T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/459 Esas
KARAR NO: 2023/295
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/09/2020
KARAR TARİHİ: 11/04/2023
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulmuş olan dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dilekçesi ekinde sunulan kira sözleşmesine dayanarak “... Sitesi ... Cadde No: ... /İSTANBUL” adresindeki iş yerini kiralayıp vergi açılışını yaparak bu iş yerinde faaliyetine başladığını, davalı şirket tarafından düzenlenen 120.048,59 bedelli ... seri numaralı Kaçak Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı ile müvekkilinin haksız bir şekilde kaçak elektrik kullanıcısı isnadıyla karşılaştığını, davalının müvekkile sürekli ekip göndererek elektrik kesintisi tehdidi altında ticari faaliyetleri sekteye uğrayacak olan müvekkilin mesnetten yoksun olarak tanzim edilen tutanaktaki bedeli ödemek zorunda kaldığını, müvekkilin ilgili kuruma kesilen cezanın hukuka aykırı olduğunu belirten dilekçeyle birlikte itiraz başvurusunda bulunmasına rağmen müvekkile sadece sözlü olarak itirazın reddedildiğinin bildirildiğini, yazılı bir dönüş yapılmadığını, ayrıca ceza kesilmeden üç gün önce davalılara ait olan bir ekibin müvekkile ait olan iş yeri sayacını kontrol etmek amacıyla geldiklerinde herhangi bir sıkıntı olmadığını müvekkile bildirdiklerini, müvekkilin faaliyetlerini sürdürdüğü iş yerine ait elektrik faturalarının kullanım bedellerinin de bu iddiaları destekler nitelikte olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için müvekkilin kaçak elektrik kullandığı düşünüldüğünde dahi tutanakta imza altına alınan tutarın belirlenmesi gereken tutardan çok daha yüksek olduğunun aşikar olduğunu, bu hususların keşif ve bilirkişi incelemeleri ardından açıkça ortaya çıkacağını, elektrik kesintisi baskısı altında söz konusu bedel ödetilerek mağdur edilen müvekkilin davalı şirketle birkaç defa haricen iletişim kurmaya çalışmışsa da bundan da sonuç elde edemediğini, davalı şirket tarafından müvekkile kesilen ... seri numaralı “Kaçak Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı”nın hukuka aykırılığının tespiti ve iptali ile birlikte işbu hukuka aykırı tutanak nedeniyle elektrik kesintisi baskısı altında müvekkil tarafından davalı şirkete ödenmek zorunda kalınan 121.610,00 TL'nin ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından mahkememize sunulmuş olan cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket kayıtlarında yapılan incelemeye göre ... tüketim noktalı ... Sitesi ... Cadde No: .../İstanbul adresinde yapılan kontrolde sayaca giren nötrün izole edilmiş olduğu, sayaca diyot vasıtasıyla eksik kayıt yaptırıldığının tespit edildiğini, nitelikli kaçak elektrik kullanımına istinaden 28.02.2020 tarihinde ... seri numaralı zabtın tanzim edildiğini, söz konusu zabıtta 74 gün üzerinden 102.377 kWh olarak hesap edilmiş ve eksik yazdırılan 38.825 kWh tüketimin bu hesaptan düşüldüğünde toplam 63.552 kWh tahakkuk ettirildiğini, ilgil mevzuat kapsamında müvekkil şirketçe yapılan tespit ve tahakkukların mevzuata uygun olduğunun görüldüğünü, ayrıca ... hakkında 09.07.2019 tarihli ...seri numaralı kaçak kullanım tespit tutanağının düzenlendiğinin tespit edildiğini, kaçak elektrik faturalandırılmasında tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi kullanıldığının tespit durumunda tarifenin iki katı göz önüne alınarak hesaplama yapılarak fatura edildiğini, davacı adına tanzim edilen kaçak kullanım faturası aşağıda belirtilen ilgili mevzuat hükümlerine uygun tahakkuk ettirilmiş olup davacının iddialarının mesnetsiz olduğunu, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42. ve devamı maddelerine göre kaçak elektrik tüketimi yapıldığının tespit edildiğini, müvekkili şirket görevlilerince, yapılan incelemeler sonucunda hazırlanan tutanaklar yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olup kaçak elektrik kullanılmadığını iddia eden davalının bu hususu ispatlaması gerektiğinden davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, davalı kurum tarafından davacı aleyhine düzenlenen kaçak elektrik tüketim tutağından kaynaklı olarak ödenmek zorunda kalınan bedelin istirdadı istemine ilişkindir.
Somut olayda davalı kurum tarafından davacı aleyhine düzenlenen ... seri numaralı "Kaçak Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı"nından kaynaklı olarak davacının davalıya 01.06.2020 -10.07.2020 tarihleri arasında parça parça toplamda ödenmek zorunda kalınan 121.610,00 TL paranın ticari faizle birlikte iadesi, tutanağın iptali istemi ile işbu davanın açılmış olduğu, dava tarihi olan 01.09.2020 tarihi ile ödeme tarihleri arasında İİK m.72 hükmü uyarınca hak düşürücü sürenin geçmediği görülmekle işin esasına girilerek yargılama yapılmıştır.
İİK'nın Menfi tesbit ve istirdat davaları başlıklı 72. Maddesinin "Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir." şeklindeki düzenlemesine yer verilmiş olup eldeki olayda davacının hakkında icra takibi başlatılmaksızın elektrik enerjisinin kesilmemesi amacıyla ödemiş olduğu bedelin iadesi talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.
Yargılama esnasında davacının sıfatına ilişkin vergi dairesine yazılan müzekkere cevabında davacının 2020 yılında 2. Sınıf tüccar olduğunun ve işletme esasına göre defter tuttuğunun mahkememize bildirilmiş olması üzerine tutanağa konu tarih itibari ile mahkememizin görevli olduğu kanaatine varılmakla yargılama yapılmıştır.
Dosya kapsamında davalı kurum nezdinde tutulmuş olan tüm belgeler toplanılmak sureti ile bilirkişiden 22.03.2021 tarihinde kök ve 17.07.2021 tarihinde ek rapor alınmış ise de söz konusu raporun hüküm kurmaya elverişli olmaması, tarafların itirazlarının giderilememiş olması hususu da göz önünde bulundurulduğunda 3 kişilik elektrik mühendisi bilirkişi heyetinden yeni bir rapor ve tarafların itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla alınan ek raporlarda özetle;
Dosya arasına ... tarafından sunulmuş olan; ... dağıtım hizmet noktası numaralı tesisata ait KW Bazında Tüketim Ekstresinden; kaçak tespitinin yapıldığı 26.02.2020 tarihinden önceki son endeks okuma tarihinin 31.01.2020 tarihi olduğu görülmektedir. ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı 28.02.2020 tarihinde düzenlenmiş olsa da, tesisatta kaçak elektrik kullanıldığı şüphesi ile sayaç 26.02.2020 tarihinde değiştirilmiş olduğundan 26.02.2020-28.02.2020 tarihleri arasında davacının kaçak elektrik kullanmış olduğundan söz edilemez.
31.01.2020- 26.02.2020 tarihleri arasındaki süre 26 gün olup, bu süre içinde tüketilmesi gereken elektrik enerjisi = 166,66 kW X 0,6 X 14 saat/gün X 26 gün = 36.398,544 kWh olarak bulunur. Bu sürede sayaç tarafından kaydedilmiş olan tüketim miktarı = 15.239,3 kWh, Sayaç tarafından eksik kaydedilmiş olan Tüketim Miktarı = 36.398,544 kWh - 15.239,3 kWh = 21.159,24 kWh olarak hesaplanır.
Kaçak Tüketim bedelinin hesaplanmasında EPDK tarafından onaylanmış 01.01.2020 tarihinden itibaren geçerli birim fiyatlar kullanılmış olup tutanak uyarınca kaçak tüketim bedelinin 33.786,36 TL olduğu tespit edilmiştir.
Tesisatta kaçak tüketimin başlaması ile ortalama günlük tüketim değerlerinin fark edilir oranda düşmesi gerekir. Oysa yukarıdaki grafikte tüketimin başladığı tarih ile kaçak tüketim tespiti yapılan tarihler arasında ortalama günlük tüketim değerlerinde böyle bir düşmeden söz edilemeyeceği açıktır. Dolayısı ile kaçak tüketimin başladığı tarihin doğru olarak tespit edilememektedir. Bilirkişi heyetimizin kanaati ek tüketim tahakkuku yapılamayacağı yönündedir.
EPDK'nin 29.12.2005 tarih ve 622 sayılı kurul kararı 2002 yılında yürürlüğe girmiş olan EPMH Yönetmeliğinin 15.maddesi gereğince yayınlanmış ve söz konusu yönetmeliğin yürürlükte kaldığı süre içinde uygulanmıştır. Daha sonra yürürlüğe konmuş olan 08.05.2014 tarihli EPTH Yönetmeliğinin 29.maddesinde ve 30.05.2018 tarihli EPTH Yönetmeliğinin 45.maddesinde de kaçak tüketimin başladığı tarihin doğru olarak tespit edilmesi halinde geriye dönük ek tahakkuk yapılabileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yapılan tespitler, incelemeler, değerlendirmeler ve ilgili mevzuat kapsamında meydana gelen olayda; 28.02.2020 tarihinde düzenlenmiş olan ... kaçak elektrik kullanım tespit tutanağının mevzuata uygun olarak düzenlenmiş olduğu, ve bu kaçak elektrik kullanım tespit tutanağına istinaden kaçak elektrik tüketim bedelinin 33.786,36 TL olduğu, Davacının davalı hesabına ödemiş olduğu toplam 121.610,00 TL den kaçak tüketim bedeli olan 33.786,36 TL'nin düşülmesi ile kalan 86.252,48 TL'lik tutarın davalıdan alınıp davacıya ödenmesi gerektiği, hesaplanmıştır.
Dosya kapsamı itibari ile alınan iş bu raporun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu görülmekle hükme esas alınmıştır.
6098 sayılı TBK.nun 117.maddesinde ''Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer'' şeklinde düzenlenmiştir. Temerrüt, ya bir ihtar ile ya da dava açılması vs. suretiyle gerçekleşir. Sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre borçludan faiz talep edilebilmesi için, sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hallerde temerrüd için bildirim şarttır. Borçlunun temerrüdü, borçluya gönderilen ihtarnamenin tebliğinden veya ihtarnamede ödeme için süre verilmişse bu sürenin bitiminden itibaren oluşur. Somut olay bakımından davalı tarafından fazla tahakkuk edilen ve tahsil edilen 86.252,48 TL sebebiyle davalının sebepsiz zenginleştiği anlaşılmış ise de davacının dava açmadan önce davalıyı temerrüde düşürdüğüne ilişkin dosyada herhangi bir ihtarnamenin olmadığı görülmekle davacının fazla ödediği bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile; davalı kurum tarafından davacı aleyhine düzenlenmiş olan 28.02.2020 tarihli ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağınından kaynaklı olarak davacının davalıya fazla ödemiş olduğu 86.252,48 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya iadesine, fazlaya dair istemin reddine,
3-Alınması gerekli olan 5.891,91-TL karar ilam harcından başlangıçta dava açılırken peşin olarak alınan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye eksik kalan 5.837,51-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen dava açılış gideri: 62,20-TL ( başvurma, vekalet harcı) davetiye, posta gideri: 250,00-TL, bilirkişi ücreti: 600,00TL olmak üzere toplam: 912,20-TL yargılama giderinin %71 kabul-red oranı üzerinden hesaplanan 647,66TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerine bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yatırılarak harcanan 4.900,00TL bilirkişi ücreti ve 78,50-TL posta gideri olmak üzere toplam 4.978,50-TL gider avansından %71 kabul-red oranı üzerinden hesaplanan 1.443,76-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalanın davalı üzerine bırakılmasına,
7-Davacı yargılama esnasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 13.800,40 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı yargılama esnasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00TL nin %71 kabul-red oranı üzerinden hesaplanan 937,20-TL'nin davalıdan, 382,80TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
10-Taraflar tarafından yatırılan gider avansın arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Mahkemesine İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 11/04/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
* İş bu karar 5070 Sayılı Kanun hükümlerine göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.