T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/720 Esas
KARAR NO: 2022/753
DAVA: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 17/12/2020
KARAR TARİHİ: 07/11/2022
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile müvekkili şirket arasında 18 ekim 2005 Tarih ve ... Yevmiye numaralı ... Noterliğinden düzenlenen finansal kiralama sözleşmesi imzalandığım. Sözleşme ile aracı olan ... Şti.'ne ait 04.10,2005 Tarihli Proforına fatura muhteviyatı olan ekipman ve aksesuarların ödeme planı İle 1.128.650 USD bedeli ile alımı İçin anlaşıldığını, ... Ltd.Ştİ aracı firma olarak Proforma faturayı ve gerçek faturayı davalıya verdiğini. İthal eşya gümrük kıymet bildirimi 09.10.2006 Tarih ve Serbest Bölge işlem Formu 19.10.2006 Tarihinde davalı ... Kiralamanın Gümrük Müşavirliğini yaparı Tetnak Gümrük Müşavirliği tarafından verildiğini, malların gümrükten çekilerek serbest bölgeye alınarak yurda girişinin sağlandığım, Müvekkili şirketin ithal edilen kendi işyerinde teslim alarak kullanmaya başladığını. ... Cumhuriyet Savcılığı taralından 10.11.2010 Tarihinde yapılan bir şikayet üzerine 2011/... Soruşturma numarası ile işlem yapıldığım, 28.02.2011 Tarihinde düzenlenen iddianame ile kaçakçılık suçlaması ile dava açıldığını, ... 1. Asliye Ceza Mahkemesi 2011/... Esas ile görülen dosyada 02.02.2015 Tarihinde kaçakçılık suçu sabit görülerek, 2015/... Karar no ile karar verildiğini, sanıklar hakkında Devlet zararı karşılandığı için gümrük müşaviri hariç diğer sanıklar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, suça konu eşya hakkında müsadere kararı verildiğini, verilen kararın Yargıtay tarafından kesinleştiğini, ... Asliye Ceza Mahkemesi 29.07.2020 günü kesinleşen müsadere kararı üzerine ... Gümrük Müdürlüğü'ne durumun bildirildiğini. Gümrük müdürlüğü satış ve tasfiye için malı ... ... Müdürlüğüne bildirildiğini, ... ... tarafından tüm malların internet üzerinden açık artınna ile 26.08.2020 Günü satıldığını. İhale alıcısı ... Ve Tic. A.Ş, tarafından malların teslim alınmak istendiğini, Müvekkili şirketin üretimin durması tehlikesi karşısında, ihale alıcı ile anlaşarak tüm malları yeniden 03.09.2020 Tarihli fatura İle 685.000,00 TL + KDV üzerinden müvekkili tarafından satın alındığını, Ceza dosyasında tek gümrükçünün Beraat ettiğini, İthalatçı firma ... finansal kiralama yetkilisinin CE belgesi sorumluluğu nedeniyle, ... Yetkilisinin İthalata aracı olması nedeniyle, Müvekkili firma yetkilisinin malı elinde bulundurulan olarak ceza aldıklarını. Yargılama süresince CE belgesi olmaması üzerine bilirkişi incelemesinin yaptırıldığını, CE taşıması gereken Ürünlerin İthalatına ilişkin Dış Ticarette Standardizasyon Tebliği. Tebliğ no: ... uygulandığını, Madde 3 gereği Ürünler için ithalatçı veya temsilcisinin başvuru formunu tanzim ederek, ürünlere ilişkin uygunluk beyanı ile birlikte yetkili kuruluşa başvurulacağının belirtildiğini. Ceza dosyasına 2006.10.12 Tarihli ve ... Numaralı CE uygunluk belgesinin davalı tarafından alınmışsa da daha sonra tüm mallan kapsamadığının ortaya çıktığını, davalı ve temsilcilerinin sorumluluklarım zamanında tam olarak verine getirmediğini. Müvekkilinin ikinci kez aynı mallar için bedel özemek zorunda kaldığını, sorumlu olanlara zararını rücu etmesinin en temel hakkı olduğunu, davalı taraf ile arabuluculuk görüşmesinin yapıldığını, görüşmenin sonuçsuz kaldığını, Fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalmak üzere, kısmi dava olarak, şimdilik 10.000,00 TL uğranılan zararın tazmini için dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesini, mahkeme masrafları ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki davanın zaman aşımına uğramış olduğunu, zaman aşımı yönünden davanın reddini talep ettiklerini, Davacı ile Müvekkili şirket arasında ... Noterliğinden düzenlenen 18.10.2005 Tarih ve ... Yevmiye ve ... sözleşme numarası ile. Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama sözleşmesinin imzalanmış olduğunu, sözleşme konusu .... Ltd.Şti. firmasına ait 04.10.2005 Tarihli Prolorma fatura muhteviyatı ... alüminyum Ekstrüzyon Pres Hattının satıcı firmaya bedeli ödenerek satın alınmış, kiracı davacıya firmaya teslim edildiğini, Müvekkili şirketin 6361 Sayılı Finansal kiralama Kanunu çerçevesinde faaliyet gösteren finansal kiralama sektöründe konumunda olan bir şirket olduğunu. Müvekkili şirketin kaçakçılık suçuna iştirak etmesinin mümkün olmadığını, CE belgesi olmayan malların finansal kiralama kapsamında olmadığını, Finansal kiralama sözleşmesindeki faturaya konu olmadığından müsadere kararı verildiğini, Müvekkili şirketin finansal kiralama sözleşmesi kapsamına giren mallar için CE belgesi aldığını, davacı kiracı şirketin finansal kiralama sözleşmesi kapsamında olmayan, faturada belirtilmeyen malları ithalata aracı olan satıcı .... Firması ile müvekkil dışında anlaşarak sözleşme konusunda olmayan malların ithalatını yaptığını, ... Asliye Ceza Mahkemesi 2011/... E. 2015/... Karar sayılı gerekçeli kararının İncelendiğinde, kaçakçılık suçuna konu olan CE belgesi olmadığı İddia edilen ekipmanların ...nın ekipmanları olduğu 1 Adet 5 ..., 1 Adet ... sulu soğutma sistemi, 1 Adet sıcak Kesim Makinası, 1 adet 7 Metrelik İlk Çıkış Masası, 1 adet 7 Metre Ölçüm Masası,1 adet Germe Ünitesi. 1 Adet Sıcak Kütük Kesme Makinası, 1 adet Gazlı Biyet ısıtma Fırını, Finansal kiralama sözleşmesinde yer alan faturada bu ekipmanların yer almadığını, ... ının sözleşme konusu hattan bağımsız olduğunun anlaşılacağını, Prolorma faturada yazılı olmayan ekipmanların gümrük işlemleri yapılmadan yurda sokulduğunu. CE belgesi ve ithal malı uygunluk belgesi olmadığından suça konu eşyaların yatırım teşvik belgesi kapsamına alınamayacağı. Davacının, Satıcı ... Firması ile görüşmeyi kendisinin yaptığını ekipmanları kendisinin görüp beğendiğini, müvekkili şirketin hiç kusuru ve ihmalinin olmadığını, Ekipmanların CE belgesi olmadan müsadere edilmesi dolayısıyla 2. Kez ödediğini iddia ettiği ekipmanların bedelini rüeuen talep etmesinin hukuken mümkün olmadığını, müvekkili şirket aleyhine ikame edilen davanın reddedilmeye mahkum olduğunu, Davanın zaman aşımına uğramış olduğunu, davanın zaman aşımından reddine, müvekkilinin kusur ve sorumluluğunu olmadığından davanın reddine, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE BİLİRKİŞİ RAPORLARI
Deliller; Bilirkişi Raporu, Dosya içeriği,
Mahkememiz dosyasından 29/04/2021 tarihinde bilirkişi raporu alınmıştır.
Raporda: Taraflar arasında ... Noterliğinin 18.10.2005 Tarih ... yevmiye nolu ve ... sözleşme nolu tinansal kiralama sözleşmesinin yapıldığı, yapılan sözleşmeye istinaden itfa tablosu davalı ve müşterek borçlu ve müteselsil kelliler ile birlikte taahhüt altına alındığı görülmüştür.
Finansal kiralama sözleşmesine istinaden 1.128.650 USD tutarındaki 62 Taksit Ödeme şeklinde belirtilen. 1 Set ... nın kiralamak sureti ile davacıya yana teslim edildiği, (Kiralandığı) görülmüştür.
Dava konusu ...nın Yurt Dışından Temin edilecek Makine ve teçhizat kapsamında Yatırım Teşvik belgesi kullanılarak davacı tarafından alındığı,
... Asliye Ceza Mahkemesinin 02.02.2015 Tarihli 2011/... Gerekçeli kararında; Yurt dışı faturası ve paket listesinde ... ve ... na ait ekipmanlara yer verildiği halde söz konusu bu eşyaların ithalatında ilgili gümrük idaresine sunulan ithalat beyannamesi ve e ...Ltd. Şti. firmasınca düzenlenen faturada sadece ...nın yer aldığı, ... na ait ekipmanların yer almadığı. ... na ait akşamların 1800 'lük hattan ayrı bir bir ... hattı olduğu bu nedenle ... hana dahil ekipman olarak ithal edilmesinin uygun olmadığı. Suça konu eşyaların CE belgelerinin sunumuna istinaden TSE'nin vereceği ithal malı uygunluk belgesine tabi olduğu, suça konu eşyalarla ilgili, olarak TÜV veya başka bir sertifikasyon firması tarafından düzenlenen herhangi bir CE belgesi ve TSE düzenlenmiş İthal malı uygunluk belgesinin gümrük idaresine sunulmadığı belirtilen belgelerle ilgili herhangi bir kayıt bulunmadığı, bu nedenle suça konu eşyaların teşvik kapsamına alınamayacağına karar verilmiştir.
... Asliye Ceza Mahkemesi 29.07.2020 günü kesinleşen müsadere kararı üzerine ... Gümrük Müdürlüğü'ne durumun bildirildiğini, Gümrük müdürlüğü satış ve tasfiye içiıı malı ... ... Müdürlüğüne bildirildiğini, ... ... tarafından tüm malların internet üzerinden açık artırma ile 26.08.2020 Günü satıldığını, İhale alıcısı Nerman Alt Yapı Kentsel dönüşüm ... A.Ş. tarafından malların teslim alındığı, davacının İhale alıcından 03.09.2020 Tarihli fatura ile 685.000.00 TL + KDV üzerinden satın alındığını dosya kapsamında mevcut olan faturadan anlaşılmıştır.
Davaya konu makine ve teçhizatı, Davacının ... A.Ş'den Finansal kiralama şeklinde aldığı, dava Konusu makine ve ekipmanların ...I.td. Şirketinden, ... A.Ş’ aracılığı ile alındığı anlaşılmıştır.
Davacı ... A.Ş. Firmasında 04.08.2010 Tarihinde yapılan aramada, ... ve bu hattan bağımsız olarak çalışan 1 Set halinde ... nın tespit edilmiştir.
Davaya konu ... nın davacıya teslim edildiği, 1100 ton kapasiteli yine ekstrüzyon hattına ait diğer ekipmanların ise usulsüz olarak yurda sokulduğu değerlendirilmiştir.
Alüminyum ekstrüzyon işlemi imalat yöntemlerinden biri olup sıcak halde ki alüminyum billetlerin kovan içinden kalıba basılarak istenilen malzemenin elde edildiği bir yöntemdir. Kalıbın şekline göre istenilen alüminyum profiller üretilmekledir.
Dava konusu uyuşmazlığa konu diğer ekipmanlar olan konveyör hattı, ..., sulu soğutma sistemi, sıcak kesim makinası, çıkış masası seti, ölçüm masası, germe ünitesi, sıcak kütük kesme makinası ile gazlı billet ısıtma fırını ekstrüzyon üretim hattının ekipmanlarıdır.
Bu ekipmanların olmayışı veya eksik olması üretimi aksatır ve üretim gerçekleşemez. Sadece Alüminyum ekstrüzyon ana makine bölüm tek başına alüminyum profil üretimi yapmaya yeterli değildir.
Davacının 18 Ekim 2005 Tarih ve ... Yevmiye numaralı ... Noterliğinden düzenlenen finansal kiralama sözleşmesi imzalandığını, Sözleşme ile aracı olan ... Ltd.Şti.'nc ait 04.10.2005 Tarihli Proforma fatura ile ... nı 1.128.650,00 USD ödeme planı ile aldığı, Davacı ... Tic. A.Ş. Firmasında 04.08.2010 Tarihinde yapılan aramada. Davalı işyerinde ... ve bu hattan bağımsız olarak çalışan ...nın tespit edildiği, 19.10.2005 Tarihli alım sözleşmesi, ... A.Ş. ile yapılan 18.10.2005 Tarih vc ... nolu Finansal kiralama sözleşmesi, 09.10.2006 Tarih ve ... Sayılı Gümrük Beyannamesi ve ekleri, ... Şirketince ... A.Ş. adına düzenlenen 02.10.2006 Tarih ve ... Seri nolu faturanın iş yerindeki ... cinsi eşya ile uyumlu olduğu, ... da mevcut bulunan pres makinasının 25.06.2003 Tarih ve ... nolu fatura ile yurt içinden temin edildiği, Davacının, Satıcı ... ve Dış Ticaret Lld.Şti. Firması ile Proforma Faturaya ait ... ını Finansal kiralama şekli ile satın aldığı, ... Asliye Ceza Mahkemesinin 02.02.2015 Tarihli 2015/ ... Karar Nolu verilen Gerekçeli Kararda. Tüm Sanıklar için aynı kararın verildiği, Sanıkların kusur oranının belirlenmediği, Davacının suça konu eşyalarla ile ilgili olarak CF, belgesi ve ... tarafından düzenlenmiş ithal uygunluk belgesinin gümrük idaresine sunmadığı, suça konu eşyaların yatırım teşvik kapsamına alınamayacağı, ... Asliye Ceza Mahkemesinin 02.02.2015 Tarihli 2015/ ... Karar No ile Gerekçeli Kararı ile Karar Verildiği, Satıcı ... Ftd.Şti. Firmasına, Davacı ... San. Ve Tic A.Ş ve Davalı ... A.Ş‘ firmalarına Gümrük Kaçakçılığı Suçu işlediklerine ... Asliye Ceza Mahkemesinin 02.02.2015 Tarihli 2015/... numaralı Gerekçeli kararı ile karar verildiği, Davacının, uğradığını İddia ettiği zararın, davalı ... Şirketinin talebinin yerinde olmadığı, Finansal kiralama sözleşmesi kapsamında olmayan ve 25.06.2003 Tarih ve ... nolu fatura muhteviyatı yurda kaçak olarak sokulduğu belirtilen eşyaların “YURT İÇİNDEN" temin edilmiş oluşu karşısında iş bu makine ve teferruatının Ülkemize girişinde ilk iktisabının nasıl ve ne şekilde yapılmış olduğunun tespiti gerektiği, eşyaların Ülkemize mevzuatın öngördüğü şartlarda temin edildiğinin anlaşılması halinde konu hakkında 5607 Sayılı KMK kapsamında değerlemeyi gerektirir bir hal olmayacağının gözetilerek, anılan zincirleme menşe incelemesi bakımından kaçak olarak değerlendirilen 02.10.2006 Gün ve ... sayılı faturayı muhteviyatı ... alüminyum ekstrüzyon pres hattı ve ekipmanları hakkında “zincirleme menşe incelemesi" yapılmasına ilişkin tüm ithalat/temin belgelerin dosyasına ibrazı halinde inceleme yapılabileceği tespit edilmiştir.
Mahkememiz dosyasından 27/10/2021 tarihinde ek rapor alınmıştır.
Raporda: Taraflarca dava dosyasına yeni bir belge sunulmadığı, tüm dava dosyası bütünlük İçerisinde değerlendirildiğinde; kök rapordaki sonuç ve kanaatimizi değiştirecek bir durum söz konusu olmadığı belirtilmiştir.
GEREKÇE :
Dava; Finansal kiralama sözleşmesi ile alınan eşya da sonradan ortaya çıkan hukuka aykırılık (CE belgesi olmaması nedeni ile kaçak olması ve gümrük idareleri tarafından el konulması ve satışı) nedeni ile uğranılan zararın tazmini talepli davadır.
Davalının zaman aşımı itirazı yasal cevap süresinde olmadığından dosyanın esası yönünden inceleme yapılmıştır. Dosya kapsamı ve bilirkişi raporları incelendiğinde, davalı finans kuruluşunun davacıya karşı sorumluluğunun finansmanı sağlamak olduğu, finansmanın geri dönüşünü teminat altına almak için davacının satın aldığı makina ve ekipmanlarına ilişkin olarak taraflarca noterlikte Finansal Kiralama Sözleşmesi yapıldığı, bu tarz sözleşmelerde alım satım akdinin satıcı ile alıcı arasında hüküm ifade ettiği, malın seçimi alıcı tarafından yapıldığı, ayıptan satıcının sorumlu olduğu, davacının imzalamış olduğu Taahhütnamede de makina ve ekipmanının seçimi ve siparişinin davacı tarafça yapıldığı davalının malın seçimi üretilmesi ve kullanılması ile bir ilgisinin bulunmadığı, ithali yapılan ekipmanla ilgi her türlü ayıptan ithalden dolayı ileride çıkabilecek mevzuat ve uygulamaya aykırı durumlardan davalının herhangi bir sorululuğununu bulunmadığı malla ilgili ortaya çıkabilecek tüm hukuki ve cazai sorumluluğun davacı makina alıcısına ait olduğu kabul edilmiş olup, dava konusu edilen zarar yönünden davalının sorumluluğu bulunmadığından davanını reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın REDDİNE
2-Alınması gerekli 80,70 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 170,78 TL'den mahsubu ile artan 90,08 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı taraf vekille temsil olunmakla red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.
5-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00TL nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/11/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır