T.C.İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/757 Esas
KARAR NO: 2019/940
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/08/2018
KARAR TARİHİ: 13/11/2019
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından müşterisi ... A.Ş.' ye teslim edilmek üzere, ... numaralı 21.11.2017 tarih ve 27.891,- TL + 5.020,38TL KDV olmak üzere toplam 32.911,38 TL bedelli fatura 21.11.2018 tarihinde... fatura numaralı gönderi; 328777 numaralı 10.11.2017 tarih ve 12.000,- TL + 2.160,-TL KDV olmak üzere toplam 14.160,- TL bedelli fatura 22.11.2018 tarihinde PM 493671 fatura numaralı gönderi;... numaralı 22.11.2017 tarih ve 27.891,- TL + 5.020,38-TL KDV olmak üzere toplam 32.911,38 TL bedelli fatura ile ... numaralı 23.11.2017 tarih ve 55.782,- TL + 10.040,76 TL KDV olmak üzere toplam 65.822,76- TLbedelli fatura 23.11.2018 tarihinde ... fatura numaralı gönderi ile davalının Şerifali Şubesine teslim edildiğini, müvekkilinin müşterisi ...A.Ş. ile 2017 yılına ait KDV mahsup/mutabakat için görüştüğünde yukarıda belirtilen 4 adet faturaların kendilerine teslim ¸
edilmediğini öğrendiğini, davalının kargo izleme sisteminden kargo ön izleme kargo takibi sorgulandığında; 21.11.2017 tarihli ... fatura numaralı gönderinin alıcı... A.Ş.' ye 22.11.2017 günü saat 17:30:57 de, 22.11.2017 tarihli ... fatura numaralı gönderinin alıcı ... A.Ş.' ye 23.11.2017 günü saat 16:59:49 da, 23.11.2017 tarihli ... fatura numaralı gönderinin alıcı ... A.Ş.' ye 24.11.2017 günü saat 18:44:48 de teslim edildiğinin taraflarınca tespit edilmesi üzerine konunun davalı şirketin ...Şubesi ile görüşüldüğünü, 11.06.2018 tarihinde ... Kargo ...Şube Müdürünün teslim şubesi olan Süreyyapaşa Şubesinden ilgili kargoların teslimat belgelerinin acilen gönderilmesinin istenildiğini, ...Şubesi tarafından gönderilen e-postaya Süreyyapaşa Şubesince dönüş yapılmaması üzerine 22.06.2018 tarihinde teslimat belgelerinin müvekkili şirkete ulaştırılmadığı; acilen teslim alındı imzalı görüntülerinin müvekkili şirkete ulaştırılması yönünde 2 defa e-posta gönderildiğini, 22.06.2018 günü saat 11:50' de süreyyapaşa şube müdürü tarafından "daha önceden işten çıkardığımız bir personelin sehven düşmüş olduğu kargoları bulduk gün içerisinde teslim edilecektir." diye müvekkiline cevap verildiğini, bunun üzerine 22.11.2017 tarihli pm ... fatura numaralı gönderi ile 23.11.2017 tarihli pm... fatura numaralı gönderilerin gönderi takip ekranında belirtildiğinin aksine alıcı... a.ş.' ye kargoların teslim tarihinden yaklaşık olarak 7 (yedi) ay sonra 22.06.2018 tarihinde teslim edildiğini, 21.11.2017 tarihli pm... fatura numaralı gönderi ise süreyyapaşa şubesi tarafından uzun süre bulunamadığını, nihayetinde alıcı... a.ş. gönderi takip ekranındaki kaydın aksine 27.06.2018 tarihinde teslim edildiğini, belirtilen 4 adet faturanın alıcısına geç teslim edilmesi sebebiyle ilgili faturaların 2017 dönemi içerisinde... A.Ş. tarafından kayıtlarına alınamayap, ilgili faturaların toplam kdv tutarı olan 22.241,52- TL, 2017 dönemi kapanmış olduğundan, dönemsellik ilkesi gereği mahsubunun yapılamadığını, davalı tarafa belirtilen hususlar, ... noterliğince 03.07.2018 tarih ve 12602 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bildirilmiş olup; davalı tarafça 05.07.2018 tarihinde tebliğ aldığı bu ihatrnameye herhangi bir cevap vermediğini, dava dışı müvekkili şirketin müşterisi ...A.Ş. tarafından ... Noterliğinden keşide edilen 02.07.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile; 2017 yılı Kasım ayında fatura numaraları 328777, 328803, 328802,328800 olan ve Kasım ayı içerisinde düzenlenen faturaların kendilerine 22.06.2018 ve 27.06.2018 tarihlerinde teslim edildiği; Kasım 2017 yılına ait faturaların kargo teslim tarihi itibariyle kayıtlarına alınamadığı, faturaların zamanında ulaştırılmamasından dolayı kendilerince faturalarda bulunan KDV miktarını dönemsellik ilkesi gereği mahsup edemeyeceklerini; Kasım 2017 Form BA beyannamelerine düzeltme verileceğini, yasal süresinde düzeltme beyannamesi verilmediğinden dolayı 2017 yılı "Form BA/BS" cezasının 1.400,- TL olduğu bildirilerek mahsup edilemeyen 22.241,52 TL KDV miktarı toplamını müvekkili şirkete borç olarak dekont edildiğini, ilgili ihtarname ekinde gönderilen borç dekontu cari hesap ekstresine eklenip müvekkili şirketin müşterisi ...A.Ş.' den olan alacağından 22.241,52- TL düşüldüğünü, davalının kendisine teslim edilen gönderileri geç teslim etmesi sebebiyle müvekkili şirketin toplam 22.241,52 TL zararının oluştuğunu belirterek, sonuç olarak; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, davalının kusuru ile müvekkili şirketin 22.241,52- TL zararının oluştuğunun tespiti ile, davalının 22.241,52 TL'nin temerrüde düşme tarihinden itibaren asıl alacağa ¸işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte müvekkiline ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleriyle ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 23.11.2017 tarihinde, göndericisi... tarafından içeriği evrak olarak beyan edilen 3 adet Okg/desi ağırlığındaki kargo alıcısı ...'a teslim edilmek üzere karayolu ile taşınmak üzere müvekkil şirkete teslim edildiğini, bunun üzerine..., ... ve ... no.lu fatura düzenlendiğini, müvekkili şirketin üzerine düşen edim yükümünü tam ve eksiksiz olarak ifa ettiğini, mezkur kargonun tam ve hasarsız olarak teslim edildiğini, mezkur taşımaya ilişkin olarak Müvekkili şirketin davacıya karşı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, teslim anında kargonun içeriği ve değeri müvekkil taşıyana bildirilmediğini, taşıması yapılan kargonun içeriğinin ispata muhtaç olduğunu, müvekkili şirketin, kendisine taşınmak üzere teslim edilen kargonun içeriğini araştırma (açarak içine bakma vs.) hak ve yetkisi bulunmadığından içerik konusunda teslim edenin beyanına itibar edileceğinin açık ve tartışmasız olduğunu, ayrıca bu hususun kânun gereği olduğunu, TTK md. 864 uyarınca, gönderen kusuru olmasa da; taşıma senedine yazılan bilgilerdeki gerçeğe aykırılıklar ile yanlışlık ve eksikliklerden doğan zararın göndericiye ait olduğunu, bu anlamda gönderici kargonun içeriği ve değeri taşıyıcıya tam ve eksiksiz olarak bildirmekle mükellef olduğunu, yapılan eksik bildirimler dolayısıyla müvekkil şirketin sorumluluğuna gidilmesinin kabul edilemez olduğunu, Kara Yolları Taşıma Kanunu md. 8 gereği, gönderenin tam ve eksiksiz bildirim yükümlülüğü ve eksik bildirimden doğacak her türlü zararın gönderene ait olduğu açıkça hüküm altına alındığını, gönderen, eşyanın varış noktası, cinsi, miktarı ve nitelikleri ile diğer önemli bilgileri tam ve doğru olarak taşımacıya bildirmek zorunda olduğunu, yanlış ve eksik bildirmelerden doğacak her türlü sorumluluğun gönderene ait olduğunu, taşımacı, bir ihbar veya şüphe halinde yetkili ve görevlilerin huzurunda eşyayı kontrol ettirebildiğini, teslim anında kargo içeriği evrak olarak beyan edildiğini, içeriğin müvekkili şirket tarafından bilinmediğini, davacının iddia ve taleplerinin son derece kötüniyetli ve hukuka aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle beraber, bir an müvekkili şirketin tazmin yükümlülüğü bulunduğu kabul edilse dahi, davacının kusurunun, tarafların arasındaki ilişki, fatura düzenleme ve iletme yükümlülüklerinin de değerlendirmesi gerektiğinin açık olduğunu, davacı şirketin gecikmeden kaynaklı talepte bulunmasının mümkün olmadığını, TTK md. 889 uyarınca, "gönderilen, taşıyıcıya, teslim süresinin aşıldığını, teslimden itibaren yirmibir gün içinde bildirmezse, gecikmeden kaynaklanan hakları sona erer" şeklinde düzenlendiğini, davacının gecikmeden kaynaklı taleplerinin hukuken dinlenilmesinin de mümkün olmayacağını, kargo teslim edilmiş olup, iddia edilen teslim alan tarafından teslim esnasında dahi gecikmeye yönelik olarak herhangi bir ihtirazı kayıt konulmadığını, müvekkil şirketin sorumluluğunu kesinlikle kabul anlamına gelmemekle, her şeyden önce, TTK 886 uyarınca tam tazminata hükmedilebilmesi için zararın meydana gelmesinde taşıyıcının kast ve pervasız davranışı ve kusurun varlığının da ispat edilmesi gerektiğini, ttk md. 886 maddesinin " zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879 uncu maddede belirtilen kişiler, bu kısımda öngörülen sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz." şeklinde düzenlendiğini, talep edilen tazmin talebi fahiş olup, TTK hükümleri uyarinca taşıyanın sınırlı sorumluluğu prensibinin benimsendiğini, hiçbir şekilde meydana gelen zarardan müvekkil şirketin sorumlu olduğunun kabulü anlamına gelmemekle birlikte, davacının istemiş olduğu tazminat miktarının fahiş olduğunu, sorumluluk sınırının TTK m 882- (1) gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 özel çekme hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olduğunu, gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı hâlinde taşıyıcının sorumluluğunun; a) gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, b)-gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33, Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olduğunu, taşıyıcının, taşıma süresinin aşılmasından doğan sorumluluğunun, taşıma ücretinin üç katı ile sınırlı olduğunu; kabul anlamına gelmemekle birlikte, bir an için müvekkili şirketin söz konusu olayda sorumluluğu bulunduğu kabul edilecek olsa dahi, TTK 882 hükmüne uygun olarak taşıma ücretinin üç katının istenebileceğinin ortada olduğunu belirterek, haksız davanın külliyen reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.
Dava taşıma sözleşmesinin geç ifasından doğan zararın tazminine ilişkindir.
Vergi dairesine müzekkere yazılarak, davacı ve dava dışı... A.Ş'nin 2017 yılı BA-BS formları celp edilmiştir.
Davacının ticari defter ve kayıtları ile dosyaya sunulan belgeler üzerinde kargoların zamanında teslim edilip edilmediği, geç teslimat yapılmış ise davacının uğradığı zarardan ( davacı şirket tarafından müşterisi... A.Ş'ne teslim edilmek üzere davalı kargo şirketine teslim edilen kargoların (faturaların) zamanında teslimat yapılmamasından kaynaklanan KDV tutarı mahsubunun yapılmaması nedeniyle uğranılan zarar) davalının sorumluluğu bulunup bulunmadığı noktasında taşıma uzmanı ve Mali bilirkişisinden oluşan heyetten alınan raporda özetle; davacının, dava Konusu KDV' siz tutarları 123.564,00 TL olan dört adet faturayı, 20l7 yılı yasal defter kayıtlarına alarak, 2017 Yılı BS formu ile bağlı olduğu Küçükyalı vergi dairesine beyan ettiğini, dava dışı ... A.Ş.' nin davacının tanzim etmiş olduğu faturaları 2017 yılı BA formu ile beyan ettiği beyanında 9.000,00- TL ve 3.000,00- TL tutarlarındaki faturaları beyan etmediğini, dava konusu KDV' siz tutarları 128.564,00- TL olan faturaların beyan edilmiş olduğunu, KDV mahsup/mutabakat işleminin, cezai duruma düşülmemesi için BA/BS formları KDV beyannamesi verilmeden önce yapılmış olması gerektiğini, dolayısı 2017 yılı hesapları kapanmadan en geç 12 Ay KDV beyannamesi verilmeden, faturaların davacıda bulunan suretlerinden noter tasdikli ve/veya Mali Müşavir, YMMM imzalı Aslı gibidir onaylı suretleri dava dışı firmaya iletilerek KDV indiriminden yararlanmasının sağlanabileceğini ve davacının da cari hesap alacağının netleşebileceğini, davacının dava konusu faturaları, evrak-döküman olarak beyan ederek davalı firma ile yollamış olduğu, bu hali ile davalının kargonun muhteviyatını ve/veya değerini bilemeyeceğini, faturaların TTK (645-849)' tanımlanan kıymetli evraklardan olmadığını, sadece keşide eden ile keşide edilen için anlam taşıdığını, dava dosyasına sunulan delillerin incelenmesi sonucunda, davacının davalı ... Kargo aracılığı ile yolladığı 21.11.2017 tarihli... fatura numaralı, 22.11.2017 tarihli ...fatura numaralı, 23.11.2017 tarihli ... fatura numaralı gönderilerin davalı çalışanlarının ihmali ve dikkatsizliği nedeni ile, kargonun makul varış süresinin çok üzerinde bir sürede (yaklaşık yedi ay) alıcıya geç ulaştırıldığını, taşıyıcının kargoyu göndericiden teslim alıp alıcıya teslim edilene kadar kargodan sorumlu olduğunu (TTK Madde 875), dava konusu olayda faturaların ticari vesika olduğu, TTK' da tanımlanan kıymetli evrak olmadığı, davalının gönderinin muhteviyatından ve haberdar olmaması, sebebi ile TTK 882. maddenin (1). ve (2) fıkrasının uygulanamayacağırı, TTK 662 maddesinin (3) fıkrası gereği sadece kargo ücretinin üç katı nispetinde sorumlu olacağını,dava konusu gönderilerin alıcıya geç ulaşmasından dolayı, davalının davacıya karşı sorumluluğunun TTK 882 maddesinin 3. fıkrasına göre, kargo ücretinin üç katı olan 36,99 TL +KDV 6,66 Toplam 43,65 TL olduğunu, başka bir deyişle davacının davalıdan 36,99- TL +KDV 6,66- Toplam 43,65- TL talep edebileceğini, nihai hukuki deiğerlendirmenin mahkemenin takdirinde olduğu hususları rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi noktasında bilirkişilerden alınan ek raporda özetle; davacının, BA/BS mutabakatını zamanında yapmadığı, dava dışı ...A.Ş. tarafından da belirlenmiş olduğunu, mutabakatın davacı tarafından zamanında yapılması halinde dava konusu faturaların dava dışı firmaya ulaşmadığının anlaşılacağını ve davacının talep ettiği zararın oluşmayacağı ve/veya telafi etmenin mümkün olacağını, dava dışı... A.Ş' nin davacıya keşide ettiği ... Noterliği' nin 02. Temmuz 2018 tarih ...yevmiye nolu ihtarnamesinin 3. maddesinde "Firmamız bu iki durumdan dolayı maddi zarara uğramaktadır ve bu zararın kaynağı tarafınızın düzenlemiş olduğu Kasım 2017 dönemine ait faturaların tarafımıza zamanında ulaştırılmamasından ve form BA/BS mutabakatını zamanında yapamadığımızdan dolayı ilgili faturalar döneminde kayıtlara alınmamıştır" şeklinde ifade edildiğini, davacının dava konusu faturaları, evrak-doküman olarak beyan ederek davalı firma ile yollamış olduğunu, bu hali ile davalının kargonun muhteviyatını ve/veya değerini bilemeyeceğini, faturaların TTK (645-649)' tanımlanan kıymetli evraklardan olmadığını, sadece keşide eden ile keşide edilen için anlam taşıdığını, taşıyıcının kargoyu göndericiden teslim alıp alıcıya teslim edilene kadar kargodan sorumlu olduğunu (TTK Madde 875), dava konusu olayda faturaların ticari vesika olduğu. TTK MADDE 646-(1) 'de tanımlanan kıymetli evrak olmadığını, davalının gönderinin muhteviyatından ve haberdar olmaması, davacının gönderiyi sadece dosya-evrak olarak beyan etmesi, içeriği hakkında bilgi vermemiş olması (TTK. Madde864 (1/b) sebebi ile TTK 882. maddenin (1). ve (2) fıkrasının uygulanamayacağını, TTK 882 maddesinin (3) fıkrası gereği sadece kargo ücretinin üç katı nispetinde sorumlu olacağını, kök raporda belirtildiği üzere; dava konusu gönderilerin alıcıya geç ulaşmasından dolayı, davalının davacıya karşı sorumluluğunun TTK 882 maddesinin 3. fıkrasına göre, kargo ücretinin üç katı olan 36,99- TL +KDV 6,66- toplam 43,65- TL olduğunu, başka bir deyişle davacının davalıdan 36,99- TL +KDV 6,66- toplam 43,65- TL talep edebileceğini, nihai hukuki değerlendirmenin mahkemenin takdirinde olduğu hususları rapor edilmiştir.
Taşıyıcının sorumluluğu TTK 875 vd maddelerinde düzenlenmiştir.
TTK 875/1. maddesinde; taşıyıcının, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumlu olduğu düzenlenmiş; TTK 882/3 maddesi ile taşıyıcının, taşıma süresinin aşılmasından doğan sorumluluğu, taşıma ücretinin üç katı ile sınırlandırılmıştır.
Davacı, 27/06/2018 tarihinde teslim alınan gönderinin geç teslim alındığını ... Noterliğinin 03/07/2018 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalı taşıcıya bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamından, davalı taşıyıcının, TTK 882/3. maddesi gereği taşıma süresinin aşılması nedeniyle taşıma ücretinin üç katı tutarındaki davacının uğradığı zarardan sorumlu olduğu, davalının sorumluluğunu kısıtlayan ya da kaldıran hallerin mevcut olmadığı anlaşılmış, davannın kısmen kabulü ile kargo ücretinin üç katı olan 36,99- TL +KDV 6,66- toplam 43,65- TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İle, 43,65-TL alacağın 05/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 44,40-TL karar ilam harcının peşin alınan 379,83-TL den düşümü ile arta kalan 335,43-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3- Davacının yatırmış olduğu 44,40-TL peşin harç, davalı tarafından alınması gereken karar ilam harcından düşüldüğünden, bu miktarın 44,40-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından sarf edilen dava açılış gideri: 41,10-TL ( başvurma ve vekalet harcı ) davetiye, posta gideri: 122,50- TL, bilirkişi ücreti: 1.200,00-TL, olmak üzere toplam: 1.363,60- TL yargılama giderinden kabul/red oranı (% 00,19) üzerinden hesaplanan 2,59- TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 43,65-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan gider ve delil avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır