T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/638 Esas
KARAR NO: 2022/387
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/10/2020
KARAR TARİHİ: 16/05/2022
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ....İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyası ile 5.625,12-TL tutarlı haksız yere ilamsız icra takibi başlatmış olup müvekkilinin şehir dışında olması nedeniyle ödeme emrinin muhtara tebliğ edilmiş ve müvekkilinin süresinde borcu olmadığı gerekçesiyle icra takibine itiraz edemediğini, bu nedenlerle müvekkilinin borçlu olmadığının tespit edilmesi için menfi tespit davası açıldığını, 10.08.2018 tarihinde ... Mah. ... Bulvarı No: ... /ERZURUM adresine teslim edilmek üzere davalının ... Şubesine ürün teslimatı yapılmış olup müvekkili tarafından eksiksiz olarak teslim edilmiş olmasına rağmen davalı yan tarafından 5.482,08-TL değerindeki ürünlerin eksik olarak teslim edildiğini, Kargo teslimatını alan ilgili firmanın müvekkiline ürünlerin eksik teslim edildiğini bildirmesi üzerine müvekkilinin davalı yana müracaat ettiğini ancak davalı yanın kayıp kargo kolilerine hiçbir şekilde ulaşamadığını, bunun üzerine müvekkil müşterisine eksik teslim edilen ürünlerin bedelini düşerek yeni bir fatura düzenleyerek zarara uğramış ve işbu zararının davalı yanca karşılanması için defalarca başvuruda bulunmuş olup işbu zararı hiçbir şekilde karşılanmadığını, Davalı yanın müvekkilinin zararını karşılamamış hatta teslim edilmeyen ürünlerin bedelini talep ederek haksız kazanç sağlamaya çalıştığını, Yukarıda sundukları nedenlerle; ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E. nolu dosyasından talep edilen 5.625,12-TL alacak yönünden borçlu olmadığımızın tespitine, Yargılama sonuna kadar bu alacak kalemi yönünden takibin tedbiren durdurulmasına, Davalının alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti davalı üzerinde bırakılarak karar verilmesini talep etmektedir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Takip dayanağı borcun davalı ile davacı arasında imzalanan kargo taşıma sözleşmesinden doğan hizmet ilişkisinden kaynaklandığını, Müvekkil şirketinin taraflar arasında imzalanan Kargo Sözleşmesi gereğince ifa yükümlülüğünde olduğu kendisine verilen kargoları tam ve özenle taşıma olan tüm edimleri eksiksiz bir şekilde yerine getirmiş olmasına rağmen Davalı - Borçlu taraf tek yükümlülüğü olan para verme edimini gereği gibi ifa etmediğini, toplam tutarı 5.625,12 -TL olan faturaların taşıma faturaları olduğunu, Müvekkil Şirketi tarafından bahse konu alacağın tahsili amacıyla Davacı - Borçlu taraf ile defalarca iletişime geçmiş olsa da bu borcu ödemediğini, bunun neticesinde müvekkil şirketi tarafından .... İcra Müdürlüğü 2019/... E. Numaralı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, Davacı, her ne kadar dilekçesinde Müvekkil Şirketinin üstlenmiş olduğu taşıma işi neticesinde zarara uğramış olduğunu iddia etse de mezkûr taşımaya ilişkin olarak Müvekkil Şirket'in davacıya karşı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı; Haksız ve hukuka aykırı olarak ikame edilen huzurdaki davanın esastan reddine, Davacının hakkını kötüye kullanarak talep etmiş olduğu, Müvekkil Şirket'in kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesi talebinin reddine, Takip konusu borca itiraz edebilecek iken işbu menfi tespit davasını ikame eden davacının, iyi niyet kurallarına uymaması ve hakkını kötüye kullanması sebebiyle alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, Yargılama masrafları ile ücreti vekâletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmektedir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Davalının davacıya karşı ... İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı dosyasından başlatmış olduğu ve ilamsız ödeme emri tebliğine karşı süresinde itiraz edilmemesi nedeniyle kesinleşen takip dosyasından davalının borçlu olmadığının tespiti davası olduğu anlaşıldı.
Deliller; Dosya Mevcudu, Bilirkişi İncelemesi, ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyası.
Mahkememiz dosyasından 26/05/2021 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Raporda; İstanbul ile Erzurum arasında gerçekleşen bu taşımacılık ulusal karayolu ile eşya sözleşmesi kapsamındadır. Bu nedenle; taraflar arası uyuşmazlık 6102 sayılı TTK ’nun 4. Kitap - Taşıma işleri hükümleri ile çözülmesi gerekmektedir.
Davaya konu 10.08.2018 tarihinden İstanbul ... şubesinden çıkan 2 adet, 77,00 kg ağırlığındaki kargoların 13.08.2018 tarihinde teslim edildiği görülmektedir.
Taşıyıcının sorumluluğu ile ilgili Türk Ticaret Kanunu 875 hükmü şu şekildedir:
TTK Taşıyıcının sorumluluğu
I- Zıya veya hasar ile gecikmeden doğan zarardan sorumluluk MADDE 875
(1)Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.
(2)Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır.”
TTK 875 hükmüne göre; kargonun alıcısına zamanında, tam ve hasarsız olarak teslim edilemediği dava dosyasına sunulan 17.10.2018 tarihli belge ile tespit edildiği görülmektedir. Davaya konu kargonun tesliminde kısmi kayıp olduğu davalı ... Kargo ... kaşesi altında 18.10.2018 tarihinde ... tarafından imza altına alındığı görülmektedir.
TTK Bildirim Sorumluluğu XIII -Bildirim MADDE 889
(1)Eşyanın zıyaı veya hasara uğramış olduğu açıkça görülüyorsa, gönderen veya gönderilen en geç teslim anına kadar zıyaı veya hasarı bildirmezlerse, eşyanın sözleşmeye uygun olarak teslim edildiği varsayılır. Bildirimde, zararın gerekli açıklıkla belirtilmesi ve nitelendirilmesi şarttır.
(2)Birinci fıkradaki karine, zıya veya hasarın açıkça görünmemesi ve eşyanın tesliminden sonra yedi gün içinde bildirilmemesi hâlinde de geçerlidir.
(3)Gönderilen, taşıyıcıya, teslim süresinin aşıldığını, teslimden itibaren yirmibir gün içinde bildirmezse, gecikmeden kaynaklanan hakları sona erer.
(4)Teslimden sonra yapılan bildirimin yazılı olması şarttır. Bildirim, telekomünikasyon araçları yardımıyla da yapılabilir. Bildirimde bulunanın kim olduğu herhangi bir şekilde anlaşılıyorsa, imzaya gerek yoktur. Sürenin korunması için bildirimin zamanında gönderilmiş olması yeterlidir.
(5)Zıya, hasar veya gecikme teslim sırasında bildirilirse, bu bildirimin yukarıdaki hükümlere uygun olarak eşyayı teslim edene yapılması yeterlidir.
Davacı taraf dava dilekçesinde yukarıda bilgileri bulunan kargonun bazı paketlerinin alıcıya teslim edilmediğini beyan etmektedir. TTK m.889 uyarınca kargoların kısmi eksik teslim edilmesi durumunun ispatını gönderici ve/veya alıcı yüklemiştir.
TTK m. 889/4 için kargo sektörü uygulaması; teslimat sonrası hasarlı, kısmi kayıp durumlarında kargoyu teslim alan veya kargoyu gönderen firma taşıyıcı kargo firmasına yazılı olarak kısmi kayıp/hasar durumunu bildirebilir.
Davacı tarafından dava dosyasına sunulan 17.10.2018 tarihli belgede eksik teslim edilen ürünlerin detayları ve tutarları yer almaktadır. İlgili belge 18.10.2018 tarihinde davalı ... Kargo ... şube kaşesi ile ... ... tarafından imzalandığı görülmektedir. Davalı taşıyıcı tarafından bu belgenin imza altına alınmış olması, davaya konu taşımacılıkla ilgili olarak kısmi kaybın 5.482,08 TL olduğunun kabul edilmiş olduğu kanaati oluşturmaktadır.
Dava dosyasına sunulan ve davalı ... Kargo ... şube kaşesi ile ... ... tarafından imzalanan belge ile davacı tarafın TTK m. 889/4 koşullarını sağladığı görülmektedir.
Dava dosyasına sunulan 24.07.2019 tarihli belgede davaya konu taşımacılıkta oluşan kısmi zararın 3.100,00 TL’sinin karşılandığı gerçek zararlarının 5.482,08 TL olduğu, aradaki farkın (2.382,08 TL) karşılanmasını talep eden bir belgedir. Dava dosyasına 3.100,00 TL tazminin karşılanması ile ilgili herhangi bir belge sunulmadığı görülmektedir.
Sonuç olarak;
İstanbul ile Erzurum arasında gerçekleşen bu taşımacılık ulusal karayolu ile eşya sözleşmesi kapsamında olduğu,
Davacı tarafından davaya konu taşımacılık için bir kısmi kayıp durumu oluştuğunu ispatlayan gönderici/alıcı ile kargo firmasında karşılıklı imzalanmış ve dava dosyasına sunulmuş 17.10.2018 tarihli belge olduğu, bu belge ile davalı taşıyıcının davaya konu kargonun taşınması sırasında oluşan kısmi kayıptan sorumlu olduğu,
Davacı tarafından dava dosyasına sunulan 24.07.2019 tarihli belgede davaya konu kısmi kayıp için davalı taşıyıcı firma tarafından 3.100 TL ödendiği, gerçek kısmi kayıp bedellerinin 5.482,08 TL olduğu bilgisinin yer aldığı bir belge sunulduğu, bu belgede davacı tarafın kendilerine ödenen 5.482,08 TL ödenmesi talebinin yer aldığı,
Davacı tarafından dava dosyasına sunulan 17.10.2018 tarihli ve 18.10.2018 tarihinde davalı ... Kargo ... şube kaşesi ile ... ... tarafından imzalanan bu belge ile davaya konu taşımacılıkla ilgili olarak kısmi kaybın 5.482,08 TL olduğunu kabul edildiği tespit edildiğinden, bilirkişi raporunun denetime elverişli, hüküm kurmaya uygun olduğu göz önüne alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın kısmen kabulüne, takip tarihi itibari ile ... İcra Dairesi 2019/... Esas sayılı takip dosyasına konu edilen 5.625,12 TL borçtan, 5.482,08 TL'si yönünden davalının borçlu olmadığının tespitine,
2-Şartları sabit görülmediğinden tarafların lehine aleyhine kötü niyet tazminatlarına hükmedilmesine yer olmadığına,
3-Alınması gerekli 374,48 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 96,07 TL'nin düşümü ile eksik kalan 278,71 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 143,04 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan (62,20 TL ilk masrafı+ 89,50 TL posta masrafı+ 1.000,00 TL bilirkişi ücreti =)1.151,70 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %97,45 kabul ) nazaran 1.122,33 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yatırılan artan delil avansının iadesine,
8-Davacı tarafça yatırılan 96,07 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
10-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü
Ödeneğinden ödenen 1.320,00TL nin red ve kabul oranına ( %97,45 kabul ) nazaran 929,41 TL'sinin davalıdan, 1286,34 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 16/05/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır