T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/645 Esas
KARAR NO: 2019/470
DAVA: Sözleşmenin İptali
DAVA TARİHİ: 17/07/2018
KARAR TARİHİ: 15/05/2019
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil Şirket ile davalı taraf arasında 24.11.2015 tarihli 'Akü Tedarik Çatı Sözleşmesi' ("Sözleşme") imzalandığını, bu sözleşmeye göre davalı tarafın, sözleşmenin ekindeki teknik şartnameye uygun olarak belirlenen akülerin müvekkil şirketin verdiği siparişler doğrultusunda, zamanında, eksiksiz ve hasarsız olarak müvekkili şirkete teslimini, söz konusu akülerin aksaksız çalışmasını sağlayacak şekilde garanti süresi boyunca gerekli teknik desteğin sağlanmasını ve bu destek çerçevesinde arızalı akülerin yenileri ile değiştirilmesini üstlendiğini, sözleşme kapsamında 29.12.2015 tarihinde müvekkil şirket tarafından davalı tarafa 13.252 adet akünün teslimine ilişkin sipariş formu gönderildiğini ve bu sipariş formuna ilişkin alımların gerçekleştirildiğini, ancak, devam eden süreçte söz konusu akülerle ilgili arızaların gündeme geldiğini, dolayısıyla müvekkili şirket tarafından akülerden beklenen verim alınamamakla birlikte, akülerin performansı müvekkili şirketin ihtiyaçlarını karşılayamaz duruma geliğini, bunun üzerine davalı taraf ile yapılan görüşmelerde yaklaşık 7000 adet aküde üretim hatası olduğunun belirtildiğini, buna istinaden de davalı taraftan ilgili akülerin değişimlerinin talep edildiğini, bir süre sonra davalı taraf söylemlerini değiştirerek söz konusu akülerde üretim hatası olmadığını, sadece garanti kapsamında arızalı olarak gönderilecek akülere ilişkin değişim yapacaklarını belirttiklerini, davalı tarafın bu beyanı üzerine de arızalı olarak tespit edilen 1027 adet arızalı akünün, muhtelif tarihlerde davalı tarafa gönderildiğini, davalı tarafla yapılan gerek yazılı gerek sözlü olarak görüşmelerde hiçbir sonuç alınamadığını, davalı tarafın sözleşme kapsamında yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğini açıkça ifade etmesi sonrası müvekkili şirket tarafından arızalı bulunan aküler davalı tarafa gönderilmediğini, arızalı olduğu müvekkil şirket'çe tespit edilen toplam 2354 adet akünün yenisi ile değiştirilmesi veya arızalı akülerin bedeli olan 371.932 -USD'nin aynı süre içerisinde faizi ile birlikte taraflarına ödenmesi, aksi takdirde müvekkili şirket'e sözleşme kapsamında teslim edilen teminat mektubunun nakde çevrileceğine ve sözleşmenin feshedilebileceğine ilişkin ... Noterlİği'nce düzenlenen 15 Kasım 2017 tarih 52466 yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, ihtarnameye de davalı tarafça herhangi bir cevap verilmediğini ve herhangi bir ödemede yapılmadığını, müvekkili şirketin uhdesindeki 209.350,- $ tutarındaki teminat mektubunun nakde çevrildiği, ardından da ... Noterliğinin 21 Mayıs 2018 tarih ve 24763 yevmiye no'lu ihtarnamesi ile müvekkili şirket ile davalı arasındaki sözleşmenin feshedildiğini, davalı tarafça sözleşmenin feshi sebebiyle doğan alacaklarına ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığını, davanın konusunu oluşturan hususun, temel olarak taraflar arasındaki ticari ilişkiye ilişkin olup, TTK madde 4-5 ve HMK madde 17 gereğince istanbul Asiliye Ticaret Mahkemelerinin işbu dava yönünden görevli ve yetkili olduğunu, davalı tarafın, müvekkil şirket ile imzalamış olduğu sözleşme gereği garanti yükümlülüğünün bulunduğunu, sözleşmenin 9.2.1. maddesi kapsamında ise "madde 9.Vde belirtildiği biçimde sağlanan garantilerin, akülerin sevk irsaliyesinin depo sorumlusu tarafından imzalandığı kabul tarihini takip eden 5 (beş) yıl boyunca geçerli olacağı, akülerdeki ayıbın gizli veya hile ile gizlenmiş olması hallerinde ise süre kaydının geçerli olmayacağının kabul ve taahhüt edildiğini, Sözleşme'nin 8.2.2. maddesinde de, "firma, teslim edeceği Akülerin aksaksız çalışmasını sağlayacak şekilde garanti süresi boyunca gerekli teknik desteği sağlayacağını, bu destek çerçevesinde arızalı aküleri derhal ayıpsız olan yenileri ile değiştirmeyi kabul/ beyan ve taahhüt eder" denildiğini, bu kapsamda 5 yıl boyunca arızalı aküleri yenileri İle değiştirme yükümlülüğü altında olduğunu, sözleşmenin 9.2.2'nci maddesi ile garanti yükümlülüklerinin ihlali halinde başvurulacak yollar ve sonuçlarına ilişkin madde 9.6'ya atıf yapıldığını, sözleşme madde 9.6'ya göre ise; müvekkili'in takdir ve tercihine bağlı olarak garanti yükümlülüğünün ihlal edilmesi halinde, müvekkilinin "yenisiyle değiştirme'' ve "bedelin iadesi" yollarına başvurma hakkı bulunduğunu, avalı tarafça garanti yükümlülüğünün İhlal edilmesi sonucu Müvekkil Şirket tarafından arızalı akü bedellerinin iadesini ve cezai şart talep etme zorunluluğunin doğduğunu, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere 9.000,- USD tutarındaki arızalı akülere ilişkin bedelin, dava tarihinden itibaren İşleyecek 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca yabancı para alacaklarına kamu bankalarınca 1 yıllık vadeli USD mevduatına uygulanan en yüksek faizi İle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya İlişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak üzere 1.500,- USD tutarındaki ceza-i şartın, dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca yabancı para alacaklarına kamu bankalarınca 1 yıllık vadeli USD mevduatına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı, usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermemiş, dosyaya vekaletname sunulmasına rağmen davalı vekili duruşmalara katılmamıştır.
Uyuşmazlık; taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafça fesh edilmesi nedeniyle bedel iadesi ve cezai şart istemine ilişkin olup, davalı tarafça garanti hükümlülüğü ihlal edilip edilmediği, sözleşmenin haklı nedenle fesh edilip edilmediği, davacı şirkete teslim edilen akülerden kaç tanesi arızalı olduğu ve arızaların garanti kapsamında olup olmadığı, garanti kapsamında olan arızaları aküler için davacı tarafça ne kadar ödeme yapıldığı ve davacının arızalı akülerin yerine yenilerinin teslim edilmemesinden doğan cezai şart alacağı bulunup bulunmadığı var ise miktarının tespiti noktasında toplanmaktadır.
Davacının delil listesinde dayanmış olduğu 24/11/2015 tarihli Akü Tedarik Çatı Sözleşmesi, 29/12/2015 tarihli sipariş formu, arızalı aküler için düzenlenen irsaliyeler mail yazışmaları, ihtarname ve tebliğ şerhleri dosyaya ibraz edilmiştir.
Tarafların yasal ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak; defterlerde gözüken alacak ve borç kayıtları ile hesap bakiyeleri tespit edilip, iddia , savunma ve itirazlar ile dosyaya sunulan belgeler değerlendirilerek mahkememizce belirlenen uyuşmazlık noktalarında bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle bir elektrik elektronik mühendisi, bir mali müşavir bilirkişiden rapor alınmış, rapor taraflara tebliğ edilmiş, davalı tarafça rapora karşı herhangi bir beyanda bulunmamıştır. Bilirkişi raporu içeriği ve gerekçesi ile teknik ve hukuki açıklamaları itibariyle hüküm kurmaya elverişli görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; taraflar arasında 24/11/2015 tarihli Akü Tedarik Çatı Sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme kapsamında davalı taraf davacı tarafa 13.252 adet aküyü 2.093.816,00- USD karşılığında vermeyi davacı tarafın da sözleşme kapsamında bedelini ödemeyi kabul ettiği, tarafların sözleşme uyarınca teslim ve ödeme yükümlülüklerini yerine getirdiği anlaşılmıştır. Ancak hükme esas alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, teslim edilen akülerden 2.354 adedinin arızalı olduğunun tespit edildiği, davacı tarafça davalı tarafa ... Noterliği tarafından 15/11/2017 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek tebliğ tarihinden itibaren 10 günlük süre içinde sözleşmenin 9. maddesinde yer alan garanti yükümlülükleri kapsamında arızalı olan 2.354 akünün yenisi ile değiştirilmesini veya arızalı akülerin bedeli olan 371,932-USD'nin aynı süre içerisinde ödenmesini, aksi halde sözleşme uyarınca davacı şirkete teslim edilen teminat mektuplarının nakde çevrileceği ve sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiği, ihtarnamenin davalıya 21/11/2017 tarihinde tebliğ edildiği, alınan ihtarname karşılığında davalı her hangi bir bildirim ve faaliyeti olmadığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin " sözleşmenin konusu " başlıklı 3. maddesi gereğince, davalı taraf, sözleşmenin ekindeki teknik şartnameye uygun olarak belirlenen aküleri davacının verdiği siparişler doğrultusunda talep edilen miktar ve zamanda eksiksiz ve hasarsız olarak davacı şirkete teslimi, söz konusu akülerin aksaksız çalışmasını sağlayacak şekilde garanti süresi boyunca gerekli teknik desteğin sağlanması ve bu destek çerçevesinde arızalı akülerin yenileri ile değiştirilmesi konusunda yükümlülük altına girdiği, sözleşmenin 9. maddesinde de garantinin, akülerin sevk irsaliyesinin depo sorumlusu tarafından imzalandığı, kabul tarihini takip eden 5 yıl boyunca geçerli olacağı, söz konusu arızalı akülerin yenisi ile değiştirileceği kabul edildiği, akülerin yenilerinin teslim süresinin 6 ay olarak kararlaştırıldığı, süreye uymama durumunda ceza-i şart uygulanacağı ve garanti yükümlülüklerinin ihlali dolayısı ile akünün değeri ile ortaya çıkan eksiklik oranında akü karşılığı olarak davacı tarafa ödenmiş bedel faizi ile birlikte davacıya iade edileceği kararlaştırılmıştır.
Bu itibarla, sözleşme kapsamında davalıdan teslim alınan 13.252 adet aküden 2.354 adet akünün arızalı olduğu, arızalı akülerin yenisi ile değiştirilmesi yahut bedelinin ödenmesi için davalıya çıkartılan ihtarnameye süresi içerisinde cevap verilmediği gibi, davalı tarafın garanti kapsamı uyarınca edimini yerine getirmediği, sözleşmenin davacı tarafça haklı nedenle feshedildiği, davacı tarafın sözleşmenin 3 ve 9. maddeleri uyarınca arızalı akületin bedelini ve 6 aylık süre içerisinde arızalı akülerin yerine yerilerinin teslim edilmemesi nedeni ile ceza-i şart talep etme hakkı bulunduğu, davalı tarafın vermiş olduğu 209.350-USD teminat mektubu nakde çevrilmek suretiyle mahsup edildikten sonra garanti kapsamında sayılan ve iadesi gereken 2.354 adet aküden dolayı davacının davalıdan sözleşme kapsamında alacağı tutarın 162.582,00-USD olarak hesaplandığı ancak davacının dava dilekçesinde talep ettiği tutarın 9.000,00-USD olduğu, davacının davalıdan sözleşme kapsamında ceza-i şart bedeli alacağı tutarın 950.592,46-USD olarak hesaplandığı, ancak davacının dava dilekçesinde talep ettiği tutarın 1.500,00-USD olduğu anlaşılmakla, taleple bağlılık ilkesi uyarınca, davacının talebi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ İle,
10.500,00- USD'nin dava tarihi olan 17/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca yabancı para alacaklarına kamu bankalarınca 1 yıllık vadeli USD mevduatına uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına,
2-Alınması gerekli olan 3.480,46 -TL karar ilam harcından, peşin alınan 867,42-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 2.613,04- TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına
3- Davacı tarafından yapılan dava açılış gideri: 903,32- TL, davetiye posta gideri: 69,00-TL, bilirkişi ücreti: 1.500,00-TL olmak üzere toplam: 2.472,32-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine
4- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 5.937,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan gider ve delil avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır