T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/380 Esas
KARAR NO: 2024/628
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/06/2021
KARAR TARİHİ: 25/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...A.Ş ile davalı arasında taşıma sözleşmesi imzalandığını, sözleşme hususlarına aykırılık bulunması halinde cezai şart faturası kesileceği hususu kararlaştırıldığını, 15.12.2020 tarihinde Davalı ... plakalı araç ile ...Akü projesinde çalışmakta iken, gerçekleşen trafik kazası sonucu herhangi bir kimseye bilgi vermeksizin olay yerini terk ettiğini, davalı tarafça hizmet saatleri içerisindeyken terk ettiği araçta yolcu olarak bulunan 6 personel müvekkil şirket tarafından taksi ile gönderildiğini, müvekkil şirkette prestij kaybı meydana geldiğini, davalı tarafça servis hizmeti ifa edilirken araçta bulunan yolcuları olay yerinde bırakmak suretiyle olay yerini terk etmesi, akabinde işe devam etmemesi sözleşmenin feshi şartlarını doğurduğunu, ihtara gerek kalmaksızın feshin ve o ayki hakedişin gelir kabul edileceği ayrıca tedarikçinin 10.000 TL cezai şart bedelini ilk yazılı talep ile nakden ödemeyi gayrikabili rücu kabul ve taahhüt eder." Şeklinde madde bulunduğunu, Proje Hizmeti Süresince Hatalı Sayılan Davranışlar Bölümü maddeleri ile sözleşme kuralları ve uygulanacak cezai şartlar taraflarca anlaşıldığı Cezai Şart başlığı ise; "Tedarikçi firma, sözleşmeyle düzenleme altına alınan sorumluluk ve yükümlülüklere aykırılıkların varlığının tespiti halinde, İlkem 'in sözleşmeyi derhal fesih hakları saklı kalmak kaydıyla her bir aykırılık için 10.000 TL ceza ödeyecektir." Şeklinde olduğunu, 15.12.2020 günü olay yerinde davalı tarafından terk edilen yolcuların taksi ücretleri olan 240,00 TL müvekkil şirket tarafından ödendiğini, sözleşme gereğince bu tutarın da davalı tarafça ödenmesi gerektiğini, davalının sözleşmeye aykırı bu eylemleri nedeniyle 22.01.2021 tarihinde davalı adına 14.750,00 TL tutarlı sözleşmeye istinaden ceza bedeli faturası kesildiğini, davalının bu fatura bedelini ödemediğini, fatura ve taksi ücret fişleri Beyoğlu ... Noterliğinin 20.01.2021 tarih ve ... Yevmiye Nolu ihtarnamesi ile gönderildiğini, cari hesap uyarınca davalıdan 5.290,96 TL talep edildiğini, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı itirazı ile takibin durduğunu belirterek, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, itirazın iptali ile takibin devamını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinin bulunmadığı görüldü.
Mahkememiz dosyasının 14/09/2022 tarihli celsesinde dinlenilen davalı tanığı ...beyanında:" davalı benim eşim olur, kendisi sorumluluk sahibi bir insandır, hiçbir zaman işe geç kalmaz, devamsızlık yapmaz, yaklaşık 2 yıl önce aralık ayında eşim bir kaza yapmıştı, beni arayarak kaza yaptığını söyledi, sonrasında eve geldi, geldiğinde korkmuş, üstü başı yırtık bir halde geldi, kaza sonrasında tanımadığı birkaç kişinin kendisine saldırdığını, panikleyerek arabayı bırakıp geldiğini söyledi, kayınvalidem eşimin kaza yaptığını öğrenmesi sebebiyle fenalaştı, eşim aynı binada oturan annesine bakmaya gittiğinde gelen arama üzerine eşimin telefonunu açtım, ... Turizm den birisi bana ''eşin yanında olduğu halde yalan söyleyerek telefonu sen açıyorsun'' diyerek ithamda bulundu, sonrasında eşimin aracı alıp almadığını hatırlamıyorum ancak kayınvalidemin rahatsızlığı nedeniyle hemen tekrar geri dönemedi. Böyle durumlarda aracı çekici alacağı için eşim sonrasında aracı çekiciden almıştır. Tanıklık ücreti istemiyorum, eşimin vardiya saatlerini tam olarak hatırlamıyorum, eşim çalıştığı vakitlerde ben evde oluyordum, kendisi sabah servisine gidip sonrasında diğer vardiya saatine kadar eve gelip kahvaltı yapıyordu, sonrasında öğlen servisi varsa tekrar servise çıkıyordu, sonrasında öğlen servisini yaptıktan sonra akşam servisine kalan süre az ise bir yerlerde bekleyip sonrasında servise çıktığı da oluyordu,kazadan sonra şirketten aradılar öncesinde eşim birkaç kez görüştü, sonra kayınvalidemin yanına çıktığında telefon evde olduğu için ben cevap verdim, durumu olduğu gibi izah ettim, karşı taraf beni yalancılıkla itham ederek telefonu kocanıza verin." dediği görüldü.
Mahkememiz dosyasının 18/01/2023 tarihli celsesinde dinlenilen davacı tanığı... beyanında:" Ben davacı şirkette operasyon müdürü olarak çalışırım. Biz şirketlerin taşımacılık işlerini üstlenip taşeronlar aracılığı ile taşıma işlerini yaparız. Davacı şirket ile dava dışı ...Akü şirketi arasındaki sözleşme ile davacı şirket ...Akü'nün personellerini taşıma işlemini üstlenmiştir. Bu personelleri taşıma işi davalı ile yapılan sözleşme kapsamında davalı tarafından çalışanı olduğum... adına yerine getirilmekteydi. Davalı 2020 yılında akşam saatlerinde ...Akü'nün personellerini taşırken trafik kazası yapmış, bununla ilgili bizleri arayarak haber vermedi. Aracın üstünde... logosunu gören diğer tedarikçi şoförler bizim şirketimizden ...'ı arayarak haber vermişler, bunun üzerine...davalıyı arayarak nerede olduğunu sormuş, telefonda ne konuştuklarını tam olarak bilmiyorum, sonrasında 2 gün boyunca davalıya ulaşamadık, bizim de kendilerine karşı sorumlu olduğumuz ...Akü'nün avukatları, çalışanları ve idari kadrosundan birçok kişi bizi arayarak şoförle görüşmek istediklerini ve kaza tutanağı tutulması gerektiğini bildirdiler. ...Akü nezdinde itibarımız zedelendi, çok defa davalıya ulaşmaya çalıştıysak da ulaşamadık. Bir kaç kez telefona eşi cevap verdi ve Murat beyin yanında olmadığın söyledi. İlgili mercilere cevap vermemiz gerektiğinden Murat beyin muhakkak bize ulaşması gerektiğini söyleyerek, karısından bize yalan söylememesini rica ettim. Davalıya mesaj atarak kendisine ulaşılamaması halinde bunun sorumluluk doğuracağını bildirdik, bunun üzerine 2 gün sonra bize ulaştı. Aradan 2 gün geçtiği için alkol ve madde testi yapılamadı. Sonrasında ...ile aramızda oluşan problemleri giderdik ancak itibar zedelenmesi yaşadık. Kendisine arabayı neden bırakıp gittiğini sorduğumda araçtakilerin öldüğünü zannederek korktuğunu ve paniğe kapıldığını söyledi, Davalı kazadan sonra işe başlamadı. Kendisi çalışmak istemediğini söyledi. Yıl ortasında başka bir tedarikçiyle 1 katı fazla ücret ödeyerek anlaşmak zorunda kaldık Davalı tarafından bana yeniden işe devam etme talebi sunulmadı. ... bana davalının artık çalışmak istemediğini söyledi. Ben doğrudan kendisiyle bu konuyla ilgili konuştuğumu hatırlamıyorum, zaten davalı kaza sonrasında tutanak tutmak vs. Gibi sorumluluklarını yerine getirmediğinden ...Akü'nün davalı ile çalışmaya devam etmek istemeyeceğini düşünmekteyim." dediği görüldü.
Yine aynı celsede dinlenilen davacı tanığı ... beyanında:" Ben davacı şirkette proje sorumlusu olarak çalışırım. Kazanın gerçekleşmesinden sonra kaza mahali olan Bostancı taraflarında oturan çalışanlarımızdan İbrahim Balta beni arayarak ...'ın aracının kaza yapmış olduğunu, kendilerinin kaza mahallinde olduklarını bildirerek benim de oraya gelmemi istedi. Ben bir yandan ...Akü'nün personellerini başka araç vasıtası ile fabrikalarına ulaştırılmaları için araç tedariki ile uğraşarak kaza mahalline gittim. Bir yandan da telefonla ...'a ulaşmaya çalıştım ancak telefonlara yanıt vermedi. Kaza mahalline gittiğimde ...orada değildi. Kaza yerinde gördüğüm kadarıyla yolun kaygan olması nedeniyle park halindeki bir araca çarpmıştı. ...Akü'den beni arayarak neden kaza yapıldığı konusunda bilgi istediler. Ben şoföre ulaşamadığım için net bir cevap veremedim. Bilgi toplayabilmek için ...Akü'ye de gittim. ...Akü firması tarafından bana şoför hakkında bana ısrarla bilgi sorulması nedeniyle aklıma şoförün alkol etkisi altında olabileceği için aracı bırakıp kaçmış olabileceği geldi. Kendisi daha önce alkollü araç kullanmamıştır. Ertesi gün sabah ya da akşam ...'a ulaşabildim. Kendisine olay yerini neden terk ettiğini sorduğumda birilerinin zarar gördüğünü düşünerek korkup kaçtığını söyledi. Kendisine gelip hem aracına sahip çıkmasını hem de alkol testi vererek tutanak tutulmasını sağlamasını söyledim. Beni bir iki gün boyunca oyaladı. Sonrasında şirkete hiç gelmedi, biz evinde kadar gittik, kapıyı da açmadı. Kendisi bana çalışmaya devam etmek istediğini söylemedi. Zaten kendisi çalışmak isteseydi bile ...Akü'nün aynı şoförle devam etmek isteyeceğini zannetmiyorum. ...Akü'nün personelleri ticari taksiler ile fabrikalarına ulaştırıldılar. Alkol testini ...Akü istedi. Olay yerinden kaçma sebebinin aydınlatılması için bunu istediler. Ben davalı ile ilk konuşmamda ...Akü'nün istediği alkol muayene raporunu temin edebilirsek, ...Akü'yü ikna ederek kendisinin servis şoförlüğünü devam ettirebileceğimizi söyledim. Ancak sonrasında işe devamıyla ilgili bir konuşma yapmadık. Alkol muayene raporu da gelmedi. Davalının cüzdanı aracın içindeydi, kimliği de cüzdanındaymış, ben alkol muayenesi yaptırabilmesi için kazanın ertesi günü kendisine gönderdim." dediği görüldü.
Mahkememiz dosyasının 18/01/2023 tarihli celsesinin 4 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın bilirkişiye verilmesine karar verilmiş olup, 27/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;" 1-) Servis Taşımacılığı konusunda talimatlarda, Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, belediye sınırları içinde çalışma ruhsatı vermekle ...yetkili olduğu,
... tarafından zorunlu olarak “Taşımacı ile Sözleşmeli Taşımacı arasında SERVİS TAŞIMACILIGI TİP SOZLEŞMESİ “yapılması istenildiği, ... tarafından yapılması istenilen sözleşmede SÖZLEŞMENİN SÜRESİ ve FESHİ ne ilişkin uygunluk görülemediği, haksız fesih yapıldığı görüş ve kanaati oluştuğu,
2-) Davalı ...”ın adına düzenlenen 14.500,00 TL tutarlı Ceza Uygulaması içerikli faturayı iade etmekle haklı olduğu, Haksız fesih yapılması nedeni ile İcra takibine konu borcunun bulunmadığı ,takdiri Sayın Mahkemede olmak üzere takibin iptali gerektiği,
3-) Sözleşmesi fesih edilen Davalı ... tarafından düzenlenen 15.01.2021 tarih ... fatura içeriği 01.12.2020 - 15.12.2020 arası Servis Bedeli olan 9.699,04 TL alacağından Taksi Bedeli olan 240,00 TL nin mahsubu ile 9.459,04 TL alacağını isteme hakkı bulunduğu, görüş ve kanaatine varılmaktadır." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE:
Dava taraflar arasındaki taşıma sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart alacağının tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup uyuşmazlık dava ve takip tarihi itibariyle davacının cezai şart alacağının bulunup bulunmadığı ve varsa miktarı noktasındadır.
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ve davalı arasında servis hizmet sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme gereği davalının , davacının belirlediği güzergahlarda ve saatlerde kendi aracı ile servis hizmeti vereceğini, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereklerinin davalı tarafça yerine getirilmemesi halinde davacı tarafça cezai şart faturası kesileceğinin kararlaştırıldığını, davalının ...Akü projesinde çalışırken meydana gelen trafik kazası sonrasında herhangi bir bilgi vermeksizin olay yerini terk ettiğini, sonraki günlerde de devamsızlık yaptığını, davalının sözleşmeye aykırı eylemleri nedeniyle davacı tarafından davalıya 14.740,00-TL tutarlı ceza bedeli faturası kesildiğini, davalının bunu ödememesi üzerine cari hesap uyarınca 5.290,96-TL üzerinden davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını ancak davalının bu takibe de itiraz ettiğini iddia etmekle itirazın iptali isteminde bulunmuştur.
Davalı taraf davaya beyan dilekçesinde; meydana gelen kaza sonrasında çevrede bulunan kişilerin kendisine saldırdığını bu nedenle olay yerinden kaçmak zorunda kaldığını, olay yerinde bulunan işçileri taksi ile fabrikaya gönderdiğini, kendisinin olay sonrasında davacı şirket yetkililerine bilgi verdiğini ancak haksız olarak işine son verildiğini, alacaklarının da ödenmediğini beyan etmiştir.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, tanık beyanları alınmış, bilirkişi raporu alınmış, ilgili bilgi belgeler celbedilmişttir.
Dosya kapsamında tanzim edilen 27/02/2024 Tarihli raporda " Servis Taşımacılığı ; Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları ile bu taşıtların teknik özelliklerini tespit etmek, çalıştırılabileceği yerler ile güzergâhlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek, bunlara izin ve çalışma ruhsatı vermekle ... yetkilidir. ... tarafından “Taşımacı ile Sözleşmeli Taşımacı arasında zorunlu olarak “SERVİS TAŞIMACILIGI TİP SÖZLEŞMESİ “yapılması istenilmektedir. ... tarafından yapılması istenilen sözleşmede SÖZLEŞMENİN SÜRESİ ve FESHİ ne ilişkin uygunluk görülememiştir.
...Sözleşmenin Sonuçlandırılması için taraflar 15 gün öncesinden yazılı bildirimde bulunması istenilmektedir. Dosyasında Genel Md.Yrd. ve Projeler Md tarafından düzenlenen Tutanak ve whatsup yazışması olarak ; 18.Aralık 2020 Cuma günü aldığı bildirim ile “ ... plaka sayılı aracınız...A.Ş / ...Akü arasında yapılan taşıma sözleşmesinden düşülmüştür.. notu Davalı... ‘a geldiği görülmekte, Bu tür bildirimin yazılı olarak yapıldığının kabulü Sayın Mahkemenindir.
ÖZEL HUKUMLER KONULMASI – Bu sözleşme kapsamında Sözleşmeli Taşımacıya ek mali yük getirilemez… denilmektedir. Davalının sözleşmeye aykırı bulunan eylemleri nedeniyle 22.01.2021 tarihinde davalı adına 14.750,00 TL tutarlı sözleşmeye istinaden ceza bedeli faturası kesmiştir. Davalı ise bu fatura bedelini ödememiştir. Tüm bu açıklamalarla birlikte fatura ve taksi ücret fişleri Beyoğlu ...Noterliğinin 20.01.2021 tarih ve...Yevmiye Nolu ihtarnamesi ile gönderilmiş, cari hesap uyarınca davalıdan 5.290,96 TL talep edilmiştir.Davacı tarafından Taşımacı üzerine Ek maliyetler getirecek cezai uygulama konulması ... tarafından uygun görülmemektedir. Davacının tek taraflı olarak uyguladığını belirttiği TOPLAM =14.750 – TL tutarlı faturanın iptali gerektiği kararı Sayın Mahkemenindir. " şeklinde değerlendirmede bulunulduğu görülmüştür.
Mahkememiz 1 no.lu celsesinde , davacı vekiline takibe konu faturada belirtilen ceza tutarının sözleşmenin hangi maddesine istinaden kaç TL olarak belirlendiğini madde madde açıklaması için 1 hafta süre verilmesine arar verilmiş, davacı vekili tarafından sunulan 19/11/2021 tarihli açıklama dilekçesi ile; sözleşmenin hangi maddesine istinaden ne tutarda ceza belirlendiği ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Mahkememiz 8 no.lu celsesinde davacı vekilinin dosyaya sunduğu beyan dilekçesinde cezai şart bedeli olarak 14.750 TL cezai şart hesapladığı, icra dosyasında ise bu miktardan daha düşük bir bedel üzerinden takibe geçildiği görülmekle icra takibine konu edilen tutarın taraflar arasındaki mahsuplaşma sonrası kalan tutar mı yoksa 14.750 TL lik açıklama dilekçesindeki belli alacak kalemlerine ilişkin tutar mı olduğu, şayet böyle ise hangi kalemlerdeki cezai şart alacağı için takip başlatıldığı, şayet mahsuplaşma sonrası kalan bedel takibe konu edilmişse mahsuplaşmanın ne şekilde yapıldığı hususlarında detaylı açıklamalarını sunmak üzere davacı vekiline 1 ay süre verilmesine karar verilmiş, davacı vekili tarafından ara karar uyarınca sunulan 31/05/2024 tarihli beyan dilekçesi ile; "dava dilekçesinde belirtildiği üzere; davalının sözleşmeye aykırı bu eylemleri nedeniyle 22.01.2021 tarihinde davalı adına 14.750,00 TL tutarlı sözleşmeye istinaden ceza bedeli faturası kesilmiştir. Müvekkil ile davalı arasındaki CARİ HESAP uyarınca cezai şart bedeli de cari hesaba işlenince müvekkilin bakiye alacağı 5.290,96 TL olarak kalmıştır. İşbu tutar ihtarname ve sonrasında icra takibi yoluyla istense de davalı tarafından ödenmediğinden işbu dava açılmıştır." şeklinde beyanda bulunulmuştur.
Davacı tarafça sunulan beyan dilekçesinde toplam cezai şart bedelinin 14.750,00-TL olarak belirtildiği ve cari hesap uyarınca davacının bakiye 5.290,96 TL alacağı kaldığı belirtildiğinden, aradaki fark kadar yani 9.459,04-TL tutarında davalı alacağının bulunduğunun davacı tarafça da kabul edildiği anlaşılmaktadır.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede; dosya kapsamında tanzim edilen bilirkişi raporu ile de; davacı tarafından taşımacı üzerine ek maliyetler getirecek cezai uygulama konulmasının ... tarafından uygun görülmediğinin , davacı tarafından tanzim edilen cezai şart faturasının iptali gerektiği kanaatine varıldığı, bilirkişi raporundaki değerlendirmelereni hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varıldığı, öte yandan bir an için aksi düşünülse dahi davacının cezai şart alacağı hesaplamasında dikkate aldığı sözleşme maddelerine bakıldığında cezai şart tutarının 5.000,00-TL lik kısmının teminat senedi verilmemesine dayandırıldığı oysa teminat senedinin sözleşme kapsamında davacının olası zararının temini için alınması gerekecek bir bedel olduğu , taraflar arasında sözleşme sona erdikten sonra teminat senedi düzenlenmediği gerekçesi ile bu tutarda bedelin talep edilmesinin mümkün olmayacağı kanaatine varıldığı, yine davacının alkollü araç kullandığına yahut aracın bağlanmasına yahut muayenesiz araç kullandığına ilişkin de dosya kapsamında bir delil olmadığı, sırf bu maddeler dikkate alındığında dahi diğer cezai şart maddelerine ilişkin değerlendirme yapmaya gerek kalmaksızın davalının davacıda bulunan alacağı da dikkate alındığında davacının davalıdan alacaklı olmadığı kanaatine varılmakla davacının ispatlanamayan davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) Davanın REDDİNE,
2-) Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,90 TL harçtan peşin alınan 63,91 TL harcın mahsubu ile bakiye 363,99 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına.
3-) Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-) Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde kendisine iadesine,
5-) Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Dair, davacı vekili (e duruşma ile) ve davalının yüzüne karşı miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/09/2024
Katip
e-imza
Hakim
e-imza