T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/757 Esas
KARAR NO: 2024/285
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/12/2020
KARAR TARİHİ: 22/04/2024
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının 8.05.2017 tarihli beş yıl süreyle bayilik sözleşmesi ile sıvılaştırılmış petrol gazları LPG dağıtım şirketi olan davacı ...Ş. ile bayilik sözleşmesi imzaladığını, buna göre sözleşmenin sona erme tarihinin 8.05.2022 olduğunu, sözleşmenin ana konusunun, davalının davacı şirketten aldığı LPG'yi düzenli bir şekilde abonelere aktarması olduğunu, davalının LPG alımı bilgileri incelendiğinde, davalının faaliyete başladığı ilk yedi aylık dönem için, aylık ortalama 91 ton LPG alımı yaptığını, 2018 yılı şubat ayından sonra ise hiç alım yapmadığının görüldüğünü, bu sebeple davalının ... Noterliğinin, 4.10.2018 tarihi ... yevmiye numaralı ihtarı ile LPG alımına başlaması için uyarılmış olduğunu, ancak davalının LPG alımını başlatmamış olduğunu, bayilik sözleşmesine uygun çalışmadan bahsedebilmek için davalının LPG alımlarının düzenli, karşılıklı ekonomik ve ticari koşullara uygun olmasının gerektiğini, aksi durumda davacının bayilik sözleşmesinden ticari bir yarar sağlayamayacağının meydanda olduğunu, davalı ile imzalanan bayilik sözleşmesine göre, 30 günden uzun süreli LPG alımı yapılmamasının, davacıya sözleşmeyi tek taraflı fesih hakkı verdiğini, bu sebeple davalı ile imzalanan bayilik sözleşmesinin ... Noterliğinin 23 Ekim 2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshedildiğini, iade edilmeyen tüplerden kaynaklanan tazminat talepleri kapsamında, davalının, mülkiyeti davacıya ait 407 adet 2 kilogramlık 48 adet 12 kilogramlık olmak üzere toplamda 455 adet LPG tüpü bulunduğunu, bu tiplerin bayilik sözleşmesinin 20/c maddesine göre sözleşme sona erdiğinde, 15 gün içinde davacıya teslim edilmesi gerektiğini, halen davacıya teslim edilmediğini, bayilik sözleşmesinin 20/e maddesine göre bayilik ilişkisinin bitmesi halinde, bayinin elindeki tüpleri teslim etmediği takdirde, ... A.Ş.'nin beher tüp başına imalat bedeli kadar cezai şart talep etme hakkına doğduğunu, bu tüplerin imalat bedellerinin taraflarınca tespit edilmediğini, imalât bedellerin ... Ltd. şirketinden sorulmasının ve yapılacak bilirkişi incelemesi ile talep edebilecekleri cezai şart tutarının tespit edilmesini istediklerini, kâr mahrumiyeti taleplerinin bulunduğunu, davalının sözleşmeyi haksız olarak fesh etmek veya feshine sebebiyet vermekle, davacının zarara uğramasına neden olduğunu, bu nedenle davalı bayilik sözleşmesinin 21/a maddesine göre davacının uğradığı müspet zararın (kâr mahrumiyetini) tazmin etmek durumunda olduğunu, zira sözleşme olağan şartlar altında devam etseydi, davalı LPG satışlarına devam edecek ve davacı da kâr etmeye devam edecekti, sözleşmenin süresinden önce davalının kusuru ile sona ermiş olması sebebiyle, davacının bu kârdan mahrum kaldığını, davacının kâr mahrumiyetini, yapılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesini talep ettiklerini, cezai şart talep ettiklerini, davalı taraf sözleşmenin 21/b maddesine göre sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı sözleşmenin feshine neden olduğu için, cezai şart ödemekle yükümlü olduğunu, cezai şart hesabı bayinin son bir yıl içinde en yüksek LPG alımını yaptığı aya ait, ton miktarının kaç adet 12 kg tüpe tekabül ettiği bulunarak, bu sayının sözleşmenin feshi tarihindeki 12 kilogramlık tüplü LPG perakende satış fiyatının çarpımıyla hesap edileceğini, davalının son bir yılda en yüksek LPG alımını, Aralık 2017 ayında 103.820 kg ile yaptığını, davalının bayilik bölgesi olan Hatay ilinde fesih tarihinde 12 kilogramlık tüplü LPG'nin perakende satış fiyatının 98 TL olduğunu, bu takdirde davacının 103.820/12 x 98 = 847.863,33 TL cezai şart talep hakkının doğduğunu, bayilik sözleşmesinde kararlaştırılan cezai şartın ifaya eklenen cezai şart niteliğinde olduğunu, dolayısıyla hem müsbet zarar (kâr mahrumiyeti) hem de cezai şartın aynı anda talep edilebileceğini, davalının davacı nezdinde 51.620 TL nakit teminatının bulunduğu, söz konusu nakit teminatın cezai şart alacaklarından takas yoluyla mahsubunu talep ettiklerini, -protokol şartlarına uymamak dolayısıyla cezai şart taleplerinin bulunduğunu, taraflar arasındaki 1/6/2017 arasındaki protokolün 4.4. maddesi uyarınca, davalının bayilik sözleşmesi süresinden önce feshine neden olması veya protokol şartlarını yerine getirmediğini, 300.000 TL cezai şartı davacı şirkete ödeyeceğinin öngörüldüğünü, cezai şart taleplerinin bulunduğunu, 1.06.2017 tarihinde imza edilen protokolün 4.1 maddesi uyarınca, davalı üçer aylık dönemler içerisinde 150 ton LPG alımı gerçekleştireceğini taahhüt etmiş ve 5. Madde uyarınca taahhütlerini yerine getirmesi şartıyla ton başına 1.500 TL yatırım desteği ödendiğini, protokolün 4.5 maddesi “ bayi, yazılı taahhüt ettiği tonajın altında kalır ise ...'dan almış olduğu destek ile orantılı olarak eksik beher ton başına 1.500 TL'yi nakden ödeyeceğini, ödemekle yükümlü olduğu bu bedel için ...'ın diğer hesaplardan takas mahsup hakkının da bulunduğunu, bayinin kabul ettiğini, bayinin bu protokoldeki taahhütlerini yerine getirmemesi nedeniyle İbragaz'ın ayrıca bayilik sözleşmesini haklı nedenlerle fesh etme hakkı saklı olduğu hükmü bulunduğunu, sözleşmenin erken feshine sebep olarak taahhütlerini yerine getirmeyen davalıdan aldığı destek ile orantılı olarak eksik kalan beher ton başına 1.500 TL talep etme haklarının bulunduğunu, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, tüplerin iade edilmemesi sebebiyle kısmi dava olarak 1.000 TL; kâr mahrumiyeti kapsamında, kısmi dava olarak 1.000 TL; cezai şart olarak, kısmi dava olarak 5.000 TL; protokol şartlarına uymama dolayısıyla cezai şart kısmi davaya olarak, 2.000 TL davalının alım taahhüdü altında kalması sebebiyle 1.000 TL olmak üzere, şimdilik 10.000 TL talep etmiştir.
Davacı vekilinin 05/02/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; huzurdaki davayı, 1000-TL kar mahrumiyeti, tüplerin iade edilmemesi sebebiyle 1000-TL tazminat talebi ,protokol şartlarına uymama dolayısıyla cezai şart talebimize istinaden kısmi dava olarak 2.000-TL, davalının alım taahhüdünün altında kalması sebebiyle eksik kalan tonaj için cezai şart taleplerini 1.000-TL ve 5.000,00-TL cezai şart olmak üzere toplam 10.000-TL tazminat alacağını, sözleşmenin haksız feshinden kaynaklanan iade edilmeyen tüplerden kaynaklı tazminat talebimizi 20.874,50 TL, cezai şart talebimizi 139.562,745-TL ve kar mahrumiyeti talebini 139.562,745-TL olarak arttırıp toplam 300.000,00-TL olarak belirterek toplam 300.000,00-TL üzerinden ıslah etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Belirlenebilir alacak kalemleri için kısmi alacak davası açılmasının hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle davacının ikame etmiş olduğu davayı, kısmi alacak davası olarak açmasında, belirtilmiş olan bedel üzerinden harç alınması gerektiğini, ayrıca yetki itirazında bulunduğunu, müvekkilinin tacir olmadığını, Hatay Mahkemelerinin yetkili olduğunu, 2018 tarihinde davalıya tüp alımına başlaması için ihtarname gönderdiğini, davalının 15 Ekim 2018 tarihli ... nolu ... Noterliğinden cevap gönderdiğini, bunun üzerine 23 Ekim2018 tarihinde davacının ... Noterliği ... nolu ihtarnameyle sözleşmenin fesh edildiğinin bildirildiğini, bu durumun kabul edilmesi mümkün olmadığını, zira davacı tarafın mücbir sebep hallerini dahi görmezden gelip sözleşmeyi haksız yere fesh ettiğini, davalının cevabi ihtarnamesinde belirtildiği üzere, ... ilçesinde bombalar patlamakta olduğunu, iş yerleri kapatılmakta iken, davalının işlerine devam etmesinin beklenilmesi kendisinden beklenilemeyecek bir durum olduğunu, iade edilmeyen tüplerden ötürü, 407 adet 2 kilogramlık, 48 adet 12 kilogramlık tüp başına imalat bedeli kadar cezai şart talep edildiğini, bu durumun da kabul edilmesinin mümkün olmadığını, zira davacı tarafından davalıya tüp teslim edildiğine dair ne teslim tesellüm tutanağı bulunmakta ne de sayılan tüplerin davalıya teslim edilmiş olmadığın, davacının müspet zarar ile cezai şartı birlikte talep ettiğini, tek taraflı cezai şartın olamayacağını, davanın usulden reddini, davanın zamanaşımına uğradığını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Taraflar arasındaki 08/05/2017 tarihli 5 yıl süreli bayilik sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart, kar mahrumiyeti, iade edilmeyen tüplerden kaynaklı tazminat, faiz ve ferilerin tahsili talepli dava olduğu anlaşıldı.
Mahkememizin 25/02/2021 tarihli duruşmasında, tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, tarafların ticari kayıtları, dosyaya sunulan deliller bir arada değerlendirilmek suretiyle; Taraflar arasındaki 08/05/2017 tarihli 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi ve taraflar arasındaki protokol gereği cezai şart, kar mahrumiyeti, iade edilmeyen tüplerden kaynaklı tazminat, faiz ve ferilerin tahsili konusunda davacının alacaklı olup olmadığının tespiti için, mali müşavir, bayilik ve akaryakıt konusunda uzman, sözleşmeler konusunda uzman nitelikli hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasına 29/11/2021 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.
Raporda özetle;
Dosya mevcudu, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesi, protokol ve delillerin tetkiki sonucunda ve raporumuz içinde açıklanan nedenlerle;
1-) Davacı ile davalı arasında LPG Tüplü satış sözleşmesine dayalı ticari ilişki mevcut olduğu,
2-) Davalı bayinin, 08.05.2017 başlangıç ve 08.05.2022 bitiş tarihli bayilik sözleşmesinin maddelerini ihlal ettiği,
3-) Davacı şirketin, ... Noterliği marifetiyle göndermiş olduğu 23.10.2018 tarih ... yevmiye no.lu ihtarname ile davalı şirket ile aralarında akdedilmiş olan sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiği,
4-) Taraflar arasında akdedilmiş olan tüplü bayilik sözleşmesi ve protokolün feshi nedeniyle;
-Bayilik anlaşmasının feshinden kaynaklanan ceza şart bedelinin 847.863,333 TL,
-Protokolden kaynaklanan cezai şart bedelinin 300.000,00.-TL,
-İade Edilmeyen Tüplerden Kaynaklanan tüp bedelinin 20.874,50.-TL,
-Bayilik anlaşmasının erken feshi nedeniyle kar mahrumiyeti bedelinin 608.893,25.-TL,
Yatırım Destek İade Talebi nedeniyle iade bedeli olarak 75.000,00.-TL hesaplandığı,
5-) Hesabı yapılan tutarların sözleşmenin noter ihtarnamesi ile feshedildiği tarihten dava tarihine kadar süre de için uygulanacak ticari temerrüt faizi ile hesaplanmış değerlerinin şu şekilde hesaplandığı,
Hukuki değerlendirme Sayın Mahkemenizin takdirinde olmak kaydı ile sözleşmenin, cezai şart ve erken fesih hükümlerinden kaynaklanan sebeplerle davalı şirket tarafından davacı şirkete ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizin 13/01/20221 tarihli duruşmasında, uyuşmazlık noktaları hakkında Borçlar/Sözleşmeler hukuku uzmanı akademisyen bir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasına 08/02/2023 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.
Raporda özetle; Taraflar arasında yapılan protokol tarihi, 1/6/2017 olup; davacı tarafından feshi tarihi ise, 23 Ekim 2018 tarihinde davacının ... Noterliği ... nolu ihtarnameyle sözleşmenin fesh edildiğinin bildirildiği tespit edilmiştir. Davalının LPG GENEL ŞARTNAMESİNİ 8.05.2017 tarihinde imzaladığı, protokolün taraflar arasında imzalanması tarihi ise, 1/6/2017 davalının LPG alımı bilgileri incelendiğinde, davalının faaliyete başladığı ilk yedi aylık dönem için, aylık ortalama 91 ton LPG alımı yaptığını, 2018 yılı şubat ayından sonra ise hiç alım yapmadığının görüldüğünü,” anlaşılmaktadır. Davalı vekili, bu konuda “davalıya tüp teslim edildiğine dair teslim ve tesellüm tutanağı bulunmadığını, tüplerin davalıya teslim edilmediğini,” beyan etmiştir. Davacı, davalı tarafından aylık ortalama 91 ton LPG alımı yapıldığını” beyan etmekte; buna karşılık davalı vekili tüplerin davalıya teslim edilmediğini ve teslim tesellüm evrakının bulunmadığını da beyan etmektedir. İKİ BEYANDAKİ ÇELİŞKİ, İKİ TARAFIN BEYANLARINI KARŞILIKLI OLARAK İSPATLAMALARINI GEREKTİRİR. BU DURUM KESİNLİK KAZANMADAN, HERHANGİ BİR TAZMİNATA HÜKMETMEK MÜMKÜN DEĞİLDİR.
TBK m. 179/1 kapsamında seçimlik ceza koşulu konu edilir. Sözleşmenin hiç ifa edilmemesi veya eksik ifa edilmesi halinde, bir ceza koşulu konulmuş ve aksine bir sözleşme yapılmamış ise, alacaklıya va sözleşmenin ifasını veya ceza koşulunu talep edebilir. Bu durumda alacaklı sözleşmenin ifasını veya ceza koşulunu talep edebilmek şeklinde bir seçimlik hakka sahiptir.
TBK m. 179/11 kapsamında ise, ifa ile birlikte istenebilen ceza koşulu konu edilir. Ceza koşulu, sözleşmenin belirli bir zamanda veya kararlaştırılan yerde ifa edilmemesi için konulmuşsa ve aksi kararlaştırılmamışsa, alacaklı hem ceza koşulunu, hem de zamanında ve yerinde yapılmayan ifayı talep edebilir.
TBK m. 179/1ll kapsamında dönme veya fesih ceza koşulu konu edilir. Borçlu ceza koşulu olarak hukuki işlemde kararlaştırılan tutarı ödeyerek, sözleşmedeki borçlarından kurtuluyorsa, bu dönme veya fesih ceza koşulu veya doktrinde kullanıldığı gibi fesih cezası adını alır. Yalnız ceza koşulunun dönme veya fesih için kararlaştırıldığının borçlu tarafından kanıtlanması gerekir.
HUZURDA GÖRÜLEN DAVADA, TARAFLAR İDDİALARINI TBK m. 179 hükmünün üç fıkrasına göre değerlendirmek gerekir. Ancak ilk önce, tarafların yukarıda 2. Paragrafta açıkladığım ve açıklığa kavuşturulması gerekli olan, çelişkili iddiaların açıklığa kavuşturulması gerekir. “İKİ BEYANDAKİ ÇELİŞKİ, İKİ TARAFIN BEYANLARINI KARŞILIKLI OLARAK İSPATLAMALARINI GEREKTİRİR. BU DURUM KESİNLİK KAZANMADAN, HERHANGİ BİR TAZMİNATA HÜKMETMEK MÜMKÜN DEĞİLDİR.
Mahrum kalınan kâr, davalının sözleşmeyi tam ve gereği gibi ifa etmemesi üzerine, davacının malvarlığının, zarar verici mahiyetteki ademi ifa halinden önceki haliyle, sonraki hali arasında bir değişiklik olmamakla birlikte, bu zarar verici sözleşmeye aykırılık teşkil eden ihlal olmasaydı, davacının malvarlığında meydana gelecek çoğalmayı ifade etmektedir. Davacı vekili bunun ispat etmemiş olduğunun yanı sıra, uygun illiyet bağının da ispatını yapamamıştır. Böylece mahrum kalınan kâr (zarar), zarar verici ademi ifadan sonraki durum ile, çoğalma ihtimali gerçekleşseydi, arz edeceği farazi durum arasındaki farka tekabül etmektedir. Bunların hiçbiri ispatlanmamış, sadece genel şartnamede hüküm altına alınmıştır. Davacının mal varlığında meydana gelen fiili zarar ve kâr mahrumiyeti, bir malvarlığı hakkının ihlâlini ifade etmektedir. Kısaca mahrum kalınan kâr, davalı sözleşmeyi tam ve gereği gibi ifa etmiş olsaydı, muhtemelen davacının malvarlığının muhtemelen kaydedeceği beklenilen çoğalmanın, sözleşmenin ademi ifası neticesinde meydana gelmemiş olmasını ifade etmektedir. Bu kapsamda davacı, mahrum kalınan kâr vasıtasıyla elde edebileceği muhtemel kârın da tazminini, uygun illiyet bağı kurulamayacağı için isteyemeyecektir. Ancak kâr mahrumiyeti farazi bir hesaba dayanacağı için, her farazi hesapta olduğu gibi, kâr mahrumiyetinin tespitinde de kat'iyet yoktur. Somut davada böyle bir durum olmamakla birlikte, mahrum kalınan kârı tespit etmek mümkün olsa, dar görüşle hareket etmeli ve sadece zarar verici ademi ifa hali olmasaydı, davacının muhakkak surette elde edebileceği kârı dikkate almamalı ve davacının tarafın iddia edeceği rakkam yerine, içinde bulunulan hal ve şartların mutad akışına ve zarargören davacının aldığı tedbirlere göre, elde edilmesi kuvvetle muhtemel görünen kârı, zarar olarak kabul etmelidir. Somut davada, böyle bir durum yoktur. Sadece sözleşmede konu edilmiştir. Kâr mahrumiyeti hesaplanırken, kâr mahrumiyeti süre feshedilen sözleşmenin fesihten, sözleşmenin sonuna kadar olan bölümü için değil, davacının aynı bölgede benzer bir bayilik kurabilmesi için gerekli makul süre kadar olmalı ve ayrıca davacının mahrum kaldığı kar brüt kar değil net kar olarak hesaplanmalıdır.
Mahkememizin 03/04/2023 tarihli duruşmasında, dosyanın 29/11/2021 tarihli raporu düzenleyen heyet ile 08/02/2023 tarihli raporu düzenleyen bilirkişi dahil edilerek oluşacak yeni heyete tevdi ile; a-)celp edilen davalıya ilişkin 2022-2022 dönemi kar zarar durumunu gösterir vergi kayıtları, uyap üzerinden yapılan mal varlığı sorgu kayıtları ile davacı vekilinin 07/03/2023 tarihli itirazları irdelenip raporlar arasındaki çelişkinin giderilerek kar mahrumiyeti alacak talebi yönünden davacının yeni bir bayilik kurabilmesi için gerekli makul süreninin ne olduğu tespit edilip, bu süreye göre hesap yapılarak, b-)cezai şart talepleri yönünden tazmin koşullarının oluşup oluşmadığı, oluştu ise tutarı, bu tutarın tahsili durumunda davalının ticari mahvına sebebiyet verip vermeyeceği hususlarında ve dava konusu tüm talepler hakkında yönünden değerlendirme ve görüş içerecek şekilde, gerekçeli denetime uygun rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasına 07/11/2023 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.
Raporda özetle;
1-) Davacı ile davalı arasında LPG Tüplü satış sözleşmesine dayalı ticari ilişki mevcut olduğu,
2-) Davalı bayinin, , 08/05/2017 başlangıç ve 08/05/2022 bitiş tarihli bayilik sözleşmesinin maddelerini ihlal ettiği,
3-) Davacı şirketin, ... Noterliği marifetiyle göndermiş olduğu 23.10.2018 tarih ... yevmiye no.lu ihtarname ile davalı şirket ile aralarında akdedilmiş olan sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiği,
4-) Taraflar arasında akdedilmiş olan tüplü bayilik sözleşmesi ve protokolün zamanından önce feshi nedeniyle;
Bayilik anlaşmasının feshinden kaynaklanan 847.863,333 TL cezai şart bedeli,
- Protokol den kaynaklanan 300.000,00 TL cezai şart bedelinin, ( Ancak sözleşmenin tamamlayıcı eki veya devamı niteliğinde olan protokol şartları içinde bulunan cezai şart maddesinin, zaten ana sözleşmede var olan cezai şart ile değerlendirildiğinde tek bir akdin feshi durumunda ayrı cezai şart uygulanmasının asli ve nihai hukuki takdiri Sayın Başkanlığa ait olmak üzere Sayın Mahkemenin
takdirinde olduğu )
- İade Edilmeyen Tüplerden Kaynaklanan 20.874,50 TL tüp bedeli,
- Bayilik anlaşmasının erken feshi nedeniyle 608.893.225 TL kar mahrumiyeti bedelinin, (Sayın Mahkemenizce davacının söz konusu bölgede yeni bir bayiliği ne zaman oluşturduğunun tespit edilmesi halinde mahrum kalınan karın tespitinin buna göre yapılabileceği, Sayın Mahkemenizin değerlendirmesi, belli bir süre içinde yeni bayilik kurulması yönünde olması durumunda, Brüt Kar beher ay için 14.326,90TL/Ay olarak alınabileceği, )
- Yatırım Destek İade Talebi nedeniyle 75.000 TL iade bedeli, Hesaplandığı,
5-) Dava konusu tutara dayanak protokol tarihinin 01.06.2017 tarihi olduğu, ancak sözleşmenin fesih ihtarnamesinin 23.10.2018 tarihinde gönderilmiş olması sebebiyle;
“Temerrüt tarihinin 23.10.2018 tarihi olduğu,
-Sayın Mahkeme tarafından davacı lehine karar verilmesi durumunda davacı Şirketin avans faizi talep edebileceği,
Hukuki değerlendirme Sayın Mahkemenizin takdirinde olmak kaydı ile sözleşmenin, cezai şart ve erken fesih hükümlerinden kaynaklanan sebeplerle davalı şirket tarafından davacı şirkete ödenmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi heyetinde yer alan ve ayrık rapor sunan Prof. Dr. ...'ın mahkememiz dosyasına 08/02/2023 tarihli raporundaki görüş ve kanaatini aynen tekrarladığı görülmüştür.
Dosya kapsamı ve bilirkişi rapor tespitleri gözetilerek, taraflar arasında düzenlenen bayilik sözleşmesinin davalının alım taahhütlerine uymaması nedeniyle davacı tarafından haklı nedenle feshedildiği, fesih nedeniyle davanın bu sözleşmeden elde edeceği aylık ortalama kar tutarının bilirkişi tarafından 14.326,90 TL olarak tespit edildiği bu durumda sözleşme hazırlık süreçleri gözetilerek davacının benzer bir sözleşmeyi başka biri ile tahmini 3 aylık bir sürede yapabileceği var sayılarak davacının kar kaybı 14.326,90 x3 = 42.980,70 TL olarak hesaplanmıştır. Dava tarihi itibariyle bilirkişinin tespit ettiği davacının davalıdan 5.030,00 TL cari hesap alacağı ile birlikte toplam 48.010,70 TL asıl alacak yönünden davanın ve ıslah talebi de dikkate alınarak, 2.000,00 TL'nin dava tarihi olan 30/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 46.010,70 TL'nin ıslah tarihi olan 05/02/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
İade edilmeyen tüplere ilişkin davacının ıslahla 20.874,50 TL talebi, tüplerin davalıya teslim edildiği iddiasının davalı tarafından kabul edilmemesi ve davacı tarafından sunulan irsaliye örneklerinin imzasız olması ve bu iddianın davacı tarafından ispatlanamaması nedeniyle depozito bedeli yönünden talebin reddine karar verilmiştir.
Davacının sözleşmenin haklı feshinden kaynaklı kar kaybı hesaplanarak hükme bağlanmıştır. Bu durumda hukukçu bilirkişi raporunda ayrıntılı izah edildiği üzere, salt alış/satış adet ve oranlarına ulaşılamaması gibi taraf iradelerinden başka piyasa koşulları ile ilintili gerekçelere cezai şartlar haksız şart niteliğinde olduğundan davacının cezai şart bedelleri yönünden taleplerinin reddine karar verilmiştir
HÜKÜM :
Davanın KISMEN KABULÜNE, 2.000,00 TL'nin dava tarihi olan 30/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 46.010,70 TL'nin ıslah tarihi olan 05/02/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin Reddine,
3-Alınması gerekli 3.279,61 TL karar ve ilam harcından peşin alınan ( peşinde 170,78 TL + 6.986, 88 TL ıslah harcı ) toplam 7.157,66 TL 'den mahsubu ile fazla kalan 3.878,05 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı taraf vekille temsil olunmakla red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 41.298,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan (62,20 TL ilk masrafı+ 175,50 TL posta masrafı+ 7.750,00 TL bilirkişi ücreti =) 7.987,70 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( % 15,49 kabul ) nazaran 1.237,29 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı tarafça yatırılan ( peşinde 170,78 TL + 6.986, 88 TL ıslah harcı ) toplam 7.157,66 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
9-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00 TL'nin red ve kabul oranına ( % 15,49 kabul ) nazaran 204,46 TL'sinin davalıdan, 1.115,54 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/04/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır