T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/405 Esas
KARAR NO: 2019/1069
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/05/2018
KARAR TARİHİ: 16/12/2019
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin İstanbul 'da mukim müteahhitlik işi ile iştigal eden limited şirketi olduğunu,... Belediyesinin ATM Yerlerinin inşa ve kirası için proje hazırlayarak ihaleye çıkma kararı aldığını, İstanbul da mukim müvekkili şirketin bu ihaleye girmek amacı ile Mersinde mukim davalı ... arasında 30/10/2017 tarihli Danışmanlık Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 4.2 maddesi gereğince danışmanlık ücretinin sözleşmenin imzalanması şartı ile 960.000,00 TL olarak belirlendiğini, Sözleşmenin 4.3. Maddesi gereğince 40.000,00 TL davalıya nakden ödeme yaptığını, sözleşmenin 4.4 maddesi gereğince sözleşmenin imzalanacağı tarihe kadar teminat addedilmek üzere 200.000,00 TL tutarlı çek,... Şubesi Seri no..., 31/05/2018 vade ve 200.000,00 TL bedelli olacak şekilde davalı ... 'ın emrine düzenlenerek davalı ... 'a teslim edildiğini, ancak ... Belediyesi tarafından ihalenin iptal edildiğini, Danışmanlık sözleşmesi uyarınca teminat olarak verilen çekin davalı tarafından tüm taleplere rağmen iade edilmediğini, bu nedenler ile müvekkili şirket kusuru ve sorumluluğu olmayacak şekilde iptal edilen ihale sebebi ile TBK 136. Madde gereği davacının borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafından davalıya teminat olarak verilen çekin TBK 27. Madde gereğince hükümsüz kalması sebebi ile iptaline karar verilmesi ile dava konusu çek yönünden ihalenin Mersin Belediyesi tarafından iptal edilmiş olması nedeni ile HMK 389. Maddesine göre ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle davaya dayanak olarak gösterilen 30/10/2017 tarihli Danışmanlık sözleşmesini kabul etmediklerini, davaya dayanak yapılan 30/10/2017 tarihli danışmanlık sözleşmesinin 4.4. Maddesinde davalı müvekkiline danışman olarak 200.000,00-TL' lik teminat çekinin verildiğinden bahsedilmiş ise de söz konusu 200.000,00-TL' lik çekin ayırt edici özelliklerinin ( muhatap banka bilgileri ,keşide tarihi, çek numarası, hesap numarası, vb.) ilgili danışmanlık sözleşmesinde herhangi bir şekilde belirtilmediğini, Dolayısı ile dava konusu yapılan ve müvekkilde bulunan ...Şubesine ait...seri nolu 31/05/2018 keşide tarihli ve 200.000,00-TL bedelli çekin, 30/10/2017 tarihli danışmanlık sözleşmesinde bahsi geçen 200.000,00-TL' lik teminat çeki ile aynı çek olduğunun ispatı davacı tarafa düşmekte olup davacı tarafın da bu iddiasını da yazılı belge ile ispatı gerektiğini, Ayrıca davalı müvekkilinde bulunan çekin mücerret borç ikrarını içermesi bakımından hangi hukuki ilişkiden dolayı davalı müvekkilde bulunduğunu beyan etme zaruretlerinin bulunmadığını, Ayrıca 30/10/2017 tarihli danışmanlık sözleşmesinde bahsi geçen 200.000,00-TL tutarlı teminat çekinin 150 gün vadeli olduğunun ifade edildiğini, buna göre bahsi geçen teminat çekinin ilgili danışmanlık sözleşmesinin düzenlendiği 30/10/2017 tarihinden 150 gün sonrası olan 30/03/2018 keşide tarihli çek olması gerektiğini, Somut olayımızda ise dava konusu yapılan ... Şubesine ait ...seri nolu ve 200.000,00-TL bedelli çekin keşide tarihi 31/05/2018 tarihi olup dava konusu yapılan çekin, danışmanlık sözleşmesinde bahsi geçen teminat çeki ile aynı çek olmadığı açıkça ortada olduğunu, ihalenin iptalinde davalı müvekkile yüklenebilecek herhangi bir kusur da bulunmadığını, bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine, davacı tarafın alacağının % 20' sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN İSTANBUL ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN...ESAS SAYILI DAVADA:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin... Belediyesi sınırları içerisinde bulunan tüm ATM yerlerinin inşaa ve kirası için Proje hazırlayarak ihaleye çıkma kararı aldığını, İstanbul'da mukim müvekkili şirketin bu ihaleye girmek amacı ile Mersin'de mukim birinci davalı ... ile 30/10/2017 tarihli "Danışmanlık Sözleşmesi"imzaladığını, müvekkil şirke tarafından birinci davalı lehine ...şubesi seri no:..., 31/05/2018 vade tarihli ve 200.000,00 Tl bedelli çek keşide edildiğini, Ancak ...Belediyesi Atm yerlerinin inşaa ve kira ihalesini iptal ettiğini, ihalenin iptal edilmesi üzerine danışmanlık hizmeti vermeyen birinci davalının çeki iade etmesi talep edildiğini, birinci davalı tarafından oyalanan müvekkil şirket konuşu bu aşamada avukata taşıdığını, bunun üzerine mahkemeye başvurularak çek için İstanbul ... ATM'de ... esas sayılı dosyada ödeme yasağı kararı verildiği, ödeme yasağı üzerine birinci davalı takibe konu çeki, aralarında hiçbir hukuki ilişki bulunmayan ikinci davalı ...'ye, ...'de dava dışı...'ye keşide ettiğini, birinci davalının arkadaşının abisi olan...'de çek üzerinde ödeme yasağı bulunmasına rağmen ...İcra müdürlüğü'nün...E. Sayılı dosyası ile çek için kambiyo senetlerine mahsus takip yoluna başvurduğunu,... İcra Müdürlüğü müvekkil şirketin gayrimenkul, menkul ve üçüncü şahıslardaki alacaklarına haciz şerhi işletmiş olduğunu, 200.000,00 TL'lik takip için 3.000.000.00 TL'lik haciz yaptığını, müvekkil şirketin çalışmakta olduğu banka hesaplarına bloke koyduğunu, bunun üzerine müvekkil şirket tarafından ...İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasına 272.216,21 TL borç ödemesi yapıldığını ve dosyanın kapatılarak çek aslı iade alındığını, bu nedenlerden dolayı; 90.738,73 TL'nin birinci davalı ...'dan 90.738,21 TL'nin ikinci davalı ...'den 6098 sayılı TBK md. 167 maddeleri gereğince tahsili ile davacı...Ltd. Şti'ne ödenmesine, Asıl alacağa ödeme tarihi olan 12/09/2018 tarihinden itibaren ticari işlere uygulanan en yüksek oranda faiz işletilmesine, birinci davalı ...'ın ...Tapusuna kayıtları ... Ada, ... Parsel'de bulunan gayrimenkulünün İİK mad. 257 gereğince Haczine, bu talebin kabul görmemesi halinde tapu kayıtları üzerine HMK md. 389 gereğince üzerine Satılamaz şerhi düşünülmesine, ikinci davalı ...'nin ... Tapusuna kayıtlı ...Ada,...Parsel'de bulunan gayrimenkulünün İİK md. 257 gereğince haczine, bu talebin kabul görmemesi halinde tapu kayıtlarının üzerinde HMK md. 389 gereğince üzerine satılamaz şerhi düşülmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalılar veya vekili tarafından dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.
BİRLEŞEN İSTANBUL ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DAVADA:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Ltd. Şti.'nin, İstanbul'da mukim müteahhitlik işi ile iştigal eden limited şirket olduğunu, ... Belediyesi ATM Yerleri'nin inşaa ve kirası için proje hazırlayarak ihaleye çıkma kararı aldığını, müvekkkilinin bu ihaleye girmek amacı ile Mersin'de mukim dava dışı ... arasında 30.10.2017 tarihli "Danışmanlık Sözleşmesi" imzaladığını, bu sözleşmeye binaen 200.000,00 TL tutarlı çekin,... Şubesi Seri No:..., 31.05.2018 Vade ve 200.000,00 TL bedelli olacak şekilde davalı ...'ın emrine düzenlenerek davalı ...'a teslim edildiğini,... Belediyesi ATM Yerleri'nin inşaa ve kira işinin ... Belediyesi tarafından iptal edildiğini, ancak dava dışı ...'ın çeki iade etmediğini, bunun üzerine İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile çekin iptali ile menfi tespit davası ikame edildiğini, 200.000,00 TL tutarlı, 31.05.2018 vadeli, ... Şubesi Seri No... çeki için 24.05.2018 tarihinde mahkeme tarafından ödeme yasağı kararı verildiğini, 24.05.2018 günü ödeme yasağı konulan çeki tahsil edemeyen dava dışı ...'ın çeki bu defa arkadaşının abisi olan ve aralarında hiçbir ticari ilişki de bulunmayan davalı ...'ye ciro ettiğini, çek üzerinde ödeme yasağı bulunduğunu bilen ...'nin ... İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, müvekkili şirket tarafından ...Belediyesi ATM Yerleri'nin inşaa ve kirası için ...'a verilen ancak ihale iptal olunca karşılıksız kalan çeki ödeme yasağını bilerek devir alan ...'ye müvekkili şirketin herhangi bir borcu bulunmadığını, kusuru ve sorumluluğu olmayacak şekilde iptal edilen ihale sebebi ile TBK md. 136 gereğince davac... Ltd. Şti.'nin ...'ye borcu olmadığının tespiti ile, ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına borçlu bulunulmadığının tespitine karar verilmesini, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyası ile devam eden çek iptali davasının, müvekkili şirketin hak kaybına uğramaması amacı ile İİK md.72/3 gereğince teminat karşılığında ... İcra müdürlüğünün... esas sayılı dosyası ile başlatılan takibin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı ... veya vekili tarafından dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Asıl Dava; Davacının ...Belediyesi ATM Yerlerinin inşa ve kirası için davalı ... ile arasında 30/10/2017 tarihli danışmanlık sözleşmesi imzalandığı, davacı tarafından davalıya danışmanlık ücretinin teminatı olarak verilen ... şubesi ...seri nolu 200.000,00 TL bedelli çekin, ...Belediyesi ATM yerlerinin inşa ve kirası için yapılan ihalenin iptali neticesi karşılıksız kalması nedeni ile HMK 389. Mad. Gereğince ödeme yasağı konulmasına, davacı şirketin davalı ... 'a danışmanlık ücret borcu bulunmadığının tespitine, dava konusu çekin iadesine, iadenin mümkün olmaması halinde çekin iptali talepli davadır.
Birleşen İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/803 esas sayılı dosyasında dava; Davacının ... Belediyesi ATM Yerlerinin inşa ve kirası için davalı ... ile arasında 30/10/2017 tarihli danışmanlık sözleşmesi imzalandığı, davacı tarafından davalıya danışmanlık ücretinin teminatı olarak verilen ...şubesi ...seri nolu 200.000,00 TL bedelli çekin, ...Belediyesi ATM yerlerinin inşa ve kirası için yapılan ihalenin iptali neticesi karşılıksız kalması nedeni ile dava konusu çekin iptali ile davalıya borcu bulunmadığının tespiti için İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin ... esas sayılı dosyasından menfi tespit davası açılarak ödeme yasağı kararı verildiği, çek iptali davası devam ederken çekin ciro edildiği ... tarafından ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinin İİK Md. 72/3 gereğince teminat karşılığında tedbir sureti ile durdurulması ile davacının davalı ... 'ye borcu olmadığının tespiti talepli davadır.
Birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davanın; Davacının ... Belediyesi ATM Yerlerinin inşa ve kirası için davalı ... ile arasında 30/10/2017 tarihli danışmanlık sözleşmesi imzalandığı, davacı tarafından davalıya danışmanlık ücretinin teminatı teminatı olarak verilen... şubesi...seri nolu 200.000,00 TL bedelli çekin, ... Belediyesi ATM yerlerinin inşa ve kirası için yapılan ihalenin iptali neticesi karşılıksız kalması nedeni ile anılan çekin davalılara keşidesi edilmesi sonucu ile davacının iş bu davanın davalılarına ...İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasından ödeme yapması sonucu, 90.738,73 TL 'nin birinci davalı ... 'dan, 90.738,73 TL 'nin ikinci davalı ... 'den 6098 sayılı TBK md. 167 vd. Maddeleri gereğince tahsili ile davacıya ödenmesine, birinci davalı ... 'ın ...Tapusuna kayıtlı ... Ada, ... Parsel 'de bulunan gayrimenkulünün İİK md. 257 gereğince haczine, haciz talebi kabul görmememesi halinde tapu kaytıları üzerine HMK md. 389 gereğince üzerine satılamaz şerhi düşülmesine, ikinci davalı ... 'nin ... Tapusu 'na kayıtlı...Ada, 64 Parsel 'de bulunan gayrimenkulünün İİK 257 gereğince haczine, haciz talebi kabul görmemesi halinde tapu kayıtları üzerine HMK md. 389 gereğince satılmaz şerhi düşülmesi talepli davadır.
Deliller; Dosya Münderecatı, Birleşen İstanbul... Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyası, Birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, Tarsus İcra Müdürlüğünün...esas sayılı dosyası, davacı defterleri, bilirkişi incelemesi.
İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/850 esas 2018/851 karar sayılı 25/09/2018 tarihli kararı ve İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/803 esas 2018/865 ¸e-imzalıdır¸e-imzalıdır
Karar sayılı 10/09/2018 tarihli kararı ile iki dosyanında mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasından 18/06/2019 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Davacı tarafın dava konusu yıla ait ticari defterlerinin süresinde açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı sahibi lehine delil teşkil edeoeği kanaatine vanlmıştır.
Davacı tarafın dava konusu çeki davalı tarafa verdiği zaman defterlerine kaydetmediği, ancak ödeme emri geldiğinde ...İcra Müdürlüğü'ne ödediği 12/09/2018 tarihinde ...fiş no ile ticari defterlerine kaydettiği, bunun haricinde defterlerinde herhangi bir işlem görülmediği hususları bilirkişi tarafından tespit edilmiştir.
Çek ödeme tarihi: 31/05/2018, Tutarı: 200.000.00 TL Lehdar: ...Düzenleyen: ... Ltd. Şti, Banka: ...şubesi Çek No: ..., Ciro Silsiles..., ..., ... 'dir.
... ...İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası ile..., ...ve ... aleyhine 200.000.00 TL Asıl Alacak, 20.000.00 Tazminat, 600,00 TL komisyon, 8.227.40 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam: 228.827,40 TL takip talebinde bulunmuştur.
Davacı taraf 12/09/2018 tarihinde ... İcra Müdürlüğü'ne 272.216,21 TL ödemiştir.
Taraflar arasında 30/10/2017 tarihinde danışmanlık sözşeşmesi imzalandığı, sözleşmede tarafların imzasının bulunduğu, sözleşmenin 4.4 maddesinde ‘Müşteri, danışmanın görevini eksiksiz olarak yerine getirmesi durumunda (Müşterinin ilettiği şartname ile ihaleye çıkması durumunda) söz konusu projeyi başka firma alırsa müşteri danışmana hak kaybını önlemek adına ihale sözleşmesinin imzalanacağı tarihe kadar teminat olarak 200.000,00 TL çek verecektir çekin tarihi 150 gün olacaktır “Şeklindedir.
Taraflar arasında başka ticari ilişki olduğuna dair dosyada herhangi bir belge tespit edilememiştir.
Davacı tarafın defter tasdiklerinin süresinde açılış ve kapanışlarının yapıldığı, Davacı tarafın İhalenin Mersin Belediyesinoe iptalini ispatlanması durumunda borcun ifasının borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkansızlaşırsa borcun sona ereceği hususları tespit edilmiş, davacı vekili tarafından ihalenin iptal edildiğine dair Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığının yazısı dosyamıza sunulmuştur. Tespit edilen hususlar nedeniyle mahkememizce başkaca araştırılması gereken bir husus kalmamış oluş, Asıl dava yönünden, davanın kabulü ile ...Belediyesi tarafından ATM yeri ihalesinin iptal edilmesi nedeni ile davacının davalıya danışmanlık ücret borcu bulunmadığının tespitine, 200.000,00 TL... şubesi ...seri no, 31/05/2018 vade tarihli çekin davacıya iade edildiğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, Birleşen İstanbul 8. ATM 'nin 2018/850 esas 2018/851 karar sayılı dosya yönünden, davanın kabulü ile davalı ... 'dan 90.738,73 TL, ... 'den 90.738,73 TL 'nin 12/09/2018 tarihinden işleyecek en yüksek ticari faiz ile alınarak davacıya verilmesine, Birleşen İstanbul 5. ATM 'nin 2018/803 esas 2018/865 karar sayılı dosya yönünden, davanın kabulü ile ...İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasına davacının borçlu olmadığının tespitine, Davalı vekillerinin %20 kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM :
A)1-Asıl dava yönünden, davanın kabulü ile ... Belediyesi tarafından ATM yeri ihalesinin iptal edilmesi nedeni ile davacının davalıya danışmanlık ücret borcu bulunmadığının tespitine,
2-200.000,00 TL ... şubesi ... seri no, 31/05/2018 vade tarihli çekin davacıya iade edildiğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
B)1-Birleşen İstanbul 8. ATM 'nin 2018/850 esas 2018/851 karar sayılı dosya yönünden, davanın kabulü ile davalı ... 'dan 90.738,73 TL, ... 'den 90.738,73 TL 'nin 12/09/2018 tarihinden işleyecek en yüksek ticari faiz ile alınarak davacıya verilmesine,
C)1-Birleşen İstanbul 5. ATM 'nin 2018/803 esas 2018/865 karar sayılı dosya yönünden, davanın kabulü ile ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına davacının borçlu olmadığının tespitine,
2-Davalı vekillerinin %20 kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine,
A)3-Asıl dava harç, vekalet ücreti ve masraf yönünden, Alınması gerekli 13.662,00 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.415,50 TL harcın düşümü ile eksik kalan 10.246,50 TL harcın davalıdan tahsili ile maliyeye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 17.950,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafça yapılan ( 3.415,50 TL peşin harç + ilk masraf 41,10 TL + bilirkişi ücreti 600,00 TL + 301,40 TL posta masrafı ) toplam 4.358,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
B)2-Birleşen İstanbul 8. ATM 'nin 2018/850 esas 2018/851 karar sayılı dosya yönünden, Alınması gerekli 12.396,73 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.099,19 TL harcın düşümü ile eksik kalan 9.297,54 TL harcın davalılardan tahsili ile maliyeye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 16.838,65 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafça yapılan ( 3.099,19 TL peşin harç + ilk masraf 41,10 TL ) toplam 3.140,29 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
C)3-Birleşen İstanbul 5. ATM 'nin 2018/803 esas 2018/865 karar sayılı dosya yönünden, Alınması gerekli 13.662,00 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.415,50 TL harcın düşümü ile eksik kalan 10.246,50 TL harcın davalıdan tahsili ile maliyeye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 17.950,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafça yapılan ( 3.415,50 TL peşin harç + ilk masraf 41,10 TL ) toplam 3.456,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 16/12/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır