T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/457
KARAR NO:2018/979
DAVA:Bilgi Alma Hakkının Kullanılmasına İzin
DAVA TARİHİ:23/05/2018
KARAR TARİHİ:13/09/2018
DAVA : Davacı vekili mahkememize ibraz ettiği dava dilekçesi ile ,davacının ...‘nin (... Ticaret Sicil no: ...) hissedarlarından biri olduğunu, şirketin sermayesinin 1.480.100,00 TL olduğunu, şirket kayıtlarına göre 301.577,75 TL itibari değerde 301.577,75 adet payın sahibi olduğunu, şirketi annesi, babası ve kardeşleriyle birlikte 15 parça arsayı ayni sermaye olarak koymak suretiyle 2011 senesinde kurduklarını, şirketin tek faaliyetinin bu taşınmazların kira getirilerini toplamak olduğunu, 2012 senesine kadar hissedarların (aile bireylerinin) tamamının beş kişilik yönetim kurulunda yer aldıklarını, Ancak, 2013 başlarında annesini ve kendisini yönetim kurulundan çıkarıldığını, şirketin yönetimini ele geçiren kardeşlerinin görevlendirdikleri silahlı ve silahsız güvenlik elemanları vasıtasıyla 2013'ten beri şirket merkezine girmesine ve şirketin işleyişiyle ilgili bilgi edinmesine engel olduklarını, günümüzde şirketin yönetim kurulunun tek kişiden oluştuğunu, yönetim kurulu başkanının küçük kardeşi ... olduğunu ve yıllardır devam eden haksız ve hukuksuz uygulamalarla aile şirketlerinin şahıs şirketlerine dönüştürülmeye çalışıldığını, 2015 senesinde şirketin en büyük hissedarı olan babalarının vefat ettiğini, babasından kalan hisselerin hukuka aykırı bir şekilde el değiştirdiğini, Bu hususta açtığı davanın halen derdest olduğunu, şirketin Olağan Genel Kurul Toplantısının ... tarihinde yapılacağına dair davet mektubunun ekinde şirketin 2017 senesine ait bilanço ve gelir tablosu ile 2017 senesine ait yıllık Faaliyet Raporunu aldığını, Şirketin 2017 senesindeki net dönem karının bir önceki seneye göre %33 lük bir düşüş gösterdiğini, .... Noterliği ... tarih ve ... Yevmiye nolu ihtarnamesi ile finansal tablolara ilişkin bilgi ve izahat talep ettiği noktalarının Yönetim Kurulu üyelerine ödenen ücretlerin dökümü, Avukatlara ödenen ücretlerin dökümü, ...'ın sahibi olduğu şirketlerle olan işlemlerin dökümü, Şirketin sahip olduğu veya kiraladığı motorlu taşıt varsa, buna ilişkin her türlü ödeme ve giderlerin dökümü , Kasa ve alt hesaplarının dökümü 100 ve alt hesapları, Bankalar ve alt hesaplarının dökümü 102 ve alt hesapları , Alıcılar ve alt hesaplarının dökümü 120 ve alt hesapları, Ortaklardan Alacaklar ve alt hesaplarının dökümü 131 ve alt hesapları , İndirilecek K.D.V. ve alt hesaplarının dökümü 191 ve alt hesapları, Satıcılar ve alt hesaplarının dökümü 320 ve alt hesapları, Ortaklara Borçlar ve alt hesaplarının dökümü 331 ve alt hesapları , Personele Borçlar ve alt hesaplarının dökümü 335 ve alt hesapları , Sermaye ve alt hesaplarının dökümü 500 ve alt hesapları , Hizmet Üretim Maliyeti ve alt hesaplarının dökümü 740 ve alt hesapları ,Genel Yönetim Giderleri ve alt hesaplarının dökümü 770 ve alt hesapları , 2017 yılı içinde sermaye yapısını değiştiren yönetim kurulu kararlarının fotokopisi, Ortaklar Pay Defterinin 2017 yılında işlem gören sayfalarının fotokopisi ,Aylık Ücret Bordrolarının fotokopisi olmak üzere 18 maddelik liste halinde bildirdiğini, 28 Mart 2018 tarihinde tebellüğ edilen iş bu ihtarnamenin Mayıs 2018 tarihine kadar cevapsız bırakıldığını, 28 Mart 2018 tarihinde noter eşliğinde şirket merkezine giderek, taleplerini bir kez de sözlü olarak ilettiğini, TTK 420. Maddesinin azınlık hissedarlarına tanıdığı hakkı kullanarak, ... tarihinde yapılan olağan genel kurul Toplantısının bir ay ertelenmesini ve ihtarnamede belirttiği bilgilerin paylaşılmasını talep ettiğini, toplantının tüm maddeleri ile birlikte bir ay sonraya ertelendiğini, ertelenen Genel Kurul Toplantısının 16 Mayıs 2018 tarihinde yapılacağına dair davet mektubu ekinde sirketin Bilanço, Gelir Tablosu ve Yıllık Faaliyet Raporunun tarafına tekrar gönderildiğini, talep ettiği bilgilere ilişkin hiçbir bilgi ve belge gönderilmediğini, 04 mayıs 2018 Cuma günü saat 10:30' da şirket merkezine giderek, taleplerini bir kez daha sözlü olarak yinelediğini, 07/05/2018 tarihli ihtarname ile taleplerini noter aracılığıyla yinelediğini, 10/05/2018 tarihli ihtarname ile cevabi olarak taleplerinin kötü niyetli olduğunun ifade edildiğini, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun bilgi vermekten kaçınıldığını, 11 Mayıs 2018 tarihinde bu kez şirket merkezine giderek taleplerini tekrarladığını, istediği tüm dökümlerin bir CD de pdf dosyası olarak olarak hazırlandığını, bu CD nin tarafına verilmeyeceğini ancak arzu etmesi halinde toplantı odasının duvarında asılı televizyon ekranında bu dökümlerin gösterilebileceğinin ifade edildiğini, bir kısım dökümlerin ekranda gösterildiğini, yoğun muhasebe kayıtlarını içeren 1000 sayfayı aşkın dökümün televizyon ekranından okunup incelenmesinin mümkün olmadığını, talep ettiği bilgilere hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun cevap alamadan şirket merkezinden ayrıldığını, 16 Mayıs 2018 tarihli olağan genel kurul toplantısında talep ettiği bilgilerle ilgili cevap alamadığı gerekçesiyle tekrar erteleme talep ettiğini, ancak talebinin reddedilerek olağan genel kurul toplantısının yapıldığını, ayrıca ek bilgi ve açıklama talebinde bulunduğu hususların zımnen reddedildiğini, nitekim davalı şirketin bir aile şirketi olduğunu, 2012 senesine kadar yönetim kurulu üyesi olarak sirket yönetiminde yer aldığını ve şirketin kullandığı muhasebe programının bir tuşuna basarak yevmiye ,kebir, muavin defterleri ile kapanış öncesi ayrıntılı mizan dökümünü pdf dosyası olarak hazırlanabildiğini, toplanan kiraların ve yapılan masrafların tüm kayıtlarının birkaç dakika içerisinde pdf dosyası halinde CD ortamına aktarılabildiğini, finansal tablolarda itiraza uğrayan ve ek bilgi talep ettiğini, toplantı tutanağına şerh olarak kaydettirdiğini ve davalı şirketçe cevapsız bırakılan noktaların 18 madde halinde şirket merkezine gidilerek verilecek bilgi ve belgelerin resmi defterlerle uyumlu olup olmadığını bir uzman eşliğinde denetlenmesi, ayrıca 18 maddelik liste halinde dava dilekçesinde dökümü yapılan bilgilerin de incelenmesi yönünde karar verilmesini, TTK nın ilgili hükümleri gereği azınlık hissedarı olarak 2017 yılına ait Bilanço ve Gelir Tablosunda bilgi ye izahat talep ettigi ve ... taribli olağan genel kurul toplantı tutanağına şerh olarak listelediği noktaların 16 Mayıs 2018 tarihli olağan genel kurul toplantısında zımnen reddedildiğini, şirket yönetimine temin edilecekmiş gibi yapılan, ancak cevapsız bırakılan ve reddedilen noktaların hesap verme ve dürüştlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olarak temin edilmesini, bilgi alma ve inceleme hakkının kullandırılması yönünden davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili mahkememize ibraz ettiği cevap dilekçesi ile, TTK m.437/ 5’deki dava şartlarının oluşmadığını, yine davacının talebinde hiçbir hukuki yararının bulunmadığını,bu nedenle öncelikle davanın usulden reddinin gerektiğini. müvekkili şirketin Genel Kurula daveti TTK’nin 414.maddesine göre ... tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlandığını, Davacıya tebliğ edilen Olağan Genel Kurula davet mektubu ekinde Ticaret Sicil Gazetesi, Finansal Tablolar, Yıllık faaliyet Raporu ve Kar Dağıtım Önerisinin gönderildiğini... davacının zaten bilgi alma hakkını kullandığını, TTK m. 437/5’e göre, davacıya şirketin yıllık faaliyet raporunda;Faaliyet dönemine ilişkin şirketle ilgili genel bilgiler,Yönetim organı üyeleri ile üst düzey yöneticilere sağlanan mali haklar, Şirketin araştırma ve geliştirme çabaları, Şirket faaliyetleri ve faaliyetlere ilişkin önemli gelişmeler, Şirketin finansal durumu, bilançosu, Ayrıntılı gelir tablosu, Riskler ve yönetim organının değerlendirilmesi konularında açıklamaların yapıldığını,... tarihinde saat 10:30'da(... sat 13:00'da gerçekleştirilmesi gerekirken TTK m 420 ye göre ertelenen Genel Kurul) gerçekleştirilen 2017 yılı Olağan Genel Kurul toplantısı şirket merkezinde bakanlık temsilcisi nezaretinde yapıldığını, davacı ... finansal tabloların müzakeresini 1 ay sonraya bırakılmasını talep etmiş, kendisine cevaben: kanunen gönderilmesi gereken bilgi ve belgelerin toplantı daveti ile birlikte gönderildiğini, ... tarihli Genel Kurul tutanağında inceleme talep ettiği belge ve bilgilerin şirket merkezinde dijital inceleme ile bilgisine sunulduğunu ,konu ile ilgili .... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtanemesi ile ilgili belgelerin incelemeye hazır edildiği halde bu hakkını kullanmadığını,yine aynı şekilde .... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı düzenleme şeklindeki tespit tutanağı ile şirket yönetim kurulu başkanı ... tarafından noter huzurunda inceleme için davet edildiğini, davacının randevu verildiği halde davete icabet etmediğinin noter kanalıyla tespit ettirildiğini,
davacının asıl amacının Bilgi Alma hakkını kullanmak olmadığını, şirket yöneticileri ile husumetinden dolayı rahatsızlık vermek ve yargı makamlarını da bu kötü niyetli amaçlarına alet etmek olduğunu belirterek davacının haksız davasının reddi ile kötüniyetli ve hiçbir hakkı olmamasına rağmen dava açan davacının HMK m.329/1 gereğince; müvekkili ile kararlaştırılan vekâlet ücreti olan 20.000TL’nin davacıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, kötüniyetli ve hiçbir hakkı olamamasına rağmen dava ikame eden davacı aleyhine HMK m. 329/2 gereğince 5.000TL disiplin para cezasına hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, bilgi alma hakkının kullanılmasına ilişkindir.
TTK nın 437. Maddesinde;
"(1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.
(2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.
(3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.
(4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.
(5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.
(6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz. " denilmektedir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde ; davacının ... Noterliği ... tarih ve ... Yevmiye nolu ihtarnamesi ile finansal tablolara ilişkin bilgi alma hakkını talep ettiği noktaları sıraladığı, ... tarihinde yapılan olağan genel kurul Toplantısının bir ay ertelenmesini ve ihtarnamede belirttiği bilgilerin paylaşılmasını talep ettiği, 11/05/2018 tarihli ... Noterliğince düzenlenen tespit tutanağı incelendiğinde; davacının ... AŞ , ... AŞ , ... Tic AŞ ve ... Tic AŞ ünvanlı şirketlerin bilanço ve gelir gider hesapları ile ilgili 02/04/2018 tarihinde yapılan genel kurul toplantılarında tutulan tutanaklarda genel kurul erteleme sebebi olan hesaplara ait ve TTK 420 maddesi gereği erteleme talebi ile açıklama istediği noktalara ilişkin bilgi ve inceleme yapmak veya mümkünse birer kopyasını istediğinin , daha sonra şirket çalışanı ile birlikte toplantı salonuna aldıklarını, tutanakta adı geçen şirketlere dışarıdan mali müşavirlik hizmeti veren... in bu dört şirkete ait tüm defter kayıt bilgileri ile davacının talep ettiği bilgilerin pdf olarak CD ye alındığının, şirkete ait televizyon ekranından bakıp okunabileceğinin ve yazılı kağıt olarak toplantı masasında incelemesine izin verilemeyeceğinin , bunun üzerine davacının bu kadar uzun belgeleri televizyon ekranından okumasının mümkün olmadığının, toplantı odasında incelenmek üzere dökümler ve fotokopilerin toplantı masasında çalışmasına izin verilmediği takdirde çalışma yapamayacağını beyan ettiğinin ve yazılı kağıt CD olarak herhangi bir doküman bilgi alınmadan tespit mahallinin terk edildiğinin tutanağa geçirildiği, 16/05/2018 tarihli olağan genel kurul toplantı tutanağı da incelendiğinde ; davacının muhalefet şerhi koyarak toplantıda hazır bulunanların listesine ve paydaşlık yapısı, pay adet ve oranları ile toplantı nisabına itiraz ettiği, müteveffa şirket ortağı ... 'ın paylarının kanuna aykırı şekilde payedildiğini, toplantıda hazır bulunanların listesindeki paydaşlık yapısı ve pay oranlarının gerçeği yansıtmadığını, bu durumun .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında dava konusu olduğunu, müteveffa şirket ortağı ...ın miras ortaklığının halen paylaşılmaması nedeniyle kullanılan oyların ve verilen kararların geçersiz olduğunu belirttiği görülmüştür.
Davacı TTK 437.maddesi kapsamında bilgi alma hakkının kullanılmasının mahkemece izin verilmesini talep etmekte olup, davalı taraf ise davacının bu talebinin kabul edilerek istediği hususların CD'ye kaydedilerek şirkete ait televizyon ekranında davacıya gösterilmek suretiyle bilgi alma hakkının kullandırıldığını iddia etmektedir. Davacının bilgi alma hakkını kullanmak istediği hususlarda herhangi bir yazılı döküman sunulmadan ve bu dökümanlar üzerinde yeteri kadar sürede fiziki olarak incelenen imkanı tanınmadığından yoğun muhasebe kayıtları içeren 1000 sayfaya aşkın dökümün televizyondan CD 'nin gösterilmesi şeklinde bilgi alma hakkının kullanıldığı söylenemeyeceğinin hayatın olağan akışına aykırı olduğundan davacının bilgi alma hakkının aşağıdaki şekilde kullandırılmasına karar vermek gerekmiştir, davacı vekili dilekçesinde bilgi alma hakkının kullanılmasını talep ettiği konulara ilişkin defter kayıtlarının PDF dosyalarının CD ortamında tarafına tesliminide talep etmiş olup, davacı vekilinin bu talebi ise aşağıdaki şekilde reddilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda izah edilen sebep ve gerekçelere göre;
A-Davacının davasının kısmen kabulü ile, TTK 'nın 437/5 maddesi gereğince, davalı şirketin
1-Yönetim Kurulu üyelerine ödenen ücretlerin dökümü,
2-Avukatlara ödenen ücretlerin dökümü,
3-... ın sahibi olduğu şirketlerle olan işlemlerin dökümü
4-Şirketin sahip olduğu veya kiraladığı motorlu taşıt varsa, buna ilişkin her türlü ödeme ve giderlerinin dökümü,
5-Kasa ve alt hesapların dökümü 100 ve alt hesapları
6-Bankalar ve alt hesapların dökümü 102 ve alt hesapları,
7-Alıcılar ve alt hesaplarının dökümü 120 ve alt hesapları,
8-Ortaklardan Alacaklar vealt hesaplarının dökümü 131 ve alt hesapları,
9-İndirilecek KDV ve alt hesaplarının dökümü 191 ve alt hesapları
10-Satıcılar vealt hesaplarının dökümü 320 ve alt hesapları
11-Ortaklara Borçlar ve alt hesaplarının dökümü 331 ve alt hesapları,
12-Personele Borçlar ve alt hesapların dökümü 335 ve alt hesapları,
13-Sermaye ve alt hesaplarının dökümü 500 ve alt hesapları,
14-Hizmet Üretim Maliyeti ve alt hesaplarının dökümü 740 ve alt hesapları,
15-Genel Yönetim Giderleri ve alt hesaplarının dökümü 770 ve alt hesapları,
16-2017 yılı içinde sermaye yapısını değiştiren yönetim kurulu kararlarının fotokopisi,
17-Ortaklar Pay Defterlerinin 2017 yılında işlem gören safalarının fotokopisi,
18-Aylık Ücret Bordrolarının fotokopisi .'nin
Davalı şirket merkezinde evrakların fiziki olarak dizi pusulası ile davacı tarafından belirlenecek bir adet uzman refakate alınmak suretiyle davacının bilgi alma ve inceleme hakkının kullanmasına,
Davacının fazla talebinin reddine,
B-İnceleme için davalı şirket tarafından uygun bir yer temine
C-Teslim olunan kayıtlar ve belgeler hakkında bilgi verebilecek bir şirket çalışanının davalı şirket tarafından görevlendirilmesine,
D-Davacılar tarafından kararın kendilerine yada vekillerine tebliğinden itibaren iki hafta içinde uzman ve incelemeye başlama gününün belirlenerek noter kanalı ile davalı şirkete tebliğine, ( Bu tebliğ işlemi ile inceleme başlama günü arasında davalının gerekli hazırlıkları yapması bakımından en az 3 iş günü bulunması gerektiğinin gözetilmesine, )
E-İncelemenin belirlenen günden başlayara en çok bir birini izleyen 5 iş günü içinde mesai saatleri içinde yapılıp sonuçlandırılmasına, ( D bendindeki maddeye göre davalıya yapılacak tebliğ ile inceleme günü arasında ön görülünden kısa süre kalırsa sürenin üç iş günü bitiminden başlamasına)
F-inceleme sırasında gerekmesi ve talep edilmesi halinde Noter yahut yetkilendirdiği bir görevlinin hazır bulunmasına,
G-Davacı vekille temsil edildiğinden 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
H-Kısmen ret nedeniyle davalı vekille temsil edildiğinden 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
I-Davacı tarafından yapılan 116,00TL yargılama giderinin kabul ve red edilen oranlara göre takdir edilen 58,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin kendi üzerinde bırakılmasına,
J-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın ilgilisine iadesine,
L-Bu dava sebebiyle 35,90 TL karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden harç peşin alındığından bu hususta hüküm tesisine yer olmadığına,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kesin olarak oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 13/09/2018
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır