T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/282 Esas
KARAR NO: 2023/255
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 07/04/2015
KARAR TARİHİ: 13/10/2015
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA
İDDİA VE TALEP : Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Maktul ...yönetimindeki... plakalı traktör ile ... yönetimindeki ... plaka sayılı araçların 29.10.2013 tarihinde Muş istikametinden Bingöl istikametine doğru D-30 karayolunun 53.Km'de karıştığı trafik kazası sebebiyle muris hayatını kaybettiğini, Meydana gelen ölümlü trafik kazasına karışan ... plakalı araç davalı ...sigorta AŞ tarafından zorunlu Mali trafik sigortası ile sigortalandığını, Poliçe örneğinin ekte olduğunu, Müvekkil ... maktul muris...'NUN eşi, diğer müvekkiller ise çocukları olduğunu, Müvekkillerinin sigortala araçların yaptığı kaza nedeni ile ölen maktulün desteği yaşamlarını sürdürmekte ve maktul müvekkillerimin barınma ve yaşamsal her türlü ihtiyacını karşılamakta olduğunu, Şu halde müvekkil davacılar maktulün desteğinden yoksun kalmaları nedeni ile tazminat hakkı kazandıklarını, Öte yandan maktulün hayatını kaybetmesi nedeni ile müvekkillerinin tüm defin masraflarını da kendilerinin karşıladığını, maktule ait traktörde kaza nedeni ile kullanılamaz şekilde hurdaya ayrıldığını, Defin masrafları ile traktörün masrafları da sigorta kapsamına girdiğinden bu masraflarında davalı sigorta şirketinden poliçe kapsamı ile diğer davalı güvence hesabından ve ... plakalı araç işleteni sıfatı ile davalı şahıstan tahsilinin gerektiğini, Davalı sigorta firması tarafından... He sigortalanan ... plaklı araç sürüsü meydana gelen kazada kusurlu bulunduğunu, Bu itibarla da davalı sigorta firması kaza nedeni ile meydana gelen zarardan sigorta poliçesi kapsamıyla sorumlu olduğunu, ... plakalı araç sürücüsü meydana gelen trafik kazasında kusurlu olduğundan araç işleteni de manevi zarar dâhil tüm zarardan bizzat sorumludur diyerek destekten yoksun kalma tazminatının ve defin masrafı ile traktör hasar bedelinin davalılardan, müştereken ticari faiziyle tahsiline ve ayrıca kamyon sahibinden de manevi tazminatların tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
17/06/2022 TARİHLİ değer artırım dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde müvekkili ...yönünden talep etmiş oldukları 100,00 TL olan destekten yoksun kalma tazminatını 21.06.2017 tarihinde bedel artırım yaparak 143.068,90- TL'ye çıkardıklarını, destekten yoksun kalma tazminat taleplerini iş bu dilekçe ile 233.592,88 TL arttırarak 376.661,78 TL'ye çıkardıklarını, davalı ...Sigorta A.Ş 188.330,89 TL'den davalı Güvence Hesabı 188.330,89 TL'sinden sorumlu olacak şekilde tahsilini talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP :
Davalı Güvence Hesabı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın iddiasına göre; 29.10.2013 tarihinde ... plaka sayılı araç He ... plakalı aracın karıştığı trafik kazasında, ... plakalı aracın asli kusurlu olan sürücüsü ...vefat etmiştir. Bu sebeple müteffanın desteğinden mahrum kalma tazminatı talep edilmiştir. Sigortacılık kanunu'nun 14. maddesinin b bendi uyarınca "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için" Müvekkilim Güvence Hesabına başvurulması mümkündür, öncelikle kazaya sebebiyet veren aracın kaza tarihi itibariyle geçerli bir zorunlu trafik poliçesinin bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır, eğer aracın kaza tarihi itibariyle geçerli bir zorunlu trafik poliçesi yok ise, müvekkil kurumun sorumluluğu kaza tarihi itibariyle geçerli poliçe limiti olan 250.000 TL ile sınırlıdır. Davaya konu trafik kazası nedeniyle müvekkilim Kurum'un bir ödeme yapmak zorunda kalması halinde ödediği tutar için ...plakalı aracın işleteni ...na davanın ihbarını talep etmekteyiz. Sürücü mirasçısının sürtücünün kusuruna dayanarak tazminat tafep etmesi mümkün değildir. 05.03.2014 tarihli Adli Tıp Kurumu ...Adli Tıp Başkanlığı raporu uyarınca Müteveffa ...'nun traktörünün arkasındaki römorkta arka ışık donanımın ve tepe lambasının bulunmaması ve kurallara aykırı bir şekilde çamurluğu üzerinde dört adet yolcu alması sebebiyle meydana gelen trafik kazasında aslı kusurludur. Trafik sigortası ile işletene düşen hukuki sorumluluk teminat altına alınmıştır. İşletene düşen bir sorumluluğun bulunmaması halinde trafik sigortasından kaynaklanan bir sorumluluktan da söz edilemez. Bu sebeple işletenin kendisinin uğrayacağı bedensel ve maddi zararlar poliçe tazminatı kapsamına girmez. Nasıl işletenin 8/8 kusurlu olduğu bir trafik kazasında yaralanması ve malul kalması halinde kendi aracının trafik sigortasından maluliyet tazminatı talep etmiyorsa, işletenin ya da sürücünün vefatı halinde mirasçıları da trafik poliçesinden tazminat talep edemez. Destekten yoksun kalma zararı bir yansıma zararıdır. Zarar görenin istemeye hakkının olmadığı bir zararı mirasçıları da isteyemez. Destekten yoksun zararı doktrinde ve Yargıtayın uygulamasında bir yansıma zarar olarak kabul edilmektedir. Yargıtay'ın emsal birçok kararında araç sürücüsünün %100 kusurlu olması halinde mirasçılarının da kendi trafik sigortasından tazminat talep edemeyeceği yönündedir. Müvekkilim Kurum Sigortacılık Kanunu'nun bir ödeme yapmak zorunda kalması halinde ödediği tutar için Davacılara rücu edecektir. Yani davacılar müvekkilim Kurum’a borçlu hale gelecektir. Bu nedenle davacı açısından " Alacaklı" ve "Borçlu” sıfatı birleşmiştir. Bu nedenle müvekkilim Kurum'un davacılara bir ödeme yapma yükümlülüğü bulunması dahi bu ödeme borcu sona ermiştir. Güvence hesabının sorumluluğunun bedensel zararlarla sınırlıdır. İş bu nedenle davanın reddinin, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu trafik kazasının meydana geldiği yer, Bingöl ili Solhan ilçesidir. Trafik kazasıyla ilgili soruşturma, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülmüştür. Ayrıca müvekkil ...'ün ve davalılarını ikamet adresleri Bingöl ilidir. Bu kapsamda yetkili mahkeme de ...ASliyc Hukuk Mahkemesidir. Yetkisizlik kararı ile birlikte dosyanın yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir.Davaya konu trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü... dir. Bahse konu sorumluluk araç sürücüsü ...' e aittir. Bahse göre konu davanın B...'e karşı açılması gerekmektedir. Bu yönüyle davanın müvekkil açısından husumetten reddini talep etmekteyiz. Davacı taraf dava dilekçesinde; 100,000 TL traktör hasar bedeli tazminatının belirsiz alacağın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilsen tahsilini istemiştir. Fakat davacı tarafın dava ehliyeti yoktur. Kazaya karışan ... plakalı Traktör, kaza anında ...adli kişi adına kayıtlıdır. Bahse konu davacıların, Traktör hasar bedeli tazminatı davası açma ehliyetleri yoktur. Ayrıca; davacı taraf traktör hasar bedelini belirsiz alacak tazminatı olarak istemiş ise traktör hasar bedeli belirli alacak davasıdır. Dava açma ehliyetleri olmayan davacıların davalıların reddine karar verilmesini talep ediyoruz. Davacı taraf dava dilekçesinde 40.000,000 TL manevi tazminatının işleten sıfatıyla kamyon sahibi davalı şahıstan tahsilini talep etmiş ise de Traktör sürücüsü müteveffa ...nun Asli kusurlu taraf olduğu, mirasçıların sosyal ekonomik durumları da dikkate alındığında zenginleşme sınırını geçen miktarda manevi tazminat istediği dikkate alındığında davacıların manevi tazminat talebi hukuki aykırıdır. Sayın Mahkemece manevi tazminat doğrultusunda karar verilecekse; Manevi tazminat miktarının takdirinin de; Müteveffa ...’nun kazasının yaşanmasında Asli Kusurlu taraf olduğunun dikkate alınmasını talep etmekteyiz, İş bu nedenle davanın reddinin, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde bahsi geçen ... plakalı araç müvekkil şirkete, 15.03.2013-15,03.2014 tarihleri arasında 64271267 numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalıdır. İşbu poliçelerden dolayı sorumluluğumuz, sigortalarımızın kusuru oranında olmak üzere bedeni zararlarda şahıs başına azami 268.000,00 TL ile sınırlıdır. Poliçe limitlerini bildirmemiz davayı ve iddiaları kabul anlamında değildir. Sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalının kusurlu olması halinde söz konusudur. Çünkü Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesine göre trafik sigortaları aynı kanunun 85. maddesine göre işletenlere düşen sorumlulukları karşılamak üzere yapılırlar. Sigortalı aracın sürücüsünün kusuru yoksa işletene düşen bir sorumlulukta yoktur. İşbu davada davacı olarak yer alan ... tarafından Bingöl/... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde ...Esas numarası ile aynı konuya ilişkin olmak üzere tarafımıza dava açılmış bulunmamaktadır. İşbu davanın... bakımından derdestlik sebebi ile reddi gerekir. Bilindiği üzere kaza sonucu üçüncü kişinin ölümü veya yaralanması gerçekleştiği takdirde, sigortacı sigorta poliçesinde belirtilen azami limitlerle ve sigortalının kusuru oranında destekten yoksun kalanlara tazminat ile yükümlüdür. Ancak tazminatın ödenebilmesi için davacıların ölen veya yaralanan kişi ile ilişkileri, davacıların yaşlan ve ölüm olayı dolayısıyla destekten yoksun kalıp kalmadıkları, destekten yoksun kalmışlarsa bu zararların uzman bilirkişilerce ayrı ayrı hesap ettirildikten sonra sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak geçerli olan tazminat her halükarda verilecek bir tazminat olmayıp yukarıda belirtilen belirlemelerin sonucunda verilecek bir tazminattır. Doğru değerlendirme yapılabilmesi için; Öncelikle dosyada kusur tespiti yapılmalıdır. Yukarıdaki derdesttik itirazımızda bahsettiğimiz Bingöl/... Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen ...Esas numaralı dosyada Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınmıştır. 21.05.2014 tarihli raporda; Sigortalı araç sürücüsü %25, Müteveffa ... %75 kusurlu bulunmuştur. İş bu nedenle davanın reddinin, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; 29,10,2013 tarihinde saat 18:27 sıralarında Muş ili istikametinden Bingöl istikametine seyir halindeki mülkiyeti müvekkilime ait ...sevk idaresindeki ... plakalı ... marka kamyonet, mülkiyeti ...’a ait olan ve...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpması sonucu, müvekkile ait ... araçta maddi hasar meydana gelmiştir. Müvekkile ait ... plakalı kamyonet, kaza sonrası araç bir daha kullanılmayacak şekilde hasar görmüş ve aracın Ticari kamyon olarak kullanılması imkânsız hale gelmiştir. Müvekkilime ait araç olay sonrasında ...Sitesi Önüne çekilmiş, burada Bingöl ... Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde açmış olduğumuz ... D.iş ,... karar notu delil ve hasar tespiti dosyası ile müvekkile ait araçta meydana gelen maddi hasarlar bilirkişi marifetiyle tespit edilmiştir. Hazırlanan raporda ... plakalı sayılı araçta tamir ekonomik açıdan uygun olmadığından aracın pert olması uygun görülmüştür. Aracın ortalama piyasa değerinin 29.500,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Aracın toplam değer kaybının 27.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca aracın günlük kiralama ücreti 200 TL tasıma ücretinin 30 TL olduğu tespit edilmiştir. Bahse konu trafik kazasının oluşumunda ... plaka nolu traktör sürücüsü müteveffa ...Asli kusurlu olduğundan; müteveffa ...mirasçıları ve araç işleteni ... plakalı araçta meydana gelen tüm maddi zararlardan müştereken ve mütelsllen sorumludur. Kazaya karışan ... plaka nolu traktörün kaza tarihinde KTK zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmamaktadır. trafik kazası olayı ile ilgili düzenlenen,05.03.2014 tarihli Adli Tıp Kurumu ...Adli Tıp Grup Başkanlığı Raporunun sonuç kısmında; sürücü ...’in tali kusurlu olduğu, müteveffa ...'nun Asli Kusurlu olduğu belirtilmiştir. Takdiri yüce mahkemenize ait olmak kaydıyla; fazlaya ilişkin talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla ve şimdilik... plakalı aracın pert değeri için 20.000.00 TL, müvekkile ait ... plak nolu kamyonet kaza öncesinde nakliyat işinde kullandığından, müvekkilin aracı tamir sürecinde kullanamamasından ( günlük kiralama ve yük başına ücret üzerinden) mütevellit her türlü maddi kaybı için fazlaya ilişkin talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla ve şimdilik 1.000.00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve mütelsllen alınarak müvekkile verilmesine karar verilmesini talep etmekteyiz. HMK 107. Maddesi kapsamında talep ettiğimiz maddi tazminat alacağımızın miktar ve değerinin tam ve kesin olarak belirlenmesi bu aşamada mümkün olmadığından, davacının maddi kaybı maddi kaybının ancak sayın mahkemece yapılacak tahkikat ve yargılama aşamasında yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile teknik anlamda çözüme ve nihai sonuca ulaşacağından dolayı fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımızı, ek dava veya ıslah talep hakkımızı saklı tutmak kaydı kaydıyla belirsiz alacak davası niteliğinde açmaktayız. Kusur bilirkişi ile aktüer hesap bilirkişi incelemesi sonrası hüküm kurmaya elverişli raporların ibrazından sonra HMK 107/2. Maddesi kapmasında talebimiz harç miktarı da yatırılmak suretiyle arttırılacaktır. Fazlaya ilişkin hakkımızı saklı tutmaktayız. Takdir sayın mahkemenızindir. Diyerek 20.000 TL maddi değer kaybının ve l.000 TL maddi tazminat talebinin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı ...Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkiller aleyhine açılan bu dava haksız, iyi niyetten yoksun hukuka aykırıdır. Söz konusu bu davalıya karşı açmış olduğumuz davaya mukabil açılmıştır. Ondan dolayı ret edilmelidir. Müvekkillerin murisi ve maktul ...yönetimindeki... plakalı traktör ile Bünyamin Begeç yönetimindeki ... plaka sayılı araçların 29.10.2013 tarihinde Muş istikametinden Bingöl istikametine doğru D-300 karayolunun 53. KM'nde karıştığı trafik kazası nedeniyle muris ...hayatım kaybetmiştir. Bu kazayla ilgili açılan ceza davasında süröcü ... asli kusurlu bulunarak hakkında mahkûmiyet cezası verilmiştir. Dosya numarası Bingöl ...Ceza Mah. ...E. Dosya temyiz aşamasındadır. Söz konusu kazada müvekkillerin murisi ve maktul sürücü ... kusursuz olduğundan dolayı açılan bu davanın maddi ve hukuki dayanağı yoktur. Söz konusu kazada asli kusurlu olan davalı işleteni sürücüsü olduğu ...'tir. Davanın asıl muhatabı bu olması lazımken davaya hiç bunun dahil edilmemesi davalı tarafın zeytinyağı gibi üste çıkmaya çalışmaktadır. Bil kazada asıl hem madden hem manen mağdur olan müvekkillerdir. Müvekkiller hem babalarını kaybetmişler hem de ciddi anlamda maddi kayıp ve zarar uğramışlardır. Davacının iddia ettiği 20.000.00 araç hasarı bedeline ilişkin talebi kabul etmemiz mümkün değildir. Davab yanın delilleri tarafımıza tebliğ edilmediği için bu zararın gerçekten olup olmadığı bu aşamada da bilmemekteyiz. Kaldı ki bu zararın muhatabı yukarıda değindiğimiz gibi müvekkiller değildir. Zira müvekkillerin murisi kazada kusursuz olup asli kusurlu olan ...'tir. Bundan dolayı davanın Bünyamin Begeç'e ihbar edilmesini talep ediyoruz. Müvekkillerin uğraşmış olduğu maddi ve manevi zararlar için tarafımızca 22.10.2014 tarihinde İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... davacı ve sigorta şirketi aleyhine dava açılmış olup bu dava hali hazırda derdesttir. Davalar arasında fiili, hukuki ve şahsi bağlantı sebebiyle ve de usul ekonomisi gereğince bu dosyanın İstanbul ... ATM dosyasıyla birleştirilmesini talep ediyoruz. Diyerek davanın ihbarına, birleştirilmesine ve reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Asıl Dava; ...yönetimindeki ... plakalı traktör ile ...yönetimindeki ... plaka sayılı araçların 29.10.2013 tarihinde Muş istikametinden Bingöl istikametine doğru D-30 karayolunun 53.Km'de karıştığı trafik kazası sebebiyle muris ...hayatını kaybettiğini, Meydana gelen ölümlü trafik kazasına karışan ... plakalı araç davalı ...sigorta AŞ tarafından zorunlu Mali trafik sigortası ile sigortalandığı destekten yoksun kalma tazminatı, defin masrafı ile traktör hasar bedelinin davalılardan müştereken ticari faiziyle tahsili ve kamyon sahibinden manevi tazminat talepli davadır.
Birleşen davanın; 29,10,2013 tarihinde saat 18:27 sıralarında Muş ili istikametinden Bingöl istikametine seyir halindeki mülkiyeti ... sevk idaresindeki ... plakalı ...marka kamyonet, mülkiyeti ...’a ait olan ve ...u'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpması sonucu davacıya ait ... araçta maddi hasar meydana geldiği, davacıya ait ... plakalı kamyonet, kaza sonrası araç bir daha kullanılmayacak şekilde hasar gördüğü, Bingöl ... Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde açmış olduğumuz ... D.iş ...tu delil ve hasar tespiti dosyası ile ... plakalı sayılı araçta pert olması uygun görüldüğü, aracın toplam değer kaybının 27.000,00 TL olduğu, aracın günlük kiralama ücreti 200 TL, taşıma ücretinin 30 TL olduğunun tespit edildiği, trafik kazasının oluşumunda ...plaka nolu traktör sürücüsü müteveffa ...Asli kusurlu olduğundan; müteveffa ...mirasçıları ve araç işleteni Mustafa Akılotu'nun davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen tüm maddi zararlardan müştereken ve mütelselsilen sorumlu olduğundan Kazaya karışan ... plaka nolu traktörün kaza tarihinde KTK zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmadığından fazlaya ilişkin talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla ve şimdilik ...plakalı aracın pert değeri için 20.000.00 TL, kaza öncesinde nakliyat işinde kullandığından, müvekkilin aracı tamir sürecinde kullanamamasından ( günlük kiralama ve yük başına ücret üzerinden) mütevellit her türlü maddi kaybı için fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydıyla ve şimdilik 1.000.00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve mütelselsilen tahsili talepli davadır.
Deliller; ... Cumhuriyet Savcılığına verilen...hazırlık no dosyası, Trafik kaza tutanağı, Adli Tıp Kurumu Ankara İhtisas Daire Başkanlığı raporları, bilirkişi incelemesi, Bingöl ...Ceza Mahkemesinin ...Esas sayılı kararı,
Mahkememizden verilen 13/10/2015 tarih ve ...Esas ...sayılı kararı İstanbul BAM 9. Hukuk Dairesi'nin 20/01/2021 tarih ve 2018/4046 Esas 2021/42 Karar sayılı ilamıyla kaldırılmakla, dava mahkememizin 2021/282 Esasına kaydedilmiştir.
İlamda;
"Hukuk hâkiminin kural olarak ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı olmadığı ancak aynı olay nedeniyle ceza yargılamasında hükme dayanak alınan maddi olgularla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusunda tamamen bağlı olacağı gerek öğreti gerekse de yargısal uygulamada istikrarla kabul edilmektedir. Hal böyle olunca, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır (HGK, 24.12.2014 gün ve 2014/4-846 E., 2014/1091K).
Mahkemece kusur yönünden yargılama sırasında alınan ve kazada, davalı sürücüsü ve davacıların desteği sürücünün eşit derecede asli kusurlu olduğunu bildiren bilirkişi raporu benimsenerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de davaya konu kaza ile ilgili olarak Bingöl ...Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas ve... karar sayılı dosyasında, taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına ve bir kişinin ölümüne neden olmak suçundan davalı sürücüsü ... hakkında açılan kamu davasının yargılaması sırasında alınan ATK raporu bilirkişi raporuna göre sanığın tali kusurlu olarak belirlendiği, mahkemece bu rapor benimsenerek sanığın mahkumiyetine karar verildiği ve hükmün temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2017/5393 Esas -2020/1289 Karar ilamıyla düzeltilerek onmasına karar verilerek kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; yukarıda anılan yasa hükmü uyarınca hukuk hakimi ceza mahkemesince belirlenen kusur oranıyla bağlı değil ise de; mahkemece benimsenen kusur raporu ile yukarıda anılan ceza yargılaması sırasında alınan ATK raporunda belirlenen kusur durumu yönünden çelişki meydana geldiği açıktır.
O halde, mahkemece, ceza dosyası getirtilerek, öncelikle ceza yargılaması ile eldeki davada kusur yönünden meydana gelen çelişkilerin giderilmesi yönünden dosyanın İTÜ veya Karayolları Trafik Fen Heyeti gibi kuruluşlardan oluşturulacak yeni bir uzman bilirkişi kuruluna tevdii ile ceza dosyasında alınan ATK raporu ve eldeki davada alınan bilirkişi raporunun birlikte irdelenerek,destek sürücünün sürüş esnasında istiap haddinin aşılmasının münhasıran kazanın oluşumuna etkisi olup olmadığı, tüm dosya kapsamı ile oluş şekline göre tarafların olaydaki kusur oranlarının duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespiti ve meydana gelebilecek çelişkilerin giderilmesi yönünden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınması, ondan sonra dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirilip varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Davalı ... açısından destekten yoksun kalma tazminatı açısından faiz başlangıç tarihi kaza tarihinden talep edildiği halde dava tarihinden başlatılması; Asıl davada davalı olarak gösterilmeyen ...'nun gerekçeli karar başlığında davalı gösterilmesi; Karşı dava olmadığı halde birleşen davanın karşı dava olarak nitelenerek hüküm ile dosya kapsamı arasında çelişki oluşturulması da doğru olmamıştır.
6100 sayılı HMK'nın 297/2.maddesi gereğince de; hükmün sonuç kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin taleplerden her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. Mahkemece kısa kararda ve gerekçeli kararın hüküm fıkrasında davacılar vekili dava dilekçesinde traktör hasarından dolayı da talepte bulunduğu halde hüküm kurulmamış olması HMK'nın 297/2. maddesi hükmüne aykırı olmuştur. Davacılar vekilinin bu hususa değinen istinaf itirazı yerindedir.
Birleşen davada hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın günlük kira bedelinin neye göre belirlendiği anlaşılamadığı gibi aracın pert değeri ve tamir süresince kullanılamamasından dolayı maddi zarar talep edildiği halde mahkemece aracın perte ayrılıp ayrılmadığı, satışın hasar onarımıyla yapılıp yapılmadığı da saptanmadığı halde yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Davacılar vekilinin bu hususa değinen istinaf itirazı da yerindedir.
Dairemizin kararına göre kusur raporu alınması gerektiğinden davacılar vekilinin manevi tazminata ilişkin istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığı kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacı vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir." denmiştir.
Mahkememiz dosyasından 14/12/2021 tarihinde kusur için bilirkişi raporu alınmıştır.
Raporda;
Sürücü ... yönünden değerlendirme:
Sürücü ...in, sevk ve idaresindeki ... plakalı patates yüklü kamyon ile gece vakti aydınlatmanın olmadığı meskun mahal dışında virajlı çift şeritli bölünmüş yolda seyir halindeyken olay mahalli yol bölümüne geldiğinde, aracını kullanırken bütün dikkatini yola vermesi gerekirken dikkatini vermediği, hızını mahal şartlarına göre ayarlamadığı, dikkat ve özen yükümlülüğüne uyarak trafikteki diğer herhangi bir taşıtın veya yolda bulunabilecek herhangi bir unsurun kendi görünürlüğünü sağlamada yetersiz veya özensiz olabileceğini hesaba katarak, hızını gece far ışığı altındaki görüşüne göre uygun etkin fren tedbiri alacak seviyeye getirmesi, uygun hızda seyrini sürdürmesi, gerekirken, ön ilerisinde giden traktöre karşı zamanında ve etkin fren tedbiri alamayarak arkadan çarpmış, kaza tespit tutanağında incelendiğinde sürücünün takografında dinlenme ihlalleri olduğu görülmüştür. Sürücü ...'in, olay mahalli yolda aracının teknik özelliklerine uygun olmayan ve dolayısıyla kazaya giden sürece davetiye çıkaran sürüşü, önünde aynı istikamette giden traktöre arkadan çarpması ile sonlanmıştır.
Müteveffa sürücü ...yönünden değerlendirme:
Sürücü ..., sevk ve idaresindeki traktör ile meskun mahal dışında aydınlatmanın olmadığı gece vakti bölünmüş yolda seyri sırasında olay mahalli yolda, kendi görünürlüğünü trafikteki diğer sürücülerin dikkat ve özenine bırakmaması gerekirken, arkadan gelenlerin kendini fark edemeyecek şekilde, traktörünün arkasına traktördeki lambanın görülmesini engelleyen şekilde yüklenmiş, üstelik ışık donanımı da olmayan römorku bağlamış, ayrıca traktör tekerlekleri üzerine dört yolcu almıştır. Dolayısyla ... 'nun dikkate ve özen yükümlülüğüne aykırı olarak, kendi görünürlüğünü arkasından gelen taşıtların far ışığına ve sürücülerinin dikkatine bıraktığı kazaya giden sürece davetiye çıkaran bu sürüşü, arkasında aynı istikamette giden kamyonetin kendisine arkadan çarpması ile sonlanmıştır.
Dolayısıyla heyetimiz T.C. ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporlarında varılan sonuçlara katılmaktadır. Kazaya karışan traktörde flaşörlü, yanıp sönen sarı ışıklı dönerli lamba olması halinde, kazaya karışan traktörün yüklemede istiap haddi aşılsa da, aşılmasa da fark edilebilip, kazanın meydan gelmesinde, kazaya giden süreci başlatmada etken olmayacağı, kazaya esas olarak dikkatsiz ve tedbirsiz sürülen arkadan çarpan kamyonetin etken olacağı açıktır.
Müteveffa sürücü ...'nun sürüşü esnasında istiap haddinin aşılmasının münhasıran kazanın oluşumuna etkisi olup olmadığı hususu:
...plakalı traktör sürücüsünün traktör tekerleği üzerine dört yolcu almasının ve traktör tescil belgesinde römork takılamayacağı ve istiap haddinin bir kişi olduğunun belirtildiği, kazaya tek ve/veya asıl etken olan hususun gece karanlığında aydınlatması olmayan, traktör ışığının görülmesini engelleyen yüklü römork bağlanmasının ve dört yolcunun olmasının söylenemeyeceği yani, münhasıran istiap haddinin aşılması nedeniyle meydana geldiğinin söylenemeyeceği açıktır. Dava konusu kaza bakımından istiap haddinin aşılması kazanın oluşumu üzerinde değil, vahameti üzerinde etki yapacak bir husustur. Dolayısıyla dava konusu kazada istiap haddinin aşılmasının münhasıran etkili olmasının gündeme gelmesi için traktör sürücüsünden başka kazaya karışan tarafların tali kusuru ile kazanın meydana gelmesi gerektiği,
Yukarıda ayrıntıları açıklanan nedenlerle;
... plakalı kamyon sürücüsü ...’in meydana gelen olayda dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket etmiş kazada asli ve eşit oranda (%50 oranında) kusurlu,... plakalı traktör sürücüsü... kazanın oluşumuna asıl neden
gece vakti aydınlatma olmayan römorkü önlemsizce kullandığından asli ve eşit oranda (%50 oranında) kusurlu olduğu kanaatiyle, Müteveffa sürücü ...'nun sürüşü esnasında istiap haddinin aşılmasının münhasıran kazanın oluşumuna etkisi bulunmadığı tespit edilmiştir.
Mahkememiz dosyasından 12/04/2022 tarihinde hesap için bilirkişi raporu alınmıştır.
Raporda:
Dava konusu kazanın gerçekleştiği 29.10.2013 tarihinde ... plakalı aracın;
15.03.2013 vade tarihini kapsamak üzere ... sayılı Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) sigorta poliçesi ile... Sigorta AŞ. den sigortalı olduğu, dosyaya sunulan ilgili poliçeye göre; Sakatlanma ve ölüm kişi başına:250.000,00 TL teminat verildiği tespit edilmiştir.
Davacı eş ...’in nihai ve gerçek maddi zararı 376.661,78.-TL olarak hesaplandığı, Sigorta şirketleri sigortalamış oldukları araçların sebep oldukları zararları kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlü olmaları sebebiyle hesaplanan maddi zararın dağılımın şu şekilde olduğu,Davacı eş Selma'nın payına göre toplam dyk tazminatı= 376.661,78 TLDavalı ... Sigorta aş sigortalısı kusuru %50 =188.330,89 TLGüvence hesabı sorumluluğu %50= 188.330,89 TL olarak hesaplandığı, Temerrüt başlangıç tarihinin; Davalı ...Sigorta AŞ için 22.10.2014 ilk dava tarihi olduğu, -Davalı Güvence Hesabı için 22.10.2014 ilk dava tarihi olduğu, -Davalı ... yönünden 29.10.2013 kaza tarihi olduğu, işleyecek faiz nev’inin yasal faiz olduğu tespit edilmekle,
Esas dava yönünden; Davacı ...'nun davalı Güvence hesabına karşı ikame etmiş olduğu destekten yoksunluk tazminatı davasında davanın kabulüne, 188.330,89 TL'nin 22/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Güvence Hesabından tahsili ile davacı ...'ya verilmesine, yine davacı ...'nun davalı ... Sigortaya'ya karşı ikame etmiş olduğu destekten yoksunluk tazminatı davasının kabulüne, 188.330,89 TL'nin dava tarihi olan 22/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Sigorta ile davalı ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya verilmesine, dava konusu traktörün kaza tarihi itibariyle mülkiyeti davacılar ya da murislerine ait olmadığından traktör bedeli yönünden davacıların tazminat taleplerinin reddine, kaza tarihi itibariyle diğer davacıların yaşları itibari ile yoksun kaldıkları destek tutarı bulunmadığından bu yöndeki davalarının ayrı ayrı reddine, davacıların davalı ...'e yönelik manevi tazminat taleplerinden vekilleri marifeti ile feragatta bulunulduğundan manevi tazminat taleplerinin reddine, taraf vekillerinin vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığına ilişkin beyanları dikkate alınarak, tarafların lehine ya da aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, her bir tarafın yapmış olduğu yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Birleşen dosya yönünden; Davacı davasından feragat ettiğinden davanın reddine, taraf vekillerinin vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığına ilişkin beyanları dikkate alınarak, tarafların lehine ya da aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, her bir tarafın yapmış olduğu yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
A-ESAS dava yönünden
1-Davacı ...'nun davalı Güvence Hesabına karşı ikame etmiş olduğu destekten yoksunluk tazminatı davasında davalı vekilinin zaman aşımı itirazının reddi ile davanın kabulüne, 188.330,89 TL'nin 22/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Güvence Hesabından tahsili ile davacı ...'ya verilmesine,
2-Davacı ...'nun davalı ... Sigorta A.Ş' ne karşı ikame etmiş olduğu destekten yoksunluk tazminatı davasının kabulüne, 188.330,89 TL'nin dava tarihi olan 22/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta ile davalı ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya verilmesine,
3-Dava konusu traktörün kaza tarihi itibariyle mülkiyeti davacılar ya da murislerine ait olmadığından Traktör bedeli yönünden davacıların tazminat taleplerinin reddine,
4-Kaza tarihi itibariyle diğer davacıların yaşları itibari ile yoksun kaldıkları destek tutarı bulunmadığından bu yöndeki davalarının ayrı ayrı reddine,
5-Davacıların davalı ...'e yönelik manevi tazminat taleplerinden vekilleri marifeti ile feragatta bulunulduğundan manevi tazminat taleplerinin reddine, tarafların lehine ya da aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, her bir tarafın yapmış olduğu yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Alınması gerekli 25.729,77 TL karar ve ilam harcından peşin alınan ( peşinde 139,70 TL + ıslahta 797,84 TL ) toplam 937,54 TL 'nin düşümü ile eksik kalan 24.792,23 TL eksik harcın davalılar ...Sigorta A.Ş. Ve Güvence Hesabından müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
7-Davacılardan ... taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 29.249,63 TL'şer vekalet ücretinin davalılar ... Sigorta A.Ş. Ve Güvence Hesabından ayrı ayrı alınarak davacı ...'ya ödenmesine,
8-Davalılar ayrı ayrı vekille vekille temsil olunmakla red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan davacı ...'dan 200,00 TL diğer davacılardan 300,00' er TL vekalet ücretinin alınarak davacılara ödenmesine,
9-Davacı tarafından yapılan (29,00 TL ilk masrafı+ 2.307,10 TL posta masrafı+ 3.028,50 TL bilirkişi ücreti =)5.364,60 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %99,78 kabul ) nazaran 5.352,79 TL'sinin davalılar... Sigorta A.Ş. Ve Güvence Hesabından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Davalı ...tarafından yapılan 1.200,00 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %0,22 red ) nazaran 2,64 TL'sinin ... harici davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine, kalan kısmın bu davalı üzerinde bırakılmasına,
11-... Sigorta A.Ş. Tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
12-Davacı tarafça yatırılan 937,54 TL peşin harcın davalılar ...Sigorta A.Ş. Ve Güvence Hesabından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
13-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
14-Davacı tarafından yapılan (29,00 TL ilk masrafı+ 2.307,10 TL posta masrafı+ 3.028,50 TL bilirkişi ücreti =)5.364,60 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %99,78 kabul ) nazaran 5.352,79 TL'sinin davalılar ... Sigorta A.Ş. Ve Güvence Hesabından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
15-Davalı... tarafından yapılan 1.200,00 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %0,22 red ) nazaran 2,64 TL'sinin ... harici davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine, kalan kısmın bu davalı üzerinde bırakılmasına,
16-... Sigorta A.Ş. Tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
17-Davacı tarafça yatırılan 937,54 TL peşin harcın davalılar ... Sigorta A.Ş. Ve Güvence Hesabından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
18-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
B-Birleşen ...Asliye Hukuk Mahkemesi... Esas, ... Karar sayılı davası yönünden
1-Davacı davasından feragat ettiğinden davanın reddine,
2-Tarafların lehine ya da aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, her bir tarafın yapmış olduğu yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
3-Alınması gerekli 179,90 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 358,63 TL'den mahsubu ile artan 178,73 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
03/04/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır