T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/530
KARAR NO: 2021/41
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/06/2018
KARAR TARİHİ: 20/01/2021
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacısı ..., ..., ... ile davalısı müvekkili olan davacı Şirket arasında ... 21. İş Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasıyla ikame edilen iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasının görüldüğünü, söz konusu davanın 19.01.2018 tarihli bilirkişi raporunda, işçinin 06.06.2011 tarihinde gerçekleşen iş kazası nedeniyle, davacı yanın tazminat alacaklarının belirlendiğini, bilirkişi raporu doğrultusunda, davacı vekili ile taraflarınca protokol ve ibraname imzalandığını, bu protokol ile davacılara manevi tazminat ve ferileri için 38.984,00 TL, maddi tazminat için 176.138,00- TL, davacı vekiline ödenecek dava vekalet ücreti ve icra vekalet ücreti olarak da 34.878,00- TL olmak üzere toplamda 250.000,00- TL ödeme yapılmasına karar verildiğini, bunun üzerine taraflarınca durum 12 Mart 2018 tarihinde, müvekkilinin işveren mali mesuliyet sigortalısı olduğu ... Sigorta A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne bildirildiğini ve sigorta poliçesi kapsamında olan tutar müvekkili adına istendiğini, buna rağmen sigortacının, işveren mali mesuliyet sigortasının gereklerini yerine getirmediği için taraflarınca ... 31. İcra Müdürlüğü'nde ... Esas numarasıyla icra takibi başlatıldığını, takibe ... Sigorta A.Ş. tarafından itiraz edildiğini, davalı/ borçlu itiraz dilekçesinde, borca ve icra takibine itiraz ettiklerini, davalı sigorta şirketine karşı takibe geçilmeden önce, gerek ... 21. İş Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası kapsamında, gerekse de dava haricinde sigortadan işbu takibe konu bedelin talep edildiğini ve ... davası hakkında sigorta şirketinin bilgilendirildiğini, davalı ... Sigorta, dava devam ederken sigorta poliçesi kapsamında yüklenmiş olduğu edimi yerine getirmekten kaçındığı gibi, dava sonunda da kendilerinden talep etmiş oldukları ve poliçe kapsamında ödemekle yükümlü oldukları bedeli ödemediğini, borçlu sigorta şirketince, icra takibine yapılan itirazda ödeme yapılması gereken dava ile ilgili olarak iş kazası geçiren işçinin müvekkilin işçisi olmadığı hususu öne sürülerek, işbu hususun poliçe kapsamında bulunmayan bir husus olduğu iddiasıyla ödeme yapmaktan kaçınıldığını, sigorta poliçesinin ilgili hükümlerine göre, borçlu, mutat iş görme faaliyeti kapsamında ve riziko adreslerinde çalışan işçilerin göreceği zararları karşılamayı taahhüt ettiğini, bunun yanında davalı borçlunun sorumsuzluğunu ispat edebilmesi için; poliçede, taşeron işçilerinin teminat kapsamı dışı olduğuna yönelik bir hükmün bulunması gerektiğini, ancak taraflar arası imzalanmış sigorta poliçesinde hiçbir şekilde böyle bir hükmü ihtiva etmediğini, Kaldı ki, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 27.9.2017 tarihli, 2016/7325 Esas ve 2017/4774 Karar sayılı kararında; karara konu olaydaki poliçede sigorta şirketinin sorumluluğunun genel şartlarda var olan ve işverene mutlaka bir hizmet sözleşmesiyle bağlı olma şartının, sigortalının adresi ve faaliyet alanı yazılı işyerindeki mutat işletme faaliyetleri sırasında ve poliçe süresi içerisinde SGK'ya tabi olarak çalışan personelin sadece mutat olarak yaptıkları işin ifasına bağlanarak genişletildiği ve buna göre asıl işveren-alt işveren ilişkisi içinde yer alan da dahil olmak üzere mutat faaliyet alanı içinde iş yapan herkesin bu sigorta poliçesinin teminatı kapsamı içinde olduğunun belirtildiğini, dolayısıyla, sigortalının poliçede gösterilen adresinde mutat iş faaliyetini gören işçilerin gördüğü zararlar da sigorta sözleşmesi kapsamında olduğunu, hatta Yargıtay'a göre, poliçede bazı taşeronların işçilerine göre bir hükmün varlığı halinde; bu hüküm yoruma açık bırakılmışsa da sigortacının aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmediği sonucuna varıldığını ve sigortalı, taşeronun işçilerinin zararı nedeniyle yaptığı ödemeyi sigortacıya rücu edebildiğini, ( Yargıtay 11. HD. E.2013/16889, K.2014/1273, T.21.01.2014) bu hususlar dikkate alındığında ve takip dayanağı ... numaralı sigorta poliçesi de incelendiğinde; taraflarınca, davalı sigorta şirketine yapılan takip hukuka ve taraflar arasında yapılan sigorta sözleşmesine uygun talepleri içerdiğini, öte yandan davalı sigorta şirketinin de takibe konu itirazının kötü niyetli olarak yapıldığı ve borç gerek poliçe klozları gerekse de Yargıtay kararlarında görüldüğü üzere sabit olduğundan dolayı iptalinin gerektiğini belirterek, sonuç olarak; davalı borçlu tarafından yapılan haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Ltd. Şti.'nin 11.05,2011/30.10.2011 vadeli ... numaralı işveren sorumluluk poliçesini müvekkili şirkete yaptırdığını, poliçede kişi başı teminatın 75.000,00-TL. olduğunu, Sigortalı şirketin, taşeron çalıştığı firmaların işçileri için ayrıca teminat almadığını, sigortalı şirketin alt işvereni ... Ltd. Şti' nde çalışan ...'nın geçirdiği iş kazası nedeniyle açılan davanın müvekkili şirkete ihbarı üzerine, talebin poliçe teminat kapsamında olmadığının bildirildiğini, poliçe genel şartlarında, poliçe teminatı kapsamının açıkça belirtildiğini, Sigorta teminatının kapsamı; madde 1-bu poliçe, işyerinde meydana gelebilecek iş kazaları sonucunda işverene terettüp edecek hukuki sorumluluk nedeniyle işverene bir hizmet akdi ile bağlı ve Sosyal Sigortalar Kanununun sağladığı yardımların üstündeki ve dışındaki tazminat talepleri ile yine aynı kurum tarafından işverene karşı iş kazalarından dolayı ikame edilecek rücu davaları sonunda ödenecek tazminat miktarlarını, poliçede yazılı meblağlara kadar temin eder. Sigortacı, ayrıca bu sigorta ile ilgili olarak bir dava açılması halinde hükmolunan mahkeme masrafları ile avukatlık ücretlerini ödemekle yükümlüdür. Şu kadar ki, hükmolunan tazminat sigorta bedelini geçerse sigortacı, avukatlık ücreti dahil dava masraflarına, ancak sigorta bedeli nisbetinde iştirak eder. Poliçe teminat kapsamına girmesi için sigortalıya hizmet akdi ile bağlı ve SGK kanununa tabi olma şartı bulunduğunu, dava dilekçesinin 6. maddesinde belirtilen Yargıtay kararında belirtilen poliçe de genel şartların özel şartlar ile genişletildiğinin belirtildiğini ve taşeron işçilerin teminata dahil edildiğinin görüldüğünü, müvekkili şirketin düzenlediği poliçede ek teminat bulunmadığını, poliçenin genişletilmediğini, bu nedenle davacı tarafın belirttiği Yargıtay kararının dosyaya uygulanmasının mümkün olmadığını, poliçenin 2. sayfasında, teminat konusu ve kapsamı başlığı altında, teminatın açık ve net olarak yazıldığını, sigortalıya hizmet akdi ile bağlı ve SGK kanununa tabii işler teminat içinde olduğunun yazılı olduğunu, taşeron işçiye teminat verildiğine dair bir açıklama bulunmadığını, bilirkişi incelemesi neticesi açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğunun ortaya çıkacağını, dava konusu tazminat talebinin likit olmadığını, rücu tutarının tespitinin yargılamaya muhtaç olduğunu, %20 inkar tazminatı talebinin reddinin gerektiğini, davacı tarafın, müvekkili şirketi haciz baskısına almak İçin haksız ve kötüniyetli olarak icra takibi yaptığını belirterek, davanın reddine, aksi halde sorumluluğun poliçe teminatı ile sınırlandırılmasına, faiz isteğinin reddine, icra inkar tazminatı talebinin reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLER:
... 31. İcra Müd. ... E. sayılı icra dosyası, ... 21. İş Mahkemesi ... E sayılı dosyası, protokol ve ibraname, hasar dosyası, ... numaralı sigorta poliçesi, ... Sigorta A.Ş.'ye yapılan 12.03.2018 tarihli başvuru evrakı, ödeme belgeleri , bilirkişi incelemesi.
GEREKÇE :
Dava, davacı şirketin taşeron işçinin iş kazası nedeniyle yapmış olduğu maddi tazminatın, iş veren sorumluluk sigortası poliçesi kapsamında rücuen tazmini için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlık; taşeron işçilerin uğradığı zararın poliçe teminat kapsamında kalıp kalmadığı, rücu şartları gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesine ilişkindir.
Tarafların dayanmış olduğu deliller dosyaya ibraz edilmiş, ... 31. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyasının aslı, ... 21. İş Mahkemesi ... E sayılı dosyası UYAP üzerinden celp edilmiştir.
... 31. İcra Müdürlüğü'nde ... Esas sayılı icra takip dosyası getirtilerek incelenmiş, davacı alacaklı tarafından davalı/ borçlu 118.315,00-TL asıl alacak, 586,65-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 118.901,65-TL alacağın faizi ile birlikte tahsili için ilamsız icra takibi yapıldığı, borçlu şirket vekilince süresi içerisinde borca ve takibe itirazı üzerine icra takibinin durdurulduğu, itirazın iptali davasının yasal süre dahilinde açıldığı anlaşılmıştır.
Belirlenen uyuşmazlık noktasında bir sigortacı, bir iş hukuku alanında uzman hesap bilirkişisinden rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, alınan 16/04/2019 tarihli raporda özetle; davacı şirketin davalı sigorta şirketinden talep etmiş olduğu iş kazası tazminatı yönünden sağlıklı bir değerlendirmenin yapılabilmesi için, İşveren Sorumluluk Sigortası ile ilgili düzenlenen poliçenin ön yüzünde "Rücu Hakkı: 5 Taşerona Kadar" yer alan ifadenin(özel şartın/klozun) açıklamasına bakılması gerekeceğini, poliçe içerisinde buna yönelik ek bir açıklamanın görülemediğini, sigortalının ise taşeronlarla ilgili sigortacı tarafından teminat verildiğini belirttiği de dikkate alındığında, dosya arasında sigortacı tarafından "Aydınlatma Belgesi'nin sigortalıya verildiğine dair bir evrakın bulunmaması nedeniyle, bu aşamada söz konusu evrakın temini gerektiğini, söz konusu evrakın imzalı olması halinde "Rücu Hakkı: 5 Taşerona Kadar" ifadesinin bu belge içindeki açıklamasına bakılması gerekeceğini, ilgili belgenin imzasız olması halinde, TTK 1423. Madde kapsamında aydınlatma yükümlülüğünün ihlal edilip edilmediği ve "Rücu Hakkı: 5 Taşerona Kadar" ifadesinin ne anlama gelebileceğinin, sigortalıda bu hususun yanılgıya neden olup olmadığının hukuki takdir ve değerlendirmesini ( alt taşeronlar yönünden özel şart ile ek teminat verilip verilmediğinin) mahkemeye ait olacağını, mahkeme tarafından davanın kabulü halinde, davacının icra takip tarihi itibariyle talep edilebilir tazminat miktarının: asıl alacak:101.676,86 TL (Talep 118.315,00 TL), faiz:83,36 TL (Talep 586,65 TL olarak hesaplandığı hususları rapor edilmiştir.
Mahkememizin 23/09/2020 tarihli celsenin 1 nolu ara kararı ile Davalı vekiline bilirkişi raporunun sonuç kısmında belirtilen "aydınlatma belgesi" nin sigortalıya verildiğine dair evrakın bulunması halinde mahkememize sunması için 2 haftalık kesin süre verilmiş, duruşma zaptı davalıya tebliğ edilmiş, davalı vekilince aydınlatma belgesi sunulmamıştır.
Davalı vekilince beyanda bulunulması ya da beyan için verilen sürenin dolması halinde bu hususun değerlendirilmek üzere dosyanın önceki raporu düzenleyen bilirkişilere tevdii ile ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup, sunulan ek raporda; sigortacılık tekniği açısından kök raporda verilen kanaati değiştirici bir husus bulunmadığı rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; taraflar arasında 11/05/2011-30/10/2011 vade tarihli İşveren Sorumluluk Sigorta Poliçesi imzalandığı, sigorta poliçesinde "Rücu Hakkı: 5 taşerona kadar" ibaresinin bulunduğu, TTK 1423. Maddesi ile sigortacıya sigortalının haklarına ilişkin aydınlatma yükümlülüğü getirilmiş olduğu, TTK 1423/2.maddesi ile aydınlatma açıklamasının verilmemesi halinde sözleşmenin poliçede yazılı şartlarda yapılmış olacağı ve aydınlatma açıklamasının verildiğinin ispat yükünün davacıda olduğu düzenlenmiş olup, davalı vekilince verilen sürede davacı sigortalıya aydınlatma açıklaması yapıldığını gösteren belge sunulamamış olup, poliçede yer alan "Rücu Hakkı: 5 taşerona kadar" ibaresinin sigortalıda, poliçenin taşeron işçilerini de kapsadığı yönünde yorumlanmasına müsait bir algı oluşturduğu, aksinin davalı tarafça aydınlatma belgesi ile ispat edilemediği göz önünde bulundurularak davalının , davacının taşeron işçileri için ödemiş olduğu tazminattan sorumlu olduğu değerlendirilerek davanın kısmen kabulü ile ;davalının ... 31. icra müdürlüğünün ... esas nolu dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 101.583,50 TL asıl alacak ve taleple bağlı kalınarak 83,36 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 101.666,86 TL üzerinden devamına,asıl alacak ilama dayalı belirlenebilir olduğundan alacağın %20 si olan 20.333,37 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İle ;
Davalının ... 31. İcra Müdürlüğü'nün ... esas nolu dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 101.583,50 TL asıl alacak, 83,36 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 101.666,86 TL üzerinden devamına,
Alacağın %20 si olan 20.333,37 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2- Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 6.944,86- TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.426,02-TL harcın düşümü ile eksik kalan 5.518,84-TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3- Davacının yatırmış olduğu 1.426,02-TL TL peşin harç davalı tarafından yatırılması gereken karar ilam harcından düşüldüğünden, bu miktarın 1.426,02-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bunun dışında davacı tarafından yapılan dava açılış gideri: 41,10-TL ( başvurma ve vekalet harcı ) davetiye, posta gideri: 94,00- TL, bilirkişi ücreti: 1.000,00-TL olmak üzere toplam: - 1.135,10-TL yargılama giderinden kabul/red oranı % 85,50 üzerinden hesaplanan 970,56-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 13.608,35-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 4.080,00- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yatırılan gider ve delil avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/01/2021
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır