T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/537 Esas
KARAR NO: 2019/518
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 18/06/2018
KARAR TARİHİ: 29/05/2019
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin "..." markası adı altında uzun yıllardan beri ülkemizde ve Avrupa'da araç kiralama sektöründe faaliyet göstermekte olan bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin maliki olduğu ... plakalı araç ile davalılardan ... San. Tic. A.Ş.'nin maliki olduğu, diğer davalılardan ...'in sevk ve idaresindeki davalı ...Ş. nezdinde ZMMS poliçesi bulunan ... plakalı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası sonucunda, davacı müvekkiline ait araçta değer kaybı meydana geldiğini, müvekkilu şirketin maliki olduğu aracın, ... plakalı aracın sürücüsünün %100 kusuru sebebiyle gerçekleşen kaza sonucunda hasarlandığını, onarım gördükten sonra tamiratı tamamlandığını, müvekkilinin maliki olduğu araçta değer kaybı meydana geldiği gibi, hasara uğrayan aracın tamir/onarım sürecinde de iş durması kaybı yaşandığını, müvekkli şirketin maliki olduğu araçta meydana gelen hasar sebebiyle, müvekkilinin aracındaki değer kaybının 3.028,94- TL ve iş durma kaybının ise 720,00- TL olduğunu, dava konusu ilamsız takip kalemlerinden olan 720,00-TL kazanç kaybı bedelinden (1) ve (2) numaralı davalılar ... ve ... San. Tic. A.Ş. Trafik Kanunu' nun 85. Maddesine göre araç maliki/işleten sıfatıyla müteselsllen ve müştereken birlikte sorumlu olduklarını, 3.028,94-TL değer kaybı bedelinden ise (3) numaralı davalı ... kusurlu aracın kaza tarihinde Zorunlu Sorumluluk Trafik Sigortacısı sıfatına haiz olması nedeniyle ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlan, Kara Voltan Trafik Kanunu' nu (88 vd) kapsamında ve (1) ve (2) numaralı davalılar araç maliki ve sürücüsü olarak değer kaybı zararından müteselsilen ve müştereken birlikte sorumlu olduklarını, bu nedenle, davacı müvekkil şirketin aracından meydana gelen 3.028,94-TL değer değer kaybı zararının tazmininden tüm davalılar sorumlu olup, 720,00 -TL kazanç kaybı zararından ise (1) ve (2) numaralı davalıların sorumlu olmast nedeniyle tazminle mükellef olduklarını, bu kapsamda, taraflarınca ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/32434 Esas esas sayılı icra dosyası ile başlatılan takibe davalıların yapmış olduğu haksız ve hukuka aykırı İtirazın İptaliyle takibin devamına ve işbu haksız ve kötü niyetli itiraz nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere İcra inkâr tazminatna hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının uyuşmazlığın çözümlenmesi için gerekli belgelerle birlikte müvekkili şirkete başvurması gerektiğini, kanun ile düzenlenen emredici nitelikteki özel dava şartını yerine getirmeyen davacının talebinin, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilmesi gerektiğini, ZMSS sigortası ile işletenin veya araç sürücüsünün kusurlu davranışı bu tür sigorta ile teminat altına alındığını, maddi giderler için geçerli olan teminat her halükarda verilecek bir teminat olmayıp ZMSS sigortası kapsamında müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında olduğunu, haksız fiil sonucu kusur konusunda bir değerlendirme yapılabilmesi için kazanın meydana geldiği yer, kaza şekli ve nedeni hususlarının bilinmesi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin değer kaybından sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise değer kaybının ne şekilde hesaplanacağı, ZMMS Sigortası Genel Şartları A.5.a maddesi ve ekinde yer alan esaslara göre belirlenmesi gerekmektiğini, her ne kadar davacı yan dava dilekçesinde, müvekkil şirketin Kasko Genel Şartları uyarınca sorumluluğu olduğunu beyan etmiş olsa da, ... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde sadece ZMSS poliçesi mevcut olduğunu, dava konusu uyuşmazlığa da ZMSS Genel Şartları hükümleri uygulama alanı bulacağını, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMMS Sigortası Genel Şartları C.11. maddesinde “Bu Genel Şartlar yürürlük tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanır.” hükmünün düzenlendiğini, dava konusu poliçenin 08.02.2016 tarihinde akdedildiğine göre, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Trafik Sigortası Genel şartlarının huzurdaki uyuşmazlığa esas olacağını, değer kaybına ilişkin zararların, genel şartların ekinde yer alan esaslara ve formüllere göre hesaplanması gerektiğini, davacının başvurusu üzerine davacının aracında meydana gelen değer kaybının %75 kusur oranına göre 86,00 TL olduğunun tespit edildiğini, teminat dışı hallerin bulunup bulunmadığı, delillerin toplanması ve yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde anlaşılabileceğini, dava konusu aracın daha önce bir kazaya karışıp karışmadığının araştırılmasının gerektiğini, birden fazla kazaya karışmış bir aracın sonraki kazalarında, çok ciddi hasarlar yok ise değer kaybına uğramayacağını, davacının talebine konu kazanç kaybına yönelik zararlar dava dayanağı KZMSS teminatı kapsamı dışında olduğunu, davacının bu tür zararlarının Trafik poliçesi teminatı dışında kalması sonucu, kazanç kaybına yönelik tazminat taleplerinin her durumda reddinin gerektiğini, dayanılan poliçenin, bir meblağ sigortası olmayıp gerçek zararı karşılamaya yönelik bir sigorta türü olduğu nazara alındığında, sigorta tazminatının önceden belirlenebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığından da söz edilemeyeceğini, dolayısıyla talep edilen tazminatın türü, mahiyeti gereği yargılamayı gerektirdiğini, bu durum karşısında, İİK’nın 67. maddesindeki koşulları gerçekleşmediğinden icra inkâr tazminatı taleplerinin reddinin gerektiğini, KTK 99. ve TTK 1427. maddeleri uyarınca sigorta tazminatı ödeme yükümlülüğünün, ancak sigorta şirketine ihbar ile başlayacağını, müvekkili şirkete usulüne uygun olarak ihbar yapıldığının ve tazminatın hesabına esas olabilecek tüm belge ve bilgilerin ibraz edildiğinin ispat görevinin davacı yana ait olduğunu, ancak bu yükümlülüklerin yerine getirilmesiyle müvekkili şirketin temerrüdünden bahsedilebileceğini dolayısıyla davacının icra takibinde işlemiş faize ilişkin taleplerinin reddinin gerektiğini belirterek, sonuç olarak, kazanç kaybına ilişkin taleplerin teminat kapsamında olmaması nedeniyle reddini, icra inkâr tazminatı taleplerinin her durumda reddini, yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmilini savunmuştur.
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun, 26.04.2016 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 Sayılı Kanun ile değişik 97. maddesi uyarınca dava yoluna gitmeden önce, ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvurması gerekirken, bu yola müracaat etmeyip icra takibi yapmak suretiyle direkt dava yoluna başvurmuştur. Bu nedenle dava şartı yerine getirilmediğinden, davanın, dava şartı yokluğundan reddinin gerektiğini, davalı müvekkilinin söz konusu ... plakalı aracını, 08.02.2016 tarihinde ... nolu poliçe ile diğer davalı ...Ş.'ne Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası yaptırdığını, bu nedenle müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, davanın husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, müvekkilinin, ... plakalı aracını, 08.02.2016 tarihinde ... nolu poliçe ile diğer davalı ...Ş.'ne Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası yaptırdığını, araç değer kaybı sigorta kapsamında olup, değer kaybı nedeniyle müvekkiline husumet yöneltilmemesi gerektiğini, davanın değer kaybı kısmının müvekkili davalı açısından husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu edilen zarar miktarlarının fahiş oluduğunu, gerçek duruma uygun olmadığını, davacının, sigortalı araç sürücüsü diğer davalı ...'in dava konusu kazanın oluşmasında kusurlu olduğu yönündeki iddialarını kabul etmediklerini, davacının, kazanç kaybı iddiasının da hukuka aykırı olduğunu, aracın objektif kriterlere göre ne kadar süre içerisinde onarılacağı ve araç için günlük kazancın ne kadar olacağının tarafsız bir bilirkişi tarafından tespitinin gerektiğini, davacının, kazanç kaybına ilişkin bir bilirkişi incelemesi yaptırmaksızın ve belgeleri davalı müvekkile tebliğ ettirmeksizin sübjektif olarak tek taraflı değerlendirme ile talepte bulunamayacağını, likit olmayan ve yargılamayı gerektirir bir talep için İİK'nun 67. maddesi kapsamında icra inkar tazminatı istenemeyeceğini, aksine, davacının haksız ve kötü niyetli takibi nedeniyle davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesi gerektiğini, davacının faize ilişkin taleplerinin de hukuka aykırı olduğunu, davacının, sigorta şirketinin sorumluluğunda bulunan tazminat miktarım ve fazini müvekklil davalıdan talep edemeyeceğini, yine objektif kriterlere göre belirlenmemiş, belirlenebilmesi için teknik incelemeyi ve tespiti gerektirir kazanç kaybı iddiası nedenle faiz talebi de hukuka aykırı olduğunu belirterek, sonuç olarak, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası kapsamında değer kaybı sorumluluğunun sigorta şirketine ait olması nedeniyle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğinden husumet yokluğundan davanın reddine, esasa girilmesi halinde hukuka uygun olmayan haksız davanın reddine, icra inkar tazminatı talebinin reddine, davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini savunmuştur.
Diğer davalı ...'e usulüne uygun dava dilekesi ve duruşma günü tebliğine rağmen davaya cevap vermemiş ve duruşmalara da katılmamıştır.
Uyuşmazlık; trafik kazasından kaynaklanan araçta oluşan değer kaybı ve kazanç kaybına dayalı başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Tarafların bildirmiş olduğu deliller toplanmış, sigorta ve trafik kayıtları, poliçe ve hasar dosyası ibraz edilmiştir.
... İcra Müdürlüğünün 2017/32434 Esas sayılı takip dosyası dosyamız arasına alınmış, tetkikinde davacı tarafından davalılar aleyhine davaya konu kaza sebebiyle davacıya ait araçta meydana gelen 3.028,94-TL tutarında değer kaybı bedeli, 720,00-TL tutarında kazanç kaybı bedeli ve 413,21 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.162,15-TL tutarında takip başlatıldığı, takibe süresi içerisinde davalılar tarafından itiraz edildiği anlaşılmıştır.
KTK.'nun Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası, 2918 sayılı Kara Yolları Trafik Kanunu m.91 gereği, işletenlerin KTK.'nun 85.maddesinin birinci fıkrasına göre, olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere yasaca yaptırımları zorunlu kılınan ve KTK.'nun kapsamında motorlu bir aracın kara yolunda işletmesi sırasında bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğu belli limitler ve kusur oranı dahilinde ve gerçek zarar miktarı ile karşılamayı amaçlayan sorumluluk sigortasıdır.
Sigortacının sorumluluğu işletenin KTK.'nun 85/1 maddesindeki sorumluyla eşdeğerdir. KTK.'nun m.91 ve ZMSS 'na ilişkin ekte sunulan genel şartlar hükümlerine göre, " bir şeye zarar vermesi halinde işletenin sorumluluğu bu zararı gidermede hangi kapsamda ise sigortacının da sorumluluğu o kapsamdadır. " O nedenle zarar verilen şeyin eski hale gelmesi için gereken onarım için yedek parça, işçilik ve araçtaki değer kaybı hasarı sigorta kapsamında olacağı tartışmasızdır.
Kazaya karışan ... plakalı aracın davalı ...Ş'ye 08/02/2016 -08/02/2017 tarihleri arasında sigortalandığı anlaşılmıştır.
Kaza, 06/07/2016 tarihinde sigorta teminatları süresi içinde meydana gelmiştir.
Teminat limitleri kaza tarihi itibari ile araç başına 31.000,00-TL ile sınırlıdır.
Davalı ..., sigortalısının vermiş olduğu davacıya ait araçta oluşan değer kaybından dolayı, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumludur. Diğer davalılar ise hem değer kaybından hem de kazanç kaybından dolayı davacının uğradığı zarardan sorumludur.
Kusur ve tazminat hesabı (araçta oluşan değer kaybı ve kazanç kaybı) yönünden Makine Mühendisi ... 'dan alınan raporda özetle; taraflarca da imzalanan çekişmesiz maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağındaki ilk tespitler, her iki sürücünün beyanları, hasar fotoğrafları, olay yeri fotoğraflarındaki araçların konumları dikkate alındığında olayın, ... plakalı aracın yolda seyir halindeyken otomobilinin arka sol muhtelif kısımlarına geriden gelen ve kontrolsüz şekilde sağa yönelen davalı sürücü ... yönetimindeki ... plakalı aracın ön kısımları ile arkadan çarpışması neticesinde kazanın meydana geldiğini, davalı sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığını, davacıya ait araçta kaza tarihinden öncesine ait sisteme kayıtlı hasar kaydının olmadığını, 06/07/2016 tarihinde meydana gelen olaya ait trafik kazası tespit tutanağındaki tespitlerin, ... plakalı araçta meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğunu, hasarın durumunun kazanın oluş sekline alınan darbelere uygun olduğunu, ... Sigorta tarafından ... plaka sayılı araç ile ilgili, düzenlenen 08/02/2016-08/02/2017 vadeli ... nolu Trafik Sigorta Poliçesi bulunduğunu, dava konusu ... plaka sayılı ... (...) ... marka/tip, 2015 model aracının, kaza tarihi olan 06/07/2016 tarihinde geçerli olan davalı tarafa ait aracın Trafik Sigorta Poliçesi başlangıç tarihi de dikkate alındığında, "Karayolları Motorlu Araçlar Z.M.S. Sigortası Genel Şartlan" tebliği ekinde yer alan tablo kullanılarak yapılan hesaplamada; meydana gelen değer kaybı tutarı 5.109,78- TL hesaplandığını, kaza tarihi itibariyle 1(5.109,78 TL Değer Kaybı) x %100 kusur oranı] = 5.109.78 TL olabileceğini, aracın onarımı için gereken makul tamir süresinin 7 gün olduğu, davacı tarafın bu süre içinde aracı kullanamamaktan doğan zararının 700.00 TL olabileceği hususları rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunda ayrıntılı bir şekilde belirtildiği üzere kaza yer krokisi, olay yeri hasar fotoğrafları ve sürücülerin beyanları dikkate alındığında meydana gelen kazada davalı taraf sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, 06/07/2016 tarihinde meydana gelen olaya ait trafik kaza tutanağındaki tespitlerin davacıya ait araçta meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, hasar durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu, söz konusu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı tutarı 5.109,78 TL olarak hesaplandığı, aracın onarımı için gereken makul tamir süresinin 7 gün olduğu, davacı tarafın bu süre içinde aracı kullanamamaktan doğan zararın 700,00 TL olarak hesaplandığı, araçta oluşan değer kaybından dolayı davalı ... şirketinin sigorta poliçesi kapsamında ve diğer davalıların ise araç işleteni ve haksız fiil hükümleri uyarınca hem değer kaybından hem kazanç kaybından dolayı sorumludur. Bu itibarla davacıya ait araçta oluşan değer kaybının 5.109,78 TL, kazanç kaybının 700,00 TL olarak hesaplandığı, davacı tarafından değer kaybı olarak 3.028,94 TL talep edilmiş olmakla taleple bağlılık ilkesi uyarınca takibin davalı ...Ş yönünden asıl alacak olarak 3.028,94 TL, davalılardan ... ve ... ve Dan. San. Tic. A.Ş yönünden asıl alacak 3.728,94 TL miktar üzerinden, işlemiş faiz yönünden ise davalı ...Ş nin takip tarihinden önce usulüne uygun temerrüde düşürülmediğinden işlemiş faize yönelik itirazın kabulü ile takibin iptaline, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren avans faiz talebinin yerinde olduğundan faize yönelik itirazın reddi ile takibin devamına karar verilmiştir.
Davacının talep edebileceği alacak miktarı likit olmadığı ve yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiş, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İle
Davalıların ... İcra Müdürlüğünün 2017/32434 E. Sayılı takip dosyasına yaptıkları itirazın kısmen iptali ile takibin davalı ...Ş yönünden asıl alacak olarak 3.028,94 TL, davalılardan ... ve ... ve Dan. San. Tic. A.Ş yönünden asıl alacak 3.728,94 TL , işlemiş faiz 413,21 TL olmak üzere toplam 4.142,15 TL miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2- Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 282,95-TL karar ilam harcından peşin alınan 51,00-TL nin düşümü ile eksik kalan 231,95-TL bakiye ilam harcının (davalı ...Ş nin 155,90 TL'ye kadar olan kısımdan sorumlu olmak üzere) davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yatırmış olduğu 51,00-TL peşin harç, davalılar tarafından alınması gereken karar ilam harcından düşüldüğünden, bu miktarın 51,00-TL nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bunun dışında davacı tarafından sarf edilen dava açılış gideri: 41,10-TL ( başvurma ve vekalet harcı ) davetiye, posta gideri: 218,00- TL, bilirkişi ücreti: 700,00-TL, olmak üzere toplam: 959,10- TL yargılama giderinden kabul/red oranı (%99,51) üzerinden hesaplanan 954,00 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 2.725,00- TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı ...Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden AAÜT 13/2 maddesi uyarınca hesap ve takdir olunan 1.133,21 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...Ş'ne verilmesine,
6- Davacı tarafından yatırılan gider ve delil avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine
Dair davacı ve davalı ... A.Ş. vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır