T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/294 Esas
KARAR NO: 2023/686
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/06/2014
KARAR TARİHİ: 02/10/2023
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 29.09.2012 tarihinde, müvekkiline ait ... plakalı araç ile, ... (...’) ait ... Plakalı araçların karıştığı bir kaza meydana geldiğini, Bu kazadan dolayı müvekkiline ait araçta 150.000,00 TL hasar meydana geldiğini hasarı yetkili serviste tamir ettirerek bedelini yetkili servise ödediğini, Müvekkiline ait ... Plakalı aracın kaza tarihi itibariyle ... Sigorta A.Ş.’de kasko sigortalı olduğunu, Müvekkilinin kazayı derhal ... Sigorta A.Ş.’ye bildirdiğini, Müvekkilinin aracını Kasko sigortasıyla güvence altına alan, davalı ... Sigorta A.Ş. 08.10.2012 tarihinde bu sigorta poliçesini iptal ettiğini beyan ettiğini, Davalılardan ... Sigorta A. Ş. ise, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın kasko ve zorunlu trafik sigortasını yapan şirket olduğunu, ... Sigorta A.Ş.'ye de müracaat ederek, müvekkilinin aracının hasar bedelinin sorumlulukları oranında müvekkiline ödenmesini talep edildiğini, Davalılardan ... ise, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın sahibi olduğunu, Bu davalının, kazaya sebebiyet veren aracın ve araç sürücüsünün kusur oranıyla sınırlı olmak üzere, şahsi kusuruna bakılmaksızın kaza hasar bedelinden müvekkiline karşı, motorlu taşıt işleten sıfatıyla sorumlu olduğunu, Davalılardan ... ... ... ise, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın sürücüsü olduğunu, ... plakalı aracın sürücüsü ... ... ... ise, kaza hasar bedelinden, kazadaki kusur oranıyla sınırlı olmak üzere, müvekkiline karşı sorumlu olduğunu, 29.09.2012 tarihli kazayla ilgili olarak, müvekkilinin ödediği 150.000,00 TL kaza hasar bedelinin, müvekkilinin ödeme yaptığı tarihten itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte ve her bir davalının yasal yada sözleşmesel sorumluluğuyla sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline; Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine; Karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı ... SİGORTA A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça prim ödemesi yapılmadığından sigorta teminatının başlamadığını, Hasarın ihbarı ile Müvekkil Şirket inceleme başlattığını ve tahsilat servisinin verdiği bilgiye göre sigorta primlerinin hiç ödenmediğini tespit ettiğini, Davacı da sigorta prim ödemesi yaptığını ileri sürmediği gibi, bu konuda delil de sunmadığını, Müvekkili sigorta şirketinin hukuki sorumluluk sebebi kasko sigorta sözleşmesi iken, ... Sigorta A.Ş ninki Trafik ve İhtiyari Mali Sorumluluk sigortalarına, diğer davalıların ise haksız fiil ve işleten sorumluluğuna dayandığını, Müvekkili şirketle diğer davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı ve müteselsil sorumluluk söz konusu olmadığından, hiçbir şekilde kabul manasına gelmemek üzere davacının, davalılardan talep ettiği miktarı ayrı ayrı açıklamasına karar verilmesini, Sigortacının ancak gerçek zararı karşılamakla yükümlü olduğunu, Faiz talebinin de reddi gerektiğini, Davacının, hasarlı aracının tamiri için ödeme yaptığını ileri sürmüşse de bununla ilgili belgeleri taraflarına tebliğ ettirmediği gibi, dilekçesinde buna ilişkin bir tarih de belirtmediğini, Bu nedenle Müvekkili Şirket yönünden davanın reddine, Yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... SİGORTA A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davadan önce Müvekkili Şirkete müracaat edilmediğini, herhangi bir hasar dosyası açılmadığını, Dava dilekçesinde bahsi geçen ... plakalı aracın, müvekkil şirkete, 27.10.2011-2012 tarihleri arasında geçerli olan ... numaralı KTK Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, Bu poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalısının kusuru oranında olmak üzere, maddi zararlarda ise araç başına azami 22.500.-TL. olduğunu, Kabul anlamına gelmemek kaydı ile, dava konusu talebin haklı olduğu düşünülse bile, bu tür sigortalarda asıl amaç zarar görenin uğradığı "gerçek zararın" giderilmesi olduğunu, Meydana gelen trafik kazası sonucunda zarar gören taraf sayısınıun ikiden fazla ve zarar miktarı teminat limitinden fazla olduğunu, Müvekkili Şirket tarafından sigorta teminatı altına alınan ... plakalı aracın ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi yanında Kasko Sigorta Poliçesinin de bulunduğu tespit edildiğini, Yapılan araştırma sonucunda; ... plakalı aracın 29.09.2012 tarihinde karıştığı trafik kazasına ilişkin Müvekkili Şirkete müracaat ederek tazminat talebinde bulunulduğu, araç sürücüsünün alkollü olması nedeniyle tazminat talebinin reddedildiği tespit edildiğini, Dava konusu olay nedeni ile tanzim edilen 29.09.2013 tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağında, davacıya ait bulunan ... plakalı araçtan başka ... plakalı araç ve yol kenarında bulunan bariyerlerin de sigortalısının kusuru nedeni ile hasar gördüğü ifade edildiğini, Müvekkili Şirketin söz konusu kazaya ilişkin sorumluluğu araç başı 22.500.-TL ve kaza başı 45.000.-TL olduğunu, Davacının müvekkili şirkete müracaat etmediğini ve olaya ilişkin evrak ibraz etmediğini, Müvekkili şirkete müracaat edilmediği ve gerekli belgeler müvekkili şirkete ibraz edilmediği için de müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, Bu nedenle Müvekkili Şirketin faiz sorumluluğunun ancak dava tarihinden itibaren söz konusu olacağını, Hüküm altına alınacak tazminat bedeli için dava tarihinden itibaren "Yasal Faiz"e hükmedilmesine, Yargılama masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava, ... plakalı davacıya ait araç ile davalı Tuba Mahmutoğluna ait ... ... nun sevk ve idaresindeki ... plakalı ara,la çarpışması neticesinde araçta oluşan zararın davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizden verilen 21/12/2015 tarih ve 2014/... Esas 2015/... sayılı kararı Yargıtay, ...Hukuk Dairesi'nin 23/12/2020 tarih ve 2019/... Esas 2020/... Karar sayılı ilamıyla bozulmakla, dava mahkememizin 2021/... esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olundu.
İlamda:
" 6102 sayılı TTK'nın 1421/1 maddesi; "Aksine sözleşme yoksa, sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksidinin ödenmesi ile başlar", 1424/1 maddesi; "Sigortacı; sigorta sözleşmesi kendisi veya acentesi tarafından yapılmışsa, sözleşmenin yapılmasından itibaren yirmidört saat, diğer hâllerde onbeş gün içinde, yetkililerce imzalanmış bir poliçeyi sigorta ettirene vermekle yükümlüdür.", 1430/1 maddesi; "Sigorta ettiren, sözleşmeyle kararlaştırılan primi ödemekle yükümlüdür. Aksine sözleşme yoksa sigorta primi peşin ödenir.", 1431/1 maddesi; "Sigorta priminin tamamının, taksitle ödenmesi kararlaştırılmışsa ilk taksidin, sözleşme yapılır yapılmaz ve poliçenin teslimi karşılığında ödenmesi gerekir. Karada ve denizde eşya taşıma işlerine ilişkin sigortalarda sigorta primi, poliçe henüz düzenlenmemiş olsa bile, sözleşmenin yapıldığı anda ödenir." hükümlerini havidir.
Bu durumda mahkemece, davacı şirketin ticari defterlerinin yanı sıra, kasko poliçesinin tarafı olan davalı ... Sigorta AŞ'nin ticari defter ve kayıtları üzerinde de bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle, poliçe aslı ve ödemeye ilişkin tüm deliller de toplanarak, poliçenin teslim edilip edilmediğini, aslının kimde olduğu, peşinatın ya da ilk primin davacı sigortalı tarafından davalıya ödenip ödenmediği, dolayısıyla davalı ... Sigorta AŞ'nin kaza tarihini de kapsayacak şekilde sorumluluğunun başlayıp başlamadığı hususları araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin bu yöne ilişkin karar düzeltme isteminin kabulüne karar verilerek Dairemizin 02/04/2019 gün ve 2016/... Esas 2019/... Karar sayılı bozma ilamının 1. bendindeki "davacı vekilinin davalı ... Sigorta AŞ'ye yönelik olarak davanın kabulü gerektiğine dair" ibarelerinin ortadan kaldırılmasına, 02/04/2019 gün ve 2016/... Esas 2019/... Karar sayılı bozma ilamının 3. bendinin ortadan kaldırılarak yerine, yukarıda 2. bentte yazılı bozma gerekçelerinin Dairemizin 02/04/2019 gün ve 2016/... Esas 2019/... Karar sayılı bozma ilamına 3. bent olarak yazılmasına karar vermek gerekmiştir. " denilmiştir.
Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 2019/... Esas, 2020/... Karar sayılı 23/12/2020 tarihli bozma ilamı 2 . Sayfa son paragrafında belirtilen hususlardan rapor düzenlenmese karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasında 29/01/2022 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Raporda;
"Sigortalısı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. olan, ... plaka sayılı araç için, Davalı ... Sigorta A.Ş. bünyesinde düzenlenmiş olan ... poliçe numaralı ... (hususi oto) Kasko Sigorta Poliçesinin 10/09/2012 tarihinde 1 yıllık olarak tanzim edildiği,
Davacı sigortalı tarafından peşinatın, ... Sigorta yetkili acentesi dava dışı ... Sigorta acentesine kredi kartı makbuzu karşılığında ödendiği, ... Sigorta acentesinin bu ödemeyi ... sigorta teknik altyapısına girerken farklı kredi kartı ile girmiş olduğunun görüldüğü; (Bazı sigorta acentelerinin tahsilat ekranına müşteri ödemesine karşılık kendi kredi kartlarına girebilmelerine müsaade edilebilmektedir. Ve yine bazı sistemler kredi kartı sahibine de kartın üzerinde yazan kart sahibinden başka isim girmeye izin verebilmektedir.
Bu sebeple ... nolu kredi kartı sahibinin ... İNŞAAT firması olmayabileceği bilinmelidir. Kaldı ki Davacı ... İnşaat'ın EK- 1'de sunduğu makbuzda yer alan kredi kartı numarası farklıdır: ( ... )) , Uygulamada peşinat ödendikten sonra poliçe aslının sigortalıya verilmesi esastır. Peşinatı ödemiş olan sigortalıya poliçe orjinali verilmiş ise bunun uygun olduğu, ayrıca acenteler tarafından poliçenin birden fazla kez basımında herhangi bir kısıtlama olmadığından, poliçe aslının kimde olduğunun belirlenmesinin, poliçenin geçerli olup olmadığı konusunda net bilgi veremeyeceği, kasko poliçesinin ikinci ödemesi 11.10.2012 tarihinde muaccel olacaktır.
Bu tarih öncesinde kaza gerçekleşmiştir. Mezkur kasko poliçesinde: Madde 2: Sigortacının sorumluluğu poliçe priminin veya peşinatının ödenmesiyle başlar, Rizikonun gerçekleşmesi halinde taksitlerin tümü muaccel olur.” Şeklinde belirtildiğinden, kaza tarihi itibariyle taksitlerin tamamından sigortalının sorumluğu olduğu görülmektedir. Bu konuda sigortalıya, Sigortacının Aydınlatma Yükümlülüğü kapsamında bildirim yapıldığına dair bir bilgi, belge dosya muhteviyatında yer almaktadır." şeklinde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.
Dosyanın otomotiv uzmanı bilirkişisine tevdi ile dava konusu aracın davacı tarafından satıldığı tarihteki rayiç değerinin tespitini istenilmesine ilişkin rapor alınmasına karar veriltir.
Mahkememiz dosyasından 29/05/2023 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Raporda;
"Dosya kapsamında yer alan belgelerden, dava konusu ... plakalı aracın davacı tarafından 28.08.2012 tarihinde 472.500,00TL bedel ile satın alınmış olduğu; davaya konu trafik kazasının 29.09.2012 tarihinde gerçekleşmiş olduğu; ... Noterliğinin 09.11.2012 tarih ve ... Yevmiye Nolu Araç Satış Sözleşmesi ile davacı tarafından 468.600,00TL bedel ile satışının gerçekleşmiş olduğu ancak buna karşın davacı tarafından dava konusu araç için dava dışı 3.şahsa 280.000,00TL tutarlı faturanın tanzim edilmiş olduğu görülmektedir.
Dava konusu ... plakalı 2012 model yılı ... marka ...tip aracın davacı tarafından 09.11.2012 tarihinde satışının yapılmış olduğu dosya kapsamında görülmektedir. İşbu satış aşamasında dava konusu aracın 5.079 kilometrede olduğu dosya kapsamında yer alan Eksper raporundan anlaşılmaktadır.
Dava konusu aracın 29.09.2012 tarihinde gerçekleşen kaza sonrasında, komple sağ ve sol yan kısımları, ön kısımları ile arka kısımlarından hem kaporta aksamı hem de mekanik ve hava
yastıkları aksamında hasarının olduğu gerek dosyada mevcut ekspertiz raporundan gerekse de dosya kapsamındaki fotoğraflardan anlaşılmaktadır.
Dava konusu ... plakalı aracın hasar onarım tutarının 24.11.2014 rapor tarihli ... Sigorta A.Ş. tarafından hazırlattırılmış .../... Dosya Nolu Kasko Son Durum Ekspertiz Raporunda belirtildi; üzere KDV hariç 181.313,90TL;KDV dahil 213.950,40TL olacağı kanaati hasıl olmaktadır.
Geçmiş yıllara ait Serbest Piyasa Rayiç değerinin belirlenmesi için, arşiv kayıtları bulunmamaktadır. Bu nedenle, ... Kasko Değer listesindeki rayiç değerleri, özellikle hasarsız olan araçların Serbest Piyasa Rayiç değerinin belirlenmesinde önemli bir arşiv görevi görmektedir.
Türkiye Sigortalar Birliği Kasko değerleri, ... firmasının katkılarıyla oluşturulmakta olup, ... firmasından gelen değerlerin kontrolünde ve listenin ... tarafından hazırlanan bölümü için ikinci el araç ilan siteleri, ithalatçı, imalatçı firmalar ve bunların web siteleri, galeriler, konu ile ilgili süreli yayınlar, gazetelerin ikinci el ilanları ve bunların web siteleri, alıcı veya satıcı tarafından ibraz edilen fatura ve benzeri belgeler gibi kaynaklardan yararlanılmaktadır.
Bu nedenle de ... tarafından belirlenen kasko değer rayiç bedelinin geçmiş yıllar için araçların serbest piyasa rayiç değeri olarak alınması gerektiği kanaati varılmıştır.
Dava konusu aracın satın alımından yaklaşık bir ay sonra dava konusu 29.09.2012 tarihli hasarı oluştuğundan ve dosya kapsamında herhangi bir hasar bilgisi bulunmadığından, işbu kaza öncesinde hasarsız olduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafından dava konusu ... plakalı aracın satışının 09.11.2012 tarihinde yapılmış olduğu görüldüğünden tarafımca dava konusu aracın 2013 yılı Ocak ayı kasko değerinin araştırması yapıldığında, 421.740,00TL olduğu görülmektedir.
Otomotiv sektöründe satın alınan sıfır kilometre bir n tescil işlemi sonrasında artık 2.el olarak değerlendirileceği ve alım fiyatından marka ve modele bağlı olarak %10 ila %25 arasında değer azalması olacağı bilinen bir durumdur. Dava konusu aracın davacı tarafından 472.500,00TL bedel ile satın alınmış olduğu değerlendirildiğinde, satın alımından hemen sonra en az %10 değer azlığı ile rayiç değerinin 425.250,00TL olacağı anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamında yer alan, ... Sigorta A.Ş. tarafından dava konusu ... plakalı araç için düzenlenen ... Poliçe No ve 10.09.2012-2013 vadeli ... (Hususi Oto)in 444.649,00TL ve ... Noterliğinin 09.11.2012 tarihli ... Yevmiye Nolu Araç Satış Sözleşmesi ile dava konusu aracın kasko değerinin 468.600,00TL olduğu görülmektedir. Aynı yıl içerisinde tescili yapılan araçların kasko poliçesi rayiç bedelinde ve ... kasko değerinde üretici ve ithalatçı firmaların satış liste fiyatları alındığından, yukarıda belirtilen fiyatların da satış fiyat listesindeki fiyatları yansıttığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu ... plakalı 2012 model yılı ... marka ... tip 5.079 kilometrede araç olduğu; Dava konusu ... plakalı aracın Davacı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından dava dışı ... adına satışının yapıldığı 09.11.2012 itibariyle hasarsız halinin Serbest Piyasa Raviç Değerinin ... 2013 Ocak ayında belirtilen kasko değerine göre 420.000.00TL olarak kabulünün kadri maruf olacağı,..." şeklinde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.
Neticeten; bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere Davalı; ... Sigorta A.Ş. ... plakalı aracın trafik sigortacısı olup davacının tazminat talebinin kazadaki kusur oranı çerçevesinde ve trafik sigortası teminat limitleri dahilinde sorumlu olacağı, Davalı ... sigortanın davacı ... İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin kazaya karışan ... plakalı aracının kasko sigortalısı olarak dava edilmiştir.
Böyle olmakla beraber davalı ... sigorta; “davacı tarafça poliçe, prim ödemesi yapılmadığından TTK. Madde 1421 mucibince sigorta teminatının başlamamış olduğu, bu nedenle poliçenin iptal edildiği davacının da sigorta prim ödemesi yaptığını ileri sürmediği gibi, bu konuda delilde sunulmadığı, bu durumda, kaza anında yürürlükte bir poliçe olmadığında ... sigortanın sorumluluğundan söz etmenin mümkün olmadığı, davacının araç nedeniyle uğradığı zarardan davalı ... ve ... ... ... ile davalı ... sigorta şirketinin sorumlu olduğu, davalı ... sigorta şirketi ile davacı arasında sigorta poliçesinin bulunduğuna ve primin ödendiğine dair dosyaya delil sunulmadığından poliçe iptal edilmiş olmakla ... şirketinin zarardan sorumlu olmadığı anlaşılmakla, bilirkişi raporlarının denetime uygun, hüküm kurmaya elverişli olduğu göz önüne alınarak, davanın davalı gerçek kişiler ile davalı ... sigorta şirketi yönünden kısmen kabulü ile davalı ... şirketi yönünden davanın davanın husumet yokluğundan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davalı ... Sigorta AŞ (eski ünvanı ... sigorta) yönünden davanın husumet yokluğundan REDDİNE,
2-Diğer davalılar yönünden davanın KABULÜNE; 150.000,00TL nin dava tarihi olan 08/11/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ..., ... ... ... ve ... Sigorta Aş den (davalı ... sigorta yönünden trafik sigorta limiti olan 22.500,00TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Davalı ... Sigorta AŞ ye tahmil edilecek yargılama gideri ve vekalet ücretinin limit sorumluluk bedeli üzerinden hesaplanmasına,
4-Alınması gerekli 10.246,50TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.561,65TL'nin düşümü ile eksik kalan 7.684,85TL eksik harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen (Davalı ... Sigorta AŞ'nin 1.152,72TL'sinden sorumlu olmak üzere ) tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 24.000,00TL vekalet ücretinin davalılar ... ..., ... ... ... ve ... Sigorta Aş den (davalı ... sigorta yönünden trafik sigorta limiti dikkate alınarak sorumlu olduğu 17.900,00TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı ... Sigorta AŞ (eski ünvanı ... sigorta) yargılama esnasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 17.900,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan (28,05 TL ilk masrafı+ 399,01 TL posta masrafı+ 4.150,00 TL bilirkişi ücreti =)4.577,06TL yargılama giderinin davalılar ... ..., ... ... ... ve ... Sigorta Aş den ( Davalı ... Sigorta AŞ'nin 686,55TL'sinden sorumlu olmak üzere ) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalılar tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
9-Davacı tarafça yatırılan 2.561,65TL harcın davalılar ... ..., ... ... ... ve ... Sigorta Aş den (Davalı ... Sigorta AŞ'nin 384,24TL'sinden sorumlu olmak üzere ) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
10-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Davacı ve Davalı ... ... ve ... ... ... vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 02/10/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır