T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/634
KARAR NO: 2021/333
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/10/2018
KARAR TARİHİ: 21/04/2021
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı aleyhine başlatılan icra dosyasında asıl alacak, geçiş ücreti ile geçiş ücretine ek olarak geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki ceza eklenerek belirlenmiş ise de, bahse konu yasa gereği asıl alacak içinde yer olan geçiş ücretine ek ceza 4 katına indirildiğini, dolayısı ile uyuşmazlık konusu takibe konu alacak miktarında yasa gereği azalma meydana geldiğini, müvekkili şirketin, 3996 sayılı Bazı Yatırım ve hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde yaptırılması Hakkında kanun hükümlerine göre, ... 'nun işletme hakkı sahibi olduğunu, davalının ise, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanan tüzel kişi, tacir olduğunu, davalının, ... plakalı araçları ile 03/01/2017 -30/10/2017 tarihleri arasında ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişi yaptığını, bu ücretlere ait yasal cezalar toplamının 26.726,65-TL olduğunu, tahsili için icra takibine girişildiğini, davalının ise böyle bir borcu bulunmadığı gerekçesi ile takibe itiraz ettiğini, yapılan yasa değişikliği ile cezaların 10 katından 4 katına düşürüldüğünü, takibe konu edilen geçiş ücretlerinin dört katını aşan ceza bedellerinin davamızın konusu olmadığını, geçiş bedelinin ödendiğini ispat yükünün davalıya ait olduğunu, aracın ticari araç olduğunu ve davalının ticari işletmesine ilişkin kullanıldığını, ticari işlerde uygulanan faiz nevi ve oranının talep edilmesinin hukuka aykırı olmadığını belirterek, sonuç olarak; fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile davanın kabulü ile, .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... E. sayılı dosyasından davalının icra takibine vaki itirazının iptali ile takibin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 26.726,65-TL asıl alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş faiz ( 1.136,12-TL ) ve KDV ( 204,51-TL ) yönünden taip talebinde gösteriler şartlarla devamına, alacağın % 20 sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatına hükmetilmesine, davalı adına kayıtlı araçlardan borca yetecek kadar olan kısmının ihtiyaten haczine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun şekilde tebligat yapılmış ancak, davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER:
... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... E. Sayılı dosyası, firma sicil bilgileri, araç özet bilgileri, trafik kaydı, bilirkişi incelemesi,
GEREKÇE:
Dava, davacının işlettiği otoyol ve köprülerden ihlalli geçiş nedeniyle geçiş ücreti, ceza tutarı ve işlemiş faiz alacağına istinaden başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlık; varsa ödenmeyen geçiş ücretinden dolayı davacının 4 kat cez tutarı talep etme hakkı bulunup bulunmadığı ve davacının takip tarihi itibariyle toplam alacak miktarının belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde; mahkememizden verilen 06/11/2019 tarih ve 2018/... Esas, 2019/... sayılı kararı ile " Yetkili icra daireleri, genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yerinde bulunan icra daireleri ile sözleşmenin ifa edileceği yerde bulunan icra daireleridir. Takip talebinden, borçlunun yerleşim yerinin İstanbul Anadolu icra dairelerinin yetki alanında bulunan Ataşehir/İstanbul olduğu; sözleşmenin ifa yerinin 6098 sk m 89 gereği alacaklının yerleşim yeri olduğu, takip talebinde belirtildiği ve davacının ticaret sicil kaydından anlaşıldığı üzere davacının takip tarihindeki yerleşim yerinin Çankaya/Ankara olduğu ve bu sebeple da Ankara icra dairelerinin yetkili olduğu anlaşılmakla, takibin yapıldığı icra dairesinin yetkisizliği sebebiyle davanın reddine" karar verilmiş olup, davacı vekilinin istinaf etmesi üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 14/10/2020 tarih ve 2020/... Esas, 2020/... Karar sayılı ilamı ile, " ... dolayısıyla takip, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemelerin bulunduğu icra dairesinde başlatılabilir. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak ve takip başlatmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Öncelikle, davacı vekili istinaf dilekçesinde müvekkil şirketin yerleşim merkezinin İstanbul/Sarıyer olduğunu iddia etmiş ise de dosyaya ibraz edilen Ticaret Sicil Gazetesi suretinde görüldüğü üzere, takip tarihi itibariyle davacı şirketin merkezin Çankaya/Ankara' da olduğu, takipten sonra 25/01/2019 tarihli Genel Kurul Kararına istinaden şirketin merkezi Sarıyer/İstanbul'a nakledildiği anlaşılmıştır. Davalının ticari merkezinin ise Sultanbeyli/İstanbul adresinde olduğu görülmüştür. Somut olayda, işletmesi davacıya ait otoyol ve köprülerin kullanılmasından kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan takipte; yetkili icra dairesi İİK'nın 50. maddesinin yollamasıyla HMK'nun 6 maddesi uyarınca davalının yerleşim yerinin bulunduğu İstanbul Anadolu İcra Daireleri, TBK'nın 89. Maddesi uyarınca davacının yerleşim yerinin bulunduğu Ankara İcra Daireleri ile taraflar arasında sözleşme ilişkisi kurulduğu gözetilerek HMK 10. Madesi uyarınca sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin bulunduğu icra dairesidir. Mahkemece, sözleşmenin ifa yerinin alacaklının yerleşim yeri olarak kabul edilmiştir. Ancak, taraflar arasında sözleşme (hizmet); davacının işlettiği, 3. Köprü ve bağlantılı otoyoldan geçilmesine ilişkindir. O halde sözleşmenin ifa yeri davacının hizmet aldığı köprü ve otoyol gişelerin bulunduğu yargı çevresidir. İhlalli geçişlere ilişkin kayıtlar incelendiğinde akdin ifa yeri hizmetin yapıldığı yer İstanbul yargı içerisinde olduğundan, davalının takipte yetkiye itirazı yerinde değildir. Açıklanan nedenlerle, mahkemenin işin esasına girerek bir karar vermesi gerekirken yetkili icra dairesinde takip yapılmadığı gerekçesiyle davanın reddine kararı verilmesi hatalı olduğundan HMK'nın 353/1.a.4 bendi uyarınca sair itirazlar incelenmeksizin davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın mahal mahkemesine iadesine karar verilmiştir." gerekçesi ile dosya mahkememize gönderilmiştir.
Dosyanın İstinaf Mahkemesi tarafından iadesi üzerine, dosya yeniden mahkememize esas defterine kaydedilerek yargılama sürdürülmüştür.
Mahkememizce belirlenen uyuşmazlık noktasında Mali Müşavir bilirkişiden alınan 22/03/2019 tarihli raporda özetle; dava konusu geçiş ihlallerini yaptı iddia edilen ... ve ... plakalı araçların ticari araç niteliğinde olduğunu, davalının borç miktarının tamamına ve faizine itiraz ettiğini, dava dosyasına geçişler ile ilgili yapılan ödemeleri içeren herhangi dekont, makbuz ekstre sunulmadığını, ihlalli geçiş görüntülerinde ... ve ... plakalı araçların ön tarafında davalı/borçlu şirketin ismini (logosunun) olduğunu, CD' de yer alan görüntüler ile İhlalli Geçiş Listesi ve Sitem Dökümündeki araç plakaları, geçiş tarihleri, saatleri işlem numaraları ve Geçiş Gişe bilgilerinin tetkikinden araçların Ihialli Geçiş yaptıklarını, davacının, Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayollarının ... nın işletimini üstlenen şirket olduğunu, davacının, davalı-borçludan ... plakalı araçların 03.01.2017-30.10.2017 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin köprü ve otoyol geçişi yapmaları nedeni ile, takip tarihi itibarı ile ödenememiş Geçiş Bedeli 5.345,65 TL, Gecikme Cezası 5.345,65 TL' nin değişen yasa gereği dört katı artırılmış hali ile 21.381,00- TL ödenmemiş geçiş bedeli ve dört kat arttırılmış gecikme cezası ile birlikte toplam: 26.726,65- TL alacağı olduğunu, davacının, 3065 Sayılı Katma Değer Kanunu' nun 24. maddesi (c) fıkrasına göre geçiş ücreti + gecikme cezası (4 kat arttırılmış) asıl alacak üzerinden hesaplanan işlemiş faiz için KDV tahakkuk ettirerek davalıdan talep edebileceği hususları rapor edilmiştir.
6001 sayılı kanunun 30/5. maddesi: "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir." şeklinde düzenlenmiştir.
6001 sayılı kanunun geçici 3. Maddesi ile: "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." denilmiştir.
Dava, davacının işletmiş olduğu köprü ve otoyollardan, davalının ücret ödemeden
ihlalli geçişi nedeni ile doğan geçiş ücreti, gecikme cezası, işlemiş faiz ve KDV alacağının tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkememizce alınan
22/03/2019 tarihli bilirkişi raporu ile, geçiş tarihlerinde davalı adına kayıtlı bulunduğu ... İl Emniyet Müdürlüğü'nün 24/12/2020 tarihli cevabi yazısından anlaşılan ... plakalı araçlar ile davalının işletmiş olduğu köprü ve otoyollardan 03/01/2017- 30/10/2017 tarihleri arasında yapılan ihlalli geçişin toplam bedelinin 5.345,65-TL olduğu tespit edilmiş olup, 6001 Sayılı Kanun'un 30/5. Maddesi gereği, davalının ihlalli geçiş ücreti ve geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki 21.382,60-TL gecikme ceza bedeli olmak üzere toplam 26.726,65-TL den sorumlu olduğu anlaşılmış olup, davanın kısmen kabulü ile; davalının .... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas nolu dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 26.726,65TL asıl alacak üzerinden devamına karar verilmiş olup, davalının takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüğüne ilişkin delil bulunmadığından, davalının işlemiş faiz ve KDV talepleri yerinde görülmeyerek aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.
Davacının alacağı likit olduğundan, alacağın % 20 si olan 5.345,33 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İle ; davalının .... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas nolu dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 26.726,65TL asıl alacak üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
Alacağın % 20 si olan 5.345,33-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.825,69-TL karar ilam harcından peşin alınan 170,58-TL nin mahsubu ile eksik kalan 1.655,11-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yatırmış olduğu 170,58-TL peşin harç davalı tarafından yatırılması gereken karar ilam harcından düşüldüğünden 170,58-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bunun dışında 500,00-TL bilirkişi ücreti, 214,00-TL tebligat, müzekkere posta gideri olmak üzere toplam 714,00-TL yargılama giderinden kabul/red oranı (%95 ) dikkate alınarak hesaplanan 678,30-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan AAÜT' nin uyarınca hesap ve takdir olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider ve delil avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/04/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır