T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/358 Esas
KARAR NO: 2023/23
DAVA: Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/03/2016
KARAR TARİHİ: 16/01/2023
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının seralar başta olmak üzere çeşitli sektörlerde yüksek basınçlı sisleme ve nemlendirme sistemleri kurduğunu, üretiminin gerçekleştirildiği ürün yüksek basınçlara dayanıklı vidalama, otomatik kilitleme elemanlarına gerek kalmadan uygulanan montajında kalifiye eleman ihtiyacı duyulmadan uzun ömürlü bir boru bağlantı sistemi ile ilgili olduğunu, davalı ... San. ve Paz.Aş. den 17.07.2014, 22.07.2014 ve 25.08.2014 tarihlerinde toplam 5622 mt 1/4” yüksek basınç hortumu satın alındığını, tamamının Hollanda ‘da yerleşik “... ” firmasına gönderildiğini, ... firması tarafından da Rusya da gerçekleştirilen 3 ayrı serada kullanıldığını, projede kullanılan hortumların bağlantı elemanları davacı tarafından temin edilmiş olup hortumla birleştirilmesi işlemi davalı
tarafından gerçekleştirildiğini, üç projede de kullanılan hortumlara ilişkin sorunlar yaşanmış ve sera sahiplerinin ... firmasına ... firmasının da davacı ... firmasına ilettiklerini davacı ise davalıya 21.04.2015 ve 30.04.2015 tarihinde numuneleri kargo yolu ile davalıya gönderildiğini, davacı şirketin davalı şirketten aynı boruyu daha öncelerinde de aldığını ve hiçbir sorun ile karşılaşmadığını, ancak bu sefer gönderilen borular ile daha önce alınan boruların karşılaştırılması yapıldığında basınç hortumlarının bağlantı elemanlarında kullanılan sıkma değeri “51,5 mm” iken ilgili tarihten sonraki sevkiyatlarda gönderilen hortumlar için sıkma proses kaydının davalı tarafından bilgi verilmeksizin “49,5 mm” olarak değiştirildiğini ve mal kodu numaralandırmalarında da farklılık bulunduğunun tespit edildiğini, bağlantı eleman olmayan noktalarda dahi hortumlarda şişme, patlama meydana geldiğini ürünlerin ayıplı olduğunu, davalıdan alınan hortumların yenileri ile değiştirmek zorunda kalındığını, davalının ticari itibarının da zedelendiğini, ....Noterliğinden 04.12.2015 tarihinde keşide edilen ... yevmiye numaralı ihtarname ile fazlaya dair tüm talep hakları saklı kalmak kaydı ile oluşan zararın tazmini için, satın alınan ayıplı ürünlerin bedeli olarak 194.043,33 TL, yeni bağlantı elemanları için harcanan 3.001,57 TL, ayıbın tespiti için Rusya’ya gidilmesi gerektiğinden 523,00 TL otel ve 1.802,00 TL uçak bedeli, şirketin itibar kaybı için 100.000 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 299.369,90 TL ödenmesi talep edildiğini, ancak herhangi bir tahsilatın sağlanamadığını, arz ve izaha çalışılan sebeplerle davacının maddi ve manevi zararların tazmini için 299.369,90 TL tutarın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının her türlü endüstriyel amaca yönelik yüksek kaliteli ve ... gibi yerel ve uluslararası akreditasyon ve standartlarla uyumlu olarak basınç hortumu üretildiğini, davalının TTK 23/1(c ) hükmünde ayıp iddiaları bakımından yükümlülüklerin açıklandığını, söz konusu ürünlerin teslim alındığı 17.07.2014, 22.07.2014 ve 25.08.2014 tarihlerinden sonra yasanın aradığı 2 günlük ve 8 günlü süreler içerisinden herhangi bir ayıp ihbarında bulunulmadığını, davacının hortumları sattığı firmalardan aldığı e postalarda iddia edilen ayıplı ürünlerin süresinde tespit edilerek davalıya bildirmesi gerektiğini, ayrıca şişme ve kabarma problemlerinin ... tarafından yapılmadığını ve hortumların satıldığı üçüncü kişilerce sıkma işlemleri ve rekorlama yapıldığını ve sorunun bununla alakalı olduğunu, davacının basiretli tacir olmanın yükümlülüklerini yerine getirmeden satın aldığı ürünlerin muayenelerinin yaptırılmadığını, mal kodu numaralarının farklılığının gizli ayıp olmadığını ve mal kodu numaralarının kontrol edilerek farklılığın kolaylıkla tespit edilebileceğini, davacı tarafça ayıplı olduğu iddia edilen dava konusu hortumlarla ilgili olarak davalı şirkete gönderilen numuneler üzerinde yaptırılan ve ekte detaylı teknik anlatım ve fotoğraflarıyla beraber sunulan detaylı teknik inceleme, test ve değerlendirmeler sonucunda hortumların ayıplı olmadığı ve yaşanan problemlerin davalı şirketin ürettiği hortumlardan kaynaklanmadığının net bir biçimde tespit edildiğini, davacının dava dilekçesinde ürünlerin ayıplı olduğuna dair hiçbir somut veri gösteremediğini, davacının dava konusu ürünlerin yasal süresi içerisinde muayene edildiğini ve muayene sonucunda bir ayıp vardı ise bunu ihbar etmiş olduğunu somut bir biçimde ispat edebilmesi gerektiğini, üretici firma ...'un onayı ve bilgisi olmaksızın hortumlar üzerinde davacı ve/veya satış yaptığı üçüncü kişiler tarafından yapılan teknik standartlara aykırı rekorlama işlemlerinden kaynaklanmakta olduğu da tespit raporlarıyla sabit olduğunu, ...'un ürünleri sattıktan sonra ürünler üzerinde kendi bilgisi dışında ve kendisine danışılmaksızın yapılan işlemlerden, hortumların teknik usullere aykırı şekilde kullanımından sorumlu tutulmaya çalışılmasının hukuka aykırı olduğunu, arz ve izah edilen sebeplerle, davacının vereceği cevaplara ilişkin cevap ve delil sunma hakkı saklı kalmak üzere davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin ve ferilerinin, açmış olduğu haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmişlerdir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; davacının davalıdan “17/07/2014, 22/07/2014 ve 25/08/2014 tarihlerinde 1/4 yüksek basınca dayanıklı hortum satın alınması ve satın alınan 5622 metre hortumların Hollanda da yerleşik ... firmasına gönderilmesi sonucu ... RUSYA' da gerçekleştirilen 3 ayrı sera projesinde kullanılan hortumların seralarda sorun çıkarması, satılan malların ayıplı olmasından dolayı uğranılan zarar nedeni ile maddi ve manevi tazminat talepli davadır.
Deliller; Bilirkişi raporu, Faturalar, Sevk İrsaliyeleri, Marka Tescil Belgeleri, Hortumlara İlişkin Resimler,
Mahkememizden verilen 08/10/2018 tarih ve 2016/... Esas 2018/... sayılı kararı ... BAM ... Hukuk Dairesi'nin 18/03/2021 tarih ve 2020/... Esas 2021/... Karar sayılı ilamıyla bozulmakla, dava mahkememizin 2021/358 Esasına kaydedilmiştir.
Bozma sonrası mahkememiz dosyasından 14/03/2022 tarihinde bilirkişi raporu alınmıştır.
Raporda:
Davacıya ait ... , Akredistasyon Sertifikası, ... sertifikaları örnekleri dosyaya sunulmuştur.
8D Raporunda : müşteri tarafından rekor sıkma çağı yanlış ayarlanmış ve düzgün sıkılmamış,
Test Raporları dosyada mevcuttur.
Gözlem Raporunda: sonuç kısmında “belirgin farklılıklara sahip ilgili tarihli sevkiyatlı hortumların (koyu kırmızı), daha sert yüzeye sahip hortumla (açık kırmızı) daha önce tespiti yapılmış olan ölçüde (51,5 mm) sıkılmış olması nedeniyle ilgili problem meydana gelmiştir. Bu noktada fitting’in hortumu yeterli miktarda sıkmamasından dolayı sızan su hortumda şişme ve patlamaya neden olmuştur. Seranın tüm alanlarında (18 alan) problem görülmemesi, Eaton firmasının (sel hortum) fittingleri farklı ölçülerde (49 mm-52 mm) sıkmasına bağlanabilir. Yeterli sürede test yapılmamakla birlikte hortumlar 49,5 mm sıkıldığında sorun görülmemiştir.” Çözüm önerisi “yeteri süre test edilmesi ve onaylanmasından sonra tüm fittinglerin 49,5 mm veya uygun görülen başka bir değerde sıkılması gerekebilir. Aksi takdirde sorun giderilmediğinde hortumların tümünün değişmesi bir seçenek olarak gözönüne alınmalıdır.”
İhtarnameye Cevap : ....Noterliği 22.12.2015 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname cevabında ihtar eden ... A.Ş, muhatap ... Ltd.Şti. dir. “... aldığınız hortumlarla ilgili şikayetlerinize yönelik olarak müvekkil şirketçe tarafınıza satılan hortumlarla ilgili detaylı teknik inceleme, test ve değerlendirmeler yapılmıştır. Bu inceleme, test ve değerlendirme sonuçlarını detaylı olarak, ilgili resim ve verilerle birlikte gösteren rapor şirket yetkiliniz ... ’e 22 Mayıs 2015 tarihinden beri de tarafınızca müvekkil şirket’le herhangi bir irtibat kurulmamış müvekkil şirket’e herhangi bir geri dönüş de yapılmamıştır.”
... San. ve Tic.Ltd.Şti. tarafından davalı ... San. ve Paz.AŞ. ne düzenlenen “patlayan hortum numunesi kontrol edilmek üzere” açıklaması ile 1 adet hidrolik hortum 21.04.2015 tarih ... numaralı sevk irsaliyesi ile ... tarafından teslim edilerek imzalanmış olup teslim alan imzası bulunmamaktadır. ... Aş. ne ait 23.04.2015 tarih ... numaralı fatura ile numune kargo ile gönderildiği anlaşılmaktadır.
İade faturası olarak sunulan faturanın içeriğinde toplam tutar açıklaması mevcuttur. İade faturası yada hangi mala ilişkin olduğuna ilişkin herhangi bir ibare fatura üzerinde mevcut değildir.
Davacı tarafından davalı firmadan 17.07.2014, 22.07.2014 ve 25.08.2014 tarihlerinde toplam 5622 mt 1/4” yüksek basınç hortumu satın alındığı anlaşılmaktadır.
27.04.2015 tarihli Gözlem Raporunda özetle; “2014yılında sevk edilen toplam 4675 metre İVd’ yüksek basınç hortumlarının soket bağlantı noktalarına yakın yerdeki şişme, yerinden çıkma vs. problemlerin yerinde incelendiği, yüksek basınç hortumlarının soketlere yakın olan kısımlarında şişmeler ve patlamaların gözlemlendiği, bazı hortumların ise sokete yakın noktalarda hem şiştiği hem de soketlerinden çıktığının gözlemlendiği, yapılan ölçümler sonunda ... firması (... Hortum) tarafından yapılan soket sıkmalarında (mm) farklılıklar tespit edildiği (49 mm-52 mm), ... Elektronik bünyesinde aynı hortumlarda yapılan uzatmalarda da benzer problemlerin görüldüğü, serada saha içerisinde problemli hortumların kesilip farklı bir sevkiyatla gönderilmiş olan yüksek basınç hortumlarıyla uzatma yapıldığında sadece mevcut hortum soket taraflarında kısa süreli test esnasında şişmenin tekrarlandığı, soket sıkmalarının 50,5mm olarak yapıldığı, iki farklı sevkiyatta gönderilen hortumlar arasında gözle görülür farklılıklar bulunduğu (renk, yüzey, iç malzeme et kalınlığı vs.), problemli hortumların soketleri çıkartılıp soketleri deneme amaçlı olarak 49,5mm ile sıkıldığında yapılan kısa süreli testlerde şişme/çıkma vs gözlemlenmediği, belirgin farklılıklara sahip ilgili tarihli sevkiyatlı hortumların (koyu kırmızı) daha sert yüzeye sahip hortumla (açık kırmızı) daha önce tespiti yapılmış olan ölçüde (51,5mm) sıkılmış olması nedeniyle ilgili problemin meydana geldiği, bu noktada fitting’in hortumunun yeterli miktarda sıkmamasından dolayı sızan suyun hortumda şişme ve patlamaya neden olduğu, seranın tüm alanlarında problem görülmemesi ... firmasının (... Hortum) fittingleri farklı ölçülerde (49 mm - 52 mm) sıkmasına bağlanabileceği, yeterli sürede test yapılmamakla birlikte hortumların 49,5mm sıkıldığında sorunun görülmediği, yeteri süre test edilmesi ve onaylanmasından sonra tüm fittinglerin 49,5mm veya uygun görülen başka bir değerde sıkılmasının gerekebileceği, aksi takdirde sorun giderilemediğinde hortumların tümünün değişmesinin bir seçenek olarak gözönüne alınması gerektiği ” belirtilmektedir.
Dosya kapsamında yer alan e-mail yazışmalarında özetle, “bağlantı elemanlarının çok fazla sıkıştırılmış olduğu ve sonucunda suyun iki katman arasında hareket ederek malzemenin dışarıya doğru şişmesine neden olduğu, bu genişlemenin belli bir seviyeye kadar devam ettiği ve basınç yükseldikçe patladığı” belirtilmektedir.
Davacı tarafından davalıdan satın alınan 1H” yüksek basınç hortumlarının bağlantı elemanlarının davacı tarafından temin edilmiş olduğu, temin edilen bağlantı elemanlarının hortumlar ile birleştirilme işleminin de davalı tarafından gerçekleştirilmiş olduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamında yer alan fotoğraflardan soket bağlantılarında yerinde çıkma, bağlantı yerlerine yakın bölgelerde şişme ve patlamalar olduğu, patlamaların ve şişmelerin yüksek basınç hortumunun iç katmanı olan çelik tel’in üst kısmında yer alan ve hortumun dış tabakası olan esnek PVC ve kauçuk koruyucu malzemede olduğu, iç katman olan çelik telli kısımda olmadığı görülmektedir.
27.04.2015 tarihli Gözlem Raporunda ise, yüksek basınç hortumlarının soketlere yakın olan kısımlarında şişmeler ve patlamaların gözlemlendiği, bazı hortumların ise sokete yakın noktalarda hem şiştiği hem de soketlerinden çıktığının gözlemlendiği, yapılan ölçümler sonunda ... firması (... Hortum) tarafından yapılan soket sıkmalarında (mm) farklılıklar tespit edildiği (49 mm-52 mm), soket sıkmalarının 50,5mm olarak yapıldığı, hortumların 49,5mm sıkıldığında sorunun görülmediği belirtilerek, problemin kaynağının soket sıkma değerinden olduğu belirtilmektedir.
Davalı tarafından davacıya 1 adet patlayan hortum numunesinin 21.04.2015 tarihinde gönderilmiş olduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Ayrıca, davacı vekilinin 02.11.2021 tarihli Beyan Dilekçesinde “Müvekkili firma yetkilisi tarafından, ayıplı hortumların iade edilmediği, hortumların müvekkili firmada bulunmadığı” belirtilmiştir.
Dava konusu 1H” yüksek basınç hortumlarının şişme ve patlama problemlerinin hortumun dış tabakası olan esnek PVC ve kauçuk koruyucu malzemede oluştuğu, iç katman olan çelik telli kısımda olmadığı; soket bağlantılarında yerinde çıkma problemlerinin olduğu ve bunun nedeninin soket sıkma değerlerindeki farklılıklardan kaynaklandığı, yüksek basınç hortumlarının davalı tarafından üretilerek davacıya satışının yapıldığı, hortum bağlantı elemanlarının davacı tarafından temin edilerek davalıya teslim edildiği ve davalı tarafından bağlantı elemanları ile hortumların birleştirme işlemlerinin yapılmış olduğu, ancak 27.04.2015 tarihli Gözlem Raporunda soket sıkma işleminin ... Firması (... Hortum) tarafından yapılmış olduğunun belirtildiği, davalı tarafından davacıya 1 adet patlayan hortum numunesi gönderilmiş olduğu ve davacı tarafından satın alınan hortumların davalıya iade edilmemiş olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu yüksek basınç hortumlarındaki soket bağlantı sıkma işlemindeki problemler nedeniyle soket bağlantılarının basınca dayanamadığı ve koptuğu, soket sıkma değerlerindeki problem nedeniyle sıvı basıncının hortum iç katmanı ile dış katmanı arasında sızıntı yaparak hortumların dış katmanında şişme ve patlama yaptığı kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla, davalı tarafından üretilen ve davacı tarafından satın alınan 1A” yüksek basınç hortumlarında üretimden kaynaklı teknik problem olmadığı, problemlerin sıkma (rakorlama) işlemi kaynaklı olduğu kanaatine varılmıştır.
Dosya kapsamında yer alan bilgilere göre, dava konusu 1H” yüksek basınç hortumlarının davacı tarafından 17/07/2014, 22/07/2014 ve 23/08/2014 tarihlerinde satın alınmış olduğu, davacı tarafından dava dışı ... firmasına 18/07/2014, 23/07/2014 tarihlerinde satışının yapılmış olduğu, dava konusu ürünlerin montajının ne zaman yapıldığı bilinmemekle, 21/04/2015 tarihinde 1 adet problemli hortumun davalıya gönderilmiş olduğu, 27/04/2015 tarihinde Gözlem Raporunun düzenlenmiş olduğu ve davacı tarafından davalıya 04/12/2015 tarihinde İhtarname gönderilmiş olduğu, dava konusu 1H” yüksek basınç hortumlarının davacı tarafından davalıya iade edilmemiş olduğu görülmektedir.
Dava konusu yüksek basınç hortumlarındaki soket bağlantı sıkma işlemindeki problemler nedeniyle soket bağlantılarının basınca dayanamadığı ve koptuğu, soket sıkma değerlerindeki problem nedeniyle sıvı basıncının hortum iç katmanı ile dış katmanı arasında sızıntı yaparak hortumların dış katmanında şişme ve patlama yaptığı;
Davalı tarafından üretilen ve davacı tarafından satın alınan 1A” yüksek basınç hortumlarında üretimden kaynaklı teknik problem olmadığı, problemlerin sıkma (rakorlama) işlemi kaynaklı olduğu
Dava konusu 1H” yüksek basınç hortumlarının üretiminden kaynaklı problem olmadığı ve problemin sıkma (rakorlama) işlemi kaynaklı olduğu belirtildiğinden ve 1A” yüksek basınç hortumların davacı tarafından davalıya iade edilmediğinin muhasebe kayıtlarından da anlaşılması nedeniyle, davacının ürünlerin satın alma değerleri toplamı 194.042,83TL tutarındaki zarar talebinin yerinde olmadığı;
Dava konusu satın alınan 1H” yüksek basınç hortumlarının bağlantı elemanlarının davacı tarafından temin edilmiş olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememiz dosyasından 01/12/2022 tarihinde bilirkişi raporu alınmıştır.
Raporda:
14.03.2022 tarihli kök raporda belirtildiği üzere; Dava konusu yüksek basınç hortumlarındaki soket bağlantı sıkma işlemindeki problemler nedeniyle soket bağlantılarının basınca dayanamadığı ve koptuğu, soket sıkma değerlerindeki problem nedeniyle sıvı basıncının hortum iç katmanı ile dış katmanı arasında sızıntı yaparak hortumların dış katmanında şişme ve patlama yaptığı;
14.03.2022 tarihli kök raporda belirtildiği üzere; Davalı tarafından üretilen ve davacı tarafından satın alınan IV4” yüksek basınç hortumlarında üretimden kaynaklı teknik problem olmadığı, problemlerin sıkma (rakorlama) işlemi kaynaklı olduğu
Taraflarca karşılıklı iddia olunan sıkma (rakorlama) işleminin hangi tarafça yapıldığına dair net kanaatin bu aşamada belirtilebilmesinin mümkün olmadığı;
Dava konusu 1JA” yüksek basınç hortumlarının üretiminden kaynaklı problem olmadığı ve problemin sıkma (rakorlama) işlemi kaynaklı olduğu belirtildiğinden ve VA” yüksek basınç hortumların davacı tarafından davalıya iade edilmediğinin muhasebe kayıtlarından da anlaşılması nedeniyle, davacının ürünlerin satın alma değerleri toplamı 194.042,83TL tutarındaki zarar talebinin yerinde olmadığı, dava konusu satın alınan DA” yüksek basınç hortumlarının bağlantı elemanlarının davacı tarafından temin edilmiş olduğu dosya kapsamından anlaşılmış olduğundan, davacının talep ettiği 3.001,57 TL tutarındaki yeni bağlantı parçaları harcama tutarı talebinin yerinde olmadığı belirtildiği, bilirkişi raporlarının denetime uygun, hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilerek, dava konusu zararın sebebi olan bağlantı aparatları davacı tarafından temin edilmiş olmakla davalının sorumluğundan bahsedilemeyeceğinden, davalıdan sebep olduğu zarar ispatlanamadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın reddine,
2-Alınması gerekli 179,90 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 5.112,49 TL'den mahsubu ile artan 4.932,59 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı taraf vekille temsil olunmakla red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 44.911,79 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.
5-Davalı tarafından yapılan 14,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, kalan delil avansının karar kesinleştiğinde davalıya iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 16/01/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır