T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/929 Esas
KARAR NO: 2021/216
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 12/10/2018
KARAR TARİHİ: 17/03/2021
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ... sayılı kasko Sigorta poliçesi ile sigorta edilen ... ... idaresindeki ... plakalı aracın, 15.7.2017 tarihinde Bursa/Nilüfer'de, ... ... sevk ve idaresinde iken ... ... kazık makinası ile şantiye içerisinde boru çekme işlemini gerçekleştirdiği esnada hareket halinde iken beton pompası koluna çarptığını ve hasara sebep olduğunu, ... plakalı sigortalı kamyon üzerindeki ... tipindeki beton pompasının beton dükümü esnasında açık vaziyette iken 4. ve 5. bomlara takılan ... makinasının kulesinin harekete devam etmesi sonucunda eğilmeye zorlanan beton pompasının bomlarının bağlantı yerlerinden çarpılması ve bomun boyunda hafif bir açı farkına sebep olacak seğimin oluşması sonucunda hasarlandığını, bomların boyunca uzanan çift cktarlı beton sevk borularının da ezilmesi ile hasarlandığının tespit edildiğini, oluşan hasar sebebi ile ekspertiz incelemesi yapıldığını, makinada 157.318,00- TL hasar tespit edilerek sigortalı firmaya 12.2.2018 de ödendiğini, ... A.Ş.'nin maliki olduğu ... plakalı aracın, davalı firmaya Finansal Kiralama Sözleşmesi ile uzun süreliğine kiralandığını, Yargıtay yerleşik kararlarında; 2918 sayılı Yasanın 3. maddesi ile "aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı" işleten sayılacağı ve 85. madde ile de işletenin ağırlaştırılmış sorumluluk kurallarına göre zarardan sorumlu olacağı kabul edilmiştir." Hükmüne dayanıldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, şimdilik 157.318,00-TL nin tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukaltık ücretleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde, müvekkiline atfedilen %100 kusuru kabul etmediklerini, sair taleplere ilişkin itirazlarının bulunmadığını, gerçekleşen olayda, müvekkili şirket adına kayıtlı iş makinası ile çalışma yapılırken kazalı diğer aracın şantiye sahasında bulunmaması gerektiğini, müvekkili firmanın, işin niteliği gereği tehlikeli ve ağır bir iş yaptığını, bu nedenle iş makinaları çalışır halde iken, çok tehlikeli bir durum arz ettiğinden, şantiye içerisinde herkesin dikkatle hareket etmesi gerektiğini, kaldı ki; müvekkiline ait iş makinalarının üzerinde bu hususta çokça uyarı levhaları bulunduğunu, davacı sigorta şirketinin, zarardan müvekkilini %100 sorumlu tutsa da, bunun gerçeği yansıtmadığını, dosyada kusura ilişkin herhangi bir bulgu olmadığını, dosyada, deliller arasında bulunan kaza sırasında tutulmuş içeriğini kabul etmedikleri tutanaklara göre, bedelin tahsili isteminin hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafından dosyaya delil niteliğinde sunulan ekspertiz raporlarını kabul etmediklerini ve içeriğine itiraz ettiklerini, bu konuyla ilgili olarak müvekkili şirketin bilgilendirilmediğini, kaza anında ve sonrasında müvekkili firma yetkililerine haber verilmediğini, itiraz hakkı verilmeksizin tahakkuk ettirilen bedelin tahsili isteminin hatalı olduğunu, kaza yeri, risk analizi ve raporunun dosyada bulunmadığını, dosyada bulunan tutanakların, kazanın aydınlatılması için yeterli olmadığını, kaldı ki; bu tutanakların şirket yetkisine haiz olmayan kişilerle yapıldığını, bu nedenle müvekkili şirketi hukuki ve cezai anlamda bağlamayacağını, gerekli keşif ve incelemelerden sonra anlaşılacaktır ki; ... makinası ile yapılan herhangi bir işlemde çevresinde herhangi bir aracın olmaması gerektiğini, kazalı aracın o sırada şantiye içerisinde bulunmasının, tek başına illiyet bağını kestiğini, içeriğini kabul etmemekle, somut olayın tutanaklardaki gibi olduğu varsayılsa dahi; kazalı diğer aracın orada olması, uyarıcı levha bulundurmaması ve sair diğer sebeplerle kazada kusurlu olduğunu kabul etmelerinin gerekeceğini, iş makinasının, iddia edilen kazanın gerçekleşmesine fiziki anlamda elverişli olmadığını, kazanın nasıl meydana geldiğinin araştırılması gerektiğini, talep edilen bedelin müvekkili şirketten tahsili isteminin haksız ve kötü niyet taşıdığını, hukuki zeminden uzak ve belirgin bir kusur olmaksızın farazi bir zararın tamamının müvekkili şirketten tahsili talebine itiraz ettiklerini belirterek, davanın reddine, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verimesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin 21/10/2020 tarihli dilekçesi ile, davanın ... A.Ş.'ye ihbarı talep edilmiş olup, dava, ... A.Ş.'ye ihbar olunmuştur.
İhbar Olunan ... A.Ş. Vekili, 10/02/2021 havale tarihli beyan dilekçesi ile özetle; Kazaya karışan ... Makinasının ... Sözleşme Numaralı Finansal Kiralama Sözleşme ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde diğer davalı ... ... İNŞ. SAN. TİC. LTD. ŞTİ.’ne kiralandığını, kazaya karışan ... tescil plakalı iş makinasının zilyedliği ve fiili hakimiyetinin diğer davalı finansal kiracıda olması nedeniyle, kazanın nasıl meydana geldiği ve kusur durumu konusunda müvekkili şirketin bilgisinin bulunmadığını, bu nedenle davacı vekilinin kusura ilişkin beyanlarına bir diyeceklerinin bulunmadığını, bu sebeple, aleyhe olan beyanları kabul etmediklerini, davanın kendilerine ihbar edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, zira finansal kiralama konusu araçlarda zilyetlik ve fiili hakimiyet finansal kiracıda olup, işleten sıfatının da kiracıda olduğundan, müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca sözleşmenin 9. maddesinin, kiralanan malın veya onun kullanılmasının üçüncü şahıslara ve çevreye vereceği zararlardan kiralayanın sorumlu olmadığının belirtildiğini, sonuç olarak; müvekkili şirkete davanın ihbar edilmesinde davalı finansal kiracı şirketin hukuki yararı olmadığını, işleten sıfatının finansal kiracıya ait olduğundan müvekkil şirkete husumet de yönetilemeyeceğini savunmuştur.
DELİLLER :
Rücu mektupları, ... Finansal Kiralama beyanı, tramer kaydı, ödeme onayı, kimlik fotokopisi, fatura, 15.7.2017 tarihli olaya ilişkin tutanak, kazalı araca ait fotoğraf fotokopileri, ihbar föyü, kasko kesin ekspetriz raporu, davalı şirket tarafından davacı şirkete gönderilen 27/03/2018 tarihli yazı, finansal kayıt arama sonuçları, ... A.Ş.'ye ait 02/03/2018 tarihli yazı, trafik kaydı, Birleşik kasko sigorta poliçesi, dekont, istanbul Ticaret Odası'ndan gelen 14/03/2019 tarihli cevabi yazı ve eki ... plakalı iş makinasına ait tescil müracaat dosya fotokopisi. bilirkişi incelemesi,
GEREKÇE :
Dava, TTK 1472 maddesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkin olup, uyuşmazlık; davacının sigortalısının uğradığı zararın tespiti ile oluşan zarardan davalının kusur ve sorumluluğu bulunup bulunmadığının belirlenmesi ve rücu şartlarınnı gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesine ilişkindir.
... Ticaret Odası'nın 19/03/2019 havale tarihli cevabi yazısı ile, ... plâka no.lu ... marka, 2016 model, ... tipli, ... motor ve ... şasi no.lu delicinin İTO'nun 24/11/2016 ... tesçil sıra no.su ile, ... A.Ş. adına tesçil edilmiş olduğu bildirilmiş, ekinde davalı ile dava dışı ... A.Ş.arasında imzalanan 05/04/2016 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesinin gönderildiği görülmüştür. Davalı ile dava dışı ... A.Ş. arasında kaza tarihinden önce yapılmış ve İstanbul Ticaret Odası'na bildirilmiş Finansal Kiralama Sözleşmesi bulunduğundan, davalının 2918 Sayılı Kanun'un 85. Maddesi kapsamında "işleten" sıfatının bulunduğu kabul edilmiştir.
Davacı sigorta şirketi tarafından gönderilen kasko poliçesinin incelenmesinde; ... plâkalı aracın 05/06/2017 başlangıç 05/06/2018 bitiş tarihli poliçe ile sigortalandığı, araç ilave donanımının 990.000,00-TL ye kadar teminat altına alındığı görülmüştür.
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda uğranılan zararın tespiti ile kusur durumunun belirlenmesi noktasında iş makineleri alanında uzmanı makine mühendisi bilirkişisinden rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, Makina Mühendisi bilirkişi tarafından sunulan 13/05/2019 tarihli raporda özetle; ... ... Operatörü ... ...'in meydana gelen kazanın oluşumunda %50 oranında kusurlu olduğunu, ... plakalı araç üzerine monteli ... marka, ... model beton pompası sürücüsü ... ...'un meydana gelen kazanın oluşumunda %50 oranında kusurlu olduğunu, ... plaka sayılı araca monteli ... marka, ...model beton pompasında meydana gelen kaza tarihi itibariyle toplam KDV dahil 157.317,74- TL hasar onarım bedelinin yapılan piyasa araştırmasına göre, uygun bedel olduğunu, davalı ... Ltd. Sti.'nin, KDV Dahil 157.317,74- TL hasar onarını bedelinin kusuru oranında %50'sine karşılık gelen 78.658,87 TL'den kaza tarihi itibariyle sorumlu olduğu rapor edilmiştir.
Kazanın oluşumunda, kazaya karışan tarafların kusur oranları tespiti için Karayolları Genel Müdürlüğü trafik heyetinden seçilecek bir trafik bilirkişisiden rapor alınmasına karar verilmiş olup, sunulan 16/12/2019 tarihli raporda özetle; dava konusu ... plaka sayılı araca monteli ... marka, ... model beton pompasında meydana gelen kaza tarihi itibariyle toplam hasar bedelinin KDV Dahil 157.317,74- TL olduğu, hasar bedelinin piyasa şartlarıyla uyumlu olduğu, davalı iş veren ... San. Tic. Ltd. Şti.'nın olayda %75 (Yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, ... ... makinesi Operatörü ... ...'in meydana gelen olayda %25 (Yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araca monteli ... marka, ...model beton pompası operatörü ... ...'un olayda kusursuz olduğu, davacı sigorta Şirketinin ödediği hasar bedelini olayda kusurlu bulunan taraflardan kusur oranlarında talep hakkı olduğu hususları rapor edilmiştir.
Alınan bilirkişi raporlarında tespit edilen kusur oranlarının birbiriyle çelişkili olması nedeni ile, dosyada mevcut bilirkişi raporları, tarafların iddia, savunma ve bilirkişi raporlarına itirazları da göz önünde tutularak, İTÜ' de görev yapan 3 kişilik trafik bilirkişisinden oluşan heyetten kusur oranlarına ilişkin çelişkinin giderilmesi yönünden rapor alınmasına karar verilmiş olup, sunulan 14/12/2020 tarihli raporda özetle; dava konusu olayda, davalı şirketin % 50 oranında asli kusurlu olduğunu, davacı şirkete sigortalı araç sürücüsü ... ...'un da % 50 oranında asli kusurlu olduğunu, davacı şirketin davalı şirketten talep edebileceği toplam maddi zararının kusur oranına göre 78.658,86 TL olduğu rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; davacıya kasko sigortası ile sigortalı olan ... plâkalı aracın hasar onarım bedeli olan KDV dahil 157.317,74-TL hasar onarım bedelinin serbest piyasa rayiçleri ile uyumlu olduğu bilirkişiler tarafından tespit edilmiş olup, 13/05/2019 tarihli ve 14/12/2020 tarihli bilirkişi raporlarından, davalı şirketin % 50 oranında davacı şirkete sigortalı araç sürücüsünün % 50 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş olup, kasko poliçesi kapsamında sigortalısına 157.317,74-TL ödemede bulunan davacının, Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında işleten sıfatı bulunan davalıdan kusuru oranında (% 50 ) 78.658,86- TL yi sigortalısına ödeme tarihi olan 12/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte talep edebileceği değerlendirilmiş olup, davanın kısmen kabulü ile 78.658,87- TL nin 12/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmesi gerekmiş, aşaağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile 78.658,87- TL nin 12/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 5.373,18-TL karar ilam harcından peşin alınan 2.686,60-TL sinin düşümü ile eksik kalan 2686,58-TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yatırmış olduğu 2.686,60-TL peşin harç, davalı tarafından alınması gereken karar ilam harcından düşüldüğünden, bu miktarın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bunun dışında davacı tarafından sarf edilen dava açılış gideri: 41,10-TL (başvurma ve vekalet harcı ) davetiye, posta gideri: 204,00-TL, bilirkişi ücreti: 3.000,00-TL,olmak üzere toplam: 3.245,10-TL yargılama giderinden kabul/red oranı (%49,99) üzerinden hesaplanan 1.622,22-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 11.025,65 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, reddedilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 11.025,69-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 17/03/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır