00 TL 'lik çek ile birlikte toplam 13 adet çeki kaybetmek veya çaldırmak sureti ile rızası hilafında elinden çıkardığını, bunun üzerine müvekkilinin hemen ... CBS 'nın ... hazırlık numaralı dosyası ile söz konusu kayıp çekler nedeniyle şikayet başvurusunda bulunarak ilgili çeklerin 3. Kişiler tarafından kullanılmasının engellenmesi için iptalini talep etmiş, ilgili bankalara ödeme yasağı konulması ve çekleri ibraz edenlerin açık kimliklerinin bildirilmesi cihetinde müzekkere yazılarak bilgi verilmesinin talep edildiğini, ... CBS 'nın ... Soruşturma numaralı dosyasından davaya konu çek için ilgili bankaya yazılan müzekkere gereği dava konusu çeklerin de aralarında bulunduğu çekler için savcılık nezdinde soruşturma başlatıldığı bilgilerinin iletildiğini, banka cevabi yazısında davaya konu çekin davalılardan ... Ltd. Şti tarafından ciro edilmek suretiyle diğer davalı ...Ş 'ne, ondan da ciro edilmek suretiyle diğer davalı ...Ş 'ne verildiği ve onun tarafından da bankaya ibraz edildiği bilgisinin verildiğini, müvekkili hakkında henüz icra işlemleri başlamamış olduğunu, banka takas görüntüsünden tarafların belirlenmek suretiyle aynı gün menfi tespit davası ikame edildiğini, müvekkilinin imza sirküleri ile çek üzerindeki imza karşılaştırıldığında ilk bakışta bile imzanın müvekkiline ait olmadığının görüleceğini, bu nedenle müvekkilinin ticari manada itibar kaybı ve sıkıntı yaşamaması için sunulan evraklar mukabelinde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile davaya konu çekin iptaline, davalıların %20 'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmelerine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile diğer davalı ...Ş. arasında akdolunan, 08/02/216 tarih ve 26547 sayılı Genel Faktoring Sözleşmesine istinaden, müvekkil şirketin faktoring müşterisi ... tarafından bedeli, faktoring borcuna mahsup edilmek üzere kayıtsız şartsız ciro ile 19.01.2018 tarihinde ... sayılı fatura giriş bordrosu, çek giriş bordrosu, alacak bildirimi ve temlik sözleşmesi ile birlikte davacı adına tanzim edilen 4 adet faturaya istinaden, davacı keşideli 30.04.2018 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli ... numaralı 1 adet çek teslim edildiğini ve re-faktoring işlem bedelinin müşterinin yazılı talimatına istinaden belirttiği banka hesabına EFT yapıldığını, Faktoring konusu edilen çekin takas odası aracılığı ile ibrazında 30/04/2018 tarihinde çek bedeli takas sisteminden tahsil edilemediğini, 03/05/2018 tarihinde müşterinin çek bedelini havale yolu ile ödemesi üzerine, çek aslının 03/05/2018 tarihinde müşteri şirket çalışanına imza karşılığında iade edildiğini, davacının tüm iddialarının yersiz ve mesnetsiz olduğunu, müvekkili şirketin çeki yasal prosedüre uygun olarak belgeleri ile birlikte teslim aldığını, davacı ile diger davalının ve müvekkili şirketin 2017/2018 yıllarına ilişkin tüm ticari defter ve kayıtları üzerinde uzman bilirkişi heyeti ile inceleme yapılması gerektiğini, bu nedenler ile davanın müvekkili şirket yönünden husumet nedeni ile reddine, husumet itirazlarımızın kabul görmemesi durumunda, müvekkili şirketin çek bedelini diğer davalıdan tahsil etmiş olması ve davacıya müracaat imkanının bulunmaması nedeni ile davanın esastan reddini, müvekkili şirketin çeki kötü niyetle ve bile bile borçlu zararına hareketle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu sabit olmadığından, yapılan faktoring işlemi yasal prosedüre uygun ve faturaya dayandığından, ayrıca çek nedeni ile faktoring ilişkisine girilmiş olması kıymetli evraktaki ilkelerin istisnası olarak yorumlanamayacağından kıymetli evrakın mücerretliği ilkesi gereği hamilin keşideci ve ciranta arasındaki borcun doğuş sebebini araştırmakla yükümlü bulunmadığından, çek alacağın temliki yolu ile değil kayıtsız şartsız ciro yolu ile teslim alındığından davanın reddine, mahkemece talep edilen hususlarda yaptırılacak araştırma ve incelemeler sonucunda davacının çekteki imza ile yine davacı tarafından keşide edilen çeklerin akıbetinin banka kayıtları üzerinde yapılacak uzman bilirkişi incelemesi ile tespitini ve bu şekilde ödenen çeklerin tespit edilmesi durumunda yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucunda davanın reddine, davanın kabulüne karar verilmesi durumunda genel hükümlere göre açılmış menfi tespit davasında %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmeyeceğinden talebin reddine, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki tedbir talepli menfi tespit konulu dava, çekte keşideci sıfatında bulunan davacının çekin çalıntı olduğu iddasıyla imza inkarına dayandığını, müvekkilinin bir faktoring firması olduğunu, faktoring işlemleri neticesinde çek devraldığını, davaya konu 25.000,00 TL bedelli çek faktoring işlemi kapsamında taraflarına önce ciranta olarak bulunan ... İnş. Tah. Tur. Taş. Tar. San. Tic. Ltd. Şti 'den faktoring işlemi neticesinde devralındığını, müvekkilinin kanuna uygun olarak faktoring sözleşmesi ile birlikte çeki kendisinden önceki ciranta olarak bulunan ... San. Tic. Ltd. Şti ile davacı ... arasındaki ticari ilişkiyi gösterir, çekin alımına sebep olan fatura ile birlikte devraldığını, ve karşılık olarakta çek bedelini Müşterisi ...e ödediğini, iyi niyetli müvekkilinin çek üzerindeki davacının imzasının sahte olup olmadığını bilebilecek durumda olmadığını, müvekkilinin sadece çek alma hususunda faktoring yasasına uygun olarak müşterisinden devraldığı çekteki alacağı teşvik eden fatura ve benzeri belgelerin var olup olmadığını araştırma konusunda sorumluluğu bulunduğunu, müvekkilinin bu sorumluluğunuda yasalara ve hukuka uygun olarak yerine getirdiğini, bu nedenlerle haksız davanın ve karşı tarafın tüm taleplerinin reddine, lehlerine tazminata hükmedilmesine ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti veya vekili tarafından dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; ... ... şubesine ait (eski merter çarşı şubesi) 30/04/2018 tarih, ... çek nolu 25.000,00 TL 'lik çekin kaybolmak veya çaldırmak suretiyle rızası hilafında elinden çıkması sonucu davalılara borçlu olmadığının tespiti ile mahkeme kararının kesinleşmesine kadar çekin ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesi talepli menfi tespit davasıdır.
Deliller; Dosya Münderecatı, davalı ...defterleri, bilirkişi incelemesi.
Mahkememiz dosyasından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilerek, 13/09/2019 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Davalı ...Ş. 'nin dava konusu 2018 yılına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin sûresinde yaptırıldığı, kayıtların düzenli olduğu ve defterlerin birbirlerini doğruladığı görülerek 6102 sayılı TTK nın 64/3 ve MMK nın 222 md uygun olduğu, sahibi lehine delil teşkil edeceği kanaatine varılmıştır.
Davacı vekilinin 04/06/2018 havale tarihli dilekçesi ile ...hakkındaki davasından vazgeçtiğini, davalı ...hakkında davadan feragat dilekçesi verilmesi sebebi ile gereğinin yapılmasının talep edildiği görülmüştür.
Davalı ... haricinde diğer davalı ve davacı taraf defterlerinin ibraz edilmediği anlaşılmıştır.
... Faktoring Ticari defter Kayıtları ve dosyaya sunulan belgeler incelenmesinde, ticari defterlerin yasaya uygun olarak kaydedildiği, çek girişinin ... Faktoring ile ... faktoring arasındaki sözleşmeye istaneden ... faktoring 'den yapıldığı, dosyada fotokopisi bulunan çekte ciro silsilesinin; ... Kardeşler, ... Faktoring ve ... Faktoring şeklinde olduğu, çekin arkasında "... A.Ş. tarafından yazılan keşideci imzası ile banka kayıtlarındaki imzanın birbirini tutmadığı nedeni ile ödeme yapılmadığı" şerhinin bulunduğu, çekin yevmiye defterine 17/01/2018 tarihinde ... yevmiye no ile kaydedildiği, çekin dayanağı olan faturaların dosyada mübrez olup tarihlerinin 04/01/2018-06/01/2018 ve 15/01/2018 olduğu hususlan tespit edilmiştir.
Mahkememizin ... Cumhuriyet Başsavcılığına gönderdiği 06/02/2019 tarihli yazıya Cumhuriyet Başsavcılığının cevabının "... soruşturma sayılı dosya koğuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiştir, İtiraz üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığına ... üst dosya ile gönderildiği" şeklindedir.
Mahkememizce iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafın ticari defterlerinin lehine delil teşkil edeceği, ... Faktoring ile ... Faktoring arasındaki sözleşme tarihin 08/02/2016, dava konusu çekin dayanağı olan faturaların tarihinin 04/01/2018-06/01/2018 ve 15/01/2018 olduğu, çekin ... faktoring kayıtlarına alınış tarihinin 17/01/2018 oluşunun işlem akışının faktoring yasalarına uygun olduğu tespit edilmiş olup, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ESAS NO: 2013/14969 KARAR NO: 2013/19320 kararı ile 19. Hukuk dairesinin 2018/4114 E., 2019/1585K. 12/03/2019 tarihli kararında da belirtildiği üzere davalı ... şirketinin dava konusu çeki iktisap ederken yasa, sözleşme ve objektif iyi niyet kurallarına uygun hareket ettiği, davalı uhdesinde bulunan dava konusu çekin çalıntı olduğunun davacı tarafça davalı şirkete direk olarak bildirilmemiş olduğu, davalı ... şirketinin iktisapta iyi niyetli yetkili hamil olduğu, bu çekleri iktisap ederken bile bile borçlu zararına hareket ettiği, kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğu hususu kanıtlanamadığından ... Faktoring 'e karşı açılan davanın esastan reddine, davacı tarafından davalı ...hakkında davadan feragat edildiği anlaşıldığından ... Faktoring 'e karşı açılan davanın feragat nedeni ile reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM :
1-... Faktoring 'e karşı açılan davanın feragat nedeni ile reddine,
2-... Faktoring 'e karşı açılan davanın esastan reddine,
3-Alınması gerekli 44,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 426,94 TL'den mahsubu ile artan 382,54 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı ... vekille temsil olunmakla red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya ödenmesine,
5-Davalı ... vekille temsil olunmakla red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya ödenmesine,
6-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansının geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 02/12/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır