T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/289 Esas
KARAR NO: 2021/653
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/05/2019
KARAR TARİHİ: 04/10/2021
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkilinin 63 koli tekstil ürününü İlgiltere' de bulunan müşterisi ... Ltd. şirketine ihraç edilmek üzere 09.10.2018 tarihinde davalı ... A.Ş. nin Yurtiçi nakliye işini yapan ... Ltd.Şti'nin ... plakalı kamyonuna teslim ettiğini, kamyon şoförünün aracı Gümrük deposu yerine ... Sanayi sitesine park ettiğini, 10.10.2018 saat 00:30 sırasında müvekkilin 42 koli malı kamyonun tentesi kesilerek çalındığını, kalan 21 koli malın davalı deposuna taşındığını, polise müracaat edildiğini ve ... CBS'na 2019/ ... E. Nolu dosyası ile soruşturma başlatıldığını, hırsızlıkta malların taşındığı araç sahibinin hırsızı bildirdiğini ve etkin pişmanlıktan yararlanmak için 42 koli malın teslim edildiğini, eksiklerin tamamlanıp 42 koli malın 25.10.2018 tarihinde davalıya gönderildiğini ancak malları kabul etmediğini ve 21 koli malı da iade etmediğini, davalı müvekkilinin kendi mallarını çaldırdığı iddiasıyla Savcılığa şikayette bulunduğunu, ... CBS tarafından müvekkili hakkında 2018/53231 sayılı dosyada KYOK verildiğini, müvekkilinin, davalı hakkında şikayetçi olduğunu, mallarını iade etmeyince ... CBS 2018/... sayılı dosyasından güveni kötüye kullanma suçundan şikayetçi olduğunu, malları iade etmeyince Cumhuriyet Savcılığı yazısı ve kollukla malların teslim alındığını ve ihracatın başka bir lojistik firması üzerinden yapıldığını, ithalatçı firmanın teslim geciktiği için müvekkile fatura tutarının % 50'si olan 12.775,05 İngiliz Sterlini ... note ceza kestiğini, bu nedenle 12.775,05 İngiliz Sterlini maddi tazminatın 03.12.2018 tarihinden itibaren Sterline uygulanan en yüksek faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 40.000 TL manevi tazminatın 10.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini" talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Müvekkili şirketin Uluslararası saygın bir lojistik şirketi olduğunu, davacı ... lojistik olarak İngiltere' de ortak çalıştıkları ... firmasının daha önce çalıştığı ... Ltd. şti. nin İthalatçı müşterisinin göndericisi olduğunu, kendi müşterilerinin ise İngiltere’ deki ... olduğunu, davacı mallarının İkranın anlaşmalı olduğu ... Nakliyeye yüklendiğini ve arabanın İkitellide park halinde olduğu, kameralarla gözlenen yerde brandanın kesilerek davacıya ait kolilerin çalındığını, olayın meydana gelişi ve ertesi günü hırsızın bulunması olağan bir hırsızlık olayı olmadığını ortaya koyduğunu, ... ile davacının eski ortak olarak iş yaptığı ve gönül ilişkisi yaşadıkları, alacağı olduğunu, borcunu ödemeyince "gitsin malları alsın diye" haber göndererek malları aldığını ve daha sonra polise verdiği ifadede malları teslim ettiğini ifade ettiğini, davacının 42 koliyi müvekkil firmaya vererek taşıtmak istediğini, aralarındaki güven ilişkisinin ciddi sarsıldığından taşıma istenmediğini, davacıdan 21 kolinin depo ücreti talep edilip, ödenmesi halinde kolileri teslim edecekleri bildirildiğini, müvekkilinin 21 koli mala tamah etmeyeceğini, müvekkilinin navlun ve depolama alacakları için CMR, TTK ve TMK'ya göre mallar üzerinde hapis hakkı olduğunu ... CBS kararının hukuka aykırı olduğunu, ... ' nın beyanlarına göre olayın bizzat davacının tasarlayıp uygulattığını, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini" talep etmiştir.
DELİLLER
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Taraflar arasındaki taşıma işinden kaynaklı uğranılan zararın tanzimi için açılan tazminat davasıdır.
Deliller; Dosya Mevcudu, Bilirkişi İncelemesi,
BİLİRKŞİ RAPORU
Mahkememiz dosyasından 25/02/2021 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Raporda; Davacı şirkete ait 2018 yılı defter kayıtları incelenmiş,
İncelenen davacı şirkete ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK 64. Md. ve 213 sayılı VUK 221. Md. göre açılış ve kapanış tasdikleri usulüne uygun olduğu, kendi lehine delil vasfını taşıdığı (HMK 222. Md.) tarafımızdan görülmüştür. Davacıya ait defterlerin suretleri, davacıya düzenlenen fatura fotokopileri ve faturaların kayıtlara işlendiği görülmüştür. Cari hesap ekstresi ve defter tasdik föyleri dosyaya ek yapılmıştır.
Davacı tarafından dava konusu eşya ... Gümrük Müdürlüğünce tescilli, 07.11.2018 ve ... numaralı Gümrük beyannamesi İle ... Limited adlı şirkete gönderildiği, tutarı 25.555,10 GBP olduğu, 64 parça pamuk erkek tshort emtia olduğu görülmüştür.
Beyannameye eklenen ATR belgesi, İhracat faturası, ... A.Ş. faturası vb evraklar olduğu görülmüştür.
Davacı ... adına İthalatçı ... lımıted tarafından 12.11.2018 tarihli % 50 gecikme indirimi adlı belge düzenlenerek gönderildiği görülmüş dosyaya ek yapılmıştır.
İthalatçı firma tarafından gönderilen ... göre davacı defter kayıtlarında aşağıdaki kaydı yaptığı görülmüş ve 12.775,05 GBP 12.11.2018 tarihli Kur üzerinden (12.775,05 x 6,1672) 78.786,28 TL ... Limited Cari hesabına alacak kayıt ederek borcundan mahsup ettiği görülmüştür.
Davalı vekili 10.11.2020 tarihli dilekçe ekinde 2018 ydı defter kayıtlarını CD olarak sunmuş ve incelenen kayıtlara göre:
Davalı defter kayıtlarında davacı ile olan işlem kaydına rastlanılmadığı, Yevmiye defteri ve Defteri Kebir taranmış, ..., olarak taranmış bir kayıt olmadığı görülmüş, davacının yurt dışındaki Müşterisi ... aranmış, onun adına da bir kayıt olmadığı görülmüştür.
Davalının hırsızlık olayından sonra kalan 21 adet koliyi depo ve ardiye alacağı gibi alacakları nedeniyle hapis hakkını kullandığını, bu nedenle malları davacıya iade etmediği, ... Cumhuriyet Başsavcılığı kararıyla teslim aldığı, davacı adına davalı defter kayıtlarında bir alacak kaydı olmadığı görülmüştür.
Dava konusu eşyaların karayoluyla uluslararası nakliyat kapsamında olması nedeniyle CMR Sözleşmesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği,
Taşımacının sorumlu olduğu kişiler,
Madde 3:"Bu sözleşmenin uygulanması bakımından taşımacı, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı, kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olacaktır." Denildiği,
Bu maddeden de anlaşdacağı üzere; davalı tarafından taşımaya yetkili kılınan ... plakalı araça 63 kap eşya yüklenerek ve buna ait davacı tarafından davalı adına Tanzim edilen 09.10.2018 tarih ve ... seri nolu irsaliyenin mevcut ve araç sürücüsü ... tarafından imzalanarak eşyanın tam ve sağlam olarak teslim alınmış olduğunun anlaşıldığı, Madde 4 ile 5. maddeler gereği yüke ait sevk mektubu düzenlenerek taraflarca imzalanması gerekirken eşyanın çalınması ve tarafların anlaşamaması sebebiyle sevk mektubunun düzenlenemediğinin anlaşıldığı,
Madde 8. ila 9. maddeler gereğince taşımacı, gönderenden eşyayı teslim aldığı anda ihracata/taşımaya konu eşyanın kontrolünü yapmaya, ambalaj ve koli adedi sayıp kontrol etmekle yükümlü olup, taşıyıcının aksine bir tespiti olmadığından; eşy ayamın, gönderici/davacıdan tam ve sağlam olarak davalıca teslim alınmış olduğunun anlaşıldığı, Her ne kadar "sevk mektubu" düzenlenmemiş olsada; (dosyada mevcut değildir) davalı/taşıyıcı ... LOJİSTİK'in işi ve mesleği icabı ve ayrıca kurumsal güvenilir bir firma olması nedeniyle, sağlam olarak teslim aldığı eşyayı zamanında ve sağlam olarak teslim etme görev ve sorumluluğu varken; gereği gibi tedbirli ve dikkatli davranarak eşyayı teslim etmesi gerekirken; eşyanın çalınmasına, neticede aksaklıklara meydan verdiği, Madde 10- Gönderen/davacının, bu madde gereğince herhangi bir şekilde kusurunun olmadığından dolayı sorumlu tutulamayacağı; davalı tarafından, davacının eşyanın çalınmasını organize ettiği ileri sürülmüş olsa da; davacının, eşyayı teslim alan davalının yetkili kıldığı ... plakalı araç sürücüsüne bu yönde herhangi bir talimat verdiğine dair dosyada mübrez bir belgenin olmadığı, bir an için davacının bu durumu organize ettiği düşünülürse; eşyayı teslim alanın direkt olarak eşyayı davalının deposuna ve yetkilisine, eğer mesai dışında ise, güvenliği bulunan bir parka teslim etmesi gerekirken; bunu yapmayarak, davalının kusurlu davranarak eşyanın çalınmasına sebebiyet verdiği, davacının kendisine bu yönde talimatı olması halinde; aracım terk etmeyerek, en yakın güvenlik birimine haber vermesi gerekirken, bu yönde bir müracatının dosyada mevcut olmadığı, aracı hırsızlığın meydana gelmiş olduğu yere bıraktığı, bu durumun davacının önleyebileceği bîr durum olmadığı, Madde 17: Davalı taşımacının, eşyayı teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar eşyanın kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumlu olacağı amir hükmü gereğincede; meydana gelen hırsızlık olayının tamamen taşıyıcı/davalmm kusuru ve ihmalinden kaynaklanmış olması nedeniyle; davacı/gönderenin herhangi bir kusurunun bulunmadığı, aksine, davalının kusurlu ve kayıptan sorumlu olduğu, hırsızlık olayında davalının kusurunu hafifletecek, lehine olabilecek bir hususun dosyada mevcut olmadığı, Madde 23/1. maddesi gereğince; davalının çalınmasına sebebiyet verdiği anlaşılan yük için eşyanın yüklendiği ve kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre ödeme yapılacağı amir hükmü olup; davalının, davacıya 12.775,05 Ingiliz Sterlini ödeme yapmasının gerektiği, Madde 23: CMR kapsamında yapılan taşımalarda, doğacak davaların 1 yıl içinde açılması gerektiği, bilerek kötü hareket yada sayın mahkemenin kötü hareket kabul edilen durumlarda 3 yıl içinde dava açılacağı amir hükmünce; davanın,davacı tarafından süresi içerisinde açılmış olduğu, davalı, 43 paketin/kolinin haricindeki 21 koliyi antreposunda rehin tuttuğunu öne sürmüş olsa da; davacı tarafından ihraç amacıyla kendisine verilen eşyayı deposunda rehin tutabilmesi için, eşyayı taşımış olması ve davacıdan navlun alacağının doğması ve bu alacağının da son taşımaya ait olması durumunda eşyayı ancak rehin tutabileceği, mevcut olayımızda böyle bir durumun olmadığı ayrıca, yazışmalarda taşıma ve masrafların eşyanın İngiltere'de bulunan alıcısı tarafından ödeneceğinin taraflarca kabul gördüğü, bu nedenle TTK'nun 891.maddesi ve Türk Medeni Kanununun 950. ile 953. maddeleri gereğince davalı tarafın eşyayı rehin tutma hakkının olmadığı tespit edilmiştir.
Dava dosyası ve ekleri, tarafların beyanları, talepleri dosyaya sunulan deliller üzerinde yapılan incelemeler sonucu, Davacının 63 koli tekstil ürününü İlgiltere' de bulunan müşterisi ... Ltd, şirketine ihraç edilmek üzere 09.10.2018 tarihinde davalı ... A.Ş. nin Yurt içi nakliye işini yapan ... Ltd.Şti. ne ait ... plakalı kamyona teslim etmiş, kamyon şoförü aracı ... de bir yere park ettiği ve gece hırsızlık sonucu 42 koli malın çalındığı, daha sonra hırsız mallan teslim ettiği, davalının bulunan mallan taşıma işini yapmadığı ve 21 koli malı da davacıya iade etmediği, davacının şikayeti üzerine ... CBS kararıyla malların kolluk aracılığıyla alınarak davacı tarafından ihracatın 11.11.2018 tarihinde yapıldığı, İthalatçı ... Ltd. malların geç geldiği gerekçesiyle davacıya 12.755,05 GBP (... note) gecikme cezası kestiği, Davacı defter kayıtlan üzerine yapılan incelemede İthalatçı firma tarafından gönderilen ... Note göre davacı defter kayıtlarında aşağıdaki kaydı yaptığı görülmüş ve 12.775,05 GBP 12.11.2018 tarihli Kur üzerinden (12.775,05 x 6,1672] 78.786,28 TL ... Limited. Cari hesabına alacak kayıt ederek borcundan mahsup ettiği, Davacının, 09.10.2018 tarih ve ... seri nolu irsaliye muhteviyatı dava konusu eşyayı imza karşılığında tam ve sağlam olarak davalıya teslim ettiği, davalı taşıyan temsilcisinin eşyayı teslim almasına müteakip, eşyayı doğrudan davalının deposuna/yetkilisine teslim etmesi gerekirken etmeyip, eşyayı hırsızlığın meydana geldiği yere bırakarak eşyanın çalınmasına sebebiyet verdiği, bu nedenle ihracatın
zamanında yapılmadığı, davalının, davacı tarafa ait eşyayı rehin tuttuğunu ileri sürse de, İhracat konusu eşyanın taşıma masraflarının alıcısı tarafından karşılanacağı dosyadaki yazışmalarda mevcut olması nedeniyle, davacının davalıya borcunun olmaması ve taşımanın gerçekleşmemesi nedeniyle eşyayı rehin tutamayacağı, Davacının, davayı süresi içinde açmış olduğu, davalının defter kayıtlarına ait 10.11.2020 tarihli dilekçe ekinde 2018 yılı defter kayıtlarını CD olarak sunmuş ve incelenen kayıtlara göre: davalı defter kayıtlarında davacı ile olan işlem kaydına rastlanılmadığı, Yevmiye defteri ve Defteri Kebir taranmış, ... olarak taranmış bir kayıt olmadığı görülmüş, davacının yurt dışındaki Müşterisi ... aranmış, onun adına da bir kayıt olmadığı görülmüş, davalının hırsızlık olayından sonra kalan 21 adet koliyi depo ve ardiye alacağı gibi alacakları nedeniyle hapis hakkını kullandığını, bu nedenle malları davacıya iade etmediği, ... Cumhuriyet Başsavcılığı kararıyla teslim aldığı, davacı adına davalı defter kayıtlarında bir alacak kaydı olmadığı görülmüş, davacının davasında haklı çıkması halinde maddi tazminat olarak 12.775,05 GBP 12.11.2018 tarihli Kur üzerinden (12.775,05 x 6,1672) 78.786,28 TL alabileceği belirtilmiştir.
GEREKÇE
Davacının 63 koli tekstil ürününü İlgiltere' de bulunan müşterisi ... Ltd, şirketine ihraç edilmek üzere 09.10.2018 tarihinde davalı ... A.Ş. nin Yurt içi nakliye işini yapan ... Ltd.Şti. ne ait ... plakalı kamyona teslim etmiş, kamyon şoförü aracı ... de bir yere park ettiği ve gece hırsızlık sonucu 25.550 ingiliz sterlini değerinde 42 koli malın çalındığı, daha sonra hırsız mallan etkin pişmanlık teslim ettiği, davacının bu malları davacıya teslim ederek çalınmayan 21 koli malla birlikte ithalat müşterisine ulaştırması için teslim ettiği, davalının bulunan mallan taşıma işini yapmadığı ve 21 koli malı da davacıya iade etmediği, davacının şikayeti üzerine ... CBS kararıyla malların kolluk aracılığıyla alınarak davacı tarafından ihracatın 11.11.2018 tarihinde yapıldığı, İthalatçı ... Ltd. malların geç geldiği gerekçesiyle davacıya 12.755,05 GBP gecikme cezası kesintisi uyguladığı, lojistik hizmeti sunan davalı firmanın ihracatçı müşterisi davacı firma tarafından teslim edilen malları koruma yükümlüğünü ihlal ettiği, teslim ücreti alıcı ithalatçı firmada olduğu yazışmalardan anlaşılmasına rağmen, sonradan bulunan çalınan malların diğer mallarla birlikte davacının müşterisine gönderimini yapmadığı, malların çalınmasına davacının iştirak ettiği iddiasıyla yapılan suç duyurusu üzerinde davacı hakkında takipsizlikle sonuçlanan soruşturma açıldığı, malların çalınması ve bulunması sonrası ihraç işlemlerinin yapılmaması nedeniyle davalı şirketin hem zararın meydana gelmesinde hem de artmasında davacı şirketin sorumlu olduğu, ayrıca malların çalınması ve uğranılan haksız suçlamalar nedeniyle davacının manevi zarara uğradığı gözetilerek; 12.775,05 ingiliz sterlini maddi zararın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4a md gereği işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın kısmen kabulü ile
a-) 12.775,05 ingiliz sterlini maddi zararın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4a md gereği işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
b-) 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
3-Alınması gerekli 11.855,62 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.393,42 TL'nin düşümü ile eksik kalan 9.462,20 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Maddi Tazminat yönünden davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 20.437,83 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Manevi Tazminat yönünden davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Manevi Tazminat yönünden davalı vekille temsil ettirdiğinden red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya ödenmesine,
7-Davacı tarafından yapılan (50,80 TL ilk masrafı+ 303,20 TL posta masrafı+ 1.200,00 TL bilirkişi ücreti =)1.554,00 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %89,66 kabul ) nazaran 1.393,31 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafça yatırılan 2.393,42 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
10-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00 TL'nin red ve kabul oranına ( %89,66 kabul ) nazaran 1.183,51 TL'sinin davalıdan, 136,48 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 04/10/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır