T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/11 Esas
KARAR NO: 2021/760
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/06/2017
KARAR TARİHİ: 08/11/2021
KARARIN YAZILIŞ TARİHİ : 17/11/2021
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; “Müvekkil ... ... plakalı traktörü ve ona bağlı gübre yüklü römorku ile tarlasından evine döndüğü sırada, ...plakalı aracı sevk ye idare eden ...'nın müvekkile ait römorka çarpmasıyla maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası gerçekleştiği, römork hasara uğradığı gibi, römorkta bulunan gübrelerin devrildiği ve kullanılamaz duruma geldiği, 06/11/2012 tarihli kaza tespit tutanağında da tespit edildiği üzere davalı sürücü ... işbu dava konusu kazanın gerçekleşmesinde %100 kusurlu olduğu, davalı ...'ya ait ... plakalı araç davalı ...Sigorta A.Ş. nezdinde ... numaralı poliçe ile sigortalı olduğu, davalı sigorta şirketi, zarardan kaza tarihindeki teminat limiti ile sınırlı olarak davalı sürücü ile birlikte müştereken ve mûteselsilen sorumlu olduğu, sigorta şirketi tarafından müvekkile 15.250,00 TL ödeme yapıldığı, ancak kaza sonucu oluşan zararların giderilme maliyeti bu miktarın çok üzerinde olduğu ve müvekkilin uğradığı zararlar karşılanmadığı, müvekkil ..., kaza dolayısıyla aracını çektirmek için çekici getirmiştir ve çekiciye 1.180,00 TL ödeme yaptığı, devrilen araçta 1.200,00 TL'lik gübre kullanılamaz duruma geldiği, traktör bakımda kaldığından 4 ay iş durması kaybı yaşadığı ve zararının 10.000,00 TL' olduğu, traktörün değeri 36.000,00 TL olarak tespit edildiği, zararın 15.250,00 TL'lik kısmı sigorta şirketince karşılansa da bakiye zarar miktarı ödenmediği, fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla toplam 17.000,00TL tutarında uğranılan zararları, yapılan masrafları, telef olan gübre bedelini, çekici giderini, değer kaybım talep etmek için işbu davayı açma zarureti hasıl olduğu, fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla 06/11/2012 tarihli kaza sonucu traktördeki arıza nedeniyle 4 aylık iş durması zararı olan 10.000,00 TL'nin sadece davalı sürücüden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, 1.180,00 TL çekici gideri, 1.200,00 TL gübrenin telef olması nedeniyle uğranılan zarar, yapılan masrafların bir kısmının sigorta şirketince karşılanmasından sonra eksik kalan bakiye 4.500,00 TL zarar, araç değer kaybı olan 120,00 TL olmak üzere toplam 7.000,000 TL'nin davalılardan (davalı sigorta şirketi teminat limiti dahilinde sorumlu olmak kaydıyla) kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesi” talep edilmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyasıyla huzurda görülen davanın tarafları ve konusu aynı olduğunu, derdestlik nedeniyle usulden reddi gerektiğini, müvekkilinin Edirne ili Havsa ilçesi içerisinde ikamet etmekte olduğu için yetkili mahkemenin Edirne Mahkemeleri olduğunu, müvekkiline ait ... plakalı aracın ... poliçe numarasıyla davalı ... Sigorta A.Ş tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk sigortalı olduğunu, KTK’ya göre bu sigorta kapsamında sigortacı işletenin hukuki sorumluluğunu üstleneceğini bu sebeple mahkemece tazminata hükmedilse dahi bu tazminattan poliçe limitleri dahilinde davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, davacının 1.180 TL çekici gideri talep etmekte olup, işbu rakamın fahiş olup taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili tarafından davacıya elden 500 TL çekici masrafı ödendiğini, davacının devrilen römorkunda 1.200 TL’lik gübre olduğunu belirttiğini, ancak bu hususa ilişkin herhangi bir bilgi bulunmadığını, davacının zarar gören aracının değer kaybı için 120 TL talep ettiğini, oysa ki derdest dosyaya sunulan bilirkişi raporunda görüleceği üzere zarar gören traktörün zaten ekonomik ömrünün doldurduğunu, tamirinden sonra değer kaybından bahsedilmesinin mümkün olmadığını, davacı yanın traktörünün uğradığı zarardan dolayı 4 ay boyunca işinden geri kaldığını belirtmiş ve 10.000 TL zararının giderilmesini talep ettiğini, söz konusu zararın mesnetsiz olup ayrıca haksız talep olduğunu beyanla davanın reddine, masraf ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı,,, Sigorta A.Ş tarafından davaya cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; 06.11.2012 günü saat 19.00 sıralarında sürücü,,,’nın sevk ve idaresindeki,,, plakalı aracı ile Edirne İli, Havsa İlçesi, Edirne’den Havsa istikametine seyir halindeyken, D-100 Karayolu 39+550 Km’ ye geldiğinde; önünde aynı istikamete seyir halinde olan sürücüsü...’m sevk ve idaresindeki ... plakalı traktöre takılı olan römorkun sol arka kısmına kendi aracının sağ ön kısmı ile sağ şerit üzerinde çarpması sonucu iki araçlı yaralanmalı ve maddi hasarlı Trafik kazasının meydana geldiği, meydana gelen kazada davacının aracının değer kaybına uğraması ve bu yapılan tamirat işlemi boyunca kullanamamaktan dolayı iş kaybı bedelinin, değer kaybının, çekici ile kazada telef olan gübrelerin masraflarının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsili talepli davadır.
Deliller; bilirkişi incelemesi, ... Sigorta A.Ş. nezdinde 58352782 nolu Sigorta Poliçesi,
Mahkememizden verilen 09/07/2018 tarih ve ... Esas... sayılı kararı İstanbul BAM 9. Hukuk Dairesi'nin 19/11/2020 tarih ve 2018/4048 Esas 2020/3954 Karar sayılı ilamıyla bozulmakla, dava mahkememizin ... Esasına kaydedilmiştir. Bozma gerekçesi olarak; gübre ve çekici zararı yönünden değerlendirme yapılmamış olması, İst...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasından düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyamızdan düzenlenen bilirkişi raporu arasındaki çelişkinin giderilmemiş olması gösterilmiştir.
Mahkememiz dosyasından bozma gerekçeleri gözetilerek yeniden rapor düzenlenmesi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş 19/10/2021 tarihinde bilirkişi raporu alınmıştır. Düzenlenen rapor ile İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. Sayılı sayılı dosyasından düzenlenen raporun bir biri ile uyumlu görülmüştür.
Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 157.maddesi gereğince, adli mevzuat ve yargılama hükümleri saklı kalmak üzere, 2918 sayılı Kanun ve bu Yönetmelikte belirtilen kurallar, şartlar, hak ve yükümlülükler ile asli kusur sayılan haller dikkate alınarak, kaza mahallinde yapılan incelemeler sonunda tespit edilen iz ve delillere ilave olarak kazaya karışanların olay hakkındaki ifadeleri gözönünde bulundurularak kusur durumunun tespiti yapılmıştır.
Kazanın oluş şekli: tüm dosya muhteviyatının incelenmesinden; 06/11/2012 günü saat 19:00 sıralarında sürücü...’nın sevk ve idaresindeki... plakalı aracı ile Edirne ilinden Havsa ilçesine seyir halinde iken D-100 karayolu 39.km 550.metreye geldiğinde aracının ön kısımları ile aynı istikamette ön tarafında seyir halinde olan sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı traktör ve ...’ın da içerisinde bulunduğu bu traktöre takılı römorkun arka kısımlarına çarpması sonucu iki araçlı, yaralanmalı trafik kazası meydana gelmiş olup, bu kazanın oluşumunda; ... plakalı araç sürücüsü...’nın; aracı ile bölünmüş devlet yolunda gece vakti aydınlatmanın olmadığı yolda seyir halinde iken aracının hızını, yolun icap ve şartlarına uygun süratle seyretmesi, aracının hakimiyetinde dikkatli ve özenli davranarak çarpışmayı önlemek için zamanında tedbir alması gerekirken bu kurallara riayet etmeyerek meydana gelen kazada 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda bulunan 52/b ve 84/d kuralını ihlal ederek % 100 oranında asli kusurlu olduğu anlaşılmıştır.
... plakalı traktör ve bu traktöre takılı römork sürücüsü...’ın; aracı ile seyir halinde iken traktöre bağlı römorkun arka kısımlarına, aynı istikamette arka tarafında seyir halinde olan ... plakalı aracın ön kısımları ile çarpması sonucu meydana gelen kazada atfı kabil kusurunun olmadığı anlaşılmıştır.
Dava dosya içerisinde bulunan ve ...Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 13.11.2012 tarih ve ...numaralı ‘ Hasar Ekspertiz Raporu’ na göre ...plaka sayılı traktörde oluşan hasar onarım bedelinin 17.995,00 TL ( KDV ve İşçilik dahil ) olduğu görülmüş olup, yapılan onarım, boya vs. işlemleri kullanılan yedek parçaların meydana gelen hasara ve piyasa rayiç değerlerine uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
Dava konusu aracın 18.708 km kullanıldığı ve 18 yaşında olması nedeniyle ekonomik ömrünü doldurduğundan dolayı 06.11.2012 tarihli kaza öncesi emsalleri dikkate alınarak yapılan piyasa araştırmasına göre olay tarihi itibariyle piyasa rayiç bedelinin 35.000,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.
Yapılan piyasa araştırmalarında araçların hasar detaylarını görerek hasarlı hali ile rayiç değerinin tespit edilmesi mümkün olamamaktadır. Alım-satım sırasında serbest piyasa koşullarında alıcı satıcı önceki hasarları değerlendirerek indirim yapmaktadırlar.
Yargıtay kararlarında Değer kaybı tazminatı için öngörülen tanımlama “ bir aracın kazadan önce, kazaya karışmamış piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra tamir edilmiş aracın piyasa rayiç değeri arasındaki fark” olarak belirtilmektedir. Ancak bu tanıma uygun fiyatların tespit edilmesi neredeyse imkansız bulunmaktadır.
Yukarıda açıklanan hasar ve değer kaybı miktarlarına istinaden; Değer kaybıyla ilgili bazı matematik yaklaşımlar önerilmekle beraber bir kaza sonucunda oluşan hasarı nedeni ile bir aracın değer kaybının ne olduğunu net olarak gösterir mükemmel bir matematik formül veya tek bir kriter mevcut değildir. Değer kaybı takdirinin sübjektiflik özelliğinin yanında birçok faktöre bağlı olduğu bilinmektedir. Bu faktörlerin başında aracın hasarının derecesi, aracı yaşı, piyasa fiyatı, hasar gören bölgelerinin özelliği, satış anındaki piyasa ve pazarlık koşulları vb. parametreler önde gelmektedir. Bu özelliğinin bir sonucu olarak genel itibariyle değer kaybının küsuratlı tutarlar olarak takdir edilmesinin de uygun ve mantıklı olmayacağı da not edilmelidir.
Aracın marka, model, üretim yılı, kilometre bilgisi ve önceki kazaları dikkate alınarak emsalleri üzerinden yapılan piyasa araştırmasında kaza tarihi olan 06.11.2012 itibariyle bu kriterlere uygun araçların emsal alınması sonucu piyasa ortalama rayiç değerinin 35.000,00 TL olacağı, onarımdan sonraki piyasa ortalama rayiç değerinin ise 34.000,00 TL olacağı, dolayısıyla araç üzerinde meydana gelen değer kaybının 35.000,00-34.000,00 = 1.000,00 TL olabileceği tespit edilmiştir.
Davacının dava konusu traktörünün onarım süresinin yaklaşık 2 ay olabileceği dolayısıyla bu süre zarfında kullanılamaması nedeniyle günlük 50,00 TL’ den toplamda 3.000,00 TL gelir kaybı oluşacağı düşünülmektedir.
Kaza tarihinde traktör römorkunda bulunan gübrenin davacının iddia ettiği gibi bir ton olması durumunda yapılan piyasa araştırması neticesinde toplam 1.100,00 TL bedelinde olabileceği kanaatine varılmıştır.
Traktörün çekici ücretinin yine kaza tarihi itibariyle 500,00 TL (KDV dahil) olduğu belirlenmiştir.
İşbu raporla %100 kusurlu olduğu tespit edilen ... plakalı aracın, kazanın meydana geldiği 06.11.2012 tarihinde, ...’ ya ait olduğu ve ... Sigorta A.Ş. tarafından 15.10.2012/2013 tarihleri arasında ... no.lu ZMMS poliçesi olduğu , kaza tarihinde geçerli Kişi Başı Ölüm/Sakatlık teminat limitinin 225.000,00 TL olduğu, araç başı maddi zarar limitinin 22.500 TL , kaza başı maddi zarar limitinin 45.000 TL olduğu tespit edilmiştir.... plakalı araç sürücüsü...’nın %100 oranında asli kusurlu olduğu; ... plakalı traktör ve bu traktöre takılı römork sürücüsü ...’ın kusurunun olmadığı; Davacı...’ ın maliki bulunduğu ... plaka sayılı 1994 model ve... marka 70 - 56 DT traktörde kaza sonrası 17.995,00 TL (KDV ve işçilik dahil) bedelinde hasar oluştuğu, kaza esnasında 18.708 Km. bulunan traktörün değer kaybının, yaklaşık 1.000,00 TL olacağı, bu zararın ZMSS (Trafik) poliçesi teminatı içinde olduğu, davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlulukları olacağı, Aracın tamir süresi boyunca kullanılması ile 3.000,00 TL kazanç kaybı meydana geleceği, Traktör römorkunda bulunan gübrenin atıl olması sebebiyle yaklaşık 1 ton gübre bedelinin 1.100,00 TL olabileceği, Traktörün kaza sonrası kurtarma-çekici ücretinin 500,00 TL olduğu, ...Sigorta A.Ş, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortaladığı aracın sürücüsü ve işleteninin sorumluluğunu üstlenmiş olduğundan sürücü ve işletenin kusuru oranına isabet eden maddi zarar tutarından teminat limitiyle sınırlı olarak sorumlu olduğu; İşbu raporla %100 asli kusurlu olduğu tespit edilen ...plakalı aracın, kazanın meydana geldiği 06.11.2012 tarihinde, ...’ ya ait olduğu ve... Sigorta A.Ş. tarafından 26.10.2019/2020 tarihleri arasında ...no.lu ZMMS poliçesi olduğu ve kaza tarihinde geçerli; Kişi Başı Ölüm/Sakatlık teminat limitinin 225.000,00 TL, kaza başına maddi zarar limitinin 45.000 TL , araç başına maddi zarar limitinin 22.500 TL olduğu; Davacı...’ a davalı ... sigorta firması tarafından 15.250 TL ödeme yapıldığı; ödeme yapılan tarihten itibaren kalan bakiye için faize hükmedilebileceği,Hesaplanan kalan bakiyelerin poliçe limitleri dahilinde olduğu; aracın hasar bedeli (17.995,00 TL) , değer kaybı (1.000 TL ) , 1 ton gübre bedeli(1.100,00 TL), çekici ücreti (500,00 TL ) ZMSS sigortası sorumluluğunda olduğu, kazanç kaybı bedelinin(3.000 TL) kusuruna isabet eden tutarda davalı ...’nın sorumluluğu kapsamında olduğu tespit edildiğinden, hasar bedeli olan 17.995,00 TL'den sigorta şirketi tarafından ödenen 15.250,00 TL'nin mahsubu ile 2.745,00 TL hasar bedeli, 1.100,00 TL gübre bedeli, 500,00 TL çekici bedeli, dava dilekçesinde talep edilen miktar kadar olan 120,00 TL değer kaybı, toplam 4.465,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 3.000,00 TL gelir kaybının davalı ...'dan tahsiline karar verilerek aşağıda şekilde hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM :
1-Davanın kısmen kabulü ile 4.465,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Gelir kaybı zararı olarak 3.000,00 TL bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
4-Alınması gerekli 509,93 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 290,32 TL'nin düşümü ile eksik kalan 219,61 TL eksik harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen (... Sigorta A.Ş. 72,07 TL'den müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere ) tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen ( ...Sigorta A.Ş. 1.339,05 TL'den müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere ) alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı ...Sigorta A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya ödenmesine,
7-Davacı tarafından yapılan (36,00 TL ilk masrafı+ 252,50 TL posta masrafı+ 4.050,00 TL bilirkişi ücreti =)4.338,50 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %43,91 kabul ) nazaran 1.905,03 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen ( ...Sigorta A.Ş. 625,23 TL'den müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere ) alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı ... tarafından yapılan 32,50 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %56,09 red ) nazaran 18,22 TL'sinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, kalan kısmın bu davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı tarafından yatırılan artan delil avansının iadesine,
10-Davacı tarafça yatırılan 290,32 TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen ( ... Sigorta A.Ş. 95,28 TL'den müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere ) alınarak davacıya ödenmesine,
11-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, Davalı ... vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 08/11/2021
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır