T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/258 Esas
KARAR NO:2022/808
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:11/06/2020
KARAR TARİHİ:30/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı yana
DDVC Tipi ... Seri numaralı soğutucuyu geçici kullanım izin belgesi ile
satışı yapılacak ürünlerin teşhirinde, satışında ve korunmasında kullanılmak üzere
teslim ederek tahsis ettiğinin 04/03/2017 tarihli ait teslim tutanağı ile sabit olduğunu, bunu takiben davalıların soğutucuyu kullandığı ... Market tabela ünvanlı işyerinin faaliyetine son verildiğinin haricen tespit edilerek soğutucu dolabın iadesinin talep edildiğini, borçlulara bu hususta 12/09/2019 tarihinde ihtarname gönderildiğini, ihtarnameden sonuç alınamadığını ve bunun üzerine .... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyası kapsamında icra takibi başlatıldığını, davalı borçlularca icra takibine itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulduğunu, beyanla davalıların .... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasına yapmış oldukları itirazın iptali ile takibin aynı koşullarda devamını, davalıların %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmelerini, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar dosyaya cevap dilekçesi ibraz etmemiş duruşmalara katılmamışlardır.
DELİLLER VE GEREKÇE
Deliller, ariyet sözleşmesi, teslim tesellüm belgesi, davalılara gönderilen 12/09/2019 tarihli ihtarname, ihtarnamenin tebliğ evrakları, faturalar, .... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyası, davalılara ilişkin SGK kayıtları, vergi kayıtları, Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'nin cevabi yazısı, Ticaret Sicil Müdürlüğü cevabi yazısı, arabuluculuk son tutanakları, bilirkişi raporu.
Dava, ariyet sözleşmesi davalıya teslim edilen soğutucunun iade edilmemesi nedeniyle soğutucu ekipman bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup , uyuşmazlık davacının takip tarihi itibariyle davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarının tespiti noktasındadır.
.... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde davacının alacaklı, davalıların borçlu olduğu, 2.039,68 TL soğutucu ekipman bedeli ve 19,60 TL ihtarname tebliğ gideri olmak üzere toplam 2.059,28 TL'nin tahsili için takip başlatılmış olduğu, davalı borçluların süresi içinde icra takibine itirazda bulundukları görüldü.
Dosyanın bir makina mühendisi bir mali müşavir bilirkişiden oluşan heyete tevdii ile tarafların yasal ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak davaya konu cihazın dava tarihindeki değeri tespit edilerek takip ve dava tarihi itibariyle davacının alacağının bulunup bulunmadığının tespiti noktasında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup bilirkişi heyetinin 06/04/2022 tarihli raporda özetle, "Davacı tarafın defterlerinin açılış ve kapanış tarihlerinin tespit edildiğini, ticari defterlerin ve kayıtların davacı şirket lehine delil niteliğine haiz olduklarını, davalı tarafça dava konusu dolabı kullanılmak üzere ödünç sözleşmesi ile
teslim aldığı,
Davacı taraf ticari defterlerinde, söz konusu emtianın maliyet bedelinin
2.039,68 TL olarak aktifinde yer aldığı, ilgili cihazın ekonomik ömrünün 10 yıl olarak belirlendiği, buna göre amortisman bedelinin 1.037,27 TL olarak tespit edildiğini sonuç olarak davacı tarafın davalı tarafta toplam KDV dahil 1.348,27 TL bedelli ödünç
verme sözleşmesi bedeli alacağının olduğu,
ayrıca faiz hesaplaması istenildiği takdirde de 397,27 TL işleyen faiz hesap
edildiği,
toplam 1.348,27 TL+ 397,27 = 1.745,54 TL anapara ve işlemiz faiz
olarak borcunun olduğu" hususlarının rapor edildiği anlaşılmıştır.
Dosyanın bilirkişi heyetine tevdii ile davacı vekilinin itirazının değerlendirilerek ek rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş olup bilirkişi heyetinin 29/06/2022 tarihli ek raporda özetle kök rapordaki görüşlerini değiştirecek bir hususun bulunmadığı ve kök rapordaki görüşlerini koruduklarını bildirdikleri anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan 04/03/2017 tarihli geçici kullanım izin belgesinin incelenmesinde; ... kaşesi üzerine ... adı ve imzası ile davacı arasında geçici kullanım izin belgesi düzenlendiği, işletmeci ...'a şirket ürünlerinin muhafazası, soğutulması ve teşhirleri için kullanılmak üzere cihaz teslimi konusunda anlaşıldığı, sözleşmenin 3F bendinde şirketin herhangi bir zamanda cihazları talep etmesi halinde işletmecinin cihazı derhal ve aynen iade etmeyi taahhüt ettiği görülmüştür.
Dosyaya sunulan 04/03/2017 tarihli teslim tesellüm belgesinin incelenmesinde; ... tarafından imzalanan belge ile ...'un özellikleri belirtilen soğutucuyu ariyet koşullarına uygun olarak kullanmak üzere sağlam ve amaca elverişli şekilde ariyeten teslim aldığını kabul ettiği görülmüştür.
Dosyaya sunulan 12/09/2019 tarihli PTT vasıtası ile ... ve ...'a gönderilen ihtarnamenin incelenmesinde "1.Tarafınıza ariyeten teslim edilmiş bulunan ve mülkiyeti müvekkilim şirkete ... barkod numaralı 1 (bir) adet soğutucumuzun tarafınızca ariyet koşullarına aykırı kullanıldığı belirlenmiştir.
2. Şöyle ki, şirketimizce yapılan rutin müşteri ziyaretleri esnasında mülkiyeti müvekkilim şirkete ait olan ve tarafınıza ariyeten teslim edilen soğutucumuzu da alarak “... MARKET” tabela unvanlı işletmenizin faaliyetine son verdiğiniz tespit edilmiştir. Soğutucunun şirketimizin yazılı onayı olmadan yerinin değiştirilmiş olması aramızda akdedilen ariyet sözleşmesi hükümlerine açık aykırılık teşkil etmektedir. Bu nedenle de soğutucunun derhal Müvekkilim şirkete iade edilmesi gerekmektedir.
3. Bu sebeple, İşbu İhtarnamemizin tebliğinden itibaren, en geç 7 (yedi) gün içinde yukarıda anılan soğutucunun tarafınıza teslim edildiği şekilde; kusursuz, ayıpsız, tam, sağlam ve iyi çalışır bir vaziyette şirketimize iade etmenizi aksi halde hakkınızda Savcılığa suç duyurusunda bulunulması da dahil olmak üzere hukuki işlemlere başlanılacağını ihtaren bildiririz. 12.09.2019" şeklinde ihtarname gönderildiği görülmüştür.
6098 sayılı TBK'nın 379. maddesi:" Kullanım ödüncü sözleşmesi, ödünç verenin bir şeyin karşılıksız olarak kullanılmasını ödünç alana bırakmayı ve ödünç alanın da o şeyi kullandıktan sonra geri vermeyi üstlendiği sözleşmedir." hükmünü içermektedir. Dosyaya sunulan ariyet sözleşmesinin incelenmesinde ... kaşesi üzerine ... yazılı yazıldığı ve imzalandığı görülmekle davacı vekilinden sorulması üzerine davacı vekili 13/10/2021 tarihli celsedeki beyanında:"Mahkemenize sunulan "Geçici Kullanım İzin Belgesi" başlıklı sözleşmedeki ve teslim tesellüm belgesindeki imzalar ...'a ait gözükmektedir, ariyet konusu ... Marketi temsilen ...'a teslim edilmiştir dedi. Bu kişi şirketin çalışanı veya ortağı olabilir dedi. Vergi Dairesinden gelen cevabi yazıda faaliyet alanı farklı gözüküyor ise bunun vergi dairesinden faaliyet alanının değiştirilip değiştirilmediğinin vergi dairesinden sorulsun" şeklinde beyanda bulunması üzerine; "Dosyada bulunan geçici kullanım izin belgesi başlıklı sözleşmenin ve teslim tesellüm belgesi davalılardan davalılardan ...'a tebliği ile evraklarda bulunan imzaların kendisine ait olup olmadığı hususunda 2 hafta içinde mahkememize yazılı olarak beyanda bulunması aksi halde imzaların kendisine ait olduğunun kabul edilmiş sayılacağının ihtarına," karar verilerek davalı ...'a yapılan tebligatın 24/06/2022 tarihinde tebliğ edildiği, ...'un dosyaya beyan sunmadığı görülerek ariyet sözleşmesi ve teslim tesellüm tutanağındaki imzaların ...'a ait olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
SGK'ya müzekkere yazılarak ... Market ... ünvanlı işletmenin 2017 yılına ait çalışanlarının isim listesi talep edilmiş olup kurumun 11/05/2021 tarihli cevabi yazısında işyerinin tescil edilmiş işyeri dosyasına rastlanılmadığının bildirildiği görülmüştür.
Ariyet sözleşmesi, ... Market ... kaşesi üzerine ... tarafından imzalanmış ise de ...'un market çalışanı olmadığı, dosyaya temsil belgesi sunulmadığından ...'un yetkili temsilcisi de olmadığı anlaşılmıştır. 6098 sayılı TBK'nın 47. Maddesi:"Temsil olunanın açık veya örtülü olarak hukuki işlemi onamaması hâlinde, bu işlemin geçersiz olmasından doğan zararın giderilmesi, yetkisiz temsilciden istenebilir. Ancak, yetkisiz temsilci, işlemin yapıldığı sırada karşı tarafın, kendisinin yetkisiz olduğunu bildiğini veya bilmesi gerektiğini ispat ederse, kendisinden zararın giderilmesi istenemez. Hakkaniyet gerektiriyorsa, kusurlu yetkisiz temsilciden diğer zararların giderilmesi de istenebilir. Sebepsiz zenginleşmeden doğan haklar saklıdır." hükmünü içermekte olup bu madde gereğince yetkisiz temsilci olan ...'un işlem nedeniyle davacının zararından sorumlu olduğu değerlendirilerek ihtarnameye rağmen davacıya iade edilmeyen cihazın 1.348,27 TL olarak belirlenen bedelinden sorumlu olduğu değerlendirilerek davalı ... yönünden açılan davanın KISMEN KABULÜ ile davalının .... İcra Dairesinin... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 1.348,27 TL alacak üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, alacağın %20'si olan 269,64 TL icra inkar tazminatının davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.
Davalı ... yönünden talepte bulunulmuş ise de ariyet sözleşmesinin ve ariyet teslim tesellüm tutanağının bu davalı tarafından imzalanmadığı, imzası bulunan diğer davalının ...'un temsilcisi olduğu yönünde dosyaya herhangi bir delil de sunulmamış olduğundan davalı Şehmus Turgut yönünden açılan davanın reddine karar verilerek aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
HÜKÜM:
1 - Davalı ... yönünden açılan davanın REDDİNE,
2 - Davalı ... açılan davanın KISMEN KABULÜ ile davalının İst. 20. İcra Dairesinin... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 1.348,27 TL alacak üzerinden devamına,
Alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
Alacağın %20'si olan 269,64 TL icra inkar tazminatının davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
3 - Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 92,10 TL harçtan dava açılırken peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 37,70 TL harcın davalı ...'tan tahsili ile hazineye irat kaydına.
4- Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL harcın davalı ...'tan tahsili ile davacıya verilmesine,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan 1.348,27 TL vekalet ücretinin davalı ...'tan alınıp davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafça yapılan 276,20 müzekkere ve tebligat gideri, 1.400,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.676,20 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranları (%65,47 kabul, %34,53 red) üzerinden hesaplanan 1.097,46 TL sinin davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine, 578,74 TL sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7- Davalı tarafça yapılan herhangi bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8- Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine,
9- Taraflardan davacı ile davalı ...'tun dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00TL nin, kabul red oranları göz önünde tutularak 455,80 TL sinin davacıdan, 864,20 TL sinin davalı ...'tan alınarak hazineye irad kaydına.
10-Taraflardan davacı ile davalı ...'tun dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/11/2022
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)