T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/360 Esas
KARAR NO:2021/670
DAVA:Tazminat (Trafik Kazası (Maddi Hasarlı) Nedenli)
DAVA TARİHİ: 30/03/2012
KARAR TARİHİ: 11/10/2021
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Davacıya ait ... Plakalı ... plakalı araç ile davalı ... Gıda şirketine ait davalı sigorta şirketine trafik mali mesuliyet sigortası ile sigortalı ve diğer davalı ... ... sevk ve idaresindeki aracın ... ... ... maddesinden ... caddesi, ... Sokağa dönüş yaptığı sırada çarpıştıklarını aracın hasarlandığını kaza sonrasında müvekkilinin ... yaşaması nedeniyle ... dönmek zorunda kaldığını ve ... hasar tespiti amacıyla ekspertiz raporu tanzim edildiğini meydana gelen hasar miktarının 2.828,94-... olarak tespit edildiğini ayrıca bilirkişiye 563,19-... ödendiğini beyanla 1838,18-... ve bilirkişiye ödenen 563,19-Euronun kaza tarihinden itibaren davalılardan döviz faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın zamanaşımından öncelikle reddi gerektiğini öte yandan kazaya karışan ... plakalı aracın mali mesuliyet sigortası ile sigortacısı bulunmakla birlikte araç başına teminatın 15.000-TL olduğunu araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, davacıya öte yandan 2295-TL sigorta bedeli ödendiğini sorumluluğun kalmadığını, öte yandan davacının ... aracını tamir ettirirken öncelikle parça onarımı bu olmadığı taktirde parça değiştirilmesi kuralına uymadığını, beyanla davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DAVALI ... VEKİLİ SAVUNMASI ÖZETLE; Davalının adres sormak için durup seyrine devam ederken davacının aracının davalı ... yönetimindeki aracın kör noktasından geçmeye çalıştığı için görmediği, hasarın fahiş olduğu, dava konusu trafik kazasındaki kusuru kabul etmediği, davacının aracı ile sağdaki kaldırıma sıfır olarak geçmeye çalıştığını belirterek davanın reddini talep ettikleri,
DAVALI ... ... SAN. AŞ. VEKİLİ SAVUNMASI ÖZETLE; Davanın zaman aşımına uğradığı, yabancı para ile zararın tazmininin istenemeyeceği, yasal faizden sorumlu olabilecekleri, kusur ve hatayı kabul etmedikleri, diğer davalı sigortacının zararı karşıladığını belirterek davanın ... şirketine ihbarı ile davanın reddini talep ettikleri,
İHBAR OLUNAN... AŞ VEKİLİ SAVUNMASI ÖZETLE; İş bu davada taraf olmadıkları, bu sebeple aleyhlerine hüküm kurulmaması gerektiği, ZMSS poliçe teminat limiti üzerinde bir hasar olması durumunda azami poliçe teminat limitine kadar gerçek zarardan sorumlu oldukları, kusur ve hatanın kabul edilmediği, oluşan maddi zararın TL olarak talep edilmesi gerektiğini talep ettikleri görülmüştür.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Davacıya ait ... plakalı aracın Türkiyede kaza yapması ve hasarlanması nedeniyle hasarın yurt dışında giderilmesinden kaynaklı ortaya çıkan zararın kazaya sebebiyet veren ve kusurlu olan ... plakalı araç sürücüsü, araç sahibi ve bu aracın sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir.
Deliller; bilirkişi incelemesi,
... Sulh Hukuk Mahkemesi dosyayı davanın sigorta sözleşmesinden kaynaklandığından bahisle .../... E ve .../... K sayılı ilamı ile görevsizlik kararı vererek mahkememize gönderdiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce ( Kapatılan .... Asliye Ticaret Mahkemesi) verilen 2012/... E. 2013/... K. Sayılı 11.12.2013 tarihli verilen karar davacı vekilinin temyiz üzerine Yargıtaya gönderilmiş olmakla; Yargıtay 17. H.D.'nin 2014/24135 E. 2015/3870 K. Sayılı 05.03.2015 tarihli ilamı ile bozularak 2015/... esasa kaydı yapılmıştır.
Mahkememizden verilen 29/05/2017 tarih ve 2015/... Esas 2017/... sayılı kararı Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 25/02/2020 tarih ve 2018/2742 Esas 2020/2075 Karar sayılı ilamıyla bozularak 2020/... esasa kaydı yapılmıştır.
Yargıtay 17.HD. 2014/24135 E, 2015/3870 K, Özetle;
“1-Mahkeme kararına dayanak delillerin değerlendirilmesi neticesinde oluşa uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporlarının esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre davacı vekilinin itirazlarının bu yönden temyizinin reddine karar verilmesi gerektiği,
2-Davanın trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminatın istemine ilişkin olduğu, yabancı plakalı araçlarda onarım aracın kayıtlı olduğu ülkede yapılmışsa bu ülke de katlanılan giderlere göre belirlenmesi gerektiği, hasar gören yabancı plakalı aracın ülkemizde tamir ettirme zorunluluğu bulunmadığı, hasarlı haliyle yurt dışına çıkıp orada tamir ettirilmesi durumunda o ülkedeki onarım giderlerinin esas alınması gerektiği, yabancı para cinsinde yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebileceği ve ödeme günündeki kura göre işlem göreceği, davacı alacağının yabancı para cinsinden meydan geldiği, dolayısıyla fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerektiği, Yine davacı tarafça ...’da yazılan ekspertiz masrafının karar tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının yargılama giderine eklenerek davanın kabul-red oranına göre taraflar arasında paylaştırılması gerektiği,.... Olay tarihindeki yabancı para cinsinden belirlenmesi, bu kaza sonucu oluşmayacak zarar olup olmadığının tespiti, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin kusur indiriminden sonra zarardan mahsubu konusunda ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınması, tespit edilen yabancı ilkede yapılan tamire ilişkin döviz cinsinden tazminatın kaza tarihinden ( davalı sigortacı yönünden temerrüt tarihinden) itibaren MBca dövize uygulanan faiziyle birlikte fiili ödeme tarihinde ki TL. karşılığının davalılardan tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmasının doğru olmadığı...,”
Adalet Bakanlığı, Adli Tıp Kurumu, ... Trafik İhtisas Dairesi tarafından 06.12.2016 tarihinde gönderilen 2651 sayılı raporunda özetle;
Dosya içinde yapılan inceleme de; -... Ltd. Şti. tarafından düzenlenen11.10.2010 tarihli raporda aracın hasar bedelinin KDV dahil 1.118,12 TL olarak tespit edildiği,
-... Ekspertiz Hizmetleri tarafından düzenlenen 20.04.2011 tarihli raporda aracın hasar tutarı KDV hariç 2.295.-TL, KDV dahil 2.709,14.-TL olarak hesaplandığı,
-... Bilirkişi Bürosu tarafından hazırlanan 19.08.2010 tarihli raporda aracın tamir masrafı KDV dahil 2.828,94 ... olarak hesaplandığı,
-Bilirkişi ...u ve ... tarafından düzenlenen 22.10.2013 tarihli raporlarında sigorta eksperleri tarafından belirlenen 2.295.-TL hasar tutarının kadri marufuna bulunduğu kanaatine varıldığına dair raporların bulunduğu,
Söz konusu raporla incelendiğinde ... plaka sayılı 4.1.2002 ilk tescil tarihli model Seat Toledo TDI Sport marka otomobilin hasar bedelinin 2.498,67 ... olarak hesaplandığı,
Davalı ... Sigorta Şirketinin sorumluluğuna dair; ... plaka sayılı aracın ... Sigorta AŞ.e 18.02.2010/2011 vadeli mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğu, ve araç başı teminat limitinin 15.000.-TL olduğunun belirtildiği, buna göre Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.2 tazminat ve giderlerin ödenmesi maddesi gereğince ... Sigorta AŞ.nin sorumlu olduğu tutar teminat limiti içinde kalmak kaydıyla K sürücü ...’nın kusur oranını göstermek üzere; K X ( 2.498,67 € + ( 249,79 TL X 1,19) ) = K X 2.795,92 € olarak belirlendiği,
Sonuç olarak; ... plakalı otomobilde oluşan hasarın toplam bedelinin 2.498,67 € olduğu, davalı Sigorta AŞ. nın sorumluluğunun yukarıda açıklandığı şekilde olduğuna dair görüş bildirdikleri görülmüştür.
TC. .... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 11.12.2013 tarihli gerekçeli karar da özetle; “31.07.2010 tarihinde meydan gelen trafik kazasında ... plakalı aracın sürücüsü ...’nın kazanın oluşumunda % 80 kusurunun bulunduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...’ın ise %20 kusurunun bulunduğu, davalı ...’nın araç sürücüsü, ... Şirketinin kazaya karışan ... sayılı aracın maliki olduğu ve KTK85. Maddesine göre davalıların kendi kusurlarından mesul olduğu, davalıların tazminat yükümlüsü olduğu konularında bir teredütün bulunmadığı, asıl sorunun talep edilen miktarın piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından sigorta tazminatı olarak davacıya ödenen 2.295.-TL dışında davacının bir talep te bulunup bulunmayacağı noktasında toplandığı, Bu nedenlerle davalı sigorta Şirketi tarafından 2.295.-TLnin davacıya ödenmesi karşısında gerek davalı sigorta şirketinin gerek davalılardan işletenin ve gerekse araç şoförünün davacıya karşı hasar ve değer kaybı tazminat borcu bulunmadığı tespitleri karşısında davanın reddine karar verilmesi gerekmiştirŞekliyle hüküm kurulduğu,
TC. .... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 2015/... E, 2017/... K, 29.05.2017 tarihli kararı özetle;
“Yargıtay tarafından “ tüm dosya kapsamı ve önceki bilirkişi raporu dikkate alınarak tespit edilen yabancı ülke de yapılan tamire ilişkin döviz cinsinden tazminatın kaza tarihinden ( davacı yönünden temerrüt tarihinden ) itibaren MB’ca dövize uygulanan faiziyle birlikte fiili ödeme tarihinde ki TL karşılığının, davalılardan tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru değildir” gerekçesi ile bozularak esas kaydı alındığı, bozmaya uygun olarak Adalet Bakanlığı, Adli Tıp Kurumu, Trafik İhtisas Dairesinin ... sayılı 06.12.2016 günlü raporunda ... araçta oluşan hasar bedelinin 2.498,67 € olduğunun belirtildiği, Yargıtay bozma ilamında belirtildiği üzere tespit edilen yabancı ülkede yapılan tamire ilişkin döviz cinsinden tazminatın kaza tarihinden itibaren MB.ca dövize uygulanan faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının davalılardan tahsiline, 563,19 €eksper ücretinin karar tarihindeki döviz kurundan TL karşılığının taraflar arasında paylaştırılmasına karar verildiği”
Yargıtay 17.HD. 2018/2742 E, 2020/2075 K, 20.02.2020 tarihli kararı özetle;
Uyulan bozma kararında bilirkişi tarafından belirlenecek hasar ve onarım bedelinden davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin kusur indiriminden sonra zarardan mahsubu gerektiğine değinilmiş olmasına rağmen mahkemece indirim ve mahsup yapılmaksızın ATK tarafından belirlenen toplam hasar bedeline hükmedilmesinin doğru görülmediği,
2918 sayılı KTK-98-99. M.İLE zmss Genel Şartları B.2.b. uyarınca rizikonun bilgi ve belgeleriyle sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde tazminatı ödeme yükümlülüğünün bulunduğu, bu tarihten sonra ödememe durumunda temerrüdün başlamış olduğu, Davalı sigorta şirketine dava tarihinden önce yapılmış bir ihbarın bulunup bulunmadığının tespiti ile açıklanan ilkeler doğrultusunda temerrüt tarihin belirlenmesi, ihbar bulunmadığı takdirde dava tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü gerekirken tüm davalılar yönünden olay tarihinde alınmasının doğru bulunmadığı,
Bozma neden ve şekle göre davalı ... Sigorta AŞ ve davalı ... şirketinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmediği, “ şeklinde karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyası arasına alınan bilgi, belgeler,hasar dosyası üzerinden bilirkişi incelemesi yapılmış, 12/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Adli Tıp Kurumu tarafından hazırlanan 06.12.2016 tarihli raporda hasar bedeline ilişkin 2.498,67 € hasar tespitinin kabul edildiği, davalı sigorta şirketi yönünden formüle edilmiş halinin K davalı kusuru kabul edilmek üzere;
K X ( 2.498,67 € + ( 249,79 € X 1,19) ) = K X 2795,92 € olarak belirlenmiştir.
... plakalı araç sürücüsü ...’nın %80 kusurlu olduğu, davacı ...’ın ise %20 kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Davalı Sigorta Şirketi tarafından davacıya 21.02.2012 tarihinde 2.295.-TL ödeme yapılmıştır. Merkez Bankası tarafından 21.02.2012 tarihinde açıklanan efektif ... dövizi satış değerinin 2,3164 olduğu tespit edilmiştir. Bu sebeple 21.02.2012 tarihinde yapılan ödemenin ödeme tarihindeki ... değeri;
2.295 TL / 2,3164 = 990,76 € olarak hesaplanmıştır.
Bütün bunların neticesinde davacı ...’ın bakiye maddi zararının şu şekilde hesaplandığı;
Kaza yapan araça ait maddi hasar tutarı2.795,92 €
Davacı Kusur Oranı %20 559,18 €
Davalı sürücü kusur oranı %802.236,74 €
Davalı Sigorta Şirketi taralından 21.02.2012 tarihli ödeme2.295,00 TL
21.02.2012 tarihli ... kuru2,3164
21.02.2012 tarihinde yapılan ödemenin € karşılğı990,76 €
Bakiye Maddi zarar1.245,98 €
Sigortalının tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderlerin faydasız kalmış olsalar bile, sigortacının ödemek zorunda kalacağı TTK. 1426. madde hükmünde açık bir şekilde belirtilmiştir.
Ayrıca dava aşamasında, gerçek zararının belirlenmesi için yapılan ekspertiz raporu delil niteliğindedir ve bu rapor için ödenen KDV dahil gider, nitelik olarak, geçici hukuki koruma tedbirlerinden olan tespit gideridir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 332/1 hükmüne göre yargılama giderlerine mahkemece resen hükmedilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 323/1-ç hükmüne göre geçici hukuki koruma tedbirleri de yargılama giderlerinden olduğundan, bu kapsamda yapılan KDV Dahil masrafın yargılama giderlerine eklenerek, davalı sigorta şirketince karşılanması gerekmektedir.
Sonuç olarak; Dava konusu trafik kazasının oluşumunda davacı ...’ın %20 kusuru olduğu, Davalı sigorta Şirketi tarafından sigortalanmış araç sürücüsü davalı ...’ın ise %80 oranında kusuru olduğuna dair tespitin yapılmış olduğu, Davacı ...’ın dava konusu trafik kazası neticesinde hasar gören aracının tamir bedelinin 2.795,92 € olarak tespit edildiği, Davalı Sigorta Şirketi tarafından 21.02.2012 tarihinde yapmış olduğu 2.295.-TL ödemenin 990,76 € denk geldiği, Davacı tarafın kusur indirimi sonrasında davacının 2.236,74 € maddi zararı olduğu, Davalı sigorta Şirketi tarafından yapılan ödemenin mahsubu sonrasında davacının bakiye maddi zararının 1.245,98 € olduğu, Davacı tarafından ...’da yaptırılan 563,19 € tutarındaki ekspertiz masrafının karar tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının yargılama giderine eklenecek masraflardan olduğu, Davalı ... Sigorta AŞ. açısından temerrüt başlangıç tarihinin sigorta şirketine başvuru tarihinin 8 iş günü sonrasına denk gelen 26.03.2012 olabileceği tespit edildiğinden davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın kısmen kabulü ile 1.245,98 ... hasar bedelinin davalı sigorta şirketi yönünden 26/03/2012 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ise 31/07/2010 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4a maddesi gereği ... cinsi yabancı paraya uygulanan en yüksek mevduat faizli ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-563,19 ... eksper ücretinin karar tarihinde ki merkez bankası döviz kuru üzerinden TL karşılığının yargılama giderine eklenerek red-kabul oranına göre taraflar arasında paylaştırılmasına,
3-Alınması gerekli 876,66 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 64,70 TL'nin düşümü ile eksik kalan 811,74 TL eksik harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalılar ... ve ... Sigorta kendilerini vekille temsil ettirdiğinden red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan (27,60 TL ilk masrafı+ 685,85 TL posta masrafı+ 1.650,00 TL bilirkişi ücreti ve 2 nolu hüküm fıkrası gereği davacı tarafından yurt dışında yaptırılan 563,19 ... ekspertiz ücretinin karar tarihindeki TMB TL kur değeri olan 5.833,74 TL =) 8.197,19 TL toplam yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %67,78 kabul ) nazaran 5.556,05 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı ... Sigorta tarafından yapılan 150,00 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %32,22 red ) nazaran 48,33 TL'sinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafça yatırılan 64,70 TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.11/10/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır