T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/432
KARAR NO: 2021/478
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/08/2020
KARAR TARİHİ: 23/06/2021
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 31.05.2018 keşide tarihli, ... seri nolu 7.000,00 -TL bedelli çeke ilişkin .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E. sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, bu takipte 2.030,00-TL asıl alacak talep edildiğini, anılan dosyaya, müvekkili banka tarafından haciz tehdidi altında ihtiraz-i kayıtlı olarak toplam 3.086,84- TL ödenmek zorunda kalınmış ise de; takip alacaklısı davalının müvekkili banka’dan talep edebileceği herhangi bir hak ve alacağının olmadığını, dolayısıyla müvekkili bankanın davalı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığından, haciz tehdidi altında ihtiraz-i kayıtlı olarak yapılan toplam 3.086,84- TL ödemenin 05.03.2020 ödeme tarihinden itibaren Ticari faizi ile birlikte Müvekkil Banka’ya iadesinin gerektiğini, davalı tarafça her ne kadar Resmi Gazete’de yayımlanan12 Ocak 2019 tarih 30653 sayılı Tebliğ uyarınca, müvekkili banka aleyhine icra takibi başlatılmışsa da, bankanın çek yaprağından dolayı sorumluluğuna ilişkin hükümlerin somut olayda uygulanmasının mümkün olmadığını, 5941 sayılı Çek Kanunu – Madde 3 ve 4814 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Madde – 9’daki Yasal Düzenleme gereğince; anılan alacağın talep edilebilmesi için, çekin ibraz tarihinde bankaya başvurulması ve çek aslının bankada bırakılmış olması gerektiğini, halbu ki, huzurdaki başvuruya konu çek aslı bankaya teslim edlmediği gibi, anılan çek, hamilinde iken kaybedilmiş ve hamil tarafından iş bu çekin zayii nedeni ile iptaline dair dava açıldığını, dolayısıyla, müvekkili bankanın davacı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, yasa gereği “bankanın ödeme yükümlülüğünün doğması için, çek asıllarının bankaya ibrazı gerekmekte olup, iş bu çekin fiziken müvekkili banka’ya ibraz edilmeden çek bedeli için ilamsız icra takibi başlatılarak haciz işlemlerinin yapılması kanun ve bankacılık uygulamalarına aykırı olduğundan; fazlaya ilişkin hakları ile tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; müvekkili banka aleyhinde başlatılan ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... sayılı dosyasına ödenen 3.086,84 -TL. nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan istirdadına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, yasal ikametgahı Tuzla / İstanbul' da kayıtlı olduğunu, davaya yetki yönünden itiraz ettiğini, yetkili adliye İstanbul Anadolu adliyeleri olduğunu, yetkisizlik kararı vererek dava dosyasını yetkili İstanbul Anadolu adliyesi olduğunu, müvekkilinin son hamili olduğu ... ... AŞ bankası ... Şubesine ait ... seri nolu ... Tic.Ltd.Şti firması tarafından 31/05/2018 ödeme tarihli olarak keşide edilmiş olan çekin, tahsil için takasa sistemine ibraz edildiğini, çek, tahsili için sorgulandığını ve karşılığının bulunmadığı tespit edilerek 01/06/2018 tarihinde çekin arkasına iş bu durumun şerh edildiğini, çekin karşılığının olmaması nedeni ile, müvekkiline iadesinin yapıldığını, müvekkilinin karşılığı bulunmayan, kendinden önceki ciranta ve adına çek keşide edilen kişi olan ... Ltd.Şti ne ... kargo ile çeki iade etmek için 27/06/2018 tarihinde kargoladığını, ... Kargo tarafından müvekkile kargo teslimine ilişkin A serisinde ... 7 nolu Ambar tesellüm belgesi verilmiştir. İlgili firma tarafından kargo ... seri no ile kayıt altına alındığını, davaya konu 31/05/2018 keşide tarihli ... seri numaralı 7.000,00 TL bedelli çekin ... kargoda kaybolduğunu, bu nedenle ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senedinin iptali davası açıldığını, dosyanın 03/04/2019 tarihinde karara çıktığını ve kesinleştiğini, davacının, çek aslının ibraz edilmediğine dair iddia ve beyanlarının gerçek dışı olduğunu, çekin, ... tarafından sorgulandığı, gerekli ibraz işleminin yapıldığı ve çekin karşılıksız kaldığı ... kayıtlarında mevcut olup, davacı bankanın da bu kayda vakıf olduğunu, davanın açılmasında davacının kötüniyetli olduğunu, davacının, davaya konu çekin kendilerine bırakılmadığına dair savunmasının dahi dinlenilemeyeceğini, karşılıksız kalan çekin fotokopisinin çekilerek hamiline onaylanarak bir suretinin verilmesinin eski bir uygulama olduğunu, ibraz edilen çekin muhatap bankaya ibrazı ile birlikte karşılıksız kalması halinde, çekin arkasına iş bu durum şerh edilmek sureti ile çek aslı hamile iade edildiğini, davacı bankanın, iş bu durumu bilmekte ve uygulamakta olmasına rağmen, kötüniyetli olarak aksini iddia ederek mahkemeyi yanılgıya uğratmaya çalıştığını, sunulan yargı kararlarının eski uygulama dönemlerine ait olduğunu, davacının, belirttiği üzere çekin tahsil için ibrazıyla banka, hamilin bir talebi olmaksızın, sorumluluk miktarını derhal ödemek zorunda olduğunu, bu durumda “karşılıksızdır” işlemi, sorumluluk miktarı düştükten sonra kalan miktar için yapıldığını, yine çek hesabında kısmi karşılık olup da, hamil kısmi ödemeyi kabul etmişse, ödenen miktar çek bedelinden düşüldükten sonra kalan miktar için “karşılıksızdır” işlemi yapıldığını, hamilin, bankanın sorumluluk miktarını ve kısmi karşılığı kabul etmemesi durumunda “karşılıksızdır” işleminin çek bedeli esas alınarak yapıldığını, tüm bu ödeme ve ödemeyi kabul etmeme durumları 5. ve 6. fıkralar da dikkate alınarak, çekin arka yüzüne yazıldığını, hamil ve banka görevlisi tarafından imzalandığını, çek K. m. 3/5’e göre; çekin kısmi karşılığı olup da, hamil tarafından bu kısmi karşılık ve banka sorumluluk miktarı reddedilirse ikinci fıkraya göre “karşılıksızdır” işlemi yapıldığını, çekin üzerine ibraz tarihi ve ödememe nedeni yazıldıktan sonra, hamil ve banka görevlisinin imzalandığını, bu durumda çekin ön ve arka yüzünün fotokopisi alınarak bankada saklandığını, çek aslının ise hamile verildiğini, davacı bankaya müvekkili tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/... Esas sayılı dosyasından verilen karar ibraz edildiğini, karara istinaden ödeme yapmak istemeyen banka kararın kesinleşme şerhi ile müracaatını talep ettiğini, ancak davacı yanca ödeme yapmayacaklarını bildirdiklerini, müvekkilinin yasal hakkını davacıdan bu hali ile alamayacağı anlaması üzerine, davacı hakkında ... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyası ile yasal takibe geçtiğini, davacı banka takibe yasal süresi içinde itiraz etmediği gibi süreç içinde halen alacak talebini red etmiştir. Takibin kesinleşmesinden sonra yaklaşık 4 ay sonra hacze gidilmesi üzerine alacak, yasal takip harç ve masrafları davacı takip borçlusundan tahsil edildiğini belirterek, sonuç olarak; öncelikle davanın yetki yönünden reddine, davacının 5941 sayılı yasa gereği, yasal sorumluluğu nedeni ile ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemiş olmasından kaynaklı ödeme yaptığı için iddialarının ve bu yönde ki davasının reddine, mahkeme aksi kanaatte olması halinde, (davacının taleplerini asla kabul etmemek kaydı ile) yasal takip yapılmasına ve takibin kesinleşmesine davacı sebebiyet vermiş olması nedeni ile icra takip harç ve masraflarından davacının sorumlu olmasına, bu nedenle davanın bu miktar yönünden reddine, haksız ve kötüniyetli dava açılmış olması nedeni ile %20 'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLER:
... Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/... Esas sayılı dosyası, ... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyası, ... ... AŞ Genel Müdürlüğü'nden gönderilen yazı cevabı
GEREKÇE :
Dava, çek sorumluluk bedelinin ödenmesi talebiyle başlatılan takipte davacının ödemiş olduğu meblağın istirdadı istemine ilişkin olup, uyuşmazlık ; davacının çek yaprağı sorumluluk bedelini ödemekle yükümlü olup olmadığı noktasındadır.
... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasının tetkikinde; davalı tarafından davacı aleyhine 2.030,00TL banka sorumluluk bedelinin tahsili için icra takibi başlattığı görülmüş, icra dosyasının kapak hesabı ve ödemeye ilişkin evrakları celbedilmiş, incelendiğinde davacı banka tarafından 05/03/2020 tarihinde 3.086,84 TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır.
Bankanın çek yaprağından sorumlu tutulabilmesi için çekin ibraz süresi içinde muhatap bankaya ibraz edilmiş olması ve ibrazda çekin karşılığının olmaması gerekir.
Davacı bankanın 18/02/2021 tarihli cevabi yazısı ile davaya konu çekin 31/05/2018 tarihinde ... AŞ tarafından elektronik takas ortamında ibraz edildiği bildirilmiştir.
.. .ATM'nin 2018/... E sayılı dosyası içinde bulunan ... AŞ'nin cevabi yazısından çekin İbrahim ... tarafından 31/05/2018 tarihinde ibraz edildiği, çekin karşılıksızdır işlemi gördüğü belirtilmiştir. Tüm dosya kapsamından; çekin davalı tarafından yasal ibraz süresi içinde muhatap bankaya ibraz edilmediği, davacının davalıya çek sorumluluk bedeli ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı değerlendirilmekle, davacının borçlu olmamasına rağmen ... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu ödemenin davacıya iadesi gerektiğinden davanın kabulü ile 3.086,84- TL'nin ödeme tarihi olan 05/03/2020 tarhinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ İle 3.086,84- TL'nin 05/03/2020 tarhinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli olan 210,86-TL karar ilam harcından, peşin alınan 54,40- TL harcın mahsubu ile noksan kalan 156,46- TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3- Davacı tarafından yapılan dava açılış gideri: 116,60 -TL, davetiye, posta gideri: 74,10-TL, olmak üzere toplam:190,70-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Tarafların zorunlu arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları anlaşıldığından, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 3.086,84-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansın arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde
davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kesin karar olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/06/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır