T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/808 Esas
KARAR NO: 2022/644
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/09/2018
KARAR TARİHİ: 26/09/2022
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ağırlıklı olarak tekstil, gıda ve oyuncak gibi ürünler in dünya standartlarına uygun olup olmadığını test eden, denetleyen, bağımsız test ve denetim işlemleri yapan uluslararası bir kuruluş olup, davalı şirketin; ithal ettiği oyuncakları piyasaya arz edebilmek için konu ile ilgili mevzuat gereğince davalı şirketin ... kayıt numaralı başvurusu ile ... sistemine başvurduğu, ...; Bakanlığı çatısı altında; dış ticarette risk esaslı kontrol sistemi ile standartlara uygunluk, kalite ve güvenlik açısından tüketiciyi ve üreticiyi korumak amacıyla gerçekleştirilen ithalat ve ihracat denetimlerinin risk esaslı olarak yapılmasına imkan veren vveh tabanlı bir yazılım olduğu, Davalı şirket 21.07.2017 tarihinde ... başvurusunda bulunduğu, ... sistemi ithal edilecek oyuncakları teste yönlendirildiği, İthal edilecek ürünlere yapılacak test işlemlerine ilişkin olarak ...'e test ücretlerini ödeyeceğine ilişkin kabul taahhütnamesini davalı borçlu sisteme yüklediği, borçlu tarafından ibraz edilen toplam 108 adet numune 11,08,2017 tarihinde Ekonomi Bakanlığı ... ne bağlı Ürün Dcnetmenleri ... Grup Başkanlığı tarafından tutanakla teslim elimmiş ve numunelerden 54 tanesi müvekkil şirkete Ekonomi Bakanlığı ... nün 14,08,2017 tarihli ... sayılı yazısı ile teste gönderildiği, Müvekkil şirket Bakanlığın 14.08,2017 tarihli yazısı ile yapılan görevlendirmeye istinaden davalı şirketin ibraz ettiği 54 adet numune üzerine ... isimli testleri yaptığı, yapılan testlere ilişkin ücretler takip konusu horcun nedeni olup faturalar tanzim edilerek davalı şirkete gönderildiği, ancak davalı şirkeL faturalara, müvekkil ite davalı arasında bir cari hesap ilişkisi bulunmadığından bahisle ... Noterliğinin 25.09 2017 tarihli ... numaralı ihtarnamesi ile haksız olarak itiraz ettiği, Davalı Ekonomi Bakanlığı na vermiş olduğu taahhütname nedeniyle mevzuattan kaynaklanan alacak ilişkisi olduğu, davalı taraf gerek faturalara itirazda, gerekse icra dosyasına yaptığı itirazında; test hizmetlerini müvekkil şirketten talep etmediğini, numune göndermediğini gerçeğe aykırı olarak iddia ettiği, Ekonomi Bakanlığı' nın 14,08.2017 sayılı yazıları gereğince davalı şirketin Bakanlığa vermiş olduğu taahhüt gereğince taraflar arasında mevzuattan kaynaklanan bir İlişki olduğu. Ürün denetmeni Dr. ... in 11,08,2017 tarihli yazısının bilgileri dahilinde olmadığından kabul etmediklerini müvekkil şirketten test yapılmasının talep edilmediği ileri sürülerek borca itiraz edilmişse de; itiraz dilekçesinin 4.bendınde ithal edilen ürünlere test yapıldığı açıkça kabul edildiği İcra dosyasında sun ulu numune teslim belgesinde şirket kaşesi altında firma temsilcisi olarak ...' un adı ve imzası bulunduğu, davalı şirket tarafından Bakanlığa sunulan 108 adet numuneden davalı şirket haberi olduğu, bu numunelere test yapılacağı yine ithalat yapan davalı firmanın bilgisi dahilinde olup, bu işlemler nedeniyle vermiş olduğu taahhüt belgesi ile yapılacak olantüm işlemler ve testler hakkında bilgisi bulunduğu Ekonomi Bakanlığından davalı şirketin 21.07.2018 tarih ve ... sayılı ... başvurusu üzerine oluşturan dosyasındaki kayıtların ve belgelerin taraflar arasındaki alacak ilişkisinin mevzuattan kaynaklandığı, bu nedenle davalı itirazlarının hukuki dayanaktan yoksun olduğu belirtilerek, borçlunun ...,îcra Müdürlüğü nün 2017/... E. sayılı borca itirazının iptali ile takibin devamına, haksız itirazdan dolayı takip borcunun %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı haksız ve kötü niyetli oluğu, yaptığım İddia ettiği testlerle ilgili olarak önceden bir bildirim yapmadığı, onay istemediği, ürünlerin miktarının kat be kat üstünde tutarlarda fahiş miktarda bedeller talep edildiği, Müvekkili şirket ithalat faaliyeti ile iştigal etmediği, hayvanat bahçesi işlettiği, hayvanat bahçesinin çıkış kapısı yanındaki mini ünitede, çocuklara hayvan sevgisini aşılamak için, çok kısıtlı olarak ufak pelüş oyuncak hayvan da satıldığı, Daha önce 2015 ve 2016 yıllarında yaptığı gibi, 2017 yılının temmuz ayında da İngiltere'deki ... firmasından bir takım pelüş oyuncaklar ithal edilmek istendiği bu oyuncaklar gelişinde, hemen yurda alınmadığı, antrepoda bekletilip Ekonomi Bakanlığı tarafından bir takım anlamsız, fuzuli ve abartılı testlere sokulmak istenildiği, bilgi ve onaylarının olmadığı, söz konusu ithalat gerçekleşmediği, faturalara itiraz edildiği ve noter ihtarı ile iade edildiği, Yukarıda açıklanan gerekçe ve düşüncelerle haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını, yüzden % 20 aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ederiz, Demişlerdir,
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava;... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı dosyasından taraflar arasındaki cari hesap alacağından başlatılan icra takibine davalının itirazı sonucu İİK 67. Madde gereği açılan itirazın iptali davası olduğu anlaşıldı.
Deliller; Dosya İçeriği, Bilirkişi İncelemesi, ... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı dosyası
Mahkememiz dosyasından 25/06/2021 tarihinde bilirkişi raporu alınmıştır.
Raporda:
4458 Sayılı Gümrük Mevzuatı Yönünden Değerlendirmeler:
Ülkemize İthal edilecek ürünlerin gerekmesi halinde ve eşyanın GTjp' inin ve vergilerinin behrlcnebilmesinin yanı sıra ürünlerin sağlıklı olup olmadığının tespiti yöııündcN eşyayı muayene ile ilgili görevli muayene memurunca talep edilmesi halinde ; 201/10 sayılı fürün güvenliği ve denetimi tebliği' dahilinde gümrük yönetmeliğinin 196, Maddesi gereğince dava dosyası kapsamındaki oyuncakların usuiünc uygun olarak numune alınması zorunlu ve ilgili yönetmeliğin gereği olup;
196/c. maddesi gereğince, eşyadan ... tarafından teste yönlendirilmesi sonucu; ürünlerden 27 adedinin ürün denetmenleri grup başkanlığında şahit numune olarak, 54 adedinin ilgili laboratuvara gönderilmek üzere 27 adedinin ise lirma sahihi ya da temsilcisine verilmek üzere toplam 108 adet numune alınmış olduğa
Numune işleminin gümrük yönetmeliğinin 198/l,a maddesi dahilinde usulüne uygun oiarak alınarak tutanak tanzim edildiği, tutanağın yetkililerince imza ve kaşelenmiş olduğu,
Yönetmeliğin 198/ç gereğince alınan numunelerin usulüne uygun olarak alındığı, İthal edilecek serbest/ dolaşıma girecek eşyaların numuneleri İlgili gümrük faboratuvarlarmda tahlil edilebileceği gibi yönetmeliğin 200/1,e, maddesi gereğincede mevcut olayda olduğu gibi gümrük laboratuvarı dışındaki laboratuvarlara gönderilebileceğinden davacının laboratuvarma gönderildiği anlaşılmaktadır
200/lç maddesi gereğince, eşya sahibinin numuneleri doğrudan lahora tu vara gönderme yetkisi bulunmadığından kanun ve yönetmelikler gereğince bu hususta yetkili otoritenin gümrük idaresi olması nedeniyle ilgili idarenin yetkisi dahilinde numunelerin alınarak yönetmeliğe uygun olarak analize gönderilmiş olduğu,
Bu husustaki yazışmaların resmi yollardan yapıldığı eşyanın alıcısına bildirildiği, ... Müdürlüğü’ ... ürün denetmenleri grup başkanlığının 18.09.2017 tarih ve ... lu yazılan ile denetlenen ürünlerden denetleme sonucu teknik mevzuata uygun olmayan ürünlerin ithalatının uygun bulunmadığı ve mümkün olmadığının bildirilmiş olduğu,
24.07.2017 tarihli dilekçe ile ithalatçının gerekli tüm masrafları karşılayacağına dair taahhütnamesinin mevcut ve imzalanmış olduğunun görüldüğü;
Analiz edilen ürünün özellikleri gereğince ve numunelerin fazla olduğu dikkate alındığında; analiz ücretlerinin ilgili hakanlık tarafından da bilinmiş olması nedeniyle ücretlerin uygulanabilir olduğu,
Analize tabi tutulan ürünlerin mevzuat gereği Gümrük İdaresi tarafından yapıldığı, bu işlemlerden davalı tarafın gümrük işlemlerini 4458 sayılı gümrük kanunun 5. Maddesi gereğince vekalet dolaylı temsil yoluyla kendisini temsile yetkili olan gümrük müşavirinin haberi olması nedeniyle, müşavirlikçe davalı firmaya haber verilmesi gerektiği, netice itibari ile numune almanın' da müşavirlikçe bir fiyatının olduğu ve tanzim edeceği Faturada bu durumu görebileceği davalıya fatura edilmesi gerektiği' de bir gerçek olup davacının davalıya haber verme zorunluluğunun bulunmadığı muhatabının vekaleten yetkilendirmiş olduğu gümrük müşavirince kendisinin bilgilendirilmesi ilgili kanun gereğidir,
Dosya kapsamında yapılan incelemede davanın tarafları arasında yazılı bir sözleşme ilişkisinin bulunmadığı görülmüştür, Ancak uyuşmazlık, tek başına borçlar hukukuna ilişkin değildir Gümrük mevzuatından kaynaklanan bir takım zorunlulukları içerisinde barındırmaktadır Bu kapsamda yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın tarafları arasında zorunlu bir hukuki ilişki söz konusudur. Bu hukuki ilişkideki bedelin, rayiç bedele uygun olup olmadığının tespiti heyetimizin uzmanlık alanına girmemektedir.
Davacı tarafından davalı hakkında 03.10.2017 tarihinde .... İcra MüdürlüğiTnün 2017/... E. Nolu dosyasında 69.820,60 TL [Cari hesap alacağı) Ası! alacak, için ilamsız takip başlatmış ve davalının itirazı üzerine takip durmuş ve bu dava ikame edilmiş,
Davacı ve davalı ticari defter kayıtları incelenmiş, ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK 64. Md, ve 213 sayılı VUK 221. Md. göre açılış ve e-defter beratları usulüne uygun olduğu, kendi lehine delil vasfını taşıdığı,
İncelenen davacı ticari defterlerinde davalıdan 03.10.2017 takip tarihi itibariyle 69.820,60 TL alacaklı olduğu, (C/H Borç bakiyesi verdiği]
İncelenen davalı defter kayıtlarında davacı tarafından düzenlenen faturaların kayıtlara alınmadığı, davacıya defter kayıtlarında borcu olmadığı,
Davanın tarafları arasında Gümrük Mevzuatından kaynaklanan zorunlu bir hukuki ilişkinin mevcut olduğu, bu hukuki ilişkideki bedelin, rayiç bedele uygun olup olmadığının tespiti için davacı tarafından uygulanan test ücretlerinin İstanbul Gümrük ve Ticaret Müdürlüğüne sorulabileceği tespit edilmiştir.
Mahkememiz dosyasından 19/01/2022 tarihinde yeniden bilirkişi raporu alınmıştır.
Raporda: 25.06.2021 tarihli kök raporumuzu tekraren; tarafların ileri sûrmuş olduktan hususlarla ilgili olarak
Gerekli değerlendirmeler tarafımızdan yapılmış olup; Söz konusu beyanname kapsamı ürünlerin" ürün güvenliği" kapsamında rejimi kontrol ve uygulamakla yetkili olan ilgili Gümrük Müdürlüğünce incelenmek ve standartlara uygun olup olmadığım, ürünlerin Ülkemize girmesinin sakıncalı olup olmadığının tespiti kapsamında;2Ü17/10 sayılı ürün güvenliği ve denetimi genelgesi gereğince 26.07.2017 tarihinde eşyanın bulunduğu Hız antrepoda bu hususta numuneler alınmış ve konuyla ilgili olarak " Numune alma tutanağı" tanzimle aynı tutanağın devamında numune ücretlerinin davalı tarafından ödeneceğine dair taahhütname verilmiş ve davalı firma yetkilisi tarafından kaşelenerek imzalanmıştır. Bu nedenle ürünlerin, tahlile gideceğinden davalı tarafın haberinin olduğu, ayrıca mesleği gereğince davalının bu durumu biliyor olmasının gerektiği açık bir durumdur.
Alman numunelerin 27 adedinin" Şahit numune" olarak ürün denetmenleri grup başkanlığına, 54 adedinin laboratuvara gönderilmek üzere, 27 adedinin ise firma sahibi/temsilcisi tarafından firmada kalmak üzere analiz numunesi olarak kaldığının tutanakta kayıt altına alınmıştır.
Ürünlerin kalem fazlalığından dolayı toplamda 108 adet numune alınmış olduğu, ürün kalemlerinin çok olması nedeniyle fiyatın da fazla görünebileceği,
Toplam 27 adet fatura bedellerinin fahiş ve uygun olup olmadığının heyetimizce bu konuda değerlendirme yapılamadığı, ancak tereddütlerin giderilmesi ve fikir vermesi adına analiz bedellerinin ... laboratuvarına sorulmasında fayda olduğu, Ticaret Bakanlığının özel laboratuvarlarile belirlemiş olduğu bir tarifenin bulunmadığı, Bakanlığın kendi laboratuvan ( ... ne ait ) belirlemiş olduğu ücretlerin bulunduğu anlaşılmaktadır.
Dosya mevcudu. Dava ve İcra Dosyası ile delillerin, davacı ve davalıya ait 2020 yıllarına ait ticari defterlerin tetkiki sonucunda ve raporumuz içinde açıklanan nedenlerle; kök raporumuzda beyan edilen sonuç ve görüşümüze ilaveten,
Davanın tarafları arasında Gümrük Mevzuatından kaynaklanan zorunlu bir hukuki ilişkinin mevcut olduğu, bu hukuki ilişkideki bedelin, rayiç bedele uygun olup olmadığının tespiti için davacı tarafından uygulanan test ücretlerinin İstanbul Gümrük ve Ticaret Müdürlüğüne sorulabileceği tespit edilmiştir.
Mahkememiz dosyasından, dava konusu verilen hizmetin bedelinin rayiç bedele uygun olup olmadığının tespiti için İstanbul Gümrük ve Ticaret Müdürlüğüne müzekkere yazılmış, 22/04/2022 havale tarihli cevap yazısında;
Akredite laboratuvarlar tarafından uygulanan test ücretleri ve diğer test işlemleri hakkında detaylı bilgileri içeren çizelgeler Genel Müdürlüklerine bildirilmiş olup anılan tarihe kadar farklı fiyat tarifeleri uygulamakta olan laboratuvarlar, en düşük fiyatı uygulayan laboratuvarların ücretleriyle eşitlenmiştir.
... A.Ş. laboratuvarı tarafından yukarıda adı geçen firma adına düzenlenen faturanın, “azo” test ücretleri hariç olmak üzere çizelgelerde belirtilen fiyatlarla uyumlu olduğu görülmüş,
Laboratuvarların “azo” testleri için uyguladığı ücretlerin ile ... A.Ş. firması tarafından uygulanan ücret kıyaslandığında; tutarın emsallerine göre makul olduğu ifade edilmiş,
Davacı ve davalı ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK 64. Md, ve 213 sayılı VUK 221. Md. göre açılış ve e-defter beratları usulüne uygun olduğu, incelenen davacı ticari defterlerinde davalıdan 03.10.2017 takip tarihi itibariyle 69.820,60 TL alacaklı göründüğü belirtilmiştir. Dosyamızı üzerinde görevlendirilen birden fazla heyet tarafından düzenlenen bilirkişi raporları ile, ithalatçı davacının ithal ettiği ürünlerden numunelerin, kamu sağlığı açısından test amaçlı gümrük idaresinin anlaşmalı olduğu davalı firmaya davacının bilgisi ve muvafakatı dahilinde gönderildiği, ... ne yazılan müzekkereye verilen cevap ile davacının talep ettiği test ücretlerinin makul olduğu cevabının verildiği gözetilerek, takip konusu test ücretlerinden davalının sorumlu olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne, .... İcra Dairesi 2017/... Esas sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazın iptali ile 69.820,60 TL asıl alacak üzerinden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, taraflar arasında doğrudan sözleşme ilişkisi mevcut olmadığınran, uyuşmazlık çözümü delillerin toplanması ve bilirkişi incelemesi yapılmasın gerektirir nitelik olduğundan davacının inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar varilmiştir.
HÜKÜM :
1-Davanın kabulüne, ... İcra Dairesi 2017/... Esas sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazın iptali ile 69.820,60 TL asıl alacak üzerinden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin koşulları oluşmadığından reddine,
3-Alınması gerekli 4.769,45 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 843,27 TL harcın düşümü ile eksik kalan 3.926,18 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile maliyeye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 9.876,68 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafça yapılan ( 843,27 TL peşin harç + ilk masraf 41,10 TL + bilirkişi ücreti 2.100,00 TL + 509,55 TL posta masrafı ) toplam 3.493,92 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, artan avansın karar kesinleştiğinde davalıya iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 26/09/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır