T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/522 Esas
KARAR NO:2022/695
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:20/08/2019
KARAR TARİHİ:19/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı abone arasında 01.06.2016 tarihli Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşme uyarınca müvekkil şirket nezdinde davalı işyerine ... abone numarasıyla indirimli elektrik enerjisi tedarik edildiğini, işbu dava ile talep edilen kalemlerin, 02.08.2018 tarihli faturalardan kaynaklanan 978,21 TL asıl alacak, 117,38 TL icra cezai şart ile 57,06 TL gecikme zammı olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 7.2 Maddesi gereğince herhangi iki faturanın son ödeme tarihinden önce ödenmemesi veya teminat bedelinde eksiklik olması halinde müvekkili şirkete fesih hakkı tanındığını, bu sebeple davalı taraf ve müvekkil arasındaki sözleşmenin feshedildiğini, davalı/borçlunun sözleşme süresi içinde 7.2 Maddeye aykırı olarak sözleşmenin feshine neden olması sebebiyle tahakkuk ettirilen sözleşmeyi cezai şart tutarının tahsili için .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı/borçlu kendisine tebliğ edilen ödeme emrine karşı, söz konusu takibe borçlu olmadığı gerekçesiyle itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiğini beyanla, davalının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, davalının alacağın %40'ından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalının 27/10/2019 tarihinde vefat ettiğinin anlaşılması üzerine davacı vekiline yetki verilmiş ve davacı vekili tarafından müteveffaya ait mirasçılık belgesinin sunulduğu, ... 48. Noterliğinin 16/01/2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı mirasçılık belgesine göre davalının tek mirasçısının ... olarak görüldüğü, ...'in davaya dahil edilerek usulüne uygun tebligat yapıldığı, mirasçının dosyaya cevap dilekçesi ibraz etmediği ve duruşmalara katılmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE
.... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası, davalıya ait vergi kayıtları, arabuluculuk son tutanağı, bilirkişi raporu
.... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde alacaklısının ... Enerji Toptan Satış ve İthalat İhracat Anonim Şirketi, borçlusunun ... olduğu, 978,21 TL asıl alacak, 117,38 TL icra cezai şart, 57,06 gecikme zammı olmak üzere 1.152,65 TL toplam alacak üzerinden başlatılan icra takibine borçlunun 18/10/2018 tarihinde borca itiraz ettiği ve takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Dava İİK 67. Maddesinde ön görülen 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.
Dava ticari abonesi olan davalı aleyhine abonelik sözleşmesinden doğan borcun tahsili için başlatılan takibe davalının yapmış olduğu itirazın iptalin istemine ilişkindir.
Dosyanın uyuşmazlık noktasında elektrik tarifeleri tüketim hesabı alanında uzman elektrik mühendisi bilirkişiye tevdi ile rapor alınmasına karar verilmiş olup bilirkişinin 05/03/2020 tarihli raporunda davalı ...'in 18.10.2018 tarihinde .... İcra Müdürlüğü bünyesinde bulunan ... Esas sayılı icra dosyasına itiraz ettiği ancak bu itirazına ilişkin her hangi bir belge, gerekçe veya delillerin dosyasında olmadığının anlaşıldığını, dosyada eksik belgelerin davacı tarafından temin edilerek ve de dosyasında bulunduğu taktirde, 1.561,77 TL tutarındaki bedelin davalı ... tarafına, güncellenmiş güvence bedelinden tenzil edilerek ... Enerji Toptan Satış ve İthalat İhracat A.Ş. tarafına ödenmesi gerektiği hususlarını rapor ettiği anlaşılmıştır.
Dosyanın bilirkişiye tevdi ile dosyaya eklenen evraklar değerlendirilmek suretiyle davacının alacağının tespiti noktasında ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup bilirkişi 10/08/2021 tarihli raporunda özetle, davacı tarafından icra takibine konu olan 1.119,06 TL tutarındaki alacağının davalı ... tarafına düzenlenen elektrik fatura borçlarından kaynaklanmadığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 7.1-6.8-4.2 maddelerinde belirtilen şartlar göz önüne alınarak davacı tarafından davalı tarafına 978,21 TL tutarında kesilen fataranın ödenmemesinden kaynaklandığı, ancak davacı tarafından tespit edilen ve faturası kesilen 978,21 TL tutarındaki bedelin matematik olarak nasıl tespit edildiğinin belirtilmediği, dava konusu olan 1.119,06 TL tutarındaki borcun, davalı tarafından davacı tarafına ödenmesine karar verildiği ve de ödendiği taktirde, davacı tarafından dosyasında belirtilmeyen depozito bedelinin, yasal güncel hesapları yapılarak davalı tarafına ödemesi gerektiği hususlarını rapor ettiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi tarafından hesaplama yöntemine ilişkin temini talep edilen evraklar dosya arasına alınmış olup dosyanın bilirkişiye tevdi ile dosyaya eklenen evraklar değerlendirilmek suretiyle davacının alacağının tespiti noktasında ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup bilirkişinin 17/01/2022 tarihli raporunda özetle ... Enerji Toptan Satış İth. İhr. A.Ş. tarafından, davalı ... tarafına açılan alacak davası elektrik tüketim faturalarını ödememesinden kaynaklanmadığı ... tarafına keşide edilen elektrik faturalarının tamamını ödediği, dolayısı ile taraflar arasında tüketim faturalarından kaynaklı herhangi bir ihtilaf kalmadığından, cezai şartın uygulanamayacağı dolayısı ile, davalı tarafına açılmış olunan alacak davasının red edilmesi gerektiğini, dolayısı ile taraflar arasında yapılan elektrik sözleşmesi esnasında davalı ... tarafından davacı veznelerine yatırılmış olunan ve taraflar arasında yapılan sözleşmede belirtilmeyen teminat bedelinin de güncellenmiş hali ile ... tarafına ödenmesi kanaatine varıldığı hususlarını rapor ettiği anlaşılmıştır.
Dosyada bulunan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılarak davacının icra takibine konu faturalardan dolayı icra cezai şart sözleşme ceza tutarı ve gecikme zammı alacağının bulunup bulunmadığı ve varsa miktarının tespiti hususunda rapor düzenlenmesi için dosyanın yeni bir bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup bilirkişinin 24/05/2022 tarihli raporunda özetle, dosyada yapılan ön incelemede taraflar arasında imzalanan sözleşmeden bahsedildiği, davaya temel oluşturan “Madde 7. Sözleşmenin Sona Ermesi” 1. fıkrasında; “Sözleşmede anılan haller dışında sözleşme, süresi içerisinde abone tarafından feshedilemez. Sözleşme bitiş tarihinden önce sözleşmenin abone tarafından fesih edilmesi veya sözleşme süresi içerisinde başka bir tedarikçi tarafından talep edilmesi halinde, abone son oniki fatura dönemi içerisinde ödemekle yükümlü olduğu en yüksek iki ayın fatura toplamı kadar cezai şartı tedarikçiye ödemeyi kabul eder.” dendiği görülmüştür. Ön inceleme sonucu, dosyada cezai şart gereği ödenmesi gereken tutarın hesaplanması için
incelenmesi gereken “son oniki fatura dönemi içerisinde ödemekle yükümlü olduğu en yüksek iki ay”a ait verinin mevcut olmadığı görülmüştür. Söz konusu ceza tutarını hesaplayabilmek için son
on iki fatura dönemine ait faturanın davacı kurumdan temini, aynı zamanda, davacı şirketin ilgili abonelikle ilgili tüm kayıtları ile ... kayıtlarının (abone tüketimi, abonelik detayları, abonelik başlangıç ve bitiş tarihleri, abonelik sonladırılma sebeplerinin detayını görebilmek maksadıyla) ilgili kurum ...’tan celbi gerekmektedir." şeklinde rapor tanzim ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce eksik evraklar tamamlanarak dosya ek rapor tanzimi için bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi 23/06/2022 tarihli nihai raporunda özetle, dosya içeriğindeki bilgi ve belgelerden, davaya konu borcun sözleşmenin 4.4, 7.1 ve 7.2 Maddeleri gereği, fatura borçlarının herhangi iki dönem için ödenmemesi halinde, bir yıl içindeki en yüksek iki fatura kadar cezai şartı ödemekle yükümlü olduğu, davalı yanın, davacıya söz konusu iki fatura tutarı olan 978,21 TL’lik cezai şartı ödemesi gerektiği, hesaplanan bedele işleyen ceza bedeli (%5) 58,69 TL, icra cezai şart bedeli (%9) 111,99 TL ve davalının davacıya ödemesi gereken toplam tutar 1.148,89 TL olarak hesaplandığı hususlarını rapor ettiği anlaşılmıştır. Davacı ile davalı müteveffa ... arasında 01/06/2016 tarihli Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi imzalandığı, sözleşme ile davacının belirlenen şartlar dahilinde davalıya elektrik tedarikini, davalının da sözleşmeye göre belirlenecek bedeli ödemeyi üstlendiği görülmüştür. Taraflar arasındaki sözleşmenin 7.1. Maddesinin; “Sözleşmede anılan hallerin dışında sözleşme, süresi içerisinde abone tarafından feshedilemez. Sözleşme bitiş tarihinden önce sözleşmenin abone tarafından fesih edilmesi veya sözleşme süresi içerisinde başka bir tedarikçi tarafında talep edilmesi halinde, abone son oniki fatura dönemi içerisinde ödemekle yükümlü olduğu en yüksek iki ayın fatura toplamı kadar cezai şartı tedarikçi’ye ödemeyi kabul eder. Sözleşmeden kaynaklanan fesih hakları saklı kalmak kaydıyla, herhangi bir taraf, işbu sözleşme süresinin dolmasından en az üç (3) ay önceden sözleşmenin yenilenmeyeceğini Madde 4.6’daki teminatını tamamlayarak noter kanalı ile bildirmediği takdirde taraflarca sözleşme Madde 3.6’daki şekilde standart %1 indirim tarifesi uygulanarak bir yıl daha uzamış kabul edilir. Yazılı olarak yeni bir protokol veya Madde 6.9’daki yöntemler ile uzlaşma halinde ise, anlaşılan yeni indirim oranı uygulanarak sözleşmedeki diğer şartlar aynı kalmak koşuluyla devam eder.” şeklinde düzenlendiği, sözleşmenin 7.2. Maddesinin “Abone’nin, işbu sözleşmenin herhangi bir hükmünü ihlal etmesi veya ilgili mevzuat hükümlerine uymaması, sözleşme süresi boyunca herhangi iki faturasını son ödeme tarihinden önce kısmen veya tamamen ödenmemiş olması ve Madde 4 ve 6’da belirtilen koşulları sözleşme tarihinden 10 (on) iş günü geçmiş olmasına rağmen sağlamamış olması halinde tedarikçi’nin sözleşmeyi sona erdirme hakkı vardır. tedarikçi’nin abone’yi portföyünden çıkarması, aynı abone’lik için başka bir tedarikçi şirket ile sözleşme imzalaması veya abone’nin bilgisi/onayı dahilinde tedarikçi değişiklik talebinde bulunulması halinde işbu Sözleşmeyi sözleşmeden doğan her türlü sair hakları saklı kalmak üzere, fatura alacakları birlikte işbu sözleşmenin 7.1’de anılan cezai şartı ile ve madde 8.8’de anılan iadelerin ödenmesini talep etme ve borçlara ait gecikme zammı Madde 4.2’deki belirtilen oranda uygulama hakkı vardır ve bu sözleşme ile abone bunu kabul ettiğini beyan eder. tedarikçi böyle bir fesihte her türlü teminatın zararının ve cezai şartı karşılamak için teminatı irat kaydedecek ve teminatın zararını karşılaması halinde, abone’ye karşı yasal takip yollarına
başvurulabilecektir. tedarikçi’nin bu madde hükümlerine uygun olarak ve kendisine isnat edilebilecek bir kusur olmaksızın Sözleşmeyi fesih etmesi durumunda, abone’nin tazminat talep hakkı olmayacaktır.
tedarikçi, bu cezai şart ve gecikme zammı ile karşılanmayacak seviyede bir zarara uğrarsa, bu munzam zararı da abone’den ayrıca talep edebilecektir.” şeklinde düzenlendiği ve sözleşmenin 4.2. Maddesinin " Fatura tutarını yukarıda belirtilen 5 (beş) iş günü içinde ödemediği takdirde, tedarikçi ödenmeyen fatura tutarına aylık yüzde 5 (beş) gecikme zammı bedelini hesaplayarak aboneden tahsil edecektir. Bu gecikme zammı oranı her yıl Ocak ayında, bir önceki yılın tüketici fiyatları endeksi oranında artırılacaktır. Abonenin sözleşme hükümleri ve/veya borçtan dolayı icra takibine sebebiyet vermesi halinde ödenmeyen her faturanın yüzde on ikisi hukuki icra ceza bedeli olarak talep edilecektir” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.
Müteveffa ... tarafından 19/06/2018 son ödeme tarihli 391,75 TL bedelli ve 24/07/2018 son ödeme tarihli 586,47 TL bedelli fatura bedelleri belirtilen son ödeme tarihine kadar ödenmeyerek sözleşmenin bedel ödenmesine ilişkin hükmünün ihlal edilmiş olduğu ve bu nedenle davacının sözleşmenin 7.2. Maddesinde yapılan atıf gereği 7.1. Maddesinde belirlenen son oniki fatura dönemi içerisinde ödemekle yükümlü olduğu en yüksek iki ayın fatura toplamı kadar cezai şartı talep etme hakkının doğduğu, bu maddeye göre davalının toplam 978,21 TL cezai şart bedelinden sorumlu olduğu değerlendirilmiştir. Belirlenen 978,21 TL cezai şart bedeline son ödeme tarihi olan 09/08/2018 tarihinden takip tarihi olan 14/09/2018 tarihine kadar 36 günlük sürede (978,21 X 9 X 36 / 36000 = 8,8 ) 8,8 TL faiz hesabı yapılarak davanın kısmen kabulü ile .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 978,21-TL asıl alacak, 8,8-TL gecikme zammı olmak üzere 987,01-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %9 oranında yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.
Davacı tarafça ayrıca fatura bedellerinin ödenmemesi nedeniyle sözleşmenin 4.2. Maddesi kapsamında aylık %5 gecikme zammı bedeli olan 58,69 TL ceza bedeli talep edilmiş ise de cezai şart bedeline ilişkin olan faturanın ödenmemesi nedeniyle bu bedele yeniden ceza uygulanması yerinde görülmediğinden ve sözleşmenin 4.2. Maddesi sözleşmenin 4.1. Maddesi ile birlikte değerlendirildiğinde 4.2. Maddede belirlenen ceza bedelinin ödenmeyen elektrik enerjisi bedeline istinaden talep edilebileceği, davaya konu faturanın ise ceza bedeline ilişkin olması sebebiyle bu talep yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Alacak fatura ve sözleşmeye dayalı ve likit olduğundan asıl alacağın %20 si olan 197,40 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
HÜKÜM:
1 - Davanın KISMEN KABULÜ ile, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 978,21-TL asıl alacak, 8,8-TL gecikme zammı olmak üzere 987,01-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %9 oranında yasal faiz uygulanmasına,
Alacağın %20 si olan 197,40-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2 - Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL harçtan dava açılırken peşin alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 36,30 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına.
3- Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca 987,01 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5- Davacı tarafça yapılan 244,45 TL müzekkere ve tebligat gideri, 1.400,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.644,45 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranları (%85,63 kabul, %14,37 red ) üzerinden hesaplanan 1.408,14 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 236,31 TL sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6- Davalı tarafça yapılan herhangi bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7- Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine,
8- Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00TL nin davanın kabul ve red oranları (%85,63 kabul, %14,37 red ) üzerinden hesaplanan 1.113,19 TL'sinin davalıdan 186,81 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Dair davalının yokluğunda, davacı vekilinin yüzüne karşı kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/10/2022
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)