T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/351 Esas
KARAR NO :2025/594
DAVA:İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ:10/06/2019
KARAR TARİHİ:22/09/2025
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket ile müvekkili şirket arasında,6361 Sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketler Kanunu Çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliği’nde ... tescil numarası ile tescil edilen 03.06.2015 Tescil tarihli,03.06.2015 sözleşme tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, davalının sözleşme hükümlerine aykırı davrandığını, davalı kiracı şirkete; .... Noterliğinden 27.03.2019 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname,keşide edilerek 60 günlük yasal süre içinde kira borcunun ödenmesi, aksi takdirde sözleşmenin fesih edileceği ve fesih süresi sonundan itibaren 3 gün içerisinde sözleşme konusu malları teslimi ihtar edildiğini, işbu ihtarnamelerin kiracı şirket yetkisine usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, davalı kiracının, işbu ihtarlarına rağmen borçlarını ödemediği gibi, kendisine yüklenen edimlerini kanuni süresi içinde yerine getirmediğinden sözleşmenin fesh edilmiş olması, davalı ile aralarındaki sürekli borç ilişkisinin sona erdiğini ve davalının haksız zilyet durumuna düştüğünü, davalı tarafın, kiralama konusu malları bugüne kadar rızası ile taraflarına iade etmediğini, bu nedenle, ileride telafisi imkansız zararları önleyebilmek için mülkiyetinin müvekkili şirkete ait finansal kiralamaya konusu malların, ihtiyati tedbir kararıyla müvekkili şirkete teslimini, sözleşmenin feshinin tespiti ile birlikte finansal kiralama konusu malların müvekkiline aynen iadesine, mahkeme masraf ve ücreti vekâletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin 09/06/2023 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Davanın 110.000,00 TL üzerinden açıldığını, müvekkili şirketin toplam alacağının dava tarihi itibariyle 358.955,98 TL olduğunu, eksik 248.955,98 TL üzerinden harç tamamlaması yapıldığını beyan etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin tesislerinde 22.05.2017 tarihinde oldukça büyük çapta bir yangın yaşandığını, söz konusu yangında oldukça büyük hasar meydana geldiğini ve fabrikalarında faaliyetin durduğunu, üretimin durmasının ve yatırım yapılması sonucu finansal sıkıntılar yaşandığını, bunun neticesinde müvekkil şirket adına, .... Asliye Ticaret Mahkemesi’ne konkordato başvurusunda bulunulduğunu, Mahkeme’nin ... Esas sayılı dosyasında, 31.12.2018 tarihinde müvekkil şirket lehine 3 ay süreyle geçici mühlet verilmesine karar verildiğini, geçici mühlet kararının, 05.01.2019 tarihinde Basın İlan Kurumu’nun resmi ilan portalında ilan edildiğini, kiralamaya konu ekipmanın, müvekkil şirket tesislerinde yaşanmış olan yangında pert olduğunu, nitekim, ... 4. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D. İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi heyet raporunda, malların pert edildiğinin tespit edildiğini, Mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararına karşı itiraz ettiklerini, zira, konkordato mühleti içinde olan borçlular aleyhine ihtiyatî tedbir ve ihtiyati haciz kararlarının uygulanmasının söz konusu olmadığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından müvekkil şirket hakkında verilen ve daha sonra uzatılan geçici mühlet kararında da “borçlular aleyhine ihtiyatî tedbir ve ihtiyatî haciz kararlarının uygulanmasının önlenmesine” karar verildiğini, davacı tarafından, müvekkil şirketin içinde bulunduğu konkordato sürecinin de bilindiğini, arz ve izah olunan nedenler ile öncelikle ihtiyati tedbir kararının ortadan kaldırılmasına, davacı tarafından haksız ve kötü niyetle açılan huzurdaki davanın reddine, sayın mahkeme aksi kanaatte ise .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nde görülen ... Esas sayılı konkordatonun tasdiki talepli davanın bekletici mesele yapılmasına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER ;
Deliller; Dosya mevcudu, cevap dilekçesi, müzekkere cevapları ve bilirkişi raporudur.
Mahkememizin 28/10/2019 tarihli duruşmasında, tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, sözleşme konusu malların yangında pert olup olmadığı, davalı tarafça ödemelerin yapılıp yapılmadığının tespiti için, tarafların ticari kayıtları, dosyaya sunulan deliller bir arada değerlendirilmek suretiyle; mali müşavir ve makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasına 10.06.2020 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.
Raporda özetle;" 22.05.2017 tarihinde ... adresinde yer alan ve davalı ... Yağ Sanayi A.Ş.' ye ait olan işyerinde yangın olayının meydana geldiği dosya incelemesinde görülmüştür. Meydana gelen yangın olayıyla ilgili ...elediye Başkanlığı İtfaiye Daire Başkanlığı Avrupa Yakası İtfaiye Müdürlüğü tarafından 29.05.2017 tarihli *Yangın Raporu” nun düzenlediği görülmüştür.
Raporun Olayın Çıkış Sebebi bölümünde; * Yangının söndürülmesine müleakip yapılan inceleme ve araştırmada, bilkisel ve biyodizel yağ üretimi yapılan işyerinin imatat bölümünde yağ tanklarının bulunduğu kısmın yangın başlangıç merkezi olduğu tespit edilmiştir. Bu bölümde yapılan araştırmada, Yangının merkezindeki kapının girişe göre sol laralında bulunan yağ reaktörüne (tarık ) bağlı boruların çıkış vanası İlanş bağlantı noktalarından sızan tutuşma sıcaklığındaki kızgın yağın hava ile birleşmesi sonucu parlama oluştuğu ve akabinde yangın başlangıç olayının meydana geldiği, gelişerek etrafında bulunan diğer tanklara sirayet ettiği kanaatine varılmıştır.” ifadeleri yer almaktadır.
Yangın Olayıyla ilgili T.C, K.... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyada yer alan "Bilirkişi Heyeti Raporu' na göre " davacı tarafından kiraya verilen 4 Adet 2015 MODEL RAFİNE NÖTROLİZASYON REAKTÖR ÜNİTESİ' nin yangından zarar gördüğü ve kullanılamaz halde olduğunun " tespit edildiği görülmüştür.
Tespit raporunda yer alan 4 adet Reaktör Ünitesi toplam rayiç zarar bedelinin 840.000,00 TL olarak belirlendiği ve yangın çıkış tarihi itibariyle piyasa rayiçlerinde olduğu kanaatine varılmıştır.
MALİ İNCELEMELER
Davacı Şirkete ait Defter ve Belgeler
Davacıya ait 2016-2019 yılına ait ticari delterleri incelenmiş Ticari defterlerinin 6102 sayılı VUK 64. Md. ve 213 sayılı VUK 221. Md. göre açılış tasdikleri ve e-defter beratları süresinde usulüne uygun alınmış olduğu görülmüştür. HMK 222. Maddesi göre kendi lehine delil vasfını taşıdığı ve takdiri mahkemenize ait olduğu, ( Deller tasdik föyleri fotokopisi eklidir)
Davacı Defterlerinde tespitler
Davacı şirket, davalı şirket ile olan işlemlerini ve Finansal kiralama alacağını 15000.01.00.10 Finansal kiralama Alacakları hesabında kayıt ve takip ettiği, 15000.01.00.20 hesabında faiz alacaklarını takip ettiği görülmüşlür.
Kira Borcu ihtarnamesi
Davacı ... A.Ş. tarafından .... Noterliği 27.03.2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle: Kiracı ve davalı ... Yağ San. A.Ş. ile kefillerine ... nolu sözleşmeden doğan 27.03.2019 tarihi itibariyle 79.699,31 TL Finansal kira borcu, 8.690,09 TL tememüt faizinin ihbarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde ödenmesini ihtar ederiz, belirtilen borç 60 gün içinde ödenmediği takdirde sözleşme başka hiç bir ihlar veya ihbar yapılmaksızın fesih edileceği, kiralamaya konu malların 60 günü takip eden 3 gün içinde şirket merkezine teslim edilmesini talep ve ihtar etmişlerdir. İhtarname 29.03.2019 tarihinde adreste çalışanı imzasına tebliğ edilmiştir.
30.03.2019 tarihinden itibaren 60 günlük süre 28.05.2019 tarihinde doluyor vc ihtamame konusu kira bedelleri bu sürede ödenmiş olmalıdır.
Davacının Alacağı
Davalı şirket ... doğan borçlarını davacıya ihtarname ile verilen 60 günlük sürenin dolduğu tarih 28.05.2019 tarihi itibariyle ihtarnamede belirtilen kira borçlarını ödemediği, davacının ... haklı nedenle fesih hakkı doğduğu görülmüştür.
Davacı şirkete ait defter kayıtlarında davalı şirketten 10.06.2019 dava tarihi itibariyle: 111.431,34 TL kira alacağı,
Toplam yukarıda tabloda görüleceği üzere ... fesih edilmiş ve 327.040 TL alacaklı olduğu görülmüştür.
Davalı şirketin defter ve belgeleri incelemesi için şirket vekili istifa ettiği için şirket yetkilisi ve ... kefili ... ile telefonla görüşülmüş ancak geri dönüş olmadığından inceleme yapılamamıştır.
Dava dosyası ve ekleri, davacı şirket deller kayıtları ve hu kayıtların dayanağı belgelerin tetkiki sonucunda, raporumuz içinde açıklanan nedenlerle;
Taraflar arasında 6361 sayılı FKK çerçevesinde imzalanan FKB tescilli 03.06.2015 tarihinde ... Nolu ... referans nolu, ... sözleşmesi imzalandığı, Kiralamanın konusunu; sözleşme konusu ... Mak. İnş. Kimya Ltd.Şti. 800.000 TL malların davalı kiracıya teslim edildiği,
Davacı ... A.Ş. .... Noterliği 27.03.2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle: Kiracı ve davah ... Yağ San. A.Ş. ile kefillerinc ... nolu sözleşmeden doğan 27.03.2019 tarihi itibariyle 79.699,31 TL Finansal kira borcu, 8.690,09 TL temerrüt faizinin ihbamamenin tebliğ tarihinden ilibaren 60 gün içinde ödenmesini ihtar ederiz, belirtilen borç 60 gün içinde ödenmediği takdirde sözleşme başka hiç bir ihtar veya ihbar yapılmaksızın fesih edileceği, kiralamaya konu malların 60 günü takip eden 3 gün içinde şirket merkezine teslim edilmesini talep ve ihtar etmişlerdir. İhlarname 29.03.2019 tarihinde adreste çalışanı imzasına tebliğ edilmiş, 30.03.2019 tarihinden itibaren 60 günlük süre 28.05.2019 tarihinde dolduğu, ihtamame konusu kira bedelleri bu sürede ödenmediği. davacının ... fesih etliği. Davacının davalıdan toplam 327.040 TL alacaklı olduğu,
Davalı şirketin .... ATM ... EB sayılı dosyası ilc konkordato talebinde bulunduğu, 31.12.2018 tarihinde İİK. Nun 287. Md. ile 3 ay süreyle geçici müddet verildiği, 31.03.201 9 uha ay uzatıldığı ve sonucunda 1 yıl kesin mühlet verildiği.
Davalı vekili müvekkil tesisinde çıkan yangında pert olduğunu, davacının bu durumu bildiğini kiralanan matların iadesi mümkün olmadığını beyan ettiği,
Davacı tarafından davalıya tebliğ edilen ihtamamenin 6361 sayılı FKK 31.md. ve ... 42. Maddesi gereği sürelerin işlemesi ve Finansal! Kiralama Sözleşmelerinin feshi konusu.
Davalı şirketin konkordato sürecinde olduğu konusunda hukuki değerlendirme ve takdiri sayın mahkemenize ait olduğu " sonucuna varılmıştır.
Mahkememizin 25/01/2021 tarihli duruşmasında .... ATM 'nin ... esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizin 25/10/2021 tarihli duruşmasında; Dava konusu örneği dosyada bulunan satıcı ... İnş. Kimya Ltd. Şti tarafından kesilen 18/06/2015 tarihli 06846 numaralı faturada belirtilen 4 adet 2015 model Rafine Nötrolizasyon Reaktör Ünitesinin dava tarihinde ki 10/06/2019 tarihinde ki ( fatura tarihinden beri kullanılmış haliyle ) değerinin ve dava tarihinde ki sıfır değerininin ayrı ayrı tespitine yönelik ek rapor düzenlenmesi için dosyanın aynı bilirkişi heyetine teslimine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasına 31.03.2022
tarihli bilirkişi ek raporu ibraz edilmiştir.
Ek raporda özetle;" Davacı şirketin 18.06.2015 tarihinde dava dışı ... Mak. İnş. Kimya Ltd. Şti.” den 800.000,00 TL bedelle 4 adet 2015 model Rafine Nötralizasyon Reaktör Ünitesi satın almış olduğu dosya içeriğinden anlaşılmıştır.
Satın alınan bu makineler davalı şirkete 59 ay süre ile kiralanmış olup, davalının iş yerinde 22.05.2017 tarihinde meydana gelen yangın olayı sonrası makineler hasar görmüş ve kullanılamaz hale gelmiştir.
Yapılan piyasa araştırması sonucunda dava tarihi itibariyle (10.06.2019) 1 adet 2015 model Rafine Nötralizasyon Reaktör Ünitesi” nin 4 yıl kullanılmış haliyle ikinci el rayiç bedelinin yaklaşık 250.000,00 TL olabileceği kanaatine varılmıştır.
Bu durumda 4 adet 2015 model Rafine Nötralizasyon Reaktör Ünitesi” nin ikinci el rayiç bedeli yaklaşık olarak 1.000.000,00 TL olarak hesaplanmıştır.
Yine aynı makinenin dava tarihi itibariyle (10.06.2019) sıfır haliyle satın alınması durumunda adet fiyatının 420.000,00 TL olabileceği yapılan piyasa araştırmasında belirlenmiştir.
Bu durumda 4 adet 2015 model Rafine Nötralizasyon Reaktör Ünitesi” nin sıfır olarak (kullanılmamış) rayiç bedeli yaklaşık olarak 1.680.000.00 TL olarak hesaplanmıştır.
Dava dosyası ve ekleri, davacı şirket defter kayıtları ve bu kayıtların dayanağı belgelerin tetkiki sonucunda, raporumuz içinde açıklanan nedenlerle;
1- Taraflar arasında 6361 sayılı FKK çerçevesinde imzalanan FKB tescilli 03.06.2015 tarihinde ... Nolu ... referans nolu, ... sözleşmesi imzalandığı, Kiralamanın konusunu; sözleşme konusu ... Mak. İnş. Kimya Ltd.Şti. 800.000 TL malların davalı kiracıya teslim edildiği,
2- Davacı ... A.Ş. .... Noterliği 27.03.2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle: Kiracı ve davalı ... Yağ San. A.Ş. ile kefillerine ... nolu sözleşmeden doğan 27.03.2019 tarihi itibariyle 79.699,31 TL Finansal kira borcu, 8.690,09 TL temerrüt faizinin ihbarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde ödenmesini ihtar ederiz, belirtilen borç 60 gün içinde ödenmediği takdirde sözleşme başka hiç bir ihtar veya ihbar yapılmaksızın fesih edileceği, kiralamaya konu malların 60 günü takip eden 3 gün içinde şirket merkezine teslim edilmesini talep ve ihtar etmişlerdir. İhtarname 29.03.2019 tarihinde adreste çalışanı imzasına tebliğ edilmiş, 30.03.2019 tarihinden itibaren 60 günlük süre 28.05.2019 tarihinde dolduğu, ihtarname konusu kira bedelleri bu sürede ödenmediği, davacının ... fesih ettiği,
3- Davalı şirketin .... ATM ... E sayılı dosyası ile konkordato talebinde bulunduğu, 31.12.2018 tarihinde İİK. Nun 287. Md. ile 3 ay süreyle geçici müddet verildiği, 31.03.2019 tarihinde 2 ay uzatıldığı ve sonucunda 1 yıl kesin mühlet verildiği,
Davalı vekili müvekkil tesisinde çıkan yangında pert olduğunu, davacının bu durumu bildiğini kiralanan malların iadesi mümkün olmadığını beyan ettiği,
4- Davacı tarafından davalıya tebliğ edilen ihtarnamenin 6361 sayılı FKK 31.md. ve ... 42. Maddesi gereği sürelerin işlemesi ve Finansal Kiralama Sözleşmelerinin feshi konusu,
5- Dava tarihi itibariyle 4 adet 2015 model Rafine Nötralizasyon Reaktör Ünitesi' nin ikinci el rayiç bedelinin yaklaşık 1.000.000.00 TL olabileceği,
6- Dava tarihi itibariyle 4 adet 2015 model Rafine Nötralizasyon Reaktör Ünitesi” nin sıfır (kullanılmamış) rayiç bedelinin yaklaşık 1.680.000,00 TL olabileceği " ifade edilmiştir.
Mahkememizin 20/05/2024 tarihli duruşmasında ;Dosyanın finansal kiralama sözleşmesi uzmanı bilirkişiye tevdii ile celp edilen konkordato dosyasından yapıldığı belirtilen ödemeler de dikkate alınarak davacının finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklı alacağının dava tarihi ve rapor tarihi itibari ile tespitinin istenilmesine, bilirkişiye davacı ve davalı ticari defter ve kayıtları üzerinde lüzum görmesi halinde HMK 214 ve 278/4 Maddeleri gereği yerinde inceleme yetkisi verilmesine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasına 17/02/2025 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.
Raporda özetle;" Taraflar Arasında; Finans! Kurumlar Birliğine ... no ile tescilli
03.06.2015/... t ve s.lı Finansal Kiralama Sözleşmesi 6361 s.lı yasanın 22 maddesi gereği; yazılı olarak akdedilmiş olup; İş bu Sözleşme çerçevesinde, kiralanan malların zilyetliğinin (6361 s.lı yasanın 25 maddesi gereği) Kiracı/davalıya devredildiği, kiraların aylık ödeme planına bağlanarak kiracıya bildirildiği ve taraflar arasında borç ilişkisinin doğduğu,
Ancak Kiracının; Kira Ödemelerinde temerrüde düştüğü,
6361 s.lı Yasanın - Sözleşmenin İhlali- başlıklı 31/1 (3226 s.lı FKK nun 23) maddesin de; «Kiralayan, Finansal Kira bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği 30 günlük süre içerisinde de ödenmemesi halinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak Sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre 60 günden az olamaz...” Hükmü yer almakta olup;
BELİRTİLEN HÜKÜMDEN HAREKETLE;
DAVACI FİNANSAL KİRALAMA ŞİRKETİNİN, ÖDEMELERİNİ YERİNE GETİRMEYEN KİRACIYA, (mülga 3226 s.lı FKK NUN 23) 6361 s.lı yasanın 31/1 MADDESİ GEREĞİ İHTARNAME KEŞİDE EDEREK, (Sözleşmede malın mülkiyetinin kiracıya devredileceği kararlaştırıldığından) BORÇLARINI 60 GÜN İÇERİSİNDE ÖDEMESİ, AKSİ HALDE SÖZLEŞMELERİN FESHEDİLECEGİ İHTARINDA BULUNDUĞU; YASA GEREGİ VERİLEN SÜREYE RAGMEN KİRACI TARAFINDAN İhtarnamelerde belirtilen ödemelerin yapılmadığı GÖRÜLMEKLE, (mülga 3226 s.lı FKK nun 23) 6361 s.lı yasanın 31/1 (ve akdin fesih ile ilgili 31) MADDELERİ KAPSAMINDA;
Finansal Kurumlar Birliğine 156980971no ile tescilli
03.06.2015/... t ve s.lı Finansal Kiralama Sözleşmesinin
29.05.2019 da feshedilmiş sayıldığı,
3) 6361 s.lı yasanın 23 (Mülga,3226 s.lı FKK nun, 9 ve 17) maddeleri;
" ... Finansal Kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayan Şirkete aittir... ”
32 maddesi;
"...Sözleşme sona erdiğinde, Sözleşmeden doğan SATIN ALMA HAKKINI KULLANMA YAN (veya bu hakkı bulunmayan) KİRACI, Finansal Kiralama Konusu Malı (Finansal Kiralama Şirketine) derhal geri vermekle mükelleftir...."
Hükmünü içermekle,
6361 s.lı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunun 24 mad. desi hükmü gereğince kiracı; Sözleşme süresi içerisinde Finansal Kiralanan Malların zilyedi olup, malları sözleşmede belirtilen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorunda olduğu, Yasanın 30 maddesine göre Sözleşme süresinin dolması, Sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 31 madde hükmüne göre Sözleşmenin ihlali hallerinde, yasanın 32 ve 33 maddeleri gere ince kiracı; finansal Kiralama konusu mal veya malları Kiralayan Finansal Kiralama Şirketine derhal geri vermekle yükümlü olduğu,
Bu hükümlere paralel olarak oluşturulan,
Sözleşmenin 31 maddelerinde ise;
" ...Sözleşmenin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde .... Kiracı kiralananı ... kiralayanın teslim ihbarından itibaren 3 gün içerisinde kiralayana iade etmekle yükümlüdür. ...." Denilmekle,
Bu hükümlerden hareketle;
FİNANSAL KİRALAMA SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ İLE, yasanın 32-33 ve SÖZLEŞMENİN 40-41 MADDELERİ GEREĞİ;
-MALIN SAHİBİNE İADE EDİLMESİ GEREGİ ORTAYA ÇIKMIŞ, BİR BAŞKA DEYİŞLE;
-FİNANSAL KİRALAMAYA KONU MALIN İADE KOŞULLARININ OLUŞTUĞU KANAATİNE VARILMIŞ OLMAKLA;
SÖZLEŞME KAPSAMINDAKİ FİNANSAL KİRALANAN, malların;
4 Adet 2015 Model Rafine Nötralizasyon Reaktör Ünütesi nin
Davalı KİRACISI TARAFINDAN, KİRALAYAN'a , Sözleşme ve ihtarname gereği (en geç fesih tarihinden itibaren 3 gün içerisinde) 02.06.2019 tarihinde İADESİNİN GEREKTİĞİ ,
4-) Kiralanan malların, Mal sahibi Finansal Kiralama Şirketine aynen iadesinin mümkün olmaması halinde; İİK nun 24 maddesi hükmünün uygulanması gerektiği,.... Kiralanan malların iadesinde fiili imkansızlığın oluşması halinde ise, mal bedelinin davalıdan (iadesi gereken tarihten itibaren) faizi ile birlikte tahsilinin gerekeceği,
5-) Finansal Kiralamaya konu malların aynen iadelerinin sağlanması halinde; 6361 s.lı Yasanın 33 maddesinin uygulanabilirliğinin, Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu,
6-) DAVACI ALACAĞININ;
6.1-) Fesih Tarihi (29.05.2019) itibariyle; davacı alacağının;
321.778,18 TL Asıl Alacak (ödenmeyen kiralar + Sigorta)
14.085,18 TL İşlemiş Temrr Faizi
140,85 TL KDV (%1)
---------------------
Toplam 336.004,98 TL olarak hesaplandığı,
6.2-) Dava Tarihi (10.06.2019) İtibariyle, davacı Alacağının;
321.778,18 TL Asıl Alacak,
19.448,15 TL İşlemiş Faiz (%50)
194,48 TL KDV
-------------------------
Toplam 341.420,81 TL olarak hesaplandığı,
6.3-) Rapor Tarihi (17.02.2025) itibariyle DAVACI ALACAĞI nın
321.778,18 TL Asıl Alacak,
636.567,22 TL İşlemiş Faiz
-------------------------
Toplam 958.345,40 TL olarak hesaplandı " değerlendirme ve tespitleri yapılmıştır.
GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,
Taraflar Arasında; Finansal Kurumlar Birliğine ... no ile tescilli 03.06.2015/... t ve s.lı Finansal Kiralama Sözleşmesi 6361 s.lı yasanın 22 maddesi gereği; yazılı olarak akdedilmiş olup; iş bu sözleşme çerçevesinde, kiralanan malların zilyetliğinin (6361 s.lı yasanın 25 maddesi gereği) kiracı / davalıya devredildiği, kiraların aylık ödeme planına bağlanarak kiracıya bildirildiği ve taraflar arasında borç ilişkisinin doğduğu, ancak kiracının; kira ödemelerinde temerrüte düştüğü,
davacı finansal kiralama şirketinin, ödemelerini yerine getirmeyen kiracıya, ihtarname keşide ederek, borçlarını 60 gün içerisinde ödemesi, aksi halde sözleşmelerin feshedilecegi ihtarında bulunduğu; yasa geregi verilen süreye ragmen kiracı tarafından İhtarnamelerde belirtilen ödemelerin yapılmadığı, bu nedenle davacının sözleşmeyi feshederek,sözleşme kapsamındaki finansal kiralanan malların;
4 Adet 2015 Model Rafine Nötralizasyon Reaktör Ünitesinin davalı kiracısı tarafından, kiralayana , Sözleşme ve ihtarname gereği (en geç fesih tarihinden itibaren 3 gün içerisinde) 02.06.2019 tarihinde iadesinin gerektiği, huzurdaki dava ile anılan makinaların iadesinin talep edildiği, ancak davalı ve grup şirketlerinin bulunduğu İstanbul İkitelli de bulnan iş yerinde huzurdaki davadan önce 22.05.20217 tarihinde yangın meydana geldiği, yangın olayıyla ilgili ... 4. Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyada yer alan "Bilirkişi Heyeti Raporu' na göre " davacı tarafından kiraya verilen 4 Adet 2015 MODEL RAFİNE NÖTROLİZASYON REAKTÖR ÜNİTESİ' nin yangından zarar gördüğü ve kullanılamaz halde olduğunun " tespit edildiği, bu nedenle iade konusunun ortadan kalktığı, yangın sonucu davalı ve grup şirketlerinin ticari faaliyetlerinin durduğu ciddi maddi zarar oluştuğu ödemelerin aksadığı belirtilerek, davalı ve grup şirketlerin .... ATM ... E sayılı dosyası ile konkordato talebinde bulunduğu, 31.12.2018 tarihinde İİK. Nun 287. Md. ile 3 ay süreyle geçici müddet verildiği, 31.03.2019 tarihinde 2 ay uzatıldığı ve sonucunda 1 yıl kesin mühlet verildiği, ....ATM ... sayılı 29.06.2021 tarihli kararı ile tasdik edilen konkordato talebi ile, davacı alacağı rehinli alacakları arasında sayılmayarak adi alacakları arasında bırakılmış, borçlular tarafından konkordatoya tabi bu adi borçların, 29.12.2021 tarihinde 20.000 TL kalan tutarların da 30/12/2022 tarihinde 1/3 'ü,29/12/2023 tarihinde 1/3'ü,30/12/2024 tarihinde 1/3'ü olmak üzere borçlular tarafından sunulan ödeme takvimi uyarınca ödenmesi ödenmesi kararlaştırılmış, davacının 312.209,89 TL finansal kiralama alacağı alacağı konkordato tasdik projesi kapsamında son taksidi 30.12.2023 tarihinde olmak üzere ödenmiştir. Bu kapsamda 312.209,89 TL nin ödendiğini davacı da kabul etmektedir. Finansal kiralama konusu makinelerin davalı iş yerinde meydana gelen yangın soncu kullanılamaz ve onarılamaz hale gelip pert olduğu, davacının finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklı asıl alacağının 312.209,89 TL olduğu bunun da tasdik edilen konkordato projesi kapsamında üç eşit taksitle ödendiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık yoktur. Davacı vekili, pert olan makinelerin güncel bedellerini ve kira alacağı yönünden faizin işletilmesini talep etmiştir. Davacı iş yerinde meydana gelen yangın, sadece dava konusu makine değil, iş yerindeki tüm ekipman ve malzemelere zarar verdiğinden ve yangının oluşumunda davalının kast ya da kusuru dosya kapsamından anlaşılamadığından finansal kiralama konusu makine pert olmakla konusuz kaldığından ve makine değerine göre kalan finansal kira alacağı orantısız denecek ölçüde az kaldığından ayrıca kiraların ödenmesi ile makine mülkiyeti sözleşme gereği davalıya geçeceğinden davacının alacağının bakiye kira alacağı olan 312.209,89 TL olarak kabul edilmesi hakkaniyete uygun görülmüştür.... ... sayılı 29.06.2021 tarihli kararı ile tasdik edilen konkordato projesinde finansal kiralama alacakları adi alacaklar arasında sayılarak faiz işletilmeksizin peşin 20.000 TL kalan tutar 3 taksitle ödenmesi kararlaştırılmış bu davada ilgili alacaklı taraflar arasında yer alan dosyamız alacaklısı istinaf başvurusunda ve itirazında bulunmamış olup karar 22/06/2022 tarihinde kesinleştiği ve kesinleşen konkordato kararına göre davacının alacağı ödenmiş olduğundan, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davanın açılmasına, davalı sebep olduğundan yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-Dava konusu finansal kiralama sözleşmesi kapsamında iadesine karar verilmesi talep edilen makine, davalı iş yerinde meydana gelen yangın sonucu pert olduğundan ve dava konusu finansal kiralama alacağı dosyamız yargılama sürecinde davalıya ilişkin ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı konkordato dosyası kapsamında İTFA olduğundan, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davanın açılmasına, davalı sebep olduğundan yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine,
3-Alınması gerekli 615,40 TL karar ve ilam harcından (1.878,53 TL peşin harç + 4.251,55 TL tamamlama harcı) olmak üzere toplam 6.130,08 TL'den mahsubu ile artan 5.514,68 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-7) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan (50,80 TL ilk masrafı + 615,40 TL davacı tarafından yatırılan harç + 192,45TL posta masrafı + 5.349,55 TL bilirkişi ücreti) olmak üzere toplam 6.208,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafça yapılan 250,00 TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/09/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır