T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/595
KARAR NO: 2021/60
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/01/2014
KARAR TARİHİ: 27/01/2021
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında " Sözleşme Yapma Ve Prim Tahsil Etme Yetkisine Haiz Acentelik Sözleşmesi" imzalandığını, davalının, müvekkili şirket ile acentelik sözlemesinden kaynaklanan cari hesap borcunun teminatını teşkil etmek üzere dava dışı ... ... 'ın maliki bulunduğu, tapuda İstanbul, Üsküdar, ... Mah... pafta, ... ada,... parselde kayıtlı iki bodrum zemin, iki normal çekme kat, iki dükkan, sekiz daire niteliğindeki 70/600 arsa paylı, 1.kat, 6 bağımsız bölüm no.lu taşınmaz üzerinde müvekkili şirket lehine 2. derecede, % 70 faizle, fekki alacaklı şirket tarafından bildirilinceye kadar müddetle 80.000,00-TL ye kadar bedelle resmi senetle ipotek tesis edildiğini, davalının acentelik sözleşmesinde belirtilen şartlara uymaması üzerine ... Noterliğinin 19.9.2012 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ve 13.11.2011 tarih ve ... yevmiye no.lu fesihnamesi ile müvekkili şirket tarafından feshedildiğini, davalının sözleşmeden kaynaklanan 67.855,23-TL cari hesap borcunun müvekkili şirkete ödenmesi için davalıya ve dava dışı borçlu/ipotek veren ... ... 'a ihtarname tebliğ edilmesine rağmen cari hesap borcunun ödenmediğini belirterek, acentelik sözleşmesinin 17, 29, 30 ve 40 ve 45. Maddelerinden de bahsederek, icra takibine konu 26.3.2010 tarih ve ... yevmiye no.lu ipotek resmi senedinde ise " Acentelik faaliyetlerinden doğan borcunun teminatı olarak, alacaklı şirketin borçluya ihbar tarihinden itibaren teminatın paraya çevrildiği tarihe kadar geçecek sürede % 70 faizi uygulanmak koşulu ile 80.000,00-TL bedelle ipotek tesis edildiği" nin kararlaştırıldığı, davalının 67.855,23-TL cari hesap borcunu ihtarlara rağmen ödememesi üzerine ... İcra Müdürlüğü'nün 2013/... E.sayılı dosyası ile davalı şirkete ve ipotek veren ... ... aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatıldığını, takibin ipotek veren yönünden kesinleşmesine rağmen davalının yaptığı itiraz nedeni ile takibin durduğunu, sözleşmede İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığını belirterek, davalının icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline, icra takibinin devamına, davalının kötü niyetli olarak itirazda bulunması nedeni ile davalı aleyhine % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı şirket müdürü tarafından verilen 30.01.2015 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket ile acentelik faaliyetleri devam ederken tahsilat sıkıntısı yaşadıklarını ve sigortalı prim borçlarını zamanında ödeyemediklerini, bu süreçte 67.825,23-TL olan cari borçlarının takip rakamı olan 43.728,56-TL ye kadar düşürebildiklerini, tahsilatı yapıp ödeyemedikleri gibi, kendi carilerinde kalan borçların da olduğunu, alamadıkları primlerle ilgili bazı poliçelerin iptalini yapmak istediklerini ancak o dönemde sigorta poliçe giriş ekranları kapalı olduğundan buna müsade edilmediğini, davacı şirket ile irtibatları zayıfladığı için bunları çözmekte mümkün olmadığığını, tüm prim borçları kendi acenteliği üzerinde kaldığını, iptallerin yapılmaması nedeni ile cari hesap boçlarının olması gerekenden daha fazla göründüğünü, borçlarının daha az olması gerekirken bir de üstüne % 70 faiz talep edildiğini, sözleşmede böyle bir oranın olmadığını, gerçekten alınmayan sigortalı prim borçlarından dolayı acentelikleri üzerinde kalan ve iptali yapılmayan poliçelerin tespitinin yapılmasını ve asıl borçlarını yükselten kısmın düşürülmesini talep etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde; mahkememizin 14/06/2017 tarih ve 2014/... Esas, 2017/... kararı ile, " tüm dosya kapsamı incelendiğinde; taraflar arasında ... Noterliğinin 07/11/2007 tarihli ve ... yevmiye no.lu Sözleşme Yapma Ve Prim Tahsil Etme Yetkisine Haiz Acentelik Sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme uyarınca davalı şirket davacı şirketin acentesi olarak çalışmaya başladığı, taraflar arasındaki sözleşmenin davacı şirket tarafından ... Noterliği'nin 13.11.2012 fesihnamesi ile feshedildiği, ... Noterliğinin 19.09.2012 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmeden doğan borcun 7 gün içinde ödenmesi için ihtarname gönderildiği, gerek davalı şirket müdürü'nün beyan dilekçesinde cari borcunun takip rakamı olan 43.728,56-TL ye düşürdüğüne ilişkin beyanı gerekse hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 43.728,56-TL cari hesap alacağı, asıl alacağa ihtar tarihinden takip tarihine kadar sözleşmede kararlaştırılan % 70 faiz oranı uygulanmak suretiyle 23.733,00-TL işlemiş faiz alacağı bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı şirket müdürü her ne kadar sigortalıdan tahsilat yapamadıkları için sigorta prim borçlarını ödeyemediklerini ve tüm prim borçlarının kendileri üzerinde kaldığını, ödenmeyen prim borçlarından dolayı poliçelerin iptalinin yapılamadığını bu nedenle gerçekte alınamayan prim borçlarından dolayı kendi üzerinde kalan ve iptali yapılamayan poliçe prim borçların, borçtan düşülmesini ve ayrıca talep edilen % 70 faiz oranı ekonomik olarak zor durumda oldukları bu dönemde bu faiz oranları ile altından kalkmalarının mümkün olmadığını, faiz oranlarının düşürülmesini talep etmiş ise de; davacının acentesi olan davalı şirketin poliçesini düzenlediği tüm prim borçlarının tahsil edilmesinin kendi sorumluluğunda olduğu, prim borçlarının tahsil edilmemesinin davacıya yüklenemeyeceği, ayrıca sözleşmeye göre uygulanması gereken % 70 oranındaki faiz oranının ve bu oranın uygulanması sonucu ortaya çıkan 23.373,00-TL faizin davalı tacirin ekonomik açıdan mahfına sebep olacak nitelikte olup olmadığı yönünde davalının ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmak sureti ile tespit edilebileceği ancak davalı tarafça ticari defterler sunulmadığı ve bilirkişi ücreti yatırılmadığından bu hususta değerlendirme yapılamamış olup, ispat edilen davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalının aleyhine girişilen icra takibinin tamamına haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ettiği, dava İİK.nun 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davası olup, icra takibi cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik olduğu,bu durumda açılan itirazın iptali davasında hüküm altına alınan alacak bilinebilir, bir başka deyişle likit olduğundan hükmedilen miktarın icra takip tarihi % 20'si oranında İİK.nun 67. maddesi uyarınca davacı yararına tazminata hükmedilmesi gerektiği sonucuna varılarak davanın KABULÜ İle, davalının ... İcra Dairesinin 2013/... E. Sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacak olan 43.728,56 TL nin %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, " karar verilmiştir. Verilen kararın davalı şirket yetkilisi tarafından istinaf edilmesi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 16/04/2019 tarih ve 2018/1355 Esas, 2019/3050 Karar sayılı ilamıyla"....Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz istemleri yerinde değildir.
2-Mahkemece, dosyaya sunulan bilirkişi raporlarındaki % 70 faiz oranı ve bu oran üzerinden yapılan faiz hesaplaması dikkate alınarak davalının icra takibine itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmiştir. Ancak, dosya içinde bulunan davacının davalıya keşide ettiği ... Noterliği’nin 19/09/2012 tarih ... yev. numaralı 67.855,23 TL.sı borcun ödenmesi talepli ve ihtarnamede, davacı tarafından “borcun ödenmemesi halinde borcun banka reeskont faizi ile birlikte tahsil edileceğinin” davalıya bildirmiş olduğu görülmekle, davalı aleyhine başlatılan icra takibindeki faiz alacak miktarının takip tarihi itibarıyla belirlenmesinde davacının ihtarnamedeki bu beyanı dikkate alınarak faiz alacağının belirlenmesi gerekirken, ihtarnameden önce düzenlenen 26/03/2010 tarihli ipotek belgesinde yazılı % 70 faiz oranı üzerinden hesaplama yapan raporlara itibar edilerek hüküm kurulması doğru olmamış, bu nedenle hükmün davalı yararına bozulması gerekmiştir." gerekçesi ile bozma kararı verilerek, dosya mahkememize gönderilmiştir.
Bozma sonrası yeniden yapılan yargılama neticesinde; usulüne uygun olarak taraf teşkili sağlanmış, usul ve yasaya uygun olan bozma ilamına uyulmuştur.
Mahkememizce, 14/10/2020 tarihli celsede, dosyanın, daha önce rapor düzenleyen mali müşavir bilirkişiye tevdi ile; Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda yeniden faiz hesabı yapılması hususunda ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, Mali Müşavir bilirkişiden alınan 23/10/2020 havale tarihli ek raporda özetle; Yargıtay bozma ilamı çerçevesinde yeniden yapılan incelemede; davacı tarafından davalıya gönderilen ... Noterliğinin 19.09.2012 tarih, ... yevmiye no.lu 67.855,23- TL borcun ödenmesi talepli ihtarnamede, "borcun ödenmemesi halinde borcun banka reeskont faizi ile birlikte tahsil edileceğinin" davalıya bildirildiğini, buna göre yapılan hesaplama neticesinde 28/09/2012-08/07/2013 tarihleri arasındaki dönem için değişen oranlardaki reeskont faiz oranları dikkate alınarak yapılan hesaplamada 43.728,56TL ana para için hesaplanan faiz miktarının 4.708,87TL tespit edildiği, davacının, davalıdan 08.07.2012 takip tarihi itibariyle 43.728,56 TL asıl alacak, 4.708,87 TL işlemiş olmak üzere toplam 48.437,43 TL alacağının bulunduğunu, bu alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar değişen oranlarda reeskont avans faizi hesaplanabileceği kanaatine varıldığı hususları rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; Yargıtay 11. HD nin bozma ilamı doğrultusunda faize ilişkin yeniden hesaplama yapılmış olup, davacının takip tarihi itibariyle 43.728,56TL cari hesap alacağı ve asıl alacağa ihtar tarihinden takip tarihine kadar reeskont faiz oranı ile tespit edilen 4.708,87 TL işlemiş faiz alacağı bulunduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile davalının ... İcra Müdürlüğünün 2013/ ... Esas nolu dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile 43.728,56 TL asıl alacak ve 4.708,87-TL işlemiş faiz olmak üzere takibin 48.437,43TL devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İle
Davalının ... İcra Müdürlüğünün 2013/ ... Esas nolu dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile 43.728,56 TL asıl alacak ve 4.708,87-TL işlemiş faiz olmak üzere takibin 48.437,43TL devamına,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
Asıl alacak olan 43.728,56-TL nin 20% si olan 8.745,712-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 3.308,76-TL karar ilam harcından peşin alınan 817,90-TL nin mahsubu ile eksik kalan 2.490,86-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yatırmış olduğu 817,90-TL peşin harç davalı tarafından yatırılması gereken karar ilam harcından düşüldüğünden bu miktarın 817,90-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bunun dışında bozmadan önce 1.437,00-TL ve bozmadan sonra 337,15-TL olmak üzere davacı tarafından yapılan toplam 1.774,15TL yargılama giderinden kabul/red oranı dikkate alınarak (%71,79) üzerinden hesaplanan 1.273,66-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan davetiye ve posta giderinden oluşan 110,00-TL yargılama giderinden kabul/red oranı (%28,21) üzerinden hesaplanan 31,03-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, fazla kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan AAÜT' nin uyarınca hesap ve takdir olunan 7.096,87-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider ve delil avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/01/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır