T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/364 Esas
KARAR NO : 2024/768
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/07/2020
KARAR TARİHİ : 06/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin yap işlet devret modeli çerçevesinde ... nun işletme hakkı sahibi olduğunu, davalının ise bu otoyolu kullandığını, davalının 28.08.2019 tarihi ile 21.09.2019 tarihleri arasında birçok kez geçiş ücreti ödemeksizin otoyollardan ihlâlli geçiş yaptığını, bedeli ödenmeden geçiş ücretlerinin 15 günlük yasal süresinde ödenmediğini, bunun üzerine .... İcra Dairesinin 2019/... esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının icra takibine itiraz ettiğini, takibin durduğunu belirterek davanın kabulü ile icra takibine yapılan itirazın iptalini, takibin devamını, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının soyut iddialardan öteye geçmediğini, müvekkili şirkete ait olan ... plakalı aracın kullanmış olduğu ... numaralı OGS etiketinin müvekkili şirket tarafından 24.10.2019 tarihinde kapatılmak amacıyla sorgulama yapıldığını, sistemde 345,00-TL borç miktarı görüldüğünü, borcun tamamı kapatılmaksızın hesap kapatma işlemi yapılamadığını, bu yüzden ... Bankası ... Şubesi hesabından “... no.lu etikete yapılan gecikme faizi ve bakiye tahsilatı” açıklamasıyla 345,00-TL ödeme yapıldığını, ilgili OGS hesabı 17.12.2019 tarihinde usulüne uygun olarak kapatıldığını, davacı tarafın haksız olarak borçlandırdığını, ispat yükünün davacıda olduğunu belirterek davanın reddini, davacının %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Mahkememiz dosyasının 02/06/2021 tarihli celsesinin 2 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın bilirkişiye verilmesine karar verilmiş olup, 13/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Dava dosyasına sunulan evrak ve yapılan tespitlerde 28.08.2019 - 21.09.2019 tarihleri arası ... Marka aracı ile 21 defa kaçak geçiş yaptığı verilen 15 günlük süre içerisinde kaçak geçiş ücretlerinin ödenmediği, 24.10.2019 tarihinde ödeme yapıldığı dava dosyasına sunulan banka dekontundan anlaşılmaktadır." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü.
Mahkememiz dosyasının 16/12/2022 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın ek rapor alınmak üzere bilirkişiye verilmesine karar verilmiş olup, 10/05/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;" Dava dosyasına sunulan evrak ve yapılan tespitlerde 28.08.2019 - 21.09.2019 tarihleri arası ... Marka aracı ile 21 defa kaçak geçiş yaptığı verilen 15 günlük süre içerisinde kaçak toplam 163,34 TL ücretlerinin ödenmediği, dava dışı ... Bankası A.Ş. ekstrelerinden anlaşılmaktadır." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE:
Dava, davalının işleteni olduğu araçların davacının işlettiği otoyoldan geçiş ücretlerini ödemediği iddiasıyla davalı aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Somut olayda davacı vekili tarafından mahkememize sunulmuş olan dava dilekçesinde özetle; davalının 28/08/2019- 21/09/2019 tarihleri arasında davacıya ait otoyoldan birçok kez ihlalli geçiş yaptığını, geçiş ücretlerinin ödenmemesi üzerine davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edildiğini beyan etmiş, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı isteminde bulunmuştur.
Davalı taraf davaya cevap dilekçesinde; davalı şirkete ait aracın OGS etiketinin kapatılması için 24/10/2019 tarihinde sorgulama yapılarak sistemde görünen 345,00-TL borç miktarının kendilerince ödendiğini ve 17/12/2019 tarihinde hesabın kapatıldığını, davalının borcunun olması halinde hesap kapatma işlemi yapılmasının mümkün olmayacağını, hesap kapatıldıktan sonra davacı tarafça bakiye borç çıkarılmasının kabulünün mümkün olmadığını beyan etmiş davanın reddine ve davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
İtirazın iptali davalarında alacaklının, İİK m.67 uyarınca borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazının, kendisine tebliği tarihinden itibaren bir sene içerisinde genel mahkemelere yapacağı başvuru üzerine genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat etmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup sürenin başlaması için borçlunun itirazının alacaklıya tebliği zorunludur. İşbu davanın süresinde olduğu görülmekle yargılama yapılmıştır.
Yargılama esnasında davacı vekili tarafından mahkememize sunulan ihlalli geçiş görüntüleri uyarınca ihlalli geçiş yaptığı iddia edilen aracın söz konusu geçiş tarihleri itibariyle tescil bilgileri, HGS/OGS bilgileri celp edilmiş, davacı tarafından sunulan ihlalli geçiş listesi ve buna ilişkin görüntüler karşılaştırılmak sureti ile mükerrer talep olup olmadığı her bir geçiş bakımından ayrı ayrı değerlendirilmek suretiyle rapor tanzimi için dosyanın bir bilgisayar mühendisi ve bir bankacı bilirkişiye tevdine karar verilmiş hazırlanan rapor dosyamıza kazandırılmıştır.
Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 13/07/2021 tarihli raporda " Dava dosyasına sunulan evrak ve yapılan tespitlerde 28.08.2019 – 21.09.2019 tarihleri arası ... Marka aracı ile 21 defa kaçak geçiĢ yaptığı verilen 15 günlük süre içerisinde kaçak geçiĢ ücretlerinin ödenmediği, 24.10.2019 tarihinde ödeme yapıldığı dava dosyasına sunulan banka dekontundan anlaşılmaktadır. " şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.
Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 10/05/2023 tarihli raporda " Dava dosyasına sunulan evrak ve yapılan tespitlerde 28.08.2019 – 21.09.2019 tarihleri arası ... Marka aracı ile 21 defa kaçak geçiş yaptığı verilen 15 günlük süre içerisinde kaçak toplam 163,34 TL ücretlerinin ödenmediği, dava dışı ... Bankası A.ġ. ekstrelerinden anlaşılmaktadır. " şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30. Maddesinin "Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlâli" başlığı altında yer alan ve takip tarihi itibari ile yürürlükte olan "(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)
(6) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, İşletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.
(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşi fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez." şeklindeki düzenlemesi somut olaya uygulanması gereken mevzuattır.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede; yargılama aşamasında dosyamız arasına alınan bilgi belgeler, tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davacının davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2019/... E. Sayılı dosyası ile 614,00-TL tutarlı toplam alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı, davalı tarafça takibe yapılan itiraz üzerine huzurdaki itirazın iptali davasının açıldığı, dosya kapsamında yapılan bilirkişi incelemesi ile davalıya ait aracın, davacıya ait ücretli yollardan belirtilen tarihler arasında 21 defa ihlalli geçiş yaptığının bilirkişi raporu ile tespit edildiği, bilirkişi ek raporunun 14. Sayfasında davalıya ait aracın ihlalli geçişlerinin tablo halinde tarihleri ile birlikte gösterildiği, bu tarihlere bakıldığında ihlalli geçişlerin 28/08/2019- 21/09/2019 tarihleri arasında gerçekleştiğinin anlaşıldığı, davalı tarafça davaya verilen cevap dilekçesinde davacıya geçiş ücretine ilişkin olarak 345,00-TL ödeme yapıldığının beyan edildiği, davalı tarafça dosyaya sunulan dekonttan 24/10/2019 tarihinde 345,00-TL ödeme yapıldığının anlaşıldığı, davalı tarafa yargılama aşamasında sunulan cevap dilekçesi ile her ne kadar yapılan ödeme sonucu OGS hesabının kapatıldığını, şayet borcu olsa hesap kapatma işlemi yapılmayacağını, hesabının kapatılmış olduğunu bu hali ile borcu bulunmadığını beyan etmiş ise de; davalının hesabının kapatılmış olmasının tek başına borcu bulunmadığına delil teşkil etmeyeceği kanaatine varıldığı, dosya kapsamındaki bilirkişi raporu ile davalının belirtilen tarihler arasında 21 defa ihlalli geçiş yaptığının davacı tarafça ispatlandığı, uyuşmazlığa konu en son ihlalli geçiş tarihinin 21/09/2019 tarihinde gerçekleştiği, davalı tarafından sunulan ödeme dekontu tarihine bakıldığında 24/10/2019 tarihinde 345,00-TL ödeme yapıldığına ilişkin dekont sunulduğu, tüm yargılama safahati boyunca davacı tarafından, davalı tarafça yapılan 345,00-TL lik bu ödemenin uyuşmazlık dışında başka bir geçişe ilişkin olduğuna dair delil ve belge sunulmadığı açıklanan nedenlerle davacının hak kazandığı ihlalli geçiş alacaklarından , bu geçiş tarihlerinden sonra davalı tarafça yapılan 345,00-TL lik ödemenin düşülmesi gerektiği, en eski ihlalli geçiş tarihinden itibaren , davalı tarafça yapılan ödeme tutarı düşüldüğünde davacının bakiye 269,00-TL alacağının bulunduğu kanaatine varıldığı, her ne kadar bu hususta bilirkişi raporunda bir hesaplama yok ise de usul ekonomisi ve yargılamanın bulunduğu safahat dikkate alınarak bu hususta yine bir bilirkişiden rapor alınmamış, hesaplama mahkememizce yapılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davacının dava dilekçesi ile borçlunun %20'den aşağıda olmamak üzere inkar tazminatı ödemesine hükmedilmesi yönündeki talebi değerlendirildiğinde İİK m. 67 hükmü uyarınca davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksızlığına karar verilmiş olması ve alacağının likit olması gerekmekte, kural olarak davalı borçlunun kötü niyetli olması şartı aranmamaktadır. Somut olayda davacının davasında haklı olduğu, davalının haksız olarak takibe itiraz etmiş olduğu, geçiş ücretinin likit olduğu anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmekle icra dosyasında asıl alacak tutarı olan 269,00-TL'nin %20'si olan 53,80-TL'nin icra inkar tazminatı olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Davalının kötüniyet tazminatı talebinin değerlendirilmesinde ise ; İİK m. 67/2 hükmü uyarınca kötüniyet tazminatı, itirazın iptali davası reddedilince alacaklının takibinde haksız ve kötüniyetli görülmesi durumunda borçlunun istemi üzerine alacaklı aleyhine hükmedilen tazminattır. Kötüniyeti ispat yükü borçludadır, zira TMK m.2 hükmü uyarınca iyiniyetin varlığı asıldır. Yapılan kontrolde davacının kötüniyetli davrandığına ilişkin delil bulunmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davalının ....İcra Dairesinin 2019/... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 269,00-TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Asıl alacağın %20'si olan 53,80-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalının kötüniyet tazminatı isteminin REDDİNE,
4-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 373,20 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına.
5-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca 269,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca 345,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafça yapılan 62,20 TL ilk masraf (başvuru + vekalet harcı), 265,85 TL müzekkere ve tebligat gideri, 2.200,00 TL bilirkişi ücreti ile olmak üzere toplam 2.528,05 TL yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre hesaplanan 1.107,57 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde kendisine iadesine,
10- Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul red oranına göre hesaplanan 741,69 TL'sinin davacıdan, 578,31 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/11/2024
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)